XÂY DỰNG CÂU HỎI, ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH LỚP 12 VỀ CHỦ ĐỀ “THƠ CA GIAIán theo hướng mở; tích hợp kiến thức liên môn; giải quyết vấn đề thực tiễ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: Trường THPT Võ Trường Toản
Mã số:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI
XÂY DỰNG CÂU HỎI, ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH LỚP 12 VỀ CHỦ ĐỀ “THƠ CA GIAI ĐOẠN 1945- 1975”
Người thực hiện: Lê Thái Huyền Trân
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2016 -2017
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: Lê Thái Huyền Trân
2 Ngày tháng năm sinh: 09/10/1978
3 Nam, nữ: Nữ
4 Địa chỉ: Số 112, ấp Bể Bạc, xã Xuân Đông, huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai
5 Điện thoại: : 061 3749688 (Cơ quan); ĐTDĐ: 0906 393343
6 Fax: E-mail: huyentranvan78@yahoo.com
7 Chức vụ: Tổ trưởng tổ ngữ văn
8 Nhiệm vụ được giao: Giảng dạy ngữ văn và quản lí chuyên môn tổ Ngữ văn
9 Đơn vị công tác: Trường THPT Võ Trường Toản
I TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Thạc sĩ
- Năm nhận bằng: 2011
- Chuyên ngành đào tạo: Lí luận và phương pháp dạy học Văn và tiếng Việt
II KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm:
+Giảng dạy ngữ văn, số năm có kinh nghiệm: 17 năm
+ Tổ trưởng: 12 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: 05
1 Một số biện pháp hướng dẫn học sinh lớp 12 hệ thống kiến thức môn
Ngữ văn để ôn thi tốt nghiệp (Năm 2011-2012).
2 Định hướng cho học sinh lớp 10 tiếp nhận tác phẩm “Tấm Cám” theo
hướng tiếp cận văn hóa (Năm 2012-2013).
3 Định hướng cho học sinh lớp 12 tiếp nhận tác phẩm “Ai đã đặt tên cho
dòng sông?” của Hoàng Phủ Ngọc Tường theo hướng tiếp cận văn hóa (Năm
2013-2014)
4 Xây dựng câu hỏi, đề kiểm tra theo định hướng phát triển năng lực
cho HS lớp 12 về chủ đề “truyện, kí kịch sau 1975” (Năm 2014-2015).
5 Thiết kế giáo án theo định hướng phát triển năng lực cho HS lớp 12 về
chủ đề “Thơ ca sau 1975” (Năm 2015-2016).
Trang 31 Cách chia và chọn chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975” 4
1.1 Cách chia chủ đề trong Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2006) ……… 4
1.2 Cách chia chủ đề mạch văn trong chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn lớp 12 theo cụm thể loại, giai đoạn sáng tác và quốc gia ……… 5
2 Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng(KT, KN) cần đạt và lập bảng mô
tả các mức độ đánh giá về chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975” 6
2.1.Các chuẩn KT, KN cần đạt về chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945
- 1975” … 6
2.2 Bảng mô tả các mức độ đánh giá chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn
1945 - 1975” theo định hướng phát triển năng lực……… 6
3 Xây dựng các câu hỏi, bài tập đánh giá theo định hướng phát triển năng lực về chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975” ……… 10
3.1 Xây dựng các câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực cho HS lớp 12 về bài thơ “Tây Tiến” – Quang Dũng ………10
3.2 Xây dựng các câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực cho HS lớp 12 về đọan trích “Việt Bắc” – Tố Hữu ……… 11
3.3 Xây dựng các câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực cho HS lớp 12 về đoạn trích “Đất nước” –Nguyễn Khoa Điềm …12
3.4 Xây dựng các câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát
triển năng lực học sinh lớp 12 về bài thơ “Sóng”- Xuân Quỳnh ……… 13
Trang 44 Xây dựng đề kiểm tra, đề thi học kì I theo định hướng phát triển
năng lực cho HS lớp 12 về chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975”
……….14
4.1 Đề kiểm tra viết (hệ số 2) theo định hướng phát triển năng lực cho về chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975” ………14
4.1.1 Đề kiểm tra 1……… 15
4.1.2 Đề kiểm tra 2 ……… 19
4.2 Đề thi thử học kì I theo định hướng phát triển năng lực về chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975” ………24
4.2.1 Đề thi thử 1 ……… 24
4.2.2 Đề thi thử 2 ……… 31
IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI ……… 37
V ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG ……… 38
VI TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 39
Trang 6XÂY DỰNG CÂU HỎI, ĐỀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH LỚP 12 VỀ CHỦ ĐỀ “THƠ CA GIAI
án theo hướng mở; tích hợp kiến thức liên môn; giải quyết vấn đề thực tiễn
Ngày 26/8/2016, Bộ GD-ĐT đã ban hành chỉ thị về nhiệm vụ chủ yếu nămhọc 2016 – 2017 của ngành Trong 5 giải pháp mà chỉ thị nêu ra để thực hiện 9nhiệm vụ chủ yếu của giáo dục, giải pháp thứ tư chỉ rõ: Tăng cường công tác khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục, trong đó công tác khảo thí thực hiện theo hướng đánh giá năng lực người học, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong khảo thí, bảo đảm công bằng, khách quan, chính xác, tin cậy, minh bạch, tạo thuận lợi tối đa cho người dạy và người học.
Những quan điểm, định hướng nêu trên tạo tiