SKKN dạy học theo dự án dự án thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học cho học sinh lớp 11 trường THPT tân phú

Mã số: ...SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM DẠY HỌC THEO DỰ ÁN DỰ ÁN: “THIẾT KẾ SẢN PHẨM ĐỰNG ĐỒ DÙNG HỌC TẬP” CHO HỌC SINH LỚP 11- TRƯỜNG THPT TÂN PHÚ Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Huyền Có

Mã số:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

DỰ ÁN: “THIẾT KẾ SẢN PHẨM ĐỰNG ĐỒ DÙNG HỌC TẬP”

CHO HỌC SINH LỚP 11- TRƯỜNG THPT TÂN PHÚ

Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Huyền

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Nguyễn Thị Thanh Huyền

2.Ngày tháng năm sinh: 07/ 02/ 1990

9.Đơn vị công tác: Trường THPT Tân Phú- Định Quán- Đồng Nai

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị: Cử nhân

- Năm nhận bằng: 2012

- Chuyên ngành đào tạo: Sư phạm kĩ thuật công nghiệp

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm:

Số năm có kinh nghiệm: 5 năm

I Lý do chọn đề

tài

II Cơ sở lí luận và thực tiễn

1 Cơ sở lí luận

2 Cơ sở thực tiễn

III Tổ chức thực hiện

1 Mục tiêu cơ bản của dự án

2 Câu hỏi định hướng

3 Kế hoạch đánh giá sản phẩm

4 Tiến trình bài dạy

IV Hiệu quả của đề tài

V Đề xuất, khuyến nghị khả năng áp dụng

VI Tài liệu tham khảo

VII Phụ lục

1 2 2 8 10 10 10 11 11 32 33 34 35

và đào tạo (2013) đã chỉ rõ: “Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị

kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học”, “Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho HS” [4, 1]

Để thực hiện đường lối giáo dục của Đảng, các mục tiêu và nhiệm vụ của trườngphổ thông được thực hiện chủ yếu thông qua việc dạy học các môn học Tuy nhiên,việc thực hiện công tác này của các trường phổ thông cũng còn nhiều tồn tại Thực

tế dạy học môn công nghệ hiện nay, GV thường sử dụng phương pháp truyềnthống (truyền thụ một chiều), HS ít có cơ hội tham gia vào hoạt động nhóm, hoạtđộng chế tạo các mô hình ứng dụng trong thực tế Để cải thiện thực trạng này vàđáp ứng nhu cầu của xã hội, thì chúng ta phải áp dụng những phương pháp dạy họctích cực và “ dạy học theo dự án” (DHTDA) là một trong những phương pháp đó.DHTDA tạo điều kiện cho HS chủ động và tự lực trong mọi hoạt động để chiếmlĩnh kiến thức bài học Là một hình thức dạy học có tính đặc trưng định hướng vàongười học, định hướng hoạt động, dạy học theo quan điểm tích hợp DHTDA gópphần gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội, giúpngười học nâng cao năng lực làm việc tự lực, năng lực sáng tạo, rèn luyện tinh thầntrách nhiệm, khả năng giao tiếp và cộng tác Hình thành và phát triển các kĩ nănghọc tập và xã hội cần thiết như kĩ năng học tập và đổi mới, kĩ năng thu thập, xử lýthông tin Công nghệ là môn học lý thuyết và thực hành, mang tính khô khan, trìutượng nhưng lại có tính ứng dụng thực tế cao Nên việc sử dụng DHTDA là hợp lý

và cần thiết Mặc dù phương pháp DHTDA đã được áp dụng ở nhiều nơi nhưngviệc triển khai và áp dụng phương pháp dạy học này ở trường THPT Tân Phú cònnhiều hạn chế Để góp phần thực hiện DHTDA trong thời gian tới tôi tiến hành vậndụng phương pháp DHTDA cho chương trình công nghệ 11 Cụ thể trong phạm vi

tiếp cận người nghiên cứu chọn đề tài: “Dạy học theo dự án: Dự án thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học cho học sinh lớp 11- Trường THPT Tân Phú”

