skkn một số kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ MG 5 6 tuổi làm quen với chữ cái đạt hiệu quả tốt

Tự tin và có phương pháp sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái một cách nhẹ nhàng, linh hoạt với hình thức mới lạ, hấp dẫn và đạt kết quả cao.. Tuy nhiên

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GD&ĐT THẠCH THÀNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ KINH NGHIỆM NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI CHỮ CÁI CHO TRẺ 5-6 TUỔI

MỤC LỤC

1 Mở đầu 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

1.5 Những điểm mới của SKKN 2 2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3

2.3 Các biện pháp thực hiện 2.3.1 Tạo môi trường tốt cho hoạt động làm quen với chữ cái 4 5 2.3.2 Ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy nói chung và hoạt động dạy trẻ làm quen với chữ cái nói riêng 8 2.3.3 Nắm vững nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái 9 2.3.4 Coi trọng phương pháp lấy trẻ làm trung tâm 9 2.3.5 Tự tin và có phương pháp sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái một cách nhẹ nhàng, linh hoạt với hình thức mới lạ, hấp dẫn và đạt kết quả cao 10 2.3.6 Tạo hứng thú giúp trẻ hào hứng, tích cực tham gia vào hoạt động học 13 2.3.7 Cho trẻ làm quen với chữ cái mọi lúc mọi nơi và trong các hoạt động khác 15 2.3.8 Phối kết hợp với phụ huynh và nhà trường để có phương pháp giáo dục thống nhất

16 2.4 Hiệu qủa của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

17 2.4.1 Đối với giáo viên 18 2.4.2 Đối với trẻ 18

3 Kết luận và kiến nghị 19

3.1 Kết luận 19

1 Mở đầu:

1.1 Lí do chọn đề tài:

Đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới và hội nhập Để đáp ứng được nhucầu này, cần có sự đóng góp của rất nhiều ngành nghề trong đó giáo dục gópphần to lớn trong sự đổi mới của đất nước Hiện nay ngành học Mầm Non đang

được Đảng và Nhà Nước hết sức quan tâm Trong những năm qua đã có nhiều

chủ trương chính sách nhằm phát triển giáo dục mầm non, trên phạm vi toànquốc giáo dục mầm non đã có những bước phát triển và tiến bộ đáng kể về mạnglưới qui mô trường lớp, chất lượng giáo dục nhằm tiến tới hoàn thành tốt côngtác phổ cập giáo dục cho trẻ mầm non lứa tuổi 5-6 tuổi

“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”- trẻ em chính là tương lai của đấtnước là chủ của thế giới ngày mai Vì vậy ngay từ lúc chập chững bước vào đờitrẻ em cần được chăm sóc, yêu thương và giáo dục Trường mầm non là nơi các

bé được chăm sóc, được vui chơi, được học tập và phát triển nhân cách một cáchtốt nhất

Trẻ mầm non như tờ giấy trắng Ở lứa tuổi này mọi thứ mở ra trước mắttrẻ đều mới lạ, muôn màu, muôn sắc… trẻ tò mò, ham hiểu biết, thích tìm tòikhám phá thế giới xung quanh Do đó muốn trẻ phát triển toàn diện thì trong quátrình chăm sóc giáo dục các cháu đòi hỏi người giáo viên phải chú ý phát triểnđồng bộ các mặt: Nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội, thể chất, thẩm mỹ Và

có phương pháp thực hiện linh hoạt, sáng tạo, chủ động lựa chọn sắp xếp cáchoạt động một cách nhẹ nhàng thoải mái, hấp dẫn lôi cuốn trẻ, qua đó trẻ đượchoạt động một cách tích cực nhất sẽ phát huy tốt những khả năng vốn có của trẻ

Nội dung phát triển ngôn ngữ là một trong những nhiệm vụ vô cùng quantrọng của giáo viên mầm non Mà một trong các mục tiêu của phát triển ngônngữ cho trẻ 5 tuổi là: hình thành và phát triển ở trẻ khả năng nghe, đọc, phátâm và một số kỹ năng cần thiết cho việc học đọc, học viết như: cách lật giởsách, cách cầm bút tô viết chữ, khả năng phối hợp tay, mắt và tri giác từ trọn vẹn

