SKKN tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong chương “địa lí nông nghiệp” – địa lý 10 ban cơ bản

Do đó, việc tích hợp giáo dụcbiến đổi khí hậu thông qua môn học là rất cần thiết để cung cấp cho các em nhữnghiểu biết cơ bản về biến đổi khí hậu, nhắc nhở các em hành động để giảm thiểu

Tên SKKN "TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG CHƯƠNG “ĐỊA LÍ NÔNG NGHIỆP” – ĐỊA LÍ 10 CƠ BẢN

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Bằng những hoạt động kinh tế ngày một phát triển, con người đã làm biếnđổi, đảo lộn hệ thống Trái Đất với qui mô ngày càng rộng lớn, tốc độ chóng mặt.Biến đổi khí hậu đã trở thành một trong những thách thức và nguy cơ lớn nhất đốivới loài người trong thế kỉ 21

Việt Nam được cảnh báo sẽ là một trong số những nước trên thế giới bị ảnhhưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu

Nhận thức sâu sắc vấn đề biến đổi khí hậu là hết sức cần thiết đối với tất cảmọi người, mọi lứa tuổi, mọi thành phần dân cư… để có các hành động cụ thể gópphần vào việc ứng phó với sự biến đổi khí hậu toàn cầu

Môn Địa lý nói chung và Địa lý 10 nói riêng có nhiệm vụ giúp học sinh cóđược những hiểu biết cơ bản, hệ thống về Trái đất – môi trường sống của conngười, về thiên nhiên và những hoạt động kinh tế của con người trên phạm vi quốcgia, khu vực và thế giới; rèn luyện cho học sinh những kỹ năng hành động, ứng xửthích hợp với môi trường tự nhiên – xã hội Qua đó, có thể thấy môn Địa lí 10 cónhiều khả năng tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu

Là một giáo viên Địa lí hiện đang giảng dạy tại trường THCS&THPT Bàu Hàm,một trường vùng sâu, vùng xa của Tỉnh Đồng Nai, đa số học sinh là con em ngườidân tộc, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn nên kênh thông tin chính của các emchủ yếu là tivi, sách báo, tuy nhiên, theo tâm lý lứa tuổi, hầu hết các em chỉ quantâm đến các vấn đề giải trí, âm nhạc,…rất ít học sinh xem chương trình khoa học,giáo dục hoặc chủ động tìm hiểu về biến đổi khí hậu Do đó, việc tích hợp giáo dụcbiến đổi khí hậu thông qua môn học là rất cần thiết để cung cấp cho các em nhữnghiểu biết cơ bản về biến đổi khí hậu, nhắc nhở các em hành động để giảm thiểubiến đổi khí hậu…

Từ những lí do trên, tôi mong muốn và ý thức trách nhiệm của mình đối vớiviệc phải giáo dục biến đổi khí hậu cho học sinh, nhằm thực hiện mục tiêu pháttriển bền vững Vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trongchương “Địa lí nông nghiệp” – Địa lý 10 ban cơ bản”

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

II.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

II.1.1 Khái niệm về Biến đổi khí hậu.

“Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khí hậu mà nguyên nhân trực tiếp hay giántiếp bởi hoạt động của con người làm thay đổi thành phần của khí quyển toàn cầu

và tác động thêm vào sự biến động khí hậu tự nhiên trong các thời gian có thể so

sánh được” (Công ước chung của Liên Hợp Quốc về BĐKH tại Hội nghị thượng đỉnh về Môi trường tại Rio de Janero – Braxin – 1992)

II.1.2 Tích hợp giáo dục Biến đổi khí hậu.

II.1.2.1 Quan niệm về dạy học tích hợp

II.1.2.1.1 Khái niệm

Tích hợp theo tiếng Anh là intergration, nghĩa là “gộp lại, sáp nhập lại thànhmột tổng thể”

Xavier Roegiers đã đưa ra một định nghĩa về khoa học sư phạm tích hợp:

“Khoa sư phạm tích hợp là một quan niệm về một quá trình học tập trong đó có thểcác quá trình học tập góp phần hình thành ở học sinh những năng lực rõ ràng, có dựtính trước những điều cần thiết cho học sinh, nhằm phục vụ cho các quá trình họctập tương lai, hoặc nhằm hòa nhập học sinh vào cuộc sống lao động” [5]

“Dạy học tích hợp là quá trình dạy học, trong đó, học sinh phải huy động nộidung kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết các nhiệm vụhọc tập, thông qua đó lại hình thành và phát triển những kiến thức, kĩ năng mới, rènluyện được những năng lực cần thiết” [2]

- Mức độ toàn phần: Mục tiêu và nội dung của bài học hoặc của chương

phù hợp hoàn toàn với mục tiêu và nội dung của giáo dục biến đổi khí hậu

- Mức độ bộ phận: Chỉ có một phần bài học có mục tiêu và nội dung về

giáo dục biến đổi khí hậu

- Mức độ liên hệ: liên hệ là một hình thức tích hợp đơn giản nhất khi chỉ có

một số nội dung của môn học có liên quan đến nội dung về giáo dục biến đổi khíhậu nhưng không nêu rõ trong nội dung bài học, trong trường hợp này, giáo viênkhai thác kiến thức môn học và liên hệ chúng với các nội dung về giáo dục biến đổikhí hậu

II.1.2.2 Mục đích và ý nghĩa của giáo dục biến đổi khí hậu.

Giáo dục về biến đổi khí hậu phải giúp cho HS có hiểu biết về hiện tượng biến đổikhí hậu, nguyên nhân và những tác động của nó tới đời sống con người và nhữngbiện pháp hạn chế các tác nhân dẫn đến BĐKH, có được những kỹ năng cần thiết

để ứng phó với những tác động do BĐKH gây ra Từ đó chuẩn bị cho HS tâm thếsẵn sàng tham gia các hoạt động nhằm chống lại, hạn chế sự BĐKH [1]

II.1.2.3 Nội dung về giáo dục Biến đổi khí hậu.