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Cơ sở lý luận

Trên thế giới, khái niệm “dự án”(DA) trong dạy học đã được sử dụng từ thế kỷXVI ở các trường dạy nghề kiến trúc tại Ý, sau đó lan rộng ra các nước châu Âukhác và Mỹ từ thế kỷ XVIII Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, DHTDA đã được sửdụng trong dạy học phổ thông tại Mỹ Người đóng vai trò quan trọng đối với việchình thành cơ sở lý thuyết của phương pháp DHTDA là các nhà sư phạm MỹJ.Dewey và Charles Peirce Họ đã đưa ra những cơ sở cho DHTDA và khẳng địnhrằng, tất cả mọi người dù già hay trẻ đều học bằng hoạt động thông qua mối quan

hệ với môi trường thực tế Tuy nhiên thời điểm đó, DHTDA vẫn còn nhiều hạn chế

do thiếu tư liệu và ảnh hưởng của chiến tranh thế giới thứ II

Ngày nay, DHTDA được ứng dụng trong mọi cấp từ giáo dục phổ thông, đào tạonghề cho tới cấp đại học ở nhiều nước phát triển trên thế giới

Ở Việt Nam, phương pháp DHTDA đã được bộ giáo dục và đào tạo kết hợp vớicông ty Intel Việt Nam triển khai thí điểm tại nhiều trường học trên cả nước theochương trình dạy học cho tương lai của Intel

Những công trình nghiên cứu liên quan tới DHTDA ở Việt Nam như bài viết: “Dạyhọc theo dự án- một phương pháp có chức năng kép trong đào tạo giáo viên củaNguyễn Văn Cường và Nguyễn Thị Diệu Thảo (2004), đề tài: “DHTDA và vậndụng trong đào tạo giáo viên môn công nghệ phần kinh tế gia đình” của NguyễnThị Diệu Thảo (2007), đề tài: “Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trongdạy học công nghệ 11” của Lê Thị Thu Trang, đề tài: “ Tổ chức dạy học theo dự ánphần sinh thái học- sinh học lớp 12” luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Hường(2015) [6, 4]

DHTDA là phương pháp dạy học mà người dạy và người học cùng nhau giảiquyết không chỉ về mặt ký thuyết mà còn về thực tiễn một nhiệm vụ học tập cótính chất tổng hợp, tạo điều kiện cho HS cùng nhau và tự quyết trong tất cả các giaiđoạn học tập, kết quả là tạo ra được một sản phẩm hoạt động nhất định, là phươngpháp dạy học (PPDH) mà GV đóng vai trò là người định hướng các nhiệm vụ họctập, định hướng quá trình thực hiện cũng như quá trình tạo ra sản phẩm, là PPDH

mà người học không thụ động tiếp nhận kiến thức từ người dạy mà chủ động tìmtòi, khám phá các kiến thức cần thiết thông qua các nhiệm vụ thực tết liên quan đếnbài học

DHTDA là một hình thức dạy học, trong đó HS thực hiện một nhiệm vụ học tậpphức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, có tạo ra các sản phẩm có thểgiới thiệu Sản phẩm này có thể là các báo cáo khoa học, mô hình, vật mẫu Nhiệm

vụ này được HS thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từviệc xác định mục đích, lập kế hoạch đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điềuchỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện Trong DHTDA, HS thường giảiquyết các vấn đề khá lớn, qua nhiều công đoạn Vì vậy, làm việc nhóm là hình thức

cơ bản của DHTDA, là thực hiện nhiệm vụ học tập thông qua việc hợp tác với GV

và bạn bè trong nhóm cũng như thu thập thông tin từ thực tế và nhiều nguồn khácnhau

DHTDA là chiến lược giáo dục mà HS được cung cấp các tài nguyên, các chỉ dẫn

để áp dụng trong các tình huống cụ thể, qua đó tích lũy được kiến thức và khả nănggiải quyết vấn đề Thông qua các DA học tập mà nhiều mục tiêu giáo dục đượcthực hiện và đem lại các hiệu quả trong thời gian dài

DHTDA là một mô hình dạy học lấy HS làm trung tâm Theo đó, các nhóm HS,dưới sự hướng dẫn của GV mà thực hiện các nhiệm vụ học tập một cách tự lực,độc lập qua các giai đoạn nhất định: Chọn đề tài và xác định mục tiêu, nhiệm vụcủa dự DA, lập kế hoạch thực hiện DA, thực hiện dự án, thu thập kết quả và công

bố sản phẩm của học sinh, đánh giá DA Qua đó giúp phát triển kiến thức và kỹnăng liên quan thông các nhiệm vụ mang tính mở, khuyến khích học sinh tìm tòi,hiện thực hóa các kiến thức đã học qua những sản phẩm của chính mình