từ trái sang phải, biết diễn tả sự việc hoặc ý muốn của mình bằng câu đầy đủmột cách rõ ràng, mạch lạc Làm quen với chữ cái là một trong các môn họcquan trọng giúp cho trẻ hình thành và nhận biết rõ chữ cái tiếng việt, phát triểnngôn ngữ và làm giàu vốn từ là phương tiện để chuẩn bị kỹ năng tiền biết đọc,biết viết cho trẻ Đây cũng là một trong các lĩnh vực chuyên biệt cần phải chuẩn

bị trước khi cho trẻ vào lớp 1

Tuy nhiên trên thực tế nói chung việc tổ chức hoạt động cho trẻ làm quenvới chữ cái còn thô cứng, không có sự mềm mại, chưa sáng tạo do nhiều nguyênnhân: Cách tổ chức của giáo viên chưa linh hoạt sáng tạo, chưa chú ý dạy theokhả năng của trẻ, chưa coi trọng lấy trẻ làm trung tâm trong hoạt động, cơ sở vậtchất của các trường còn thiếu thốn… dẫn đến chưa lôi cuốn, thu hút, kích thíchtrẻ tư duy, ghi nhớ và phát âm chuẩn, rõ ràng, mạch lạc chưa phát triển đượcvốn từ cho trẻ Là một giáo viên mầm non tôi rất tâm huyết với nghề dạy trẻ, tôiluôn mong muốn truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát huy hếtkhả năng vốn có của mình Chính vì điều đó tôi đã luôn trăn trở, tìm tòi và sáng

tạo để tìm ra những cách thức hay, những phương pháp giảng dạy tốt nhất vàmạnh dạn áp dụng những sáng tạo mới trong việc tổ chức các hoạt động trên trẻđặc biệt là môn chữ cái Qua quá trình nghiên cứu và thử nghiệm trong năm học

vừa qua tôi tiếp tục mở rộng nghiên cứu đề cập đến vấn đề “Một số kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái ở trẻ 5-6 tuổi đạt hiệu quả tốt ”

Tôi rất mong những góp ý và chia sẻ những kinh nghiệm hay của các bạnđồng nghiệp để tôi có những thành công hơn trong việc tổ chức các hoạt độngcho trẻ làm quen với chữ cái nói riêng và các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻnói chung

1.2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu đề tài để nhằm nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ làmquen với chữ cái ở trẻ lứa tuổi 5-6 tuổi đạt hiệu quả tốt

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trường mầm non Thành Kim - Thạch Thành- ThanhHoá

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Phương pháp quan sát

+ Phương pháp khảo sát điều tra

+ Phương pháp thực hành – trải nghiệm

+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm.

Trong năm học 2013-2014 tôi đã lựa chọn và nghiên cứu đề tài “Một sốkinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cáiđạt hiệu quả tốt”, sáng kiến đã được hội đồng khoa học ngành đánh giá xếp loại

c cấp tỉnh Phát huy những kết quả đã đạt được từ kinh nghiệm của bản thân vềhoạt động cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi làm quen với chữ cái, tôi không ngừng tựhọc hỏi kinh nghiệm qua học tập bồi dưỡng thường xuyên hàng năm, qua bạn bèđồng nghiệp, qua tham khảo các tiết dạy hay trên mạng internet Từ đó ứngdụng vào thực tiễn hoạt động giảng dạy của mình một cách phù hợp, nhằm cảitiến phương pháp giảng dạy ngày càng tốt hơn Vì vậy, bản thân tôi đã quyếtđịnh tiếp tục lựa chọn đề tài này để nghiên cứu và mở rộng nhằm hoàn thiện hơntrong kinh nghiệm giảng dạy Điểm mới trong sáng kiến này đó là ngoài nhữngbiện pháp đã ứng dụng đạt hiệu quả tốt tôi có đổi mới thêm một số hình thức

hướng dẫn trẻ hoạt động và đặc biệt tôi rút ra kinh nghiệm về cách tạo hứng thú giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động học nói chung và hoạt động học

trong môn chữ cái nói riêng, bởi thực tế việc cho trẻ tiếp thu kiến thức cơ bảntrên tiết học là hiệu quả nhất

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Như chúng ta đã biết, làm quen với chữ cái là cơ sở ban đầu để sau nàytrẻ đọc thông , viết thạo và hiểu rõ về ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ, mạnh dạn tự tintrong giao tiếp Để trẻ có được vốn từ, ngôn ngữ phong phú giúp trẻ học tốt cácmôn học khác và giao tiếp tốt trong cuộc sống hàng ngày thì ngay ở lứa tuổimầm non đặc biệt là lứa tuổi 5-6 tuổi trẻ sẽ được nhận biết làm quen với 29 chữcái, đó là tiền đề cơ bản cho trẻ bước vào lớp 1 vì lên lớp 1 trẻ sẽ phải học kếthợp giữa chữ cái và âm, vần…Nếu ở mẫu giáo trẻ không nắm được 29 chữ cáithì sẽ không tự tin và lúng túng, không đạt được kết quả tốt khi vào lớp 1