Nội dung của giáo dục biến đổi khí hậu cần đề cập đến:

+ Khái niệm/ thuật ngữ về biến đổi khí hậu

+ Hiện trạng, nguyên nhân của sự biến đổi khí hậu, đặc biệt là những nguyênnhân do con người tạo ra

+ Hậu quả của biến đổi khí hậu và tác động của nó trên phạm vi toàn cầu, quốcgia và khu vực - địa phương

+ Những biện pháp hạn chế các tác nhân gây nên biến đổi khí hậu trên phạm vitoàn cầu, quốc gia và địa phương

+ Ứng phó trước tác động của biến đổi khí hậu ở Việt Nam: phòng chống ngậplụt ở đồng bằng châu thổ và vùng ven biển, sạt lở đất vùng ven biển, lũ và sạt lở đất

ở vùng núi…

+ Cung cấp, rèn luyện những kỹ năng cần thiết để ứng phó với thiên tai do biếnđổi khí hậu gây nên ở địa phương (kỹ năng cụ thể phòng chống lũ lụt, sạt lở đất,bão….).[1]

II.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN.

II.2.1 Khả năng tích hợp GDBĐKH thông qua môn Địa lí 10, THPT.

Chương trình Địa lí 10 trang bị cho học sinh những kiến thức tổng hợp về Địa lý

tự nhiên và Địa lý kinh tế - xã hội mà từng thành phần hoặc tổng hợp thể tự nhiênhay kinh tế - xã hội đều liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến Biến đổi khí hậu vàứng phó với biến đổi khí hậu Tùy vào từng trường hợp cụ thể, các đối tượng địa lí

tự nhiên hay kinh tế - xã hội có lúc là tác nhân, có khi lại là đối tượng phải hứngchịu hậu quả của biến đổi khí hậu

Mặt khác, Bộ giáo dục và đào tạo đã triển khai việc tích hợp giáo dục bảo vệ môitrường qua môn Địa lý ở trường Trung học, đó chính là tiền đề để khai thác, phục

vụ cho việc tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong chương trình Địa lý THPT nóichung và Địa lý 10 nói riêng

Chương “Địa lí nông nghiệp” là một phần nội dung của chương trình Địa lí 10,cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về nông nghiệp, học sinh nắm đượcvai trò quan trọng không thể thay thế của nông nghiệp; hiểu được sự ảnh hưởng củacác nhân tố tự nhiên, kinh tế - xã hội tới nông nghiệp; nắm bắt và hiểu được vai trò,tình hình phát triển của hai nhóm ngành trồng trọt và chăn nuôi Trong đó, thôngqua ảnh hưởng của các nhân tố đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp, đặc điểm

của ngành trồng cây công nghiệp, trồng rừng, ngành chăn nuôi gia súc lớn, gia súcnhỏ…giáo viên có thể lồng ghép tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu để học sinh cóthể biết được những kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu, cách thức giảm nhẹ vàứng phó với biến đổi khí hậu ngay tại địa phương các em đang sinh sống.

2.2 Thực trạng dạy học tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu ở trường THCS&THPT Bàu Hàm - Đồng Nai

2.2.1 Về phía giáo viên

Trong những năm gần đây, Bộ giáo dục và đào tạo đã có nhiều hoạt động quan tâmtới việc giáo dục biến đổi khí hậu bằng nhiều chuyên đề tập huấn cho giáo viên tíchhợp, lồng ghép vào kiến thức của các môn học ở các cấp, hay bằng cách tổ chức

hoạt động ngoại khóa về môi trường Thông qua phiếu điều tra về quá trình giảng dạy tích hợp giáo dục BĐKH (phụ lục 1), tôi thu thập được kết quả thực trạng như

sau:

Về nhận thức: 90% GV có nhận thức đầy đủ và đúng đắn về biến đổi khí hậu, vẫn

còn 10% giáo viên chưa hiểu đúng về khái niệm BĐKH

Về thái độ: 80% GV có thái độ tích cực đối với giáo dục biến đổi khí hậu, coi vấn

đề tích hợp giáo dục BĐKH trong giảng dạy các môn học là rất cần thiết, 15% giáoviên cho rằng đó là trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhàtrường, 5% còn lại cho rằng giáo dục BĐKH là không cần thiết Bên cạnh đó, 40%

GV lại nghĩ rằng muốn thực hiện được GDBĐKH cho HS cần phải có các trangthiết bị hiện đại và phải có nguồn kinh phí lớn

Về hình thức tổ chức và phương pháp: 100% GV đều cho rằng có thể sử dụng cả

dạy học nội khóa và ngoại khóa cho GDBĐKH Tuy nhiên, các GV thường sử dụngdạy học nội khóa vì rất khó có thể tổ chức các hoạt động ngoại khóa cho HS mộtcách thường xuyên do điều kiện thời gian và cơ sở vật chất nhà trường Thực tế, nộidung bài học trong chương trình Địa lí 10 khá dài, trong mỗi tiết học thời lượng 45phút, để có thể tích hợp nội dung biến đổi khí hậu một cách thường xuyên là rấthiếm

Vì thế, công tác giáo dục biến đổi khí hậu chưa làm học sinh hiểu biết một cáchsâu sắc, đầy đủ về các kiến thức và kĩ năng để hành động, giúp các em trở thànhnhững công dân có trách nhiệm trong việc xây dựng một cuộc sống bền vững

2.2.2 Về phía học sinh

Học sinh lớp 10 có độ tuổi từ 15 đến 17, là lứa tuổi đang trong quá trình hoàn thiện

về mặt thể chất và tinh thần, sự phát triển ổn định của bộ não và chức năng thầnkinh tạo nên những điều kiện tối ưu cho sự phát triển của các hoạt động nhận thứccủa các em Các em luôn muốn thể hiện bản thân mình, thích tìm tòi, khám phá vàđây chính là cơ sở quan trọng và cần thiết cho việc giáo dục biến đổi khí hậu

