skkn dạy học phát hiện và giải quyết vần đề

Khái niệm “DẠY HỌC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ” - Theo V.Ôkôn – Những cơ sở của việc dạy học nêu vấn đề – NXB GD 1976 “ DẠY HỌC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ” dưới dạng chung nhất là toàn bộ cá

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAITrường THPT Nguyễn Hữu Cảnh

Mã số:

(Do HĐTĐSK Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN VẬN DỤNG KIỂU DẠY HỌC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ 10 Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

Người thực hiện: Hoàng Thị Thu ThủyLĩnh vực nghiên cứu:

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in sáng kiến

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Năm học: 2016 - 2017

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

––––––––––––––––––

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Hoàng Thị Thu Thủy

2 Ngày tháng năm sinh: 05/04/1990

9 Đơn vị công tác: trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh - Biên Hòa - Đồng Nai

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân

- Năm nhận bằng: 2012

- Chuyên ngành đào tạo: Vật lí

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm:

Số năm có kinh nghiệm: 05 năm

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đất nước ta đã và đang trên đà phát triển công nghiệp hóa hiện đại hóa, vấn đề chấtlượng nguồn lực con người là vấn đề rất cần được quan tâm Đổi mới phương phápgiảng dạy là một trong những yêu cầu cấp thiết đối với ngành giáo dục nhằm nângcao chất lượng giáo dục và đào tạo Một phương pháp giảng dạy khoa học, phùhợp sẽ tạo điều kiện để giáo viên, và người học phát huy hết khả năng của mìnhtrong việc truyền đạt, lĩnh hội kiến thức và phát triển tư duy Một phương phápgiảng dạy khoa học sẽ làm thay đổi vai trò của người thầy đồng thời tạo nên sự

hứng thú, say mê và sáng tạo của người học và phương pháp “ dạy học phát hiện

và giải quyết vần đề” là một trong số những phương pháp dạy học mới đã phát

huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiếnthức vào thực tiễn, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Khái niệm “DẠY HỌC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ”

- Theo ( V.Ôkôn – Những cơ sở của việc dạy học nêu vấn đề – NXB GD 1976 )

“ DẠY HỌC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ” dưới dạng chung nhất là toàn bộ các hànhđộng như tổ chức các tình huống có vấn đề, biểu đạt các vấn đề (tập cho học sinhquen dần để tự làm lấy công việc này), chú ý giúp đỡ cho học sinh những điều cầnthiết để giải quyết vấn đề, kiểm tra các cách giải quyết đó và cuối cùng lãnh đạoquá trình hệ thống hóa và củng cố các kiến thức đã tiếp thu được

- Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề là kiểu dạy học dạy học sinh thói quen tìmtòi giải quyết vấn đề theo cách của các nhà khoa học, không những tạo nhu cầu,hứng thú học tập, giúp học sinh chiếm lĩnh được kiến thức mà còn phát triển đượcnăng lực của học sinh

3

2 Sơ đồ khái quát các giai đoạn của tiến trình xây dựng kiến thức vật lí theo kiểu dạy học phát hiện và giải quyết vần đề

3 Hai con đường của tiến trình xây dựng kiến thức vật lí theo kiểu dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề.

3.1 Sơ đồ khái quát tiến trình xây dựng kiến thức vật lí theo con đường lí thuyết của kiểu dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề.

Giai đoạn 1: Làm nảy sinh vấn đề cần giải quyết từ tình huống ( điều kiện ) xuất phát: từ kiến thức cũ, kinh nghiệm, thí nghiệm, bài tập,…

Giai đoạn 2: Phát biểu vấn đề cần giải quyết ( câu hỏi cần trả lời )

Giai đoạn 3: Giải quyết vần đề

- Suy đoán giải pháp giải quyết vấn đề : nhờ khảo sát lí thuyết hoặc khảo sát thựcnghiệm

- Thực hiện giải pháp đã suy đoán

Giai đoạn 4: Rút ra kết luận ( kiến thức vật lí mới)

Giai đoạn 5: Vận dụng kiến thức vật lí mới để giải quyết những nhiệm vụ đặt ra tiếp theo

Giai đoạn 1: Làm nảy sinh vấn đề cần giải quyết

Giai đoạn 2: Phát biểu vấn đề cần giải quyết

Giai đoạn 3: Giải quyết vần đề

- Giải quyết vấn đề nhờ suy luận lí thuyết

- Kiểm nghiệm kết quả đã tìm được từ suy luận lí thuyết nhờ thí nghiệm

Giai đoạn 4: Rút ra kết luận

3.2 Sơ đồ khái quát tiến trình xây dựng kiến thức vật lí theo con đường thực nghiệm của kiểu dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề.