Làm quen chữ cái theo quan điểm tích hợp trong đổi mới phương phápgiáo dục mầm non thì trong khi dạy trẻ cần phải tiến hành một cách tự nhiên, bắtđầu từ những hoạt động gần gũi và có ý nghĩa đối với trẻ Muốn đạt được điều

đó thì đòi hỏi người giáo viên phải nỗ lực suy nghĩ, tìm tòi ra biện pháp giúp trẻhọc tốt hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái.[1]

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến

* Thuận lợi:

- Năm học 2016 - 2017 tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp mẫu

giáo 5- 6 tuổi với tổng số học sinh là 30 cháu trong đó đa số các cháu đã học quanhà trẻ và lớp bé, lớp nhỡ nên các cháu có nề nếp và thói quen tốt Nhiều trẻ rấtthông minh và ham hiểu biết Bên cạnh đó Trường nằm trên địa bàn trung tâmcủa huyện, trình độ dân trí so với mặt bằng chung của huyện tương đối cao, sựquan tâm của các bậc phụ huynh đối với con em rất chu đáo, phụ huynh có ýthức rất cao trong việc học tập của con em vì đây là lứa tuổi trẻ chuẩn bị bướclên lớp 1 Điều này là động lực to lớn khích lệ tôi không ngừng tìm tòi và nângcao hơn nữa chất lượng chăm sóc giáo dục các cháu

- Ban giám hiệu nhà trường và chuyên môn thường xuyên tổ chức thămlớp dự giờ đồng nghiệp để nhận xét, rút kinh nghiệm tìm ra biện pháp nâng caochất lượng giờ dạy và học, tạo điều kiện về cơ sở vật chất trang thiết bị giúpgiốa viên hoàn thành tốt nhiệm vụ Bên cạnh đó chị em trong trường luôn cótinh thần giúp đỡ nhau trong việc làm và chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phục vụ chogiảng dạy

* Khó khăn:

- Trên thực tế có nhiều giáo viên mầm non chưa có sự quan tâm đúng

mức cho hoạt động dạy trẻ làm quen với chữ cái, chưa thiết kế cho mình tiết dạyđổi mới, khoa học và hiệu quả mà họ đang còn bắt chước nhau hoặc dạy theophương pháp cũ Chất lượng các giờ học chưa cao bởi còn mang tính dập khuôn,

áp đặt, đề cao việc học thuộc chữ Chưa có sự đầu tư sáng tạo cho hoạt động tạomôi trường chữ cái, các tiết học làm quen với chữ cái trẻ hoạt động hoàn toànthụ động (trẻ là người lĩnh hội kiến thức (nghe), cô là người truyền thụ kiến thức(nói)), hầu hết trẻ không nhận được thứ tự của chữ cái trong từ và chưa hiểuđược mối quan hệ giữa từ và lời nói Trong đó quá trình tổ chức tiết dạy còn đơnđiệu, nghèo nàn, do đồ dùng trực quan chưa phong phú, sinh động, tính thẩm mỹchưa cao chưa lôi cuốn thu hút được trẻ Bên cạch đó hình thức tổ chức còn thôcứng, chưa chú ý dạy theo khả năng của trẻ, chưa cân bằng giữa động và tĩnh,

giữa năng động và nghỉ ngơi, các nội dung hình thức lựa chọn chưa phù hợp.Nên dẫn đến tâm lý nhàm chán, ép buộc cho trẻ do đó chất lượng hoạt động làmquen chữ cái còn hạn chế.