Tóm lai, DHTDA vừa là PPDH vừa là hình thức, mô hình dạy học tích cực khácvới PPDH truyền thống, trong đó các nhiệm vụ học tập, các bài học được thể hiệndưới dạng các DA, dưới sự hướng dẫn của GV, các DA được thực hiện bởi sự cộngtác làm việc tích cực của các thành viên trong nhóm , được hoàn thành dưới dạngcác sản phẩm Kiến thức kĩnh hội được bổ sung từ các nguồn khác nhau, làmphong phú tri thức của người học, đáp ứng các mục tiêu gắn lý thuyết với thựchành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội, tham gia tích cực vào việc đàotạo năng lực tự lực, giải quyết các vấn đề phức tạp, năng lực sáng tạo, tinh thầntrách nhiệm và khả năng cộng tác làm việc của HS

*So sánh DHTDA và phương pháp truyền thống

Dạy học truyền thống Dạy học dự án

Mục tiêu

HS học thuộc và nhớ kiến thức,biết vận dụng kiến

HS hiểu kiến thức và biết vận dụng kiến thức để giải quyết

thức để làm bài tập những nhiệm vụ thực tiễn.

Nội dung

Do sách giáo khoa và GV quyết định

Do HS hoặc GV đề xuất trên cơ

sở năng lực và hứng thú của học sinh

Ít có tính liên môn Thường liên quan đến nhiều môn

học và nhiều lĩnh vực

Phương pháp

Người dạy là trung tâm, tổ chức kiến thức thành các nhiệm vụ giao cho HS

Người học là trung tâm, thực hiện các nhiệm vụ dưới sự hỗ trợcủa GV để xây dựng kiến thức cho mình

GV đưa ra các phương pháplàm việc

HS tự lựa chọn phương pháp làmviệc và có thể làm việc trong hoặc ngoài trường học

Hiểu biết mới dẫn đến thànhcông

Sai lầm là không tốt

Thành công sẽ dẫn đến hiểu biết.Sai lầm là bình thường

Phương tiện

Có sẵn và do GV tự chọn Được lựa chọn và xây dựng bởi

HS trong quá trình dạy học

Sản phẩm

Không có sản phẩm hoặc nếu có thì sẽ có sau quá trình học tập và học sinh không có dự định trước về sản phẩm

Là việc của giáo viên

Sự đánh giá được thực hiện trongsuốt quá trình học tập

Bao gồm đánh giá của GV, tự đánh giá của HS và đánh giá lẫn nhau giữa các HS

* Tiến trình DHTDA.

DHTDA gồm 5 giai đoạn chính như sau:

- Chọn đề tài và xác định mục tiêu, nhiệm vụ của DA

- Lập kế hoạch thực hiện DA

Bước 2: Lập kế hoạch thực hiện dự án.

+ Phân nhóm, phân vai trong nhóm

+ Cách lập kế hoạch

+ GV giới thiệu tài liệu hỗ trợ

+ Thời gian dành cho từng công việc của DA

+ Kinh phí thực hiện DA

+ Quy định sản phẩm mà dự án phải đạt được

+ GV đưa ra tiêu chí đánh giá DA

Bước 3: Thực hiện dự án.

Trong bước này, DA được định hình Đây là giai đoạn quan trọng nhất củaDHTDA, vì đây là giai đoạn thực sự trải nghiệm của HS Giai đoạn này kiến thức

được hình thành, được kiểm nghiệm qua các hoạt động thực tiễn Quan trọng nhấtkhông chỉ là kiến thức mà là các kĩ năng, hành vi, thái độ đều được hình thành ởgiai đoạn này và phát huy hiệu quả đến các giai đoạn sau này trong cuộc sống Các thành viên trong nhóm sẽ thực hiện kế hoạch đề ra, tiến hành thu thập thôngtin và chia sẻ, thảo luận trong nhóm, giải quyết các công việc cần làm Nhưng khilàm việc cá nhân hay nhóm phải chú ý là kết hợp giữa lý thuyết và thực hành GVcần tạo thuận lợi cho sự trao đổi thường xuyên và mở giữa các HS, tạo sự tìm kiếmthông tin từ các nguồn hỗ trợ, sự chịu trách nhiệm về nhiệm vụ học tập, tạo điềukiện để các nhóm thường xuyên đánh giá sự phát triển của công việc và thườngxuyên kiểm tra, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện DA để kịp thời can thiệp sư phạmcần thiết để giúp HS về phương pháp tự học, tự nghiên cứu, hợp tác làm việcnhóm, viết báo cáo,… để cùng đạt đến mục đích.[3, 27]

Bước 4: Tổng hợp kết quả và báo cáo sản phẩm.