Đại lượng vật lí Định luật vật

lí

Ứng dụng kĩ thuậtcủa vật lí

Thông qua táihiện kinhnghiệm, thínghiệm,clips, ảnh…

Tùy theo hìnhthành đặc điểmđịnh lượng hayđịnh tính trước mà

có cách đặt vấn đềkhác nha: Cơ bảnđều phải làm bật ranhu cầu cần xâydựng đại lượngmới để diễn tả tínhchất vật lí mà cácđại lượng đã cókhông mô tả đượcđầy đủ

Dùng thínghiệm, kinhnghiệm sơ bộchỉ ra mốiquan hệ giữacác đại lượng

Đưa ra một nhucầu, nhiệm vụ cầnthực hiện mà nhữngthiết bị kĩ thuật(TBKT) đã biếtchưa thể thực hiệnđược hoặc thựchiện chưa tốt

2 Phát biểu

VĐ cần giải

quyết (câu hỏi

Khi nào thìxảy ra hiệntượng này?

Đặc tính … phụthuộc vào các đạilượng nào và phụ

Mối quan hệgiữa các đạilượng A và B

Máy (TBKT) phải

có nguyên tắc cấutạo và hoạt động

5

1 Làm nảy sinh vấn đề cần giải quyết

2 Phát biểu vấn đề cần giải quyết

3 Giải quyết vần đề

- Đề xuất giả thuyết

- Kiểm tra tính đúng đắn của giả thuyết nhờ thí nghiệm

4 Rút ra kết luận

cần trả lời) Khi thì xảy

ra hiện tượnggì?

Tại sao lạixảy ra hiệntượng ?

thuộc như thế nàovào các đại lượngđó?

Biểu thức… đặctrưng cho tính chấtvật lí nào?

là gì?

A và B cómốt quan hệvới nhau nhưthế nào?

A phụ thuộcvào B,C…

như thế nào?

như thế nào để thựchiện được chứcnăng ?

Đưa ra giảthuyết

Dùng thínghiệm kiểmtra (VD: hiệntượng tánsắc, khúcxạ )

Hoặc suyluận lí thuyết

để rút ra hệquả rồi dùng

TN kiểm tra(VD: hiệntượng sóngdừng, hiệntượng giaothoa)

Xây dựng thínghiệm để trả lờicâu hỏi vấn đề

- Xây dựnggiả thuyết và

phương án thínghiệm kiểmtra giả thuyết

- Sử dụng cáckiến thức líthuyết đã có

để suy luận lôgic rút ra câutrả lời rồi

nghiệm kiểmnghiệm lạikết quả

Mở máy ra và xácđịnh các bộ phậnchính, các quy luật

cơ bản chi phối.Xây dựng mô hìnhhình vẽ (MHHV)

và tiến hành thínghiệm kiểm traxem MHHV cóthực hiện đượcđúng các chức năngcủa TBKT khôngThiết kế một TBKT

để đáp ứng đượcyêu cầu đặt ra Lựachọn thiết kế tối ưu

và xây dựng môhình vật chất chứcnăng (VC –CN)theo thiết kế và vậnhành thử

4 Rút ra kết

luận (kiến

thức mới)

Định nghĩakhái niệm vềhiện tượng

Phát biểu địnhnghĩa đại lượng vậtlí

Phát biểu đặctrưng, đơn vị củađại lượng

Phát biểuđịnh luật vàphạm vi ápdụng địnhluật

Rút ra nguyên tắccấu tạo và hoạtđộng của TBKT

5 Vận dụng

kiến thức mới

Nhận biết cácbiểu hiện của

Vận dụng đạilượng để mô tả các

Vận dụngđịnh luật

So sánh TBKT đãxây dựng với các

đặc tính vật lí ởcác hiện tượngkhác nhau.