Mặt khác, ở trường tôi tuy tất cả trẻ trong lớp đều có cùng độ tuổi nhưngkhả năng nhận thức của trẻ không đồng đều nhau Nhiều trẻ ham chơi, hiếuđộng, bên cạnh đó còn có nhiều trẻ nhút nhát, chậm chạp Nên hiệu quả hoạtđộng còn thấp

- Qua thực tế tiết dạy trẻ làm quen với chữ cái ở trường mầm non ThànhKim kết quả chưa cao nhiều trẻ vẫn chưa hứng thú hoạt động, có những trẻ vẫnchưa thể hiện được một số hành vi ban đầu của việc đọc và việc viết, chưa pháthuy tính sáng tạo và làm giàu được vốn từ ở trẻ trong quá trình làm quen với chữcái

* Kết quả thực trạng:

Trong quá trình trực tiếp giảng dạy khi tôi chưa áp dụng biện pháp củamình, tôi thấy kết quả tiếp thu bài của trẻ chưa cao, trẻ chưa hứng thú với tiếthọc Cụ thể là việc nhận biết chữ còn mang tính thụ động ép buộc, nhận biết chữ

in hoa, chữ in thường chưa tốt và kỹ năng tô còn nhiều cháu chưa đúng quy trình

và chưa trùng khít lên nét chấm mờ Kết quả thu được cụ thể như sau:

Bảng khảo sát lần 1 về chất lượng hoạt động Làm quen với chữ cái

Đạt

Chưa đạt Giỏi Khá TB

Muốn nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái lứa tuổi

5-6 tuổi ở trường Mầm Non Thành Kim đạt hiệu quả tốt bản thân tôi thực hiệncác giải pháp sau:

2.3.1 Tạo môi trường tốt cho hoạt động làm quen với chữ cái.

Như chúng ta đã biết ở lứa tuổi mầm non mọi thứ mở ra trước mắt trẻ đềumới lạ, muôn màu, muôn sắc… trẻ rất tò mò, ham muốn được tìm hiểu, khámphá và khẳng định mình Vì vậy môi trường học tập là một vấn đề hết sức quantrọng kích thích cho trẻ hứng thú hoạt động Ý thức được điều này, tôi luôn cốgắng tìm tòi, học hỏi để tạo môi trường học tập nói chung và tạo môi trường chohoạt động làm quen với chữ cái nói riêng một cách sáng tạo, khoa học, có thẩm

mỹ phù hợp từng nội dung gắn liền từng chủ đề

a Tạo môi trường chữ viết ở trong lớp

- Đối với trẻ mầm non lớp học chính là mái nhà thứ hai của trẻ Cảm giácđầu tiên bé bước vào cửa lớp, phản xạ tự nhiên là nhìn xung quanh xem là cónhững gì và có đẹp không, đặc biệt những gì mới lạ Vì vậy, các mảng chínhtrong lớp học đó là mảng chủ đề, các góc hoạt động là đối tượng đầu tiên trẻhướng đến khi bước vào lớp Để trẻ hứng thú với mảng hoạt động, trước mỗichủ điểm tôi lên kế hoạch nội dung và xác định hướng trang trí, chuẩn bị đồdùng nguyên vật liệu sau đó tôi tập chung trẻ cùng trò chuyện, thảo luận về chủ

đề dưới dạng kể chuyện sáng tạo Cuối cùng cô và trẻ đi đến thống nhất chọn tên

và gắn tên cho từng góc chơi sau đó cùng cô trang trí cho mảng chủ điểm, dướimỗi hình ảnh đã trang trí tôi sẽ gắn tên Các tuýp chữ có tên gọi ngây thơ, ngộnghĩnh, gần gũi và có hình ảnh minh họa cho tiêu đề ấy sẽ thu hút được sự chú ýcủa trẻ, từ đó mục đích cho trẻ làm quen với chữ cái mới, ôn luyện chữ đã học

và cung cấp vốn từ cho trẻ đạt hiệu quả tối đa

- Một điều tôi luôn rất lưu ý khi trang trí tên gọi các góc hoặc tên gọi chohình ảnh minh họa (dán ở dưới mỗi hình ảnh) là lựa chọn cỡ chữ cho phù hợp,dán chữ ở độ cao vừa tầm mắt trẻ sao cho trẻ dễ nhìn thấy Đặc biệt kiểu chữphải chuẩn, hầu hết các chữ này tôi thường để ở dạng in thường, với màu sắcđẹp phù hợp với mảng hoạt động và hình ảnh minh họa