Kết quả thực hiện DA có thể được viết dưới dạng thu hoạch, báo cáo, hay các sảnphẩm vật chất được tạo ra qua hoạt động thực hành,…sản phẩm của DA có thểđược trình bày trên Power Point, dạng ấn phẩm (bản tin, báo, áp phích) hoặc thiết

kế trang Web, mô hình… Sản phẩm của DA được trình bày giữa các nhóm HStrong lớp, giới thiệu trong trường hay ngoài xã hội.[3, 28]

Về phía GV, cần tạo điều kiện thuận lợi về thời gian, phương tiện để HS báo cáosản phẩm Trong buổi báo cáo, giáo viên vừa đóng vai trò là quan sát viên, giámkhảo và đặc biệt GV tôn trọng ý kiến của HS Mặt khác, kết thúc buổi báo cáo,

GV nhận xét và tổng hợp định hướng kiến thức bài học từ các sản phẩm của HS

Về phía HS, các nhóm báo cáo phải chuẩn bị sẵn sàng từ phân công nhiệm vụbáo cáo đến việc thực hiện sao cho người học phải thể hiện được:

- Ý tưởng đã sử dụng để thực hiện DA

- Tất cả các nhiệm vụ được giao đã hoàn thành

- Các thành viên trong nhóm đã tham gia vào quá trình học tập và phải trênnguyên tắc khoa học và đảm bảo về mặt thời gian Đồng thời các nhóm sẽ có sựchất vấn chéo, đánh giá chéo và tranh luận bảo vệ ý kiến Tuy nhiên, GV phải làmchủ được quá trình thảo luận của HS

Bước 5: Đánh giá dự án.

GV và HS cùng đánh giá sản phẩm DA của từng nhóm theo tiêu chí đánh giá đã

đề ra (tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau, GV đánh giá) Từ đó rút ra những kinhnghiệm cho DA tiếp theo Việc đánh giá sẽ gồm những mặt sau:

- Nội dung- giá trị của sản phẩm là ở chỗ nào?

- Rút ra được bài học gì? ( Kiến thức, kĩ năng, thái độ )

- Làm việc tập thể như thế nào?

- Sự thoái mái và tích cực tham gia ở mức độ nào?

- Điều gì cần phát huy ở những lần sau?

- Điều gì cần thay đổi? Những điểm nào cần được cải thiện?[3, 29]

Trong thực tế, khi áp dụng quy trình DHDA, chúng ta có thể xen kẽ, thâm nhậplẫn nhau ở các bước tùy theo hoàn cảnh Vì vậy việc phân chia các bước trong quytrình chỉ mang tính tương đối Việc kiểm tra, điều chỉnh cần được thực hiện trongtất cả các giai đoạn của dự án Với những dạng dự án khác nhau, có thể xây dựngcấu trúc chi tiết riêng phù hợp với nhiệm vụ dự án

* Ưu và nhược điểm của DHTDA.

Ưu điểm:

- DHTDA phát huy tính tích cực, chủ động của HS trong toàn bộ quá trình họctập, làm cho HS năng động hơn, làm việc hiệu quả hơn, kiến thức về bài học trởnên sâu rộng hơn Hoạt động học chỉ thực sự có chiều sâu khi HS chủ động và có ýthức tự giác cao

- Khuyến khích HS giải quyết những vấn đề phức tạp mang tính thực tế, HS phảikhám phá, đánh giá, giải thích và tổng hợp thông tin một cách có khoa học, qua đóphát triển các kỹ năng nhận thức

- Kích thích động cơ, thúc đẩy mong muốn học tập của HS, phát huy khả nănglàm việc, tính trách nhiệm và mong muốn được nhìn nhận, đánh giá của HS

- Yêu cầu và tạo điều kiện cho HS sử dụng thông tin của những môn học khácnhau để giải quyết vấn đề Nhờ vậy, kiến thức học trong chương trình đào tạo đượcliên kết với nhau

- Tạo điều kiện và yêu cầu HS tiếp thu tri thức theo cách học của người lớn làhọc và ứng dụng tri thức Phát triển năng lực sáng tạo, năng lực tự giải quyết cácvấn đề một cách đầy đủ, thúc đẩy suy nghĩ sâu hơn khi gặp các vần đề khác nhau.