trong các hiệntượng vật líkhác

TBKT trong đờisống để bổ sung cácyếu tố khác

5 Bốn mức độ dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề

Mức

độ

Tổ chức và thực hiện hoạt động của GV và HS

Tạo tình huống Phát hiện vấn

đề

Tìm giải pháp Thực hiện

giải pháp

Kết luận, pháttriển vấn đề

1 GV đặt vấn đề GV nêu cáchGQVĐ

HS thực hiện, GV hướng dẫn

GV đánh giá kết quả làm việc của HS

GV gợi ý để

HS tìm ra cáchGQVĐ

HS thực hiện, GV giúp đỡ khi cần

GV và HS cùng đánh giá

3

GV cung cấpthông tin tạo tìnhhuống

HS phát hiện,nhận dạng, phátbiểu vấn đề nảysinh cần giảiquyết

HS tự lực đềxuất các giảthuyết và lựachọn các giảipháp

HS thực hiện kế hoạch giải quyết vấn đề

GV và HS cùng đánh giá

4

HS tự lực pháthiện vấn đề nảysinh trong hoàncảnh của mìnhhoặc của cộngđồng

HS lựa chọnvấn đề giảiquyết

HS tự đề xuất

ra giả thuyết,xây dựng kếhoạch giải

HS thựchiện kếhoạch giải

HS tự đánh giáchất lượng vàhiệu quả củaviệc GQVĐ

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1 PHẠM VI CHUYÊN ĐỀ : chương trình Vật lý lớp 10

2 GIỚI HẠN NỘI DUNG: Định luật II và định luật III NEWTON

7 Thứ tự

đề mục

Thứ tự

đề mục

3 VẬN DỤNG KIỂU DẠY HỌC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC NỘI DUNG ĐỊNH LUẬT II NEWTON VÀ ĐỊNH LUẬT III NEWTON

BÀI 1 : VẬN DỤNG KIỂU DẠY HỌC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ TRONG DẠY HỌC NỘI DUNG ĐỊNH LUẬT II NEWTON

1 LẬP SƠ ĐỒ TIẾN TRÌNH XÂY DỰNG KIẾN THỨC

1.1 Sơ đồ tiến trình xây dựng kiến thức

1 Làm nảy sinh vấn đề cần giải quyết

Lấy ví dụ minh hoạ:

Một người đẩy một chiếc xe đang đứng yên trên sàn nhà rất nhẵn

- Người đẩy xe về phía nào thì xe chuyển động về phía đó

- Nếu ta đẩy xe càng mạnh thì xe tăng tốc càng nhanh

- Ta vẫn đẩy với một lực như cũ nếu xe chở đầy hàng (khối lượng xe lớnhơn) thì xe tăng tốc ít hơn

1. Phát biểu vấn đề cần giải quyết

Gia tốc mà vật thu được phụ thuộc như thế nào vào lực tác dụng lên vật vềhướng và độ lớn, phụ thuộc như thế nào vào khối lượng của vật ?

3 Giải quyết vấn đề:

3.1 Đề xuất giả thuyết:

- Hướng của vectơ gia tốc cùng hướng với lực tác dụng lên vật

- Độ lớn gia tốc của vật tỉ lệ thuận với độ lớn của lực tác dụng vào vật

- Độ lớn gia tốc của vật tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật

3.2 Kiểm tra tính đúng đắn của giả thuyết:

Nội dung cần kiểm tra nhờ thí nghiệm: kiểm tra tính đúng đắn của giả

thuyết thông qua kiểm nghiệm các ý sau:

- Khi m không đổi thì a F  1 2

a = a

- Khi F không đổi thì a m1  m1a1 = m2a2 = m3a3

Thiết kế phương án thí nghiệm kiểm tra tính đúng đắn của giả thuyết:

 Dụng cụ: xe có khối lượng m, mặt phẳng nằm ngang nhẵn, các vật nặng đãbiết trọng lượng, ròng rọc, đồng hồ để đo thời gian, thước đo quãng đường

xe đã chuyển động, cân để cân khối lượng các quả nặng và xe

 Cách tiến hành thí nghiệm: dùng một sợi dây vắt qua ròng rọc, một đầudây nối với xe, đầu còn lại nối với quả nặng Giữ xe từ trạng thái đứngyên, sau đó tác dụng lực lên xe cho xe chuyển động, độ lớn của lực tácdụng lên xe chính là trọng lượng của vật treo Đánh dấu vị trí ban đầu của

xe, sử dụng thước đo và đồng hồ để đo quãng đường và thời gian mà xe đã

chuyển động để xác định độ lớn gia tốc a thông qua công thức: a 2S2

t

=

 Xét hệ vật: xe, các quả nặng trên xe, trên mốc và sợi dây

- Kiểm nghiệm: a F khi m không đổi

+ Ta lấy một quả nặng từ xe treo lên móc, xe bắt đầu chuyển động dưới tác

dụng lực F1 thu được gia tốc a1

+ Lần lượt treo thêm quả nặng còn lại trên xe vào móc để thay đổi lực tác dụnglên xe, xe chuyển động dưới tác dụng lực F2, F3 thu được gia tốc a2, a3

9

1.2 Diễn giải sơ đồ

- Lấy ví dụ thực tế:

Một người đẩy một chiếc xe đang đứng yên trên sàn nhà rất nhẵn

+ Người đẩy xe về phía nào thì xe chuyển động về phía đó

+ Nếu ta đẩy xe càng mạnh thì xe tăng tốc càng nhanh

+ Ta vẫn đẩy với một lực như cũ nếu xe chở đầy hàng (khối lượng xe lớn hơn) thì

xe tăng tốc ít hơn

- Vấn đề đặt ra: gia tốc của một vật phụ thuộc như thế nào vào lực về hướng và độlớn, phụ thuộc như thế nào vào khối lượng của vật ?

- Từ những kinh nghiệm sống học sinh sẽ đưa ra giả thuyết:

+ Hướng của vectơ gia tốc cùng hướng với lực tác dụng lên vật

+ Độ lớn gia tốc của vật tỉ lệ thuận với độ lớn của lực tác dụng vào vật

+ Độ lớn gia tốc của vật tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật

- Vấn đề khác đặt ra là: làm thế nào kiểm nghiệm được giả thuyết đã đưa ra nhờ thínghiệm ? Do ta không thể dễ dàng để giữ lực tác dụng lên xe luôn không đổiphương và độ lớn nếu dùng lực kế Ta có thể tiến hành thí nghiệm kiểm chứng nhưsau:

Vật ta xét gồm: xe, các quả nặng trên xe và sợi dây vắt qua ròng rọc

- Kiểm chứng: a F khi m không đổi

Để tác dụng lực với các giá trị khác nhau làm cho hệ vật chuyển động mà khôngphải thay đổi khối lượng của hệ vật, ta lần lượt lấy 1,2,3 quả nặng treo vào mốc và

4 Rút ra kết luận:

Đối chiếu kết quả thí nghiệm với giả thuyết đã đề xuất rút ra kết luận: Giatốc mà vật thu được cùng hướng với lực tác dụng lên vật Độ lớn của giatốc tỉ lệ thuận với độ lớn của lực và tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật

F a m

= r r

xác định các gia tốc tương ứng của hệ vật thông qua công thức: a 2S2

t

= ( s: được đobằng thước đo khoảng cách giữa vị trí xe bắt đầu chuyển động và vị trí xe dừngchuyển động, t: được đo bằng đồng hồ bấm giờ) Độ lớn của lực tác dụng làm hệvật chuyển động bằng trọng lượng của các quả nặng được treo vào mốc Kiểm tra

- Kiểm nghiệm: a m1 khi F không đổi

Để F không đổi ta treo một quả nặng vào mốc để gây ra lực kéo xe chuyển động

Thêm lần lượt 1,2,3 quả nặng lên xe để thay đổi khối lượng của hệ vật

Kiểm tra xem: m

1a

1 = m

2a

2 = m

3a

3 không?

11

- Sau đó tiến hành thí nghiệm theo phương án đã thiết kế để xác định các số liệu.