Ở trường THCS&THPT Bàu Hàm, học sinh khối 10 khi được hỏi về vấn đề BĐKH

hiện nay (phụ lục 2), có 56,5% học sinh nhận thức chưa đầy đủ, chỉ có 10% HS biết

tới BĐKH toàn cầu như một trong những vấn đề mà thế giới đang phải đối mặt, đây

là con số còn quá ít Đặc biệt, đa số các em HS hiểu biết rất ít, thậm chí là hiểu sai

về BĐKH, đối với những đe dọa của BĐKH với đất nước và ngay địa phương mìnhcác em cũng chưa có được hiểu biết đầy đủ, chưa biết rằng Việt Nam nằm trong sốnhững quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của BĐKH thông qua những hiệntượng biến đổi của thời tiết xảy ra trong những năm gần đây Qua đó cho thấy việcnhận thức về vấn đề BĐKH của học sinh trường THCS&THPT Bàu Hàm còn rấthạn chế và chưa đầy đủ hoặc có cái nhìn sai lệch, phiến diện

Về thái độ: Hơn 85% HS đều có thái độ tích cực đối với các vấn đề về BĐKH và

100% tỏ ra rất hứng thú với những bài học có tích hợp nội dung GDBĐKH và 90%

HS cho rằng tích hợp giáo dục BĐKH là việc làm rất cần thiết

Hành vi: Do nhận thức của HS còn thiếu về các vấn đề BĐKH dẫn tới hành động

liên quan đến BĐKH còn hạn chế, bao gồm cả những kỹ năng ứng phó với nhữnghiện tượng BĐKH và hành động để bảo vệ môi trường làm thay đổi hiện tượngBĐKH trong tương lai

Như vậy, việc GDBĐKH còn gặp không ít khó khăn mặc dù đa số GV đãnhận thức tầm quan trọng của vấn đề Vì vậy, cần đẩy mạnh hơn nữa vấn đề đưanội dung GDBĐKH vào trong dạy học Địa lí, bởi không chỉ truyền thụ cho HSnhững kiến thức về kinh tế, xã hội, môi trường mà còn phải hướng dẫn cho HS họcđược những kỹ năng, những giá trị để biết cách sống một cách bền vững, hài hoàvới tự nhiên và thân thiện với môi trường

Đề tài: “Tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong chương “Địa lí nông nghiệp”– Địa lý 10 ban cơ bản” sẽ đưa ra các giải pháp hoàn toàn mới tại đơn vị trường nơitôi đang công tác, có thể các giải pháp này đã được áp dụng tại các đơn vị khácnhưng đối với đơn vị tôi đang công tác, các giải pháp này được áp dụng lần đầu và

có hiệu quả

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

III.1 Giải pháp 1 : Tích hợp thông qua hệ thống các câu hỏi trong giờ dạy trên lớp:

III.1.1 Mô tả cách thức thực hiện giải pháp:

*Phạm vi: Chương VII “Địa lý nông nghiệp”, Địa lý 10 – ban cơ bản

*Đối tượng: HS lớp 10A4, 10A5, 10A6, 10A7

*Công việc cụ thể:

- Nghiên cứu tài liệu, sách giáo khoa, các trang thông tin điện tử

- Xác định nội dung, phương pháp thích hợp để tích hợp BĐKH vào bài giảng

- Xây dựng những câu hỏi có thể tích hợp giáo dục BĐKH, lồng ghép vào các giáo

án giảng dạy

Khu vực xã Bàu Hàm, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai là khu vực sản xuấtnông nghiệp chiếm ưu thế, đặc biệt là trồng cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quảcùng chăn nuôi theo hình thức trang trại Do đó, giáo dục biến đổi khí hậu thôngqua chương “Địa lý nông nghiệp” đóng vai trò quan trọng để nâng cao ý thức củahọc sinh, từ học sinh sẽ là cầu nối đến phụ huynh – những người nông dân trực tiếpsản xuất, trực tiếp chịu ảnh hưởng và trực tiếp phát thải khí nhà kính ra môi trường.

Để tích hợp giáo dục BĐKH thông qua chương “Địa lý nông nghiệp”, Địa lý

10 – ban cơ bản:

III.1.2.1.Bước 1: Nghiên cứu kỹ nội dung SGK, xây dựng mục tiêu dạy học,

mục tiêu giáo dục BĐKH, xác định các nội dung trong sách có liên quan đến nộidung giáo dục BĐKH, mức độ tích hợp đối với nội dung đó là gì? (tích hợp liên hệ,tích hợp bộ phận hay tích hợp toàn phần)

- Mục tiêu giáo dục BĐKH thông qua chương “Địa lí nông nghiệp” là:

+ Về kiến thức: Trang bị cho HS những hiểu biết cơ bản về BĐKH như:Nguyên nhân, biểu hiện của BĐKH, những tác động của BĐKH đến sản xuất nôngnghiệp; những kiến thức cơ bản về ứng phó, thích nghi với BĐKH

+ Kỹ năng: Trang bị và phát triển những kỹ năng vận dụng kiến thức Địa lý

để giải thích các hiện tượng thời tiết, khí hậu, nguyên nhân, hậu quả của BĐKH,mối quan hệ giữa hoạt động sống của con người với đất, nước, sinh vật Xây dựng

và phát triển kỹ năng thuyết phục, tuyên truyền về BĐKH và ứng phó với BĐKHtrong quá trình sản xuất nông nghiệp đến gia đình, cộng đồng

+ Thái độ: HS có ý thức học tập, vận dụng hiểu biết, kỹ năng thu được quabài học của bản thân để tham gia các hoạt động tuyên truyền về ứng phó vớiBĐKH, tham gia các hoạt động ứng phó với BĐKH phù hợp với lứa tuổi

- Xác định địa chỉ, mức độ, nội dung tích hợp:

Cụ thể:

* Tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu qua bài 27: “Vai trò, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp Một số hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp”:

Liên hệ - Dưới tác động của BĐKH, mưa lũ gây xói mòn

đất, nước biển dâng cao gây xâm nhập mặn vàođất liền; nắng nóng và hạn hán kéo dài làm chođất bị khô cằn; các trận mưa axit diễn ra ngàycàng mạnh mẽ làm thay đổi thành phần, tínhchất của đất trồng, nhiều vùng bị sa mạc hóa,phèn hóa, mặn hóa

- Cần bón phân hữu cơ, hạn chế sử dụng phânhóa học, thuốc trừ sâu, kết hợp các biện phápcanh tác hợp lý, trồng nhiều cây xanh ở thượngnguồn là các biện pháp tăng độ phì nhiêu chođất, hạn chế sự thoái hóa đất Đất có khả nănghấp phụ tốt sẽ cung cấp cho cây trồng các chấtdinh dưỡng hợp lý, giúp cây trồng sinh trưởng

và phát triển tốt, thích ứng với BĐKH và nôngnghiệp thu được năng suất cao

b Đối tượng của

sản xuất nông

nghiệp là cây

trồng và vật nuôi

Liên hệ Đối tượng của sản xuất nông nghiệp là các sinh

vật, các cơ thể sống Chúng sinh trưởng và pháttriển tuân theo quy luật sinh học, chịu tác độngrất lớn của quy luật tự nhiên Do đó, con ngườicần hiểu và tôn trọng các quy luật sinh học, quyluật tự nhiên, không được sử dụng bừa bãi cácchất kích thích tăng trưởng, thuốc bảo vệ thựcvật Tồn dư hóa chất bảo vệ thực vật, chất kíchthích tăng trưởng trong nông sản sẽ ảnh hưởnglớn đến sức khỏe con người, gây ô nhiễm môitrường nước, không khí, môi trường đất, tăngphát thải khí gây hiệu ứng nhà kính vào khíquyển, làm biến đổi thành phần và chất lượngkhông khí, gây hại cho môi trường sống của conngười và sinh vật trên trái đất

Liên hệ - BĐKH diễn ra ngày càng phức tạp: mưa lũ thất

thường, nắng nóng gay gắt, hạn hán kéo dài đedọa quá trình sản xuất và bảo quản nông, lâm,thủy sản, khiến sản xuất nông nghiệp trở nên bấpbênh hơn

- BĐKH có thể làm biến đổi đặc điểm của cácloài cây trồng, làm biến mất một số loài câytrồng bản địa, gây mất cân bằng sinh thái, gópphần làm trái đất nóng lên

- Để ứng phó với những tác hại đó, cần lựa chọncác giống cây trồng có khả năng chống chịu vớisâu bệnh, với những biến đổi thất thường của khíhậu Tích cực sử dụng cây trồng nông, lâmnghiệp để phủ xanh đất trống, đồi trọc, phát triểnrừng, hạn chế lũ lụt, chống xâm nhập mặn venbiển, điều tiết mạch nước mặt, nước ngầm chống BĐKH.

* Tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu qua bài 28: “Địa lý ngành trồng trọt”

Bộ phận Rừng có vai trò quan trọng đối với môi trường

và cuộc sống con người, có tác dụng điều hòalượng nước trên mặt đất, là lá phổi xanh củanhân loại Trên thế giới hiện nay, rừng đang bịtàn phá nghiêm trọng bởi chính con người.Trồng rừng có ý nghĩa quan trọng, không chỉ táitạo nguồn tài nguyên rừng mà còn góp phần bảo

vệ môi trường bền vững

Rừng cung cấp cho con người nguồn lâm sảnphong phú, chế biến lâm sản làm nhiên liệu sinhhọc thay thế cho nhiên liệu hóa thạch để gópphần giảm thiểu sự phát thải khí nhà kính vàokhí quyển Ngoài ra, việc chế biến và sử dụngcác chất tẩy rửa, mỹ phẩm, thuốc chữa bệnh từthảo mộc tự nhiên có từ rừng thay cho cácnguyên liệu hóa học sẽ hạn chế phát thải ra môitrường các chất độc hại

Nhiệt độ tăng cao do BĐKH làm cho nạn cháyrừng diễn biến phức tạp và khó lường Do đó,cần tích cực trồng rừng, bảo vệ rừng, quản lýrừng để dự trữ và thu giữ khí CO2, góp phầnphòng chống và giảm nhẹ BĐKH

* Tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu qua bài 29: “Địa lý ngành chăn nuôi”

Liên hệ - Chăn nuôi là ngành cổ xưa nhất của nhân loại,

là ngành chịu ảnh hưởng lớn của các yếu tố khíhậu Sự biến đổi khí hậu theo chiều hướng xấu

sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe vật nuôi.

- Trong chăn nuôi, để giảm thiểu tác động củaBĐKH, cần chọn lọc những giống vật nuôi cókhả năng thích ứng cao với BĐKH, lưu ý giữgìn, phát triển đa dạng sinh học; cần xử lý chấtthải chăn nuôi đúng phương pháp, đúng yêu cầu

kỹ thuật góp phần hạn chế ảnh hưởng xấu củachăn nuôi đối với khí hậu (ví dụ xử lý chất thảibằng việc xây dựng hầm khí BIOGAS )

- Khi chăn nuôi, nên tận dụng những nguồn thức

ăn có sẵn ở địa phương để giảm chi phí thức ăn,tiết kiệm năng lượng vận chuyển, hạ giá thànhsản phẩm và giảm tác động gây BĐKH

III.1.2.2.Bước 2: Xây dựng hệ thống các câu hỏi phù hợp với nội dung, có

khả năng định hướng cho HS khai thác kiến thức có liên quan đến vấn đề BĐKH,

để HS tự lĩnh hội được những biểu hiện của BĐKH, tác động của BĐKH đếnngành nông nghiệp và các hành động mà các em có thể làm để thích nghi, ứng phóvới BĐKH:

Trong quá trình giảng dạy chương “Địa lý nông nghiệp”, tôi đã tìm tòi tàiliệu, củng cố kiến thức, xây dựng nên những câu hỏi phù hợp với mục tiêu, nộidung giáo dục BĐKH đã nêu trên, đồng thời phải cân nhắc thời lượng dành choviệc tích hợp giáo dục BĐKH có phù hợp với thời lượng tiết dạy hay chưa, tránhlạm dụng, biến những tiết dạy chuyên môn trở thành những tiết dạy về BĐKH;những câu hỏi này phải thực sự phù hợp với địa phương nơi học sinh đang sống,phù hợp với khả năng tư duy của học sinh

Sau đây là một số câu hỏi, gợi ý trả lời và mục tiêu giáo dục BĐKH thôngqua từng câu mà tôi đã áp dụng tại đơn vị:

Câu hỏi số 1: BĐKH ở Đồng Nai với những biểu hiện cụ thể như: nắng nóng kéo dài, mùa mưa đến muộn, thất thường có ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất nông nghiệp ở địa phương em?

=> Gợi ý trả lời:

+ Nắng nóng kéo dài, hạn hán dẫn đến giảm nguồn nước mặt, mực nước ngầmxuống thấp, thiếu nước cho tưới tiêu trong nông nghiệp

+ Gây ra nhiều loại sâu bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe của vật nuôi, cây trồng.+ Năng suất nông nghiệp giảm, khiến cho nông nghiệp trở nên bấp bênh hơn

=> Mục tiêu của câu hỏi này:

+ Với câu dẫn “BĐKH ở Đồng Nai với những biểu hiện cụ thể như: nắng nóng kéo dài, mùa mưa đến muộn, thất thường ” đã cung cấp cho học sinh một số biểu hiện

dễ thấy nhất tại địa phương, giúp học sinh ghi nhớ một số biểu hiện của BĐKH.+ Khi HS phân tích ảnh hưởng của BĐKH đến sản xuất nông nghiệp tại địaphương, HS có thể nắm bắt và hiểu được tác động của BĐKH đối với nền kinh tếnói chung và đối với nền nông nghiệp nói riêng

Câu hỏi số 2: Để sản xuất nông nghiệp có thể thích ứng với BĐKH, theo em cần làm gì?

=> Gợi ý trả lời:

+ Sản xuất và sử dụng các giống cây trồng có năng suất cao, chất lượng tốt, có khảnăng chống chịu sâu bệnh và thích nghi với biến đổi khí hậu

+ Bón nhiều phân xanh, phân chuồng, hạn chế sử dụng phân hóa học, thuốc trừ sâu.Điều này giúp cho đất phì nhiêu, hạn chế thoái hóa đất, giúp cây trồng sinh trưởng

và phát triển tốt, thích ứng với sự BĐKH

+ Trong chăn nuôi, cần chọn lọc giống vật nuôi có khả năng thích ứng cao vớiBĐKH

=> Mục tiêu giáo dục của câu hỏi này: Giúp học sinh biết được một số giải pháp

để ứng phó với BĐKH trong sản xuất nông nghiệp, từ đó, HS sẽ trở thành một mắtxích kết nối, tuyên truyền đến gia đình, cộng đồng cùng hành động để ứng phó vớiBĐKH

Câu hỏi số 3: Rừng có tác dụng như thế nào đối với đất và đối với khí hậu?

Đề xuất một số giải pháp để bảo vệ, phát triển rừng.

=> Gợi ý trả lời:

+ Rừng có vai trò quan trọng đối với môi trường và cuộc sống con người, có tácdụng điều hòa lượng nước trên mặt đất, giữ đất được tơi xốp, chống xói mòn đất, là

lá phổi xanh của nhân loại, thanh lọc không khí, điều hòa khí hậu, bảo vệ môitrường

+ Rừng còn là bể chứa khí gây hiệu ứng nhà kính, nếu không có rừng BĐK sẽ cànggay gắt hơn

+ Đề xuất giải pháp: Tích cực trồng rừng phủ xanh đất trống đồi núi trọc; nghiêmcấm chặt phá rừng bừa bãi; khai thác hợp lý, hiệu quả tài nguyên rừng; có chế tài

xử phạt đối với những lâm tặc; tuyên truyền đến mọi người cùng chung tay bảo vệrừng

=> Mục tiêu giáo dục thông qua câu này: HS nắm vững vai trò của rừng, nâng

cao ý thức bảo vệ rừng, tuyên truyền cho gia đình, cộng đồng tích cực trồng rừngđặc biệt ở Bàu Hàm, Đồng Nai là địa phương nổi tiếng về trồng cây công nghiệplâu năm, cây ăn quả, việc phát triển nông nghiệp tại địa phương góp phần tăng diệntích trồng cây xanh giúp điều hòa khí hậu, giảm thiểu tác động của BĐKH gây ra

Câu hỏi số 4: Ngành chăn nuôi có vai trò rất to lớn đối với đời sống con người tuy nhiên, chăn nuôi cũng ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường sống Em hãy lấy ví dụ chứng minh nhận định trên?

=> Gợi ý trả lời:

+ Gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng nếu không biết xử lý chất thải động vật,

và là nguồn phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính

+ Khi xảy ra dịch bệnh, nếu không xử lý đúng cách, xác động vật bị phân hủy sẽ ônhiễm môi trường không khí, môi trường nước

Câu hỏi số 5: Để hạn chế ảnh hưởng của ngành chăn nuôi đến môi trường, theo em cần phải làm gì?

=> Gợi ý trả lời:

+ Xử lý chất thải đúng kỹ thuật, hợp vệ sinh, ví dụ như xây dựng hầm BIOGAS,vừa hạn chế tối đa ô nhiễm môi trường vừa tiết kiệm chất đốt, tiết kiệm năng lượng,không phải sử dụng nhiên liệu hóa thạch, giảm thiểu khí gây hiệu ứng nhà kính.+ Xử lý đúng phương pháp, khoa học, triệt để tránh ô nhiễm môi trường khi có dịchbệnh xảy ra đối với vật nuôi

=> Mục tiêu giáo dục thông qua 2 câu hỏi trên: Bàu Hàm nói riêng và Đồng Nai

nói chung là địa phương phát triển mạnh ngành chăn nuôi gia súc, sau khi giảiquyết 2 câu hỏi trên, HS có thể hiểu, nắm bắt được những mặt trái của ngành chănnuôi đối với môi trường sống; biết cách khắc phục những tác động của ngành chănnuôi đối với môi trường; giáo dục HS ý thức bảo vệ môi trường, tiết kiệm nănglượng, ứng phó với BĐKH thông qua những việc mà gia đình HS có thể làm

Câu hỏi số 6: Sự nóng lên của Trái đất có ảnh hưởng như thế nào đến sự sinh trưởng và phát triển của vật nuôi?

A C Làm tăng tốc độ sinh trưởng của vật nuôi.

B Không ảnh hưởng gì vì hầu hết các loại vật nuôi có khả năng tự biến đổi và thích nghi với môi trường sống.

C Làm giảm tốc độ sinh trưởng và sức đề kháng của vật nuôi vì nhiệt độ tăng cao sẽ khiến sức ăn của vậy nuôi giảm, hô hấp tăng, tiêu hao nhiều năng lượng, vật nuôi dễ bị bệnh.

D A,B,C đều đúng.

=> Đáp án: C

Câu hỏi số 7: Việc xử lý chất thải chăn nuôi bằng công nghệ Biogas có lợi ích gì?

A Giảm ô nhiễm môi trường.

B Tăng hiệu quả nguồn phân bón cho trồng trọt.

C Tạo nguồn khí đốt cho sinh hoạt -> tiết kiệm năng lượng và hạn chế phá rừng lấy chất đốt.

D A, B, C đều đúng.

=> Đáp án: D

=> Mục tiêu giáo dục thông qua 2 câu hỏi trên: HS nhận biết được tác động của

BĐKH đến ngành chăn nuôi; phương pháp hạn chế ảnh hưởng của chất thải trongchăn nuôi đối với môi trường HS nắm được lợi ích của phương pháp xây bể chứaBiogas, từ đó sẽ tuyên truyền đến gia đình ứng dụng phương pháp này để xử lý chấtthải, tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu phát thải khí gây BĐKH

Câu hỏi số 8:Tìm hiểu ảnh hưởng của BĐKH đến ngành trồng trọt và chăn nuôi ở địa phương em và đề xuất biện pháp để giảm thiểu ảnh hưởng của BĐKH đối với sản xuất nông nghiệp.

(câu hỏi này có thể là gợi ý cho một nội dung kiểm tra 15 phút, cho HS về nhà tìmhiểu, hoàn thiện các câu trả lời vào giấy, nộp lại cho GV vào tiết học hôm sau đểlấy điểm.)

=> Gợi ý trả lời:

- Ảnh hưởng của BĐKH đến ngành trồng trọt và chăn nuôi ở địa phương em:

+ Thức ăn tự nhiên cho chăn nuôi ngày càng khan hiếm

+ Năng suất cây trồng, vật nuôi giảm

+ Xuất hiện nhiều bệnh dịch hại cây trồng, vật nuôi, gây tổn thất lớn cho nôngnghiệp

+ Những hiện tượng thời tiết cực đoan, khí hậu thay đổi thất thường khiến sản xuấtnông nghiệp trở nên bấp bênh hơn

+ Đối với ngành chăn nuôi:

Cần chọn lọc những giống vật nuôi có khả năng thích ứng cao với BĐKH, lưu ýgiữ gìn, phát triển đa dạng sinh học; cần xử lý chất thải chăn nuôi đúng phươngpháp, đúng yêu cầu kỹ thuật góp phần hạn chế ảnh hưởng xấu của chăn nuôi đốivới khí hậu (ví dụ xử lý chất thải bằng việc xây dựng hầm khí BIOGAS )

Khi chăn nuôi, nên tận dụng những nguồn thức ăn có sẵn ở địa phương để giảm chiphí thức ăn, tiết kiệm năng lượng vận chuyển, hạ giá thành sản phẩm và giảm tácđộng gây BĐKH

Xây dựng chuồng trại đúng yêu cầu, tạo điều kiện cho vật nuôi sinh trưởng tốt,chống chịu tốt hơn với bệnh dịch

Quan tâm chế độ dinh dưỡng, nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi, chủ động tiêmphòng cho vật nuôi để tăng sức chống chịu đối với dịch bệnh

(GV có thể khuyến khích HS tư duy, đề xuất giải pháp nhiều hơn, thực tế hơn, hay hơn bằng cách cộng điểm cho những giải pháp đó)

III.1.2.3.Bước 3: Căn cứ vào nội dung, hình thức tích hợp, tôi lựa chọn

phương pháp dạy học, phương tiện dạy học phù hợp, ưu tiên các phương pháp dạyhọc tích cực, tạo hứng thú cho học sinh

III.1.2.4.Bước 4: Xây dựng tiến trình dạy học cụ thể, thực nghiệm trên lớp,

rút kinh nghiệm về nội dung tích hợp, thời lượng tích hợp, phương pháp giảngdạy để các tiết học sau có kết quả tốt hơn

III.1.3 Phân tích, so sánh, đánh giá kết quả giải pháp của tác giả đã thực hiện so với giải pháp đã có

Bằng hệ thống những câu hỏi tích hợp giáo dục BĐKH đi từ dễ đến khó, liênquan đến các mục tiêu giáo dục BĐKH đã đề ra, HS đã nắm vững những biểu hiện,tác động của BĐKH đối với ngành nông nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung,các em có thể tự đưa ra các giải pháp ứng phó với BĐKH trong quá trình sản xuấtnông nghiệp tại địa phương, từ đó, HS trở thành cầu nối, là tuyên truyền viên, vận

động gia đình, hàng xóm thực hiện các giải pháp để có thể giảm nhẹ hoặc ứng phóvới BĐKH tại địa phương.