- Hình thức làm việc phổ biển trong DHTDA là làm việc theo nhóm và đó làm cơ

sở để người học rèn luyện và phát huy các kĩ năng sống quan trọng Kĩ năng làmviệc nhóm giúp người học phát triển năng lực công tác, năng lực đánh giá và nănglực lĩnh hội Kỹ năng thuyết trình, trình bày, phóng vấn, quan sát có ý nghĩa rất lớngiúp HS tự tin và mạnh dạn hơn trong cuộc sống hoặc khi gặp hoàn cảnh mới

- Do tính định hướng sản phẩm, DHTDA có tính đặc trưng riêng biệt là ngườihọc thể hiện mức độ tiếp thu kiến thức thông qua sản phẩm lẫn hình thức thể hiện.Nhiệm vụ học tập này đòi hỏi ở HS thao tác tư duy mang tính trí tuệ tổng hợp như:

Kỹ năng tư duy phê phán, so sánh, giải quyết vấn đề và khi phải hoàn thành sảnphẩm đúng thời hạn, DHTDA sẽ tạo động lực cho những khó khăn mà việc học đòihỏi.[2, 25]

- DHTDA tạo ra bầu không khí học tập cởi mở và dân chủ trong lớp học

- Nội dung học tập gắn với sở thích, nhu cầu của người học nên DHTDA tạo điềukiện thuận lợi cho nhiều phong cách, tiềm năng học tập khác nhau cùng có thể được phát triển

- DHTDA tạo môi trường tương tác giữa thầy và trò: Đặc biệt tạo cơ hội cho sự

hỗ trợ, thúc đẩy lẫn nhau trong HS và HS được tự tìm hiểu chính mình, khẳng địnhmình Ở đây người học không bị áp đặt mà luôn có cơ hội để thể hiện hiểu biết,năng lực của bản thân mình Sự thành công trong việc kiến tạo ra một sản phẩmhay những ý kiến được ghi nhận, chia sẻ sẽ tạo ra những hiệu ứng tích cực, làmcho người học có cảm giác hài lòng, hạnh phúc khi tham gia học tập

- Học sinh có cơ hội để định hướng việc học của mình, họ coi trọng việc họchơn Do những nghiên cứu theo chiều sâu, việc học tập của HS được mở rộng rakhỏi những vấn đề trước mắt HS học được những kỹ năng nghiên cứu có giá trị

mà họ không thể có được từ các bài giảng truyền thống

Nhược điểm:

- DHDA đòi hỏi nhiều thời gian, nó không thể thay thế PP thuyết trình trong việctruyền thụ những tri thức lý thuyết, trừu tượng, quá khó một cách hệ thống trongthời gian ngắn Do đó DHTDA không thể là phương pháp độc tôn và cũng khôngđược thay thể cho các PPDH truyền thống

- DHTDA đòi hỏi nhiều thời gian và công sức chuẩn bị nên không thể tiến hànhmột cách thường xuyên trong chương trình môn học bởi có thể ảnh hưởng tới thờigian học các môn khác.

- DHTDA đòi hỏi địa điểm dạy phải phù hợp cho hoạt động của GV và HS, sự

hỗ trợ của các phương tiện dạy học và cơ sở vật chất hiện đại

- DHTDA đòi hỏi GV phải có năng lực tổ chức và quản lý HS trong hoạt động,nhất là hoạt động nhóm Bên cạnh đó, nhiều HS đã quen với PPDH truyền thốngnên không quen với việc chủ động định hướng quá trình học tập, vì thế đã gặpnhiều khó khăn Tương tự, nhiều GV đã quen và tự tin với vai trò giảng dạy theo

PP truyền thống nếu chuyển sang vai trò “người dẫn đường” trong DHDA cũnggặp nhiều lúng túng

Có thể tóm tắt những ưu điểm cơ bản sau đây của dạy học theo dự án:

- Gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội;