Ví dụ:Với chủ đề trường mầm non

Đây là chủ đề đầu tiên và lúc này cũng là thời điểm trẻ mới bắt đầu bướcvào lớp lớn chính thức làm quen với môn chữ cái một môn học mới so với cáclứa tuổi trước đó Vì vậy tôi làm nổi chủ đề và cuốn hút sự tò mò của trẻ bằngcách: Tôi cùng trẻ trò chuyện về chủ điểm, hướng trẻ tìm hiểu về trường mầmnon Thành Kim, sau đó cùng trẻ thống nhất đặt tên cho mảng chủ đề là “Trườngmầm non Thành Kim thân yêu của bé”, tôi cùng trẻ sưu tầm và dán các hình ảnhnhư: Trường mầm non, lớp học, hình ảnh các hoạt động trong ngày của bé, hìnhảnh đồ dùng đồ chơi trang trí sân chơi…Dưới các hình ảnh tôi khéo léo gắn chữchỉ tên gọi cho nội dung hình ảnh đó và giới thiệu cho trẻ biết ý nghĩa của những

từ chỉ tên gọi đó, đồng thời trong các từ chỉ tên gọi của nội dung hình ảnh nhữngchữ cái nào tôi sẽ cho trẻ làm quen trong chủ điểm thì tôi tạo chữ có màu sắckhác Từ quá trình cô đàm thoại với trẻ, trẻ được cùng cô trang trí và cả những

tên gọi thân quen, các chữ có màu sắc khác nhau đó… đã kích thích trẻ tư duy,ghi nhớ lâu chữ cái khi làm quen và cung cấp vốn từ giúp trẻ phần nào hiểu về ýnghĩa từ đó.

Ngoài mảng chủ đề tôi dành riêng một mảng cho môn chữ cái lấy tiêu đề

là “Bé với chữ cái thân yêu” đây là góc mở với mục đích giúp trẻ ôn luyện, khắcsâu chữ đã học Tùy vào từng chủ điểm và nội dung lựa chọn, tôi sáng tạo racách trang trí đẹp, hợp lý rồi gắn lên đó chữ cái trẻ được làm quen trong chủ đề,nhiệm vụ của trẻ là tìm và sưu tầm những hình ảnh lô tô, họa báo… có từ chỉ têngọi chứa chữ cái giống với chữ cái cô đã gắn rồi gắn tương ứng vào phần nhiệm

nhau bằng xốp màu, gài

lên trên của mỗi cánh ô

chữ cái b, d, đ Trẻ được hoạt động trên mảng trang trí mởphần dưới cánh ô tôi gắn các bông hoa có sẵn dấp dính Nhiệm vụ của trẻ sẽ làsau khi làm quen với chữ cái b, d, đ trẻ biết tìm hình ảnh những con vật có têngọi chứa chữ cái b, d, đ từ lô tô hoặc sưu tầm từ họa báo để gắn tương ứng vàobông hoa trong cánh ô có chữ cái cô đã gắn ở trên Hoặc tôi sưu tầm hình ảnh

có từ phía dưới gắn lên các bông hoa, tôi yêu cầu trẻ tìm và gạch chân chữ cáigiống chữ gài trên cánh ô Còn phần ôn chữ tôi cho trẻ giúp bạn ong tìm chữ cái

đã học trong từ gài vào tổ ong (Với cách trang trí mở này trẻ vừa được hoạtđộng mà khi phụ huynh nhìn vào cũng hiểu được con mình đang làm quen vớichữ cái mới gì và đã học những chữ cái gì)

Làm như vậy sẽ giúp trẻ có điều kiện trải nghiệm nhận biết chữ cái trong

từ, hiểu rõ hơn nội dung của từ và ghi nhớ chữ một cách nhẹ nhàng, thoải mái

mà không bị nhàm chán, ép buộc

- Tạo cơ hội để trẻ được tiếp xúc với nhiều chữ thông qua các biểu bảng,danh sách lớp phân theo tổ trong lớp học Ngay từ đầu năm học khi đã ổn địnhdanh sách lớp, tôi tạo điều kiện cho trẻ làm quen với chữ, với từ chỉ tên củamình bằng cách dán tên của trẻ lên bảng bé ngoan Tôi cùng thống nhất với trẻlấy tên là “Ai ngoan hơn” tôi cắt trang trí là 3 bông hoa đại diện cho 3 tổ trênmỗi bông hoa gắn lọ hoa các cháu trong tổ, dưới mỗi lọ hoa có ghi tên của từng

cháu Chữ viết tên của trẻ ở dạng viết hoa và viết thường (vì đây là tên riêng).Hàng ngày sau khi nhận xét cuối ngày tuyên dương bé ngoan, trẻ lên cắm hoavào lọ hoa của mình và nhìn thấy chữ ghi tên mình dưới lọ hoa trẻ sẽ được làmquen với chữ viết hoa và viết thường Và trẻ còn nhận ra tên của mình trong các

ký hiệu của sách, vở tập tô, vở làm quen toán, khăn mặt, ca uống nước…

Với các biểu bảng tôi nghĩ đây cũng là khoảng không gian không nhỏ tácđộng đến trẻ Vì vậy tôi đã trang trí tên gọi bằng chữ cái Tiếng việt cơ bản đểhàng ngày trẻ nhìn thấy, nhận mặt chữ và ghi nhớ các từ trong biểu bảng và biếtbiểu bảng đó nội dung là gì? có chữ cái gì? từ gì?