Khi lồng ghép giáo dục BĐKH vào các tiết dạy trong chương “Địa lý nôngnghiệp” – Địa lý 10, ban cơ bản, tôi nhận thấy đa số các em học tập sôi nổi, hứngthú hơn, phát huy khả năng tư duy, liên hệ thực tiễn, nắm bắt một cách sinh độngmối quan hệ giữa các thành phần tự nhiên với nhau và mối quan hệ giữa tự nhiênvới con người Các em ý thức hơn về vai trò, trách nhiệm của bản thân đối với môitrường sống, các em cẩn thận trong hành động của mình, tích cực tham gia các hoạtđộng của trường, lớp tổ chức để bảo vệ môi trường như: trực nhật lớp, trực tuần vệsinh khuôn viên toàn trường vào mỗi sáng, tham gia đầy đủ các đợt ra quân dọndẹp vệ sinh môi trường do BCH Đoàn trường, Hội Liên hiệp thanh niên tổ chức

III.2.Giải pháp 2: Tích hợp thông qua các video, hình ảnh liên quan đến nội dung giáo dục biến đổi khí hậu:

III.2.1 Mô tả cách thức thực hiện giải pháp:

*Phạm vi: Chương VII “Địa lý nông nghiệp”, Địa lý 10 – ban cơ bản

*Đối tượng: HS lớp 10A4, 10A5, 10A6, 10A7

*Công việc cụ thể:

- Nghiên cứu tài liệu, sách giáo khoa, các trang thông tin điện tử

- Xác định nội dung, lựa chọn phương pháp thích hợp để tích hợp BĐKH vào bàigiảng

- Tìm kiếm những video, hình ảnh phù hợp với nội dung cần tích hợp

- Tiến hành xây dựng giáo án và thực nghiệm

*Thời gian thực hiện giải pháp: Từ tuần 15 đến tuần 18 HKI năm học 2016 – 2017(từ 14/11/2016 đến 24/12/2016)

III.2.2 Các dữ liệu minh chứng quá trình thực nghiệm, đối chứng giải pháp:

Thuận lợi của các giáo viên Địa lý nói riêng và các GV nói chung là hệ thốngtin tức, video trên các trang mạng rất nhiều với những nội dung rất phong phú, đadạng

Thuận lợi riêng của các GV trường THCS&THPT Bàu Hàm (trong đó cótôi), đó là: chúng tôi luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện tốt nhất,động viên, khuyến khích kịp thời của BGH nhà trường trong công tác đổi mớiphương pháp dạy học, tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, BĐKH, sử dụng tiếtkiệm năng lượng và hiệu quả vào kiến thức bài học Trường có hệ thống cơ sởvật chất khá hoàn thiện, đặc biệt có 4 phòng học đa năng gắn bảng thông minh,nhiều máy chiếu rời phục vụ đắc lực cho công tác giảng dạy ứng dụng công nghệthông tin của giáo viên trong trường

Từ thuận lợi trên, tôi đã tận dụng triệt để việc soạn giảng ứng dụng côngnghệ thông tin, đưa những nội dung giáo dục BĐKH thông qua các hình ảnh, videovào bài dạy một cách sinh động, hấp dẫn, tạo hứng thú cho người học.

Sau đây là một số ví dụ điển hình về việc tích hợp giáo dục BĐKH thông quacác video, hình ảnh mà tôi đã thực hiện lồng ghép trong quá trình giảng dạy chương

“Địa lý nông nghiệp” – Địa lý 10, ban cơ bản

* Trong bài 27: Vai trò, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển

và phân bố nông nghiệp”:

- Phần I Vai trò và đặc điểm của Nông nghiệp

Qua nghiên cứu nội dung phần 2 Đặc điểm ngành nông nghiệp, tôi nhậnthấy đặc điểm thứ nhất và quan trọng nhất để phân biệt sản xuất nông nghiệp vớicác ngành kinh tế khác đó là: “Đất trồng là tư liệu sản xuất chủ yếu và không thểthay thế” Tuy nhiên trên thực tế, đất trồng nông nghiệp đang ngày càng thu hẹp donhiều nguyên nhân, một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là do BĐKHlàm cho nhiệt độ tăng lên, mực nước biển dâng cao làm ngập các vùng đất thấp,khiến cho diện tích đất ngập mặn ven biển tăng theo, ảnh hưởng lớn đến qua trìnhsản xuất nông nghiệp

Để học sinh thấy rõ hơn tác động này của BĐKH, tôi đã lựa chọn và lồngghép vào giáo án đoạn video clip “40% diện tích Đồng bằng Sông Cửu Long cónguy cơ ngập trong nước biển”[6] Đây là đoạn video clip dài 1 phút 03 giây, cónội dung nói rằng: “Đến cuối thế kỷ 21, gần 40% diện tích của ĐBSCL, nhiều vùngđất đồng bằng Sông Hồng như Nam Định, Thái Bình, có nguy cơ ngập trongtrong nước biển Đây là thông tin được Bộ Tài Nguyên và Môi trường công bốtrong kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng” Đoạn kết của video clip là đềxuất một số biện pháp để giảm nhẹ và ứng phó với kịch bản trên của Bộ Tài nguyên

và môi trường muốn truyền tải đến các tầng lớp nhân dân thông qua các phươngtiện thông tin đại chúng

Như vậy, việc lựa chọn video clip này đối với bản thân tôi có hai tác dụng:+ Thời lượng ngắn, HS xem sẽ dễ nắm bắt ý chính trong video clip, GV đỡ mấtthời gian quá nhiều cho việc lồng ghép giáo dục BĐKH trong bài dạy mà vẫn đảmbảo kiến thức

+ Thông qua video clip trên, HS nắm bắt được tác động của BĐKH đối với diệntích đất nói chung và diện tích đất phục vụ cho sản xuất nông nghiệp nói riêng HS

có thêm hiểu biết về một số giải pháp ứng phó, giảm nhẹ tác động và dần thích nghivới BĐKH đối với sản xuất nông nghiệp ở các vùng đất thấp, dễ bị ngập do nướcbiển dâng như: Xây dựng và phát huy hiệu quả các công trình thủy lợi hiện có; làmtốt hơn nữa công tác quy hoạch thủy lợi; tăng cường thực hiện các dự án thích ứngvới BĐKH và nước biển dâng

- Phần II Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố nông nghiệp:

Tôi xác định phần tác động của “nhân tố khí hậu, nước” là phần có thể tích hợpgiáo dục BĐKH Khi giảng dạy đến phần này, tôi cho học sinh xem một số hìnhảnh sau:

Hạn hán làm giảm 20-30% năng suất cây trồng, giảm sản lượng lương thực

Ảnh hưởng của lũ lụt đối với trồng trọt và chăn nuôi

(nguồn: Tác động của biến đổi khí hậu đối với nghành nông nghiệp, website: doi-khi-hau-doi-voi-nghanh-nong-nghiep?AspxAutoDetectCookieSupport=1)

http://www.tuyenquang.gov.vn/n1520_tac-dong-cua-bien-Điều cần lưu ý trong khi lựa chọn các hình ảnh là mạng internet sẽ đăng tải rấtnhiều hình ảnh về BĐKH, giáo viên cần nghiên cứu kỹ nội dung, lựa chọn nhữnghình ảnh đắt giá, HS nhìn vào có thể hiểu ngay ý định mà giáo viên cần chuyển tải

Sử dụng các hình ảnh trên, tôi đã truyền đạt đến HS hai nội dung kiến thức:

+ Biểu hiện cụ thể, dễ nhận thấy nhất của BĐKH đó là sự thay đổi thất thường củathời tiết, các hiện tượng cực đoan của thời tiết diễn biến ngày càng gay gắt hơn như

lũ lụt, hạn hán

+ BĐKH ảnh hưởng nặng nề đến ngành nông nghiệp, có thể còn dẫn đến mất mùa

hoàn toàn, giảm diện tích đất canh tác, gây ra tình trạng hạn hán và sâu bệnh, gây

áp lực lớn cho sự phát triển của ngành trồng trọt nói riêng và ngành nông nghiệpnói chung

Từ đó, kết hợp với các câu hỏi ở phần Giải pháp 1 của đề tài này, tôi hướng dẫncho học sinh khai thác, nắm bắt được biểu hiện, tác động của BĐKH, giải pháp ứng

phó, giảm nhẹ tác động của BĐKH đối với ngành nông nghiệp; giáo dục học sinh ýthức bảo vệ môi trường.

*Trong bài 28 “Địa lí ngành trồng trọt”:

Tôi xác định mục III “Ngành trồng rừng”, là nội dung kiến thức có thể lồng ghépvideo clip để giáo dục các em ý thức bảo vệ rừng, tôi đã trực tiếp xem nhiều videoclip và lựa chọn cho học sinh xem đoạn phim “Tác hại của việc phá rừng” [7] Đây

là một đoạn phim hoạt hình về tác hại của nạn phá rừng, không lời bình, khônglồng tiếng, chỉ có những hình ảnh kết hợp với âm nhạc nhưng đã tạo ấn tượngmạnh cho chính tôi và các học sinh của tôi trong tiết học

Đoạn video dài 6 phút 29 giây, nói về tác hại của nạn phá rừng, cụ thể là:+ Phá rừng đã làm biến đổi dòng nước mặt, sạt lở đất, cuộc sống của nhiều loàisinh vật bị đe dọa; băng tan, nước biển dâng, thiên tai phá hoại nhà cửa; tuyệtchủng một số loài động vật quý hiếm và hủy diệt cả mạng sống con người

+ Phá rừng đã làm mất nơi sinh sống của các loài động vật, nhiều loài động vậthoang dã tấn công nơi ở, nơi sản xuất của người dân, phá hoại nhà cửa, sản xuấtnông nghiệp bị thiệt hại nghiêm trọng

Trong video, cảnh người đàn ông cưa đổ cây cổ thụ, còn lại cánh rừng trơ sỏiđá; rừng bốc cháy dữ dội, các loài động vật chạy tháo thân;

Video cùng những câu khẩu hiệu, kêu gọi người dân cùng nhau hành độngtrước khi quá muộn, vì chặt phá rừng, cháy rừng, khí thải do sản xuất công nghiệp,giao thông vận tải đang làm Trái đất ngày càng nóng lên, đe dọa sự sống của cácloài động vật

Cuối đoạn video, cảnh các loài động vật lựa chọn cách kết liễu đời mìnhbằng dây thừng, bằng cách nhảy xuống biển và đứng vào đường ray cho đoàn tàulấy đi mạng sống của chúng đã làm rung động trái tim của người xem (HS củatôi đã không kìm được nước mắt khi xem đến đoạn này)

Như vậy, với đoạn video ngắn, HS đã nắm được rất nhiều kiến thức, biếtđược vai trò quan trọng của rừng đối với đất, với nguồn nước, với đa dạng sinh học

và đối với khí quyển, với cuộc sống của con người; biết được một số nguyên nhânkhiến cho Trái đất chúng ta ngày càng nóng lên, những biểu hiện của BĐKH Nhậnthức được rằng phá rừng chính là đang hủy hoại cuộc sống của chính mình “HÃYHÀNH ĐỘNG VÌ THẾ GIỚI NGÀY MAI” đó là câu nhắn gửi ý nghĩa đến với các

em, giúp các em có thêm động lực để có thể chung tay, góp sức bảo vệ tài nguyênrừng

Sau khi các em xem xong video clip nói trên, tôi đặt câu hỏi: “Để bảo vệ tàinguyên rừng nói riêng và bảo vệ môi trường nói chung, các em có thể làm gì?”

HS tự do phát biểu, bổ sung ý kiến hoàn thiện cho nhau; tôi trở thành ngườiđịnh hướng, uốn nắn cho HS những việc mà các em nên làm và không nên làm

Nên làm Không nên làm

- Trồng rừng, trồng nhiều cây xanh

trong khuôn viên trường, khu dân cư

- Bảo vệ rừng

-Tuyên truyền mọi người cùng chung ta

bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường

- Sử dụng tiết kiệm giấy vở vì sản phẩm

này cũng từ cây sản xuất ra, sử dụng ít

giấy là sẽ hạn chế chặt cây rừng

- Tích cực tham gia các hoạt động bảo

vệ môi trường do Đoàn trường, lớp tổ

chức

v v

- Chặt phá rừng, đốt rừng làm rẫy

- Sử dụng các sản phẩm từ rừng mộtcách phung phí

- Vứt rác bừa bãi gây ô nhiễm môitrường

- v.v

Chùm ảnh về những hoạt động tích cực của học sinh truờng THCS&THPT Bàu Hàm trong bảo vệ môi truờng:

Ra quân dọn dẹp vệ sinh môi trường, trồng cây nhân tháng Thanh niên năm 2017 của Đoàn viên

thanh niên trường THCS&THPT Bàu Hàm