- Kích thích động cơ, hứng thú học tập của người học

- Phát huy tính tự lực, tính trách nhiệm

- Phát triển khả năng sáng tạo

- Rèn luyện năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp

- Rèn luyện tính bền bỉ, kiên nhẫn

- Rèn luyện năng lực cộng tác làm việc

- Phát triển năng lực đánh giá

- Rèn luyện và phát huy các kỹ năng xã hội quan trọng [5]

Không chỉ với HS, DHTDA còn đem lại nhiều lợi ích cho GV DHTDA góp phầnđổi mới PPDH, thay đổi phương thức đào tạo, có điều kiện nâng cao tính chuyênnghiệp, mở rộng sự hợp tác với đồng nghiệp và xây dựng các mối quan hệ với HS.Giúp quá trình truyền thụ kiến thức nhẹ nhàng nhưng mang lại hiệu quả cao hơn Tóm lại, DHTDA là một hình thức dạy học quan trọng để thực hiện quan điểmdạy học hiện đại như: Định hướng vào người học, định hướng hành động, dạy họcgiải quyết vấn đề và quan điểm dạy học tích hợp DHTDA góp phần gắn lý thuyếtvới thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội, nâng cao năng lực tính

tự lực, sáng tạo, tinh thần trách nhiệm và khả năng cộng tác làm việc của HS

2 Cơ cở thực tiễn

Qua phiếu xin ý kiến, dự giờ và trao đổi với các GV dạy công nghệ tại trườngTHPT Tân Phú, nhận thấy:

- Về PPDH: GV thường dùng PPDH như thuyết trình, diễn giảng, đàm thoại,…

chưa có GV vận dụng DHTDA Hệ thống các câu hỏi chưa có sự chuẩn bị kĩ và do

đó chưa kích thích được HS tìm tòi, xây dựng kiến thức mới, chưa định hướngđược nội dung kiến thức cần xác lập,…

- Về giờ dạy lí thuyết: Giờ học diễn ra gần như giống nhau là GV giảng bài, HS

nghe và ghi chép Với bài dạy lí thuyết, GV chỉ quan tâm tới việc truyền đạt hết nộidung bài học trong SGK mà ít quan tâm đến quá trình nhận thức và rèn luyện cho

HS các năng lực tự lực, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề,…Việc hướng dẫn HS tự học ở nhà, GV chủ yếu là hướng dẫn HS đọc trước SGK vàlàm bài tập trong SGK và sách bài tập

- Về tiết thực hành: GV thường thao tác mẫu trên mô hình, HS theo dõi và làm

theo một cách máy móc PPDH này đã kìm hãm tư duy sáng tạo của HS, làm cho

họ luôn ở thế tiếp thu thụ động, lệ thuộc vào GV Do đó kĩ năng của HS học đượckhông bền vững và không vận dụng được vào thực tiễn

- Về thiết kế bài dạy: Nghiên cứu giáo án của các GV đang dạy công nghệ tại

trường THPT Tân Phú cho thấy, nhiều bài soạn chưa xác định được rõ kiến thứctrọng tâm, tiến trình bài dạy chưa logic và ít chú ý đến dự kiến các tình huống cóthể xảy ra trong giờ học Nội dung bài soạn chủ yếu là tóm tắt SGK, chưa đi sâu

mở rộng kiến thức hoặc liên hệ với thực tiễn đời sống và sản xuất Nhìn chung cảgiờ dạy lí thuyết lẫn tiết thực hành, GV chưa thể hiện cách lựa chọn những PPDHthích hợp cho một bài dạy cụ thể

- Về kiểm tra đánh giá: GV tiến hành theo hình thức chủ yếu là kiểm tra miệng,

kiểm tra viết (tự luận hoặc trắc nghiệm) Với hình thức này, GV đánh giá được kếtquả học, đánh giá được kiến thức và kĩ năng giải bài tập Tuy nhiên, cách đánh giátrên chưa thúc đẩy được quá trình dạy học tích cực Nguyên nhân chính của tìnhhình đã nêu là GV phải dạy nhiều giờ, ngại nghiên cứu, ngại đổi mới Vì vậy, cáckiểu dạy học và kiểm tra đánh giá trên vẫn được sử dụng phổ biến trong GV, kể cả

GV lâu năm hay mới vào nghề

Tình hình học tập của học sinh qua các phiếu thăm dò và qua dự giờ, trao đổi với

GV dạy công nghệ và HS cho thấy:

- Về phương pháp học: Đa số HS (82,3%) ở trường thụ động, trên lớp nghe và

ghi chép, về nhà học thuộc lòng theo vở ghi hoặc SGK Số HS chịu khó suy nghĩ

và tham gia xây dựng bài chỉ khoảng 20%

- Về làm thực hành: Hầu như HS không có điều kiện tự làm thực hành ở lớp.

