SKKN tạo HỨNG THÚ học địa lý 10 CHO học SINH BẰNG câu hỏi gắn với THỰC TIỄN

Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TẠO HỨNG THÚ HỌC ĐỊA LÝ 10 CHO HỌC SINH BẰNG CÂU HỎI GẮN VỚI THỰC TIỄN Người thực hiện: Trần Thị Lan Hương Lĩnh vực nghiên cứu: - Quản lý giáo

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

TRƯỜNG THPT ĐOÀN KẾT

Mã số:

(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TẠO HỨNG THÚ HỌC ĐỊA LÝ 10 CHO HỌC SINH

BẰNG CÂU HỎI GẮN VỚI THỰC TIỄN

Người thực hiện: Trần Thị Lan Hương Lĩnh vực nghiên cứu:

- Quản lý giáo dục 

- Phương pháp dạy học bộ môn: Địa lý 

- Lĩnh vực khác: 

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Năm học: 2016-2017

Trang 2

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

––––––––––––––––––

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Trần Thị Lan Hương

2 Ngày tháng năm sinh: 29/09/1984

3 Nam, nữ: Nữ

4 Địa chỉ: Khu 10 - Thị trấn Tân Phú - Đồng Nai

5 Điện thoại: (CQ) 0613.795284 ; ĐTDĐ: 0985769976

6 Fax: E-mail: lanhuongtocdai@gmail.com

7 Chức vụ: Đảng ủy viên, Phó Bí thư Đoàn trường, Giáo viên

8 Nhiệm vụ được giao

- Chủ nhiệm lớp 12A9.

- Giảng dạy môn Địa lý lớp 12A9,10,11 và 10A9,10,11.

9 Đơn vị công tác: Trường THPT Đoàn Kết

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân

- Năm nhận bằng: 2007

- Chuyên ngành đào tạo: Địa lý

III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Phương pháp dạy học

- Số năm có kinh nghiệm: 9

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: Tổ chức trò chơi trong dạy và học Địa lý ở trường THPT;

Trần Thị Lan Hương

Trang 3

TẠO HỨNG THÚ HỌC ĐỊA LÝ 10 CHO HỌC SINH BẰNG CÂU

HỎI GẮN VỚI THỰC TIỄN

Nếu ta nắm vững kiến thức, lý thuyết mà ta không vận dụng vào thực tiễn, thửhỏi ta học để làm gì? Thật là vô ích vì đã bỏ phí biết bao thời gian, tiền bạc và côngsức để đầu tư vào việc học ấy Nhưng hành mà không học thì dẫn đến thất bại nặng

nề, học là bước đầu tất yếu dẫn đến thành công khi thực hành “Học phải đi đôi vớihành” chính là nguyên lý, là phương châm giáo dục đồng thời là phương pháp học tậpgiúp ta đạt hiệu quả cao Theo quan điểm cá nhân tôi, đây cũng chính là xu hướnggiáo dục, đào tạo nguồn lao động hiện nay

Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đổi mới cănbản và toàn diện Công cuộc đổi mới này đòi hỏi phải có những con người lao độngnăng động, chủ động, sáng tạo, có năng lực giải quyết vấn đề Muốn đào tạo conngười lao động năng động, chủ động, sáng tạo, có năng lực giải quyết vấn đề thìngành giáo dục phải áp dụng phương pháp dạy học có thể khơi dậy, rèn luyện khảnăng nghĩ và làm một cách tự chủ, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của họcsinh ngay từ khi còn đang học tập ở nhà trường THPT Đó chính là phương pháp dạyhọc và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực họcsinh

Đối với bộ môn Địa lý nói chung và Địa lý 10 ở trường THPT để đổi mớiphương pháp dạy và học, kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực củahọc sinh có thể áp dụng nhiều phương pháp như dạy học theo dự án, thuyết trình, thảoluận nhóm, đóng vai, đàm thoại gợi mở, sử dụng câu hỏi gắn với thực tiễn hoặc tròchơi địa lý Trong đó việc tạo hứng thú học địa lý bằng những câu hỏi gắn với thựctiễn, theo tôi là phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực học sinhkhông chỉ chú ý tích cực hóa học sinh vấn đề hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyệnnăng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp,đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn

Tạo hứng thú học Địa lý 10 cho học sinh bằng câu hỏi gắn với thực tiễn

Trang 4

Qua thực tiễn giảng dạy và tham khảo tài liệu tôi xin mạnh dạn trình bày sángkiến: Tạo hứng thú học Địa lý 10 cho học sinh bằng câu hỏi gắn với thực tiễn.

II Cơ sở lý luận và thực tiễn

1 Quan niệm về câu hỏi.

Chúng ta đều biết câu hỏi – câu nghi vấn có chức năng chính là dùng để hỏi Đểthực hiện quá trình dạy và học, mọi giáo viên đều biên soạn bộ câu hỏi phục vụ chomỗi bài học Tuy nhiên, tùy theo mục đích của giáo viên và thao tác tư duy của họcsinh, có nhiều loại câu hỏi: phân tích, tổng hợp, so sánh……

Tác giả Nguyễn Đức Vũ – Phạm Thị Sen đã trình bày trong cuốn sách “Đổimới phương pháp dạy học Địa lý ở trường trung học phổ thông”, NXB Giáo dục, Hà

Nội, 2004 các quan niệm về các loại câu hỏi (nghi vấn) như sau: [1, 25-26]

Dựa vào thao tác tư duy, có các loại câu hỏi :

- Câu hỏi phân tích: nhằm gợi ý học sinh tách riêng từng phần của sự vật vàhiện tượng địa lý, hoặc các thành phần của mối liên hệ

- Câu hỏi tổng hợp: nhằm làm cho học sinh xác lập tính thống nhất và mối liên

hệ của các thuộc tính của các sự vật, bộ phận hay dấu hiệu của chúng Câu hỏi tổnghợp không phải là sự cộng đơn thuần các bộ phận của sự vật, hiện tượng địa lý Sựtổng hợp đúng là một hoạt động tư duy mang lại kết quả mới nhất về chất

- Câu hỏi so sánh, liên hệ: nhằm liên hệ các sự vật, hiện tượng địa lý lại vớinhau trong tất cả các mối quan hệ có thể có trong địa lý và thiết lập sự giống nhau, sựkhác nhau giữa chúng

- Câu hỏi nguyên nhân – kết quả: là loại câu hỏi nêu lên mối quan hệ nhân quả

- Câu hỏi khái quát hóa: nhằm dùng khái quát hóa các kiến thức cụ thể, nêu lêncái chính, cái căn bản, cái “chung”, thường dung vào cuối chương hay câu hỏi tổngquát cuối bài

Các loại câu hỏi trên thường được sử dụng trong quá trình dạy học Địa lý ởtrường THPT, tuy nhiên theo tôi để đổi mới phương pháp dạy học theo hướng pháthuy năng lực học sinh, các loại câu hỏi trên chưa phát huy được hết khả năng tạohứng thú, say mê học tập, tìm tòi và chưa nâng cao được các kỹ năng tự học, tư duy,sáng tạo trong học sinh Mà theo quan điểm cá nhân tôi, việc sử dụng những câu hỏigắn với thực tiễn trong bài học địa lý sẽ khắc phục được hạn chế trên

2 Quan niệm về câu hỏi gắn với thực tiễn

Thông qua những câu hỏi gắn với thực tiễn giúp học sinh khắc sâu kiến thức,nhớ lâu kiến thức và có thể giải đáp được những tình huống nảy sinh trong cuộc sống,trong lao động, trong sản xuất thì sẽ tăng lòng say mê học hỏi, phát triển tư duy, sángtạo

1

Trang 5

Việc sử dụng những câu hỏi này trong quá trình dạy và học sẽ góp phần thựchiện nguyên lý “Học đi đôi với hành”, lý luận gắn với thực tiễn qua đó nâng cao hiệuquả, chất lượng học tập và góp phần đào tạo những con người tích cực, năng động,sáng tạo trong thời kỳ đổi mới đất nước.