2 MỤC TIÊU DẠY HỌC

2.1 Nội dung kiến thức cần xây dựng

Gia tốc mà vật thu được cùng hướng với lực tác dụng lên vật Độ lớn của gia tốc tỉ

lệ thuận với độ lớn của lực và tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật a F

m

=

r r

2.2 Mục tiêu dạy học

 Trong quá trình học

Học sinh:

- Đề xuất được:

+ Hướng của gia tốc trùng vào hướng của lực tác dụng

+ Độ lớn gia tốc mà vật thu được tỉ lệ thuận với độ lớn của lực urF tác dụng vào vật.+ Độ lớn gia tốc mà vật thu được tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật

- Tham gia đề xuất phương án để kiểm tra tính đúng đắn của giả thuyết

- Sử dụng được các thiết bị thí nghiệm và tiến hành được thí nghiệm để xác địnhcác số liệu cần đo

 Sau khi học xong:

- Phát biểu được nội dung và biểu thức của Định luật II Niuton, nêu được đơn vịcủa các đại lượng trong công thức

- Áp dụng được công thức Định luật II Niuton để giải các dạng bài tập có liên quanđến định luật

2.3 Đề kiểm tra

Câu 1: Phát biểu Định luật II Newton, viết công thức và nêu đơn vị của các đại

lượng trong công thức?

- Mục tiêu bài tập: Kiểm tra sự nắm kiến thức ở mức độ biết

- Câu trả lời mong đợi: Gia tốc mà vật thu được cùng hướng với lực tác dụng lênvật Độ lớn của gia tốc tỉ lệ thuận với độ lớn của lực tác dụng vào vật và tỉ lệ

nghịch với khối lượng của vật Công thức: a F

m

=

ur r

Độ lớn: a = F/m

Trong đó:

F : lực tác dụng (N)

m : khối lượng của vật (kg)a: gia tốc (m/s

2)

Câu 2: Một xe có khối lượng m = 0,15kg bắt đầu chuyển động nhanh dần đều, sau

khi đi được 50cm thì nó đạt được vận tốc 0,7m/s Tính hợp lực tác dụng vào vật?

- tiêu bài tập: Vận dụng được công thức cho bài tập

- Câu trả lời mong đợi: Gia tốc của xe là:

( )

2 2 0 2

2

2

2 2

0, 49 / 2

Câu 3: Một ôtô khởi hành rời bến chuyển động nhanh dần đều sau khi đi được

đoạn đường S = 100m có vận tốc là 36 km/h Khối lượng của xe là 1000kg Lực

ma sát và lực cản tác dụng vào xe là Fc bằng 10% trọng lượng xe Tính lực phátđộng tác dụng vào xe (g = 10m/s2)

- Mục tiêu bài tập: Vận dụng định luật II Newton cho trường hợp nhiều lực tác dụng vào xe

- Câu trả lời:

Định luật II Niuton:

13

3 CÔNG VIỆC CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS

- Giáo viên: chuẩn bị các dụng cụ thí nghiệm gồm: các quả nặng, xe cho chuyển

động trên mặt phẳng ngang thước đo, đồng hồ bấm thời gian

- Học sinh: ôn lại kiến thức về lực, công thức tính quãng đường, gia tốc, vận tốc

trong chuyển động biến đổi đều

4 TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỤ THỂ

Hoạt động 1: Giáo viên làm nảy sinh vấn đề và phát biểu vấn đề cần giải quyết

(làm việc chung cả lớp)

- Lấy ví dụ minh họa: Một người

đẩy một chiếc xe đang đứng yên trên

+ Ta vẫn đẩy với một lực như cũ

nếu xe chở đầy hàng (khối

lượng xe lớn hơn) thì xe tăng

tốc ít hơn

- Đề xuất vấn đề:

Gia tốc mà vật thu được phụ thuộc

như thế nào vào lực tác dụng về

hướng và độ lớn, phụ thuộc như thế

nào vào khối lượng của vật?

- Lắng nghe ví dụ

- Tiếp nhận VĐ cần giải quyết và suy nghĩtrả lời

Hoạt động 2: Đề xuất giả thuyết để giải quyết vấn đề (làm việc chung cả lớp).