- Tôi chủ động cho trẻ được làm quen chữ cái, phát triển ngôn ngữ và làmgiàu vốn từ thông qua việc gắn tên, gắn ký hiệu vào các đồ dùng đồ chơi và cácgiá góc Việc làm này còn giúp tôi rèn luyện các nề nếp, thói quen sống gọngàng, ngăn nắp cho trẻ (trẻ học xong, chơi xong biết cất đồ vào đúng nơi quyđịnh)

b Tạo môi trường chữ ngoài lớp học

Thực tế cho thấy trẻ đến trường ngoài hoạt động có chủ đích, hoạt động ăn,hoạt động ngủ, còn các thời gian khác trẻ hoạt động với môi trường bên ngoàinhư: góc thiên nhiên, mảng tuyên truyền, khu vực để đồ dùng cá nhân của trẻ.Đây là nơi trẻ thường xuyên hoạt động nên có tác dụng ôn tập củng cố chữ cái

và từ rất tốt

- Nơi để đồ dùng cá nhân của trẻ như: mũ, ba lô, giầy dép, khăn mặt,…Tôiluôn gắn tên của trẻ Như vậy, hàng ngày trẻ cất đồ dùng hoặc sử dụng đồ dùngvừa đúng qui định, vừa biết tên của mình (của bạn), biết tên của mình có nhữngchữ gì, biết thứ tự của từng chữ từ trái sang phải như thế nào…

- Khu vực tuyên truyền ngoài lớp học của trẻ là nơi không những tạo môitrường chữ cho trẻ mà còn mang tính tuyên truyền đến các bậc phụ huynh đểphụ huynh hiểu biết về chữ mà con em mình đang học Và từ đó phối kết hợp ônluyện tại gia đình Tránh trường hợp cô dạy chữ đúng phụ huynh lại dạy chữchưa đúng:

là chữ in thường), tuyệt đối không viết chữ cách điệu, chữ bay

- Góc thiên nhiên ngoài trời: Đây là nơi trẻ được tiếp xúc mọi lúc mọi nơi,

mọi thời điểm trong ngày Tôi tạo môi trường chữ bằng cách gắn tên cho các nhân vật trong truyện ở khu vườn cổ tích của bé, hay gắn tên gọi của từng luống rau, từng loại cây trong sân trường làm như vậy không những cho trẻ hiểu về thế giới các loài cây, loài hoa, biết được tên gọi của cây cối mà ngay cả trong

khi chơi trẻ cũng có cơ hội rèn khả năng phát âm và phát triển ngôn ngữ, vốn từ của trẻ được mở rộng

Tạo môi trường chữ ngoài góc thiên nhiên cho trẻ trải nghiệm.

Mỗi một môi trường hoạt động của trẻ, tôi đều chủ động tạo môi trườngchữ cái để trẻ có cơ hội được luyện phát âm, ôn luyện chữ đã biết, làm quen chữmới và làm quen từ một cách rất tự nhiên thoải mái không gò bó, áp đặt trẻ

2.3.2 Nắm vững nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái.

Giáo dục Mầm Non của chúng ta đã có những đổi mới, những chuyển

biến mới trong việc nuôi dạy trẻ Cùng với sự đổi mới của giáo dục Mầm Nonnói chung, hoạt động làm quen chữ viết cũng có những đổi mới đáng kể Để dạytốt hoạt động này theo hướng đổi mới hiện nay đòi hỏi người giáo viên mầm nonkhông những phải nắm vững nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động mà cònkhông ngừng trau dồi kiến thức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, suy nghĩ tìmtòi, sáng tạo, và tiếp thu các chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học để tìm ra

những cách thức giảng dạy và tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho trẻ.[1]