Vậy câu hỏi gắn với thực tiễn là gì?

II.1Quan niệm về câu hỏi gắn với thực tiễn

Theo cá nhân tôi, câu hỏi gắn với thực tiễn là câu hỏi có nội dung gây hứng thúcho học sinh, mang tính chất nêu vấn đề và phải gắn liền với những tình huống thựctiễn, gần gũi trong cuộc sống hàng ngày Quan trọng nhất là các câu hỏi được vậndụng kiến thức vào cuộc sống và sản xuất, góp phần giải quyết một số vấn đề đặt ra từthực tiễn

Câu hỏi gắn với thực tiễn có thể sử dụng được trong lúc vào bài, chuyển ý, haydùng trong một nội dung cụ thể của bài học, một khái niệm

2.2 Cấu trúc của câu hỏi gắn với thực tiễn

Một câu hỏi gắn với thực tiễn thường có 3 phần:

 Phần thứ nhất: Câu dẫn

Mang tính chất nêu vấn đề

Gắn liền với những tình huống thực tiễn

Nội dung gây hứng thú cho học sinh

Có thể trình bày dưới dạng chữ, hình ảnh, biểu đồ, số liệu, bản đồ…

 Phần thứ hai: Câu hỏi

Các dạng câu hỏi: Câu hỏi trắc nghiệm một/ nhiều lựa chọn; câu hỏi đúng/ sai;câu hỏi có/không; câu hỏi mở; câu hỏi đóng…

Mục đích nhằm định hướng cho phần trả lời của học sinh

 Phần thứ ba: các phương án lựa chọn

Đối với câu hỏi một hoặc nhiều lựa chọn có từ 4 phương án trở lên

Đối với câu hỏi đúng/sai phải ghép từ 4 phương án đúng/sai trở lên có mốiquan hệ trong cùng một vấn đề

2.3 Vai trò, chức năng của câu hỏi gắn với thực tiễn

Hiện nay, sử dụng câu hỏi gắn với thực tiễn được xếp vào hệ thống các phươngpháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển nănglực học sinh ở cấp trung học phổ thông nói chung và môn Địa lý nói riêng

Câu hỏi gắn với thực tiễn vừa là phương pháp dạy học tích cực, vừa là phươngpháp kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh trong xu thế đổi mới phương pháp dạy họclấy người học là trung tâm để nâng cao chất lượng dạy và học Địa lý hiện nay

Bài học có sử dụng câu hỏi gắn với thực tiễn sẽ cung cấp cho học sinh kiến

2

Trang 6

thức, hướng dẫn con đường giành lấy kiến thức, kích thích tìm tòi, trí tò mò khoa học,khám phá kiến thức, ham muốn giải đáp kiến thức của học sinh Qua đó, học sinh cóniềm tin vào kiến thức đã được khám phá để vận dụng vào thực tiễn cuộc sống.

Câu hỏi gắn với thực tiễn trong dạy học địa lý có chức năng dạy học, chức nănggiáo dục, chức năng kiểm tra, đánh giá, chức năng định hướng và phát huy năng lựccủa học sinh… Những chức năng này đều hướng tới mục đích dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực học sinh

Thông qua việc sử dụng các câu hỏi gắn với thực tiễn trong dạy và học Địa lý,học sinh hiểu và nắm vững kiến thức đã học, hình thành và rèn luyện kỹ năng, cũngnhư bồi dưỡng thêm về tình cảm, thái độ

Về kiến thức:

Học sinh hiểu và nắm vững hơn các hiện tượng địa lý tự nhiên, hiện tượng kinh

tế xã hội, thiên nhiên, môi trường, các vấn đề thời sự trong nước và quốc tế Giúp họcsinh mở rộng sự hiểu biết một cách sinh động, phong phú, vận dụng kiến thức nhằmgiải thích các vấn đề, hiện tượng trong cuộc sống hàng ngày

Về kỹ năng:

Rèn luyện cho học sinh năng lực thích ứng, nhận thức, nhận biết và giải quyếtvấn đề, hợp tác làm việc theo nhóm, thu thập – xử lý thông tin, tư duy, tổng hợp, diễnđạt bằng lời nói, …

III Tổ chức thực hiện các giải pháp

1 Hệ thống các câu hỏi gắn với thực tiễn có thể sử dụng trong từng bài

học trong chương trình địa lý 10 nhằm tạo hứng thú học tập, tìm tòi, khám phá cho học sinh.

1.1 Chương II - Vũ trụ Hệ quả các chuyển động của Trái Đất

Bài 5: Vũ trụ Hệ mặt trời và Trái Đất Hệ quả chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất

Tất cả tám hành tinh trong Hệ Mặt Trời đều có nhiều tính chất và đặc điểmgiống nhau: đều là nhũng khối cầu, cấu tạo bằng những chất gần như nhau, đều quayquanh trục của mình như con quay, và đều chuyển động xung quanh Mặt Trời theoquỹ đạo hình elip Vì vậy, các nhà khoa học cho răng các hành tinh này đều cùngchung một nguồn gốc phát sinh, như thể anh chị em trong cùng một gia đình [2,6]

3

Trang 7

Câu 1: Vì sao Trái Đất là hành tinh duy nhất có sự sống?

Hướng dẫn chấm:

Mức đầy đủ: Giải thích được

Do Trái Đất cách Mặt Trời là 149,6 triệu km Khoảng cách đó cùng với kíchthước, thời gian tự quay quanh trục và chuyển động xung quanh Mặt Trời đã giúpTrái Đất nhận được từ Mặt Trời một lượng bức xạ phù hợp, tạo điều kiện cho sự sốngtồn tại Vì vậy, Trái Đất là hành tinh duy nhất có sự sống

Mức tương đối đầy đủ: Giải thích có ý đúng nhưng diễn đạt ngôn ngữ chưa rõ

Mức đầy đủ:

Đáp án: D

Mức không tính điểm:

Đáp án khácKhông trả lời

Câu 3: Một máy bay cất cánh ở Hà Nội lúc 7h sáng để sang Hương Cảng thuộcmúi giờ số 8 Sau một giờ bay, máy bay hạ cánh, hỏi bấy giờ đồng hồ tại Hương Cảngchỉ mấy giờ?

Hà Nội thuộc múi giờ số 7 Một máy bay cất cánh ở Hà Nội lúc 7 giờ sáng đểsang Hương Cảng ở múi giờ số 8 cách Hà Nội 1 múi giờ, lúc này ở Hương Cảng đã là7+1 =8h Sau một giờ bay, máy bay hạ cánh, bấy giờ đồng hồ đã chỉ 8+1= 9h rồi

Mức tương đối đầy đủ: Nêu đúng

được kết quả, nhưng diễn đạt ngôn ngữ,lập

luận chưa rõ ràng hoặc còn sai sót

4

Trang 8

Đáp án khác

Không trả lời

Bài 6: Hệ quả chuyển động xung quanh Mặt Trời của Trái Đất.

Câu 1: Tỉnh Đồng Nai ở vĩ độ 11034’B, tại đây có xảy ra hiện tượng Mặt Trờilên thiên đỉnh không ? Nếu có, trong một năm hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh xảy

ra mấy lần? Tại sao?

Tại Đồng Nai có xảy ra hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh Trong một nămhiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh xảy ra 2 lần Do tỉnh Đồng Nai ở vĩ độ 11034’Bthuộc khu vực nội chí tuyến

Mức tương đối đầy đủ: Giải thích có ý

đúng nhưng diễn đạt ngôn ngữ chưa rõ ràng

Trang 9

xung quanh Mặt Trời thì hệ quả là:

A Có ngày và đêm nhưng không phải 24h

1.2 Chương III - Cấu trúc của Trái Đất Các quyển của lớp vỏ địa lý

Bài 7: Cấu trúc của Trái Đất Thạch quyển Thuyết kiến tạo mảng

Nhật Bản nằm trong vùng cónền địa chất không ổn định, nơi đây

có tới bốn mảng nền tiếp giáp nhau:mảng nền Thái Bình Dương, mảngnền Á-Âu, mảng nền Bắc Mĩ vàmảng nền Philippin Khi các mảngnày dịch chuyển va vào nhau sẽ gâynên động đất dữ dội và núi lửa phuntrào Ước tính trung bình mỗi năm ởNhật Bản có tới 1500 trận động đấtnhưng hầu hết là các trận động đất nhỏ, không gây thiệt hại Tuy nhiên trong số đócũng có một số trận động đất rất lớn gây thiệt hại đáng kể về người và của [4, 132]

Câu 1: Trên Trái Đất,nơi thường phát sinh động đất và núi lửa là:

A Những vùng bất ổn định của Trái Đất

B Vùng tiếp xúc của các mảng

C Vùng có hoạt động kiến tạo xảy ra

Trang 10

Câu 2: Qua nghiên cứu, cấu trúc bề mặt Trái Đất vẫn có sự thay đổi Ví dụ như:đảo Madagaxca ngày càng trôi dạt xa châu Phi, đỉnh Everet vẫn tiếp tục cao lên Vậytại sao cấu trúc bề mặt Trái Đất vẫn có sự thay đổi?

Hướng dẫn chấm

Vật chất trong tầng trên của lớp Manti có trạng thái quánh dẻo, nhiệt độ cao do

đó vật chất có thể chuyển động thành các dòng đối lưu sinh ra năng lượng làm chothạch quyển có thể di chuyển trên lớp quánh dẻo này Vì vậy, đây là nơi có ý nghĩalớn đối với vỏ Trái Đất, nơi tích tụ và tiêu hao năng lượng bên trong sinh ra các hoạtđộng kiên tạo làm thay đổi cấu trúc bề mặt Trái Đất

Mức tươnag đối đầy đủ: Giải thích có ý đúng nhưng diễn đạt ngôn ngữ chưa rõ

Mức tương đối đầy đủ: Giải thích có ý đúng nhưng đôi chõ còn thiếu ý hoặc

Trang 11

Mã Pì Lình – Cao nguyên Đồng Văn, Hà Giang [5]

Câu 1: Nêu sự hình thành núi uốn nếp

Vận động theo phương nằm ngang làm biến đổi thế nằm của đá, khiến chúng bị

xô ép, uốn cong thành các nếp uốn, đặc biệt ở những nơi đá có độ dẻo cao Về saucườn độ nén ép tăng mạnh đưa toàn bộ khu vực bị nén ép dâng cao Dưới tác dụngcủa các quá trình ngoại lực, bề mặt địa hình bị cắt xẻ trở thành miền núi uốn nếp

ràng hoặc còn sai sót

Đáp án khác

Không trả lời

Bài 9: Tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặt Trái Đất

Câu 1:Vì sao quá trình phong hóa lại xảy ra mạnh nhất ở bề mặt Trái Đất?Hướng dẫn chấm

B Phong hóa hóa học

C Phong hóa sinh học

D Tất cả các kiểu phong hóa trên đều xảy ra với cường độ mạnh như nhau.Hướng dẫn chấm:

Trang 12

Đáp án khác

Không trả lời

Câu 3: Truông Nhà Hồ - dải cồn cát ven biển rộng nhất nước ta

Truông Nhà Hồ là vùng cồn cát lớn nhất nước ta, nằm ở phía Bắc huyện VĩnhLinh thuộc tỉnh Quảng Bình

Vì bờ biển Vĩnh Linh vừa thấp lại vừa bằng phẳng, không có núi, đồi che chắnnên cát di chuyển vào sâu trong đất liền Mặt khác, vào mùa đông, gió Đông Bắc lạithổi thẳng góc vào bờ biển, tạo điệu kiện thuận lợi cho sự hình thành các bãi cát vàcồn cát phát triển với quy mô lớn Ta hãy quan sát sự hình thành chúng Khi có gióbiển thổi vào, cát bay là là mặt đất Gặp phải một bụi cây, tảng đá, mô đất, cát tụ lạithành đống nhỏ Nhiều đống nhỏ hợp với nhau thành những đống lớn rồi phát triển

thành các cồn cát Ngày tháng trôi qua, các cồn cát cứ to mãi lên [6, 26]

Câu hỏi: Quá trình được miêu tả trong đoạn văn trên là quá trình gì?

A Quá trình phong hóa

Bài 11: Khí quyển Sự phân bố nhiệt độ không khí trên Trái Đất

Câu 1: Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn trung ương ngày 27.8 2006 chobiết, trong 3-4 ngày tới, dải áp thấp có trục đi qua Bắc Trung Bộ sẽ mạnh dần lênthành dải hội tụ nhiệt đới; áp cao Thái Bình Dương cũng sẽ mạnh lên và lấn về phíatây [5]

Dải hội nhiệt đới là gì? Hình thành như thế nào?

Dải hội nhiệt đới là nhiễu động nhiệt đới Dải hội tụ nhiệt đới được hình thành

do khối khí xích đạo ở Bắc bán cầu gặp khối khí xích đạo ở Nam bán cầu Hai khốikhí này đều nóng ẩm và có hướng gió khác nhau

9

Trang 13

- Ở khu vực xích đạo chủ yếu là đại dương, phần lục địa chủ yếu là rừng.

- Ở khu vực chí tuyến: diện tích lục địa lớn, nhiều sa mạc, áp cao chí tuyếnthống trị

Đáp án khác

Không trả lời

Bài 12: Sự phân bố khí áp Một số loại gió chính

Câu 1: Trong bài thơ “Nước non ngàn dặm” nhà thơ Tố Hữu có câu thơ:

“Trường Sơn, đông nắng, tây mưa

Ai chưa đến đó như chưa rõ mình.” [7]

Giải thích hiện tượng địa lý tự nhiên trong câu thơ trên Hiện tượng được viết

về vùng nào của nước ta và trong khoảng thời gian nào trong năm

10

Trang 14

- Hiện tượng địa lý trong câu thơ trên là hiện tượng phơn

- Hiện tượng phơn xảy ra ở vùng Tây Bắc, đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ,Tây Nguyên và Nam Trung Bộ

- Hiện tượng phơn thường xảy ra từ tháng IV đến tháng IX

- Ban đêm, đất tỏa nhiệt nhanh mát hơn, hình thành cao áp ở vùng đát liền; cònvùng nước biển ven bờ tỏa nhiệt chậm, nên hình thành áp thấp gió thổi từ áp cao (đấtliền) tới áp thấp (ven biển) nên gọi là gió đất

Trang 15

biển do đó ngư dân lợi dụng sức gió để giong buồm ra khơi đánh cá.

Mức tương đối đầy đủ: Giải thích có ý đúng nhưng diễn đạt còn sai sót, hoặc

B Chênh lệch khí áp giữa lục địa và

đại dương ở khu vực vĩ độ trung bình

C Chênh lệch khí áp giữa hai bán cầu ở

Bài 13: Ngưng đọng hơi nước trong khí quyển Mưa

Câu 1: Miền ven Đại Tây Dương

của Tây Bắc châu Phi cũng nằm ở vĩ độ

như nước ta, nhưng lại có khí hậu nhiệt

đới khô, còn nước ta lại có khí hậu nhiệt

đới ẩm mưa nhiều?

- Tây Bắc châu Phi có khí hậu

nhiệt đới khô vì nằm ở khu vực cao áp

thường xuyên, gió chủ yếu là gió mậu

dịch, ven bờ có dòng biển lạnh

- Nước ta nằm ở khu vực khí hậu

nhiệt đới gió mùa, không bị cao áp ngự

Trang 16

Mức tương đối đầy đủ: Giải thích được một trong hai ý hoặc có ý đúng nhưng

diễn đạt chưa rõ ràng

Đáp án khác

Không trả lời

Câu 2: Dựa vào kiến thức đã học và hình bên, giải thích tình hình phân bố mưa

ở các khu vực: xích đạo, chí tuyến, ôn đới, địa cực

- Khu vực xích đạo mưa nhiều

nhất do khí áp thấp, nhiệt độ cao, khu

vực chủ yếu là đại dương và rừng xích

đạo ẩm ướt, nước bốc hơi mạnh, dòng

biển nóng phân bố tại đây

- 2 khu vực chí tuyến mưa ít do

khí áp cao, tỉ lệ diện tích lục địa tương

đối lớn, dòng biển lạnh chảy ven bờ

- 2 khu vực ôn đới mưa trung

bình, khí áp thấp, có gió Tây ôn đới từ biển thổi vào

- 2 khu vực địa cực mưa ít nhất, do khí áp cao, do không khí lạnh, nước khôngbốc hơi lên được

Mức tương đối đầy đủ: Giải thích có ý đúng nhưng còn thiếu ý hoặc sai sót Mức không tính điểm:

Đáp án khác

Không trả lời

Bài 15: Thủy quyển Một số nhân tố ảnh hưởng đến chế độ nước sông Một

số sông lớn trên Trái Đất.

Câu 1: Dựa vào kiến thức đã học và bản đồ Tự

nhiên Việt Nam, em hãy cho biết vì sao mực nước lũ

của các sông ngòi miền Trung nước ta thường lên rất

nhanh

- Sông ngắn, dốc, do địa hình núi lan ra biển

- Mưa khá tập trung, mưa với lượng nước mưa

lớn, trong thời gian ngắn

Mức tương đối đầy đủ: Giải thích có ý đúng

Hình: Phân bố lượng mưa theo vĩ độ [3,51]

13

Trang 17

nhưng diễn đạt ngôn ngữ chưa rõ ràng hoặc thiếu ý.

Bài 16: Sóng Thủy triều Dòng biển

Câu 1: Ở vùng chí tuyến, bờ nào củalục địa có khí hậu ẩm, mưa nhiều, bờ nào củalục địa có khí hậu khô? Tại sao?

biển nóng chảy ven bờ

- Bờ tây của lục địa có khí hậu khô vì có dòng biển lạnh chảy ven bờ

Mức tương đối đầy đủ: Giải thích được một trong hai ý, hoặc diễn đạt ngôn ngữ

Bản đồ phân bố dòng biển thế giới [3,61]

Hình: Miền Nam Trung bộ và Nam bộ [8,14]

14

Trang 18

- Giúp thuyền, tàu biển vào hải cảng thuận lợi, chủ động không mắc cạn.

- Làm muối

- Ứng dụng trong quân sự (lợi dụng thuỷ triều để đánh giặc)

Mức tương đối đầy đủ: Nêu được từ một đến bốn ý đúng.

Đáp án khác

Không trả lời

Bài 17: Thổ nhưỡng quyển Các nhân tố hình thành thổ nhưỡng

Câu 1: Tại sao trên thế giới lại có rất nhiều loại đất khác nhau?

Bất cứ loại đất tự nhiên nào cũng đều được hình thành từ 5 nhân tố hình thànhđất Mỗi nhân tố có một vai trò nhất định, không thể thay thế nhau trong quá trìnhhình thành đất Tuy nhiên mức độ tác động của từng nhân tố thì ở mỗi nơi mỗi khác

Vì thế mới tạo nên rất nhiều loại đất khác nhau trên thế giới

A Nhiệt độ trung bình năm cao nên phong hóa lí học mạnh

B Lượng mưa và độ ẩm lớn nên phong hóa hóa học mạnh

C Quá trình hình thành đất liên tục không bị gián đoạn

Câu 3: Vì sao lượng mùn trong đất giảm ở các khu vực đất trống, đồi trọc? Cần

có nhưng biện pháp nào để bảo vệ đất ở các khu vực này?