- Nêu câu hỏi: có thể giải quyết vấn

đề trên bằng kinh nghiệm thực tế

+ Gia tốc là một đại lượng vectơ đặc

- Nghe câu hỏi và suy nghĩ tìm câu trả lời

+ HS trả lời: gây ra sự biến đổi vận tốc củavật ( tức là gây ra gia tốc cho vật)

+ HS trả lời: đặc trưng cho sự biến đổi vậntốc của vật

15

trưng cho sự biến đổi gì của vật? - HS đề xuất giả thuyết:

+ Hướng của gia tốc trùng vào hướngcủa lực tác dụng

+ Độ lớn gia tốc của vật tỉ lệ thuận với

độ lớn của lực Fur tác dụng vào vật.+ Độ lớn gia tốc của vật tỉ lệ nghịchvới khối lượng của vật

Hoạt động 3: Thiết kế phương án thí nghiệm ( làm việc chung cả lớp) và tiến hành

thí nghiệm ( làm việc nhóm) để kiểm tra tính đúng đắn của giả thuyết.

- Nêu câu hỏi: Làm thế nào để kiểm

nghiệm giả thuyết được (a F và a

1

m) nhờ thí nghiệm? Cần những dụng

cụ gì để tiến hành thí nghiệm kiểm

nghiệm giả thuyết?

tiếp bằng lực kế được không?

+ Ta có thể dùng tay để kéo trực tiếp

vào vật không?

+ Ta có thể giữ cho m không đổi bằng

cách nào?

+ Có công thức nào liên quan đến

quãng đường vật đi được, thời gian vật

- Hs trả lời:

+ Xác định độ lớn của F và a tương ứng.+ Không kéo trực tiếp và dùng lực kế đểxác định giá trị F vì không dễ dàng giữlực tác dụng không đổi phương và độlớn trong suốt quá trình xe chuyển động

+ Để m là hằng số thì đặt các quả nặnglên xe Sau đó thay đổi lực F bằng cáchlấy lần lượt treo thêm vào móc từng quảnặng đã đặt trên xe

+ Công thức liên quan giữa quãngđường, gia tốc và thời gian chuyển động

chuyển động và gia tốc vật thu được

không?

+ Nếu đã đo được F, a Trong trường

hợp này ta cần kiểm nghiệm điều gì

+ Sau khi xác a, m cần kiểm nghiệm

+ Nếu đã xác định được F, a tương ứng

Độ lớn của lực F bằng trọng lượng cácquả cân treo vào mốc

Độ lớn của gia tốc được xác định thông

qua công thức: a 2S2

t

= ( s được xácđịnh bằng thước đo khoảng cách giữa vịtrí xe bắt đầu chuyển động và vị trí xedừng chuyển động, t được xác địnhbằng đồng hồ bấm thời gian)

Dùng cân để đo khối lượng của

xe, các quả nặng và sợi dây

điều gì?

- Chia nhóm và giao nhiệm vụ cho các

nhóm HS tiến hành theo phương án đã

đề xuất: Nửa lớp tiến hành TN kiểm

nhiệm a F , m không đổi và nửa lớp

tiến hành TN kiểm nghiệm a m1 ,F

- Quan sát, giúp đỡ HS trong quá trình

làm TN

+ Dùng một ròng rọc cố định có treo quảnặng vào mốc để có được lực F tác dụnglên xe không đổi

+ Cần xác định m và a tương ứng

Ta có thể xác định được a, m tương tựnhư thí nghiệm trên

+ Sau khi xác định được m, a cần kiểmtra xem: m1a1, m2a2, m3a3 có bằng nhaukhông?

+ Học sinh đề xuất phương án kiểmchứng: Dùng một chiếc xe nhỏ, nối xevới quả nặng bằng sợi dây vắt qua ròngrọc để có được lực F tác dụng lên xekhông đổi Thêm lần lượt 1,2,3 quảnặng lên xe để thay đổi khối lượng của

xe

Xác định giá trị m và a tương ứngbằng cách dùng cân đo khối lượng cácquả nặng, a được xác định thông qua

- Nhận nhiệm vục các nhóm HS phâncông nhiệm vụ, lập bảng số liệu, lắp ráp

TN, tiến hành TN 3 lần, ghi vào bảng sốliệu