Là một giáo viên trẻ tâm huyết với nghề mà mình đã lựa chọn, bản thântôi luôn nỗ lực, năng động, không ngừng tự học tập bồi dưỡng để nâng cao trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ tìm tòi ra những biện pháp mới dựa trên vốn kiếnthức chuyên môn và qua các kỳ thi giáo viên giỏi cấp trường, cấp huyện, quabồi dưỡng chuyên đề hàng năm mạnh dạn áp dụng vào giảng dạy dần dần đúcrút kinh nghiệm, khắc phục những khó khăn và những mặt còn hạn chế để từ đólựa chọn hình thức tổ chức mới lạ, hấp dẫn gây sự hứng thú cho trẻ giúp trẻ họctập đạt kết quả tốt nhất phát huy khả năng vốn có, chuẩn bị tiền đề để trẻ bướcvào lớp 1

2.3.3 Ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy nói chung và hoạt động dạy trẻ làm quen với chữ cái nói riêng.

Ngày nay khoa học công nghệ thông tin phát triển đã góp phần rất lớn choviệc nâng cao chất lượng giáo dục, giúp đổi mới các phương pháp dạy học, trang

bị, đổi mới phương tiện dạy học đáp ứng yêu cầu của thời đại[1] Trong những

năm gần đây, cùng với sự quan tâm của các ban ngành đoàn thể và nhân dân địaphương đã đầu tư cơ sở vật chất cho nhà trường, giúp trường mua sắm được

máy vi tính, màn hình phục vụ cho công tác giảng dạy ở các nhóm lớp đặc biệt

là đối với lớp 5-6 tuổi

Tâm lí trẻ vốn hiếu động, thích tò mò, ham hiểu biết và nhạy cảm nên việctiếp thu công nghệ thông tin chẳng mấy khó khăn Việc đưa công nghệ thông tinứng dụng vào công tác giảng dạy sẽ giúp cho giờ học thêm sinh động và trẻcũng rất hứng thú học tập Để đáp ứng nhu cầu nhận thức của trẻ, đồng thời thựchiện mục tiêu chung của ngành và của trường đề ra, đó là việc ứng dụng côngnghệ thông tin vào công tác giảng dạy đạt hiệu quả Những năm học vừa qua tôi

đã ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy đó là thiết kế các giáo án điện tửtrên các tiết học nói chung và tiết cho trẻ làm quen với chữ cái nói riêng, tôi thấykết quả đạt được là rất cao, trẻ rất hứng thú và mong đợi giờ hoạt động, khảnăng tiếp thu bài của trẻ nhanh và sâu So với trước đây, khi chưa ứng dụngcông nghệ thông tin vào giảng dạy thì có những giờ học tôi phải chuẩn bị rấtnhiều đồ dùng, tranh ảnh trực quan có những đồ dùng do tự làm nên tính thẩm

mỹ chưa cao, chưa sinh động hấp dẫn với trẻ, bên cạnh đó tôi còn phải chuẩn bị

đồ dùng cho trẻ…Nên việc chuẩn bị cho giờ học chiếm rất nhiều thời gian màhiệu quả mang lại chưa cao

- Với những giáo án điện tử thiết kế trên máy tôi có thể lựa chọn hình ảnhđẹp, sinh động, màu sắc tươi sáng phù hợp nội dung và kích cỡ chữ hợp lí khôngnhững thế khi thiết kế trên máy tôi có thể lồng ghép được hình ảnh (có nhữnghình ảnh động), âm thanh tích hợp được nhiều nội dung và các trò chơi ônluyện củng cố rất hấp dẫn

- Ngoài ra khi tôi thiết kế giáo án điện tử để dạy trẻ làm quen với chữ cáitôi thiết kế tạo nguồn dữ liệu chữ in hoa, in thường, viết thường có màu sắc khácnhau để trẻ dễ phân biệt và có sự so sánh giữa các kiểu chữ, từ đó ghi nhớ chữkhông hay nhầm lẫn chữ in hoa và in thường

- Với hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái việc phân tích nét chữ rấtquan trọng giúp trẻ khắc sâu và nhớ chữ lâu hơn Khi thiết kế phân tích nét chữtrên máy tôi làm hiệu ứng màu hoặc hiệu ứng xuất hiện từng nét cấu tạo của chữkết hợp phân tích, nên khi trẻ làm quen với từng chữ sau đó so sánh phân biệtđiểm giống và khác nhau của chữ trong nhóm trẻ không bị lúng túng, dễ dàngnhận ra