- Về thái độ học tập: Do đặc thù môn học khá khô khan, là môn học không nằm

trong chương trình thi tốt nghiệp THPT quốc gia nên nhiều học sinh còn hời hợt.Mặt khác, do PP dạy của GV, HS không được đặt vào vị trí chủ thể của quá trìnhhọc tập, vì thế sự tiếp thu của họ còn thụ động, máy móc, tư duy chỉ là sự ghi nhớ,tái hiện, thiếu tính tích cực, tự chủ và sáng tạo.

- Về khả năng vận dụng phương pháp DHTDA vào môn công nghệ : Do điều

kiện cơ sở vật chất, thời gian, chương trình môn học cũng như mức độ tiếp cận của

GV với DHTDA còn hạn chế nên chưa được áp dụng một cách rộng rãi và có bàibản Thực tế DHTDA đã được đưa vào áp dụng khá rộng rãi ở nhiêu nơi, là côngtrình nghiên cứu của nhiều tác giả Tuy nhiên tại đơn vị trường THPT Tân Phúchưa có điều kiện đưa vào áp dụng một cách rộng rãi và thường xuyên Một sốmôn như Văn, Tin học có áp dụng DHTDA cho một số phần, một số bài Tuy nhiênhiệu quả chưa cao, chưa phát huy được hết ưu điểm của nó Do đó, trong phạm viphiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm, tôi vận dụng PP DHTDA một cách tích cực,

cụ thể vào môn công nghệ, cụ thể vào phần thiết kế và bản vẽ kĩ thuật, cho HS tựthực hiện DA: “ Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập”

và cùng nhau hoàn thành sản phẩm của mình.

1 Mục tiêu cơ bản của dự án

- Nắm được các giai đoạn khi thiết kế một sản phẩm [1, 43]

Không đạt

- Rèn luyện kĩ năng hệ thống hóa kiến thức

- Rèn luyện được một số kĩ năng học tập: Kĩ năng nghiên cứu và trình bày, kĩ năng tự học, làm việc cộng tác Kĩ năng thu thập và tìm kiếm thông tin, kĩ năng giải quyết vấn đề Kĩ năng thuyết trình trước tập thể

Hình thành ý tưởng, xác định đề tài thiết kế

Thu thập thông tin, tiến hành thiết kế

Làm mô hình thử nghiệm chế tạo thử

Thẩm định, đánh giá phương án thiết kế

Lập hồ sơ kĩ thuật

- Phát triển được khả năng sáng tạo Tính kiên nhẫn, tỉ mỉ, tự giác và tạo hứng thúcho HS.

2 Câu hỏi định hướng

Câu hỏi khái quát Thiết kế là gì? Vai trò của thiết kế là gì? Bản vẽ kĩ thuật

là gì? Vai trò của bản vẽ trong thiết kế?

Câu hỏi bài học Các giai đoạn khi thiết kế một sản phẩm?

Câu hỏi nội dung dự án Hãy thiết kế một sản phẩm có thể đựng được các đồ dùng

học tập từ các vật liệu tái chế? Mỗi sản phẩm có kèm theo bản vẽ trên khổ giấy A3 hoặc A4

3 Kế hoạch đánh giá sản phẩm

- Cách tổ chức nhóm và làm việc nhóm

- Tiến độ thực hiện đề tài

- Tính thiết thực của sản phẩm trong thực tế khi đưa vào sử dụng

- Các nhóm sẽ cử người trình bày sản phẩm của mình, sau đó chia sẻ, đánh giá, nhận xét lẫn nhau

- Bản vẽ thực hiện đúng các tiêu chuẩn kĩ thuật

4 Tiến trình bài dạy

Dự án này được thực hiện trong 2 tuần với 2 lớp: 11A1, 11A2

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Mục đích

Bước 1:Ý tưởng về dự án

- Nêu mục tiêu, ý nghĩa

của bài học và DA thiết kế

đồ dùng học tập

- Thảo luận các ý tưởng

dự án

- Phổ biến các quy định

về việc thực hiện DA

- Giới thiệu một số tài

- Thảo luận các ý tưởng, lựa chọn DA

- Tham khảo các tài liệu, công trình, mô hình liên quan đến đề tài

- Giúp HS xác định được mục tiêu, ý nghĩa của DA

Từ đó thống nhất cụ thể sản phẩm

- Giúp HS chuẩn bị được những kiến thức liên quanđến DA

liệu, hình thức tham khảo

cho HS

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Mục đích

Bước 1: Lập kế hoạch thực hiện dự án.