15

Trang 19

Lượng mùn trong đất giảm ở các khu vực đất trống, đồi trọc do mất đi lớp phủthực vật, mất đi nguồn vật chất hữu cơ để tạo thành mùn Ngoài ra, tác động xói mòn,rửa trôi tăng cường rất nhanh

Để bảo vệ đất ở những khu vực này, cần tái tạo rừng

có thể làm thu hẹp diện tích rừng tự nhiên, làm mất nơi sinh sống và làm tuyệt chủngnhiều loại thực, động vật hoang dã

Do sự săn bắt trái phép của lâm tặc

Mức tương đối đầy đủ: Nêu được các nguyên khác gần nghĩa với đáp án trên Mức không tính điểm:

Đáp án khác

Không trả lời

1.3 Chương IV - Một số quy luật của lớp vỏ địa lý

Bài 20: Quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của lớp vỏ địa lý

16

Trang 20

Từ tháng 5/2007, được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ, UBND các tỉnhLâm Đồng, Đăk Nông và Bình Phước, Công ty Cổ phần Tập đoàn Đức Long Gia Lai

đã nghiên cứu và lập dự án thủy điện Đồng Nai 6 và 6A với tổng diện tích thực hiện

dự án là trên 372 ha đất rừng, trong đó có hơn 128 ha đất ở khu Cát Lộc thuộc vùnglõi Vườn quốc gia Cát Tiên [5]

Câu hỏi: Theo em việc thực hiện dự án này sẽ tác động như thế nào đến môitrường tự nhiên?

- Tác động đến dòng chảy hạ lưu

- Làm mất vĩnh viễn 372 diện tích rừng – suy giảm diện tích rừng

- Giảm đa dạng sinh học, nhiều loài động thực vật đặc hữu có nguy cơ bị tuyệtchủng: loài cá chình hoa quý hiếm, ếch mày gai mắt đỏ, dương xỉ…

- Thay đổi kết cấu thổ nhưỡng

- Thay đổi toàn bộ cảnh quan thiên nhiên của vùng

Mức tương đối đầy đủ: Nêu được từ một đến bốn ý.

Đáp án khác

Không trả lời

Bài 21: Quy luật địa đới, phi địa đới

Câu hỏi: Sự phân bố của các thảm

thực vật và đất ở Việt Nam thể hiện những

quy luật nào?

Thảm thực vật và đất ở Việt Nam

thể hiện rõ nét quy luật địa đới và quy luật

phi địa đới

- Sự phân bố đất Việt Nam thể hiện

rõ quy luật địa đới: Khí hậu nhiệt ẩm gió mùa tương ứng với nhóm đất feralit Và ¾diện tích đất đai nước ta là đồi núi, do đó ảnh hưởng của địa hình đến sự phân bố đất

đã tạo điều kiện cho quy luật đai cao phát triển

- Các kiểu thảm thực vật thể hiện rõ quy luật địa đới: Kiểu thảm thực vật rừngnhiệt đới gió mùa là phổ biến nhất Bên cạnh đó quy luật phi địa đới cũng được thểhiện rõ nét: Lên miền núi, do khí hậu lạnh bà mưa nhiều, các kiểu rừng á nhiệt đới và

ôn đới, chủ yếu là rừng lá rộng thường xanh thay thế cho kiểu thảm thực vật rừng rậmnhiệt đới gió mùa nửa rụng lá

Mức tương đối đầy đủ: Trình bày có ý đúng nhưng diễn đạt ngôn ngữ chưa rõ

Trang 21

Đáp án khác

Không trả lời

1.4 Chương V - Địa lý dân cư

Bài 22: Dân số và sự gia tăng dân số

Cách đây 3000 năm, dân số thế giới khoảng 300 triệu người Đến ngày31/10/2011, dân số thế giới đã đạt 7 tỷ người [9]

Câu 1: Vì sao, tỷ suất tử thô ở các nước phát triển cao hơn ở các nước đangphát triển

Bài 23: Cơ cấu dân số

Câu 1: Dựa vào biểu đồ, Việt

Nam ta thuộc nước có cơ cấu dân

19

Định dạng
Số trang	43
Dung lượng	8,65 MB