Qua các tiết dạy giáo án điện tử tôi thấy đa số trẻ rất hứng thú tham giahoạt động và kết quả đạt được trên trẻ là rất cao Đây là một thành công của tôikhi tổ chức các giờ học cho trẻ và tôi thấy rất tự tin khi dạy bằng các giáo ánthiết kế điện tử

2.3.4 Coi trọng phương pháp lấy trẻ làm trung tâm.

Như chúng ta đã biết một trong những nội dung quan trọng của phươngpháp giáo dục mầm non hiện nay là lấy trẻ làm trung tâm Khi tổ chức hoạt độngtrẻ luôn là đối tượng cần được hướng đến, trẻ được hoạt động một cách chủđộng và tích cực từ đó khám phá và tích lũy tri thức, giáo viên là người cung cấp

nguồn tri thức và gợi mở, kích thích trẻ hoạt động[2] Vì vậy trong khi tổ chức

cho trẻ ở bất kỳ hoạt động nào tôi đều lấy trẻ làm trung tâm Điều này thể hiện

qua việc tôi luôn lựa chọn các hình thức hoạt động sao cho tạo được cơ hộinhiều nhất để trẻ được hoạt động, được trao đổi, chia sẻ, trình bày ý kiến củamình Đồng thời tôi quan sát để đáp ứng nhu cầu ham hiểu biết, khám phá quanhững câu hỏi thắc mắc của trẻ.

Tôi luôn quan sát theo dõi, giúp đỡ, sửa sai cho trẻ kịp thời trong khi trẻ làm quen với chữ cái ngay cả trên tiết học cũng như rèn luyện ngoài tiết học, mọi lúc mọi nơi để giúp trẻ phát âm chuẩn xác, rõ ràng, mạch lạc

Chẳng hạn: Với trẻ yếu kém

khả năng phát âm chậm, trẻ

nói ngọng tôi áp dụng biện

pháp cá biệt quan tâm bồi

dưỡng nhiều hơn, chữ nào

trẻ phát âm còn sai tôi cho

trẻ phát âm lại nhiều lần

hoặc khi trẻ có khó khăn,

tâm lí ngập ngừng, nhút nhát

tôi sẽ khích lệ, hỗ trợ, động

viên trẻ tích cực hơn Quan tâm trẻ các biệt mọi lúc mọi nơi Tuy nhiên tôi không gò bó, áp đặt trẻ mà tôi rèn luyện, củng cố cho trẻtrong từng tình huống và thời điểm khác nhau để trẻ có cảm giác nhẹ nhàng,thoải mái Với cách làm như vậy tôi đã thu được kết quả cao trong biện phápnày

2.3.5 Tự tin và có phương pháp sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái một cách nhẹ nhàng, linh hoạt với hình thức mới lạ, hấp dẫn và đạt kết quả cao.

- Để đạt hiệu quả cao trong họat động cho trẻ làm quen với chữ cái, bất kỳmột tiết dạy nào tôi cũng luôn xác định rõ mục tiêu, nội dung của bài, từ đó lựachọn hình thức tổ chức mới lạ, hấp dẫn Hình thức tổ chức không nên áp đặt,dập khuôn mà phải tạo cơ hội cho trẻ được thoả mãn sự tò mò, từ đó làm phongphú trí tưởng tượng nhận thức kích thích khả năng tư duy và ghi nhớ của trẻ quaquá trình trẻ thực hiện Vận dụng linh hoạt phương pháp dạy học tích cực phù

hợp điều kiện thực tế, với môi trường dạy học và với lớp của mình[3] Tôi đã

thành công khi lựa chọn các hình thức tổ chức như: Áp dụng truyện kể, trò chơi,

tổ chức dưới hình thức hội thi, chương trình, Tham quan mô hình…

Ví dụ: Với chủ đề gia đình

Đề tài: Làm quen với chữ e, ê

Tôi tổ chức giờ học dưới dạng hội thi: “Bé thông minh nhanh trí”

Chương trình gồm có 3 phần:

+ Phần 1: Năng khiếu của bé: Tôi cùng trẻ thể hiện bài hát Tổ ấm giađình sau đó cho trẻ xem Slide hình ảnh về gia đình (phía dưới hình ảnh có từ “Gia đình hạnh phúc”), đàm thoại với trẻ vể nội dung hình ảnh rồi cho trẻ phát

âm từ và tìm chữ cái đã học trong từ Sau đó tôi khéo léo dẫn dắt trẻ đến phầnthứ 2 để làm quen với chữ cái mới