- Giới thiệu tài liệu hỗ

- Thảo luận về cách làm, thời gian làm cho mỗi công đoạn, cách viết và nội dung bản báo cáo

- Báo cáo, bảo vệ đề tài của mình

- Thống nhất đề tài thực hiện

- Xác định được cụ thể sản phẩm của mình

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Mục đích

- Kiểm tra, đôn đốc, theo

dõi quá trình làm việc của

HS

- Hỗ trợ HS thiết kế các

sản phẩm

chất lượng sản phẩm dự án

- Thiết kế được sản phẩm

để thực hiện DA.Tạo ra được một hộp đựng đồ dùng học tập

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Mục đích

Bước 4: Tổng hợp kết quả và báo cáo sản phẩm

- Rút ra được kiến thức bài học

- Rút ra được các ý nghĩa

và hành động thực tiễn

- Đánh giá kết quả thực hiện DA cả về kiến thức

án của nhóm khác

- Đánh giá tinh thần ,tác phong làm việc của các thành viên trong nhóm

- Đánh giá những tích cực

mà HS tự tích lũy được từ

DA này

- Phát huy những ưu điểm, tích cực của phươngpháp này và khắc phục những điểm còn hạn chế

- Đựng được các đồ dùng học tập.

- Làm từ nguyên liệu tái chế gần gũi với môi trường

- Hộp được đặt trên bàn học với kích thước nhỏ gọn, kết cấu chắc chắn, hình dạng

và màu sắc đẹp

* Lập kế hoạch thực hiện dự án:

- Nguyễn Thái Bá Long: Nhóm trưởng

- Tằng Uyên Vy: Thư Kí

- Hương Giang, Anh Tuấn: Thực hiện bản vẽ

- Phi Long, Trần Thị Hường: Báo cáo sản phẩm

- Các bạn còn lại chuẩn bị vật dụng để làm sản phẩm.

- Thực hiện trong 4 buổi vào thứ 5, thứ 7 trong 2 tuần Lúc 14h tại lớp 11a1

* Thực hiện dự án:

Thống nhất và cho ra bản vẽ

* Tổng hợp kết quả và báo cáo sản phẩm

* Đánh giá sản phẩm:

Ưu điểm:

- Sản phẩm tuy đơn giản nhưng đáp ứng được yêu cầu dự án.

- Có thể đựng được các dụng cụ như bút, thước, máy tính, tẩy, usb

- Bản vẽ đúng tiêu chuẩn kĩ thuật

- Một lần nữa rèn luyện lại kĩ năng vẽ kĩ thuật

- Các thành viên trong nhóm làm việc tích cực, đoàn kết, vui vẻ và hào hứng

- Phát huy khả năng làm việc nhóm, trình bày và bảo vệ ý kiến trước tập thể

Nhược điểm:

- Chỉ đựng được những vật nhỏ, gọn, nhẹ

- Dễ khô keo, bong tróc

- Sản phẩm còn đơn giản, chưa sáng tạo nhiều

* Lập kế hoạch thực hiện dự án:

- Bùi Thị Kim Oanh: Nhóm trưởng

- Mai Thị Thùy Trang: Thư Kí

- Nguyễn Hoằng Nhật Linh, Đỗ Tân Hợp: Thực hiện bản vẽ

- Nguyễn Thành Đại, Đỗ Trung Thuận: Báo cáo sản phẩm

- Các bạn còn lại chuẩn bị vật dụng để làm sản phẩm

- Thực hiện trong 4 buổi vào thứ 5, thứ 7 trong 2 tuần Lúc 15h tại lớp 11a1

* Thực hiện dự án:

- Thống nhất và đưa ra được bản vẽ

* Tổng hợp kết quả và báo cáo sản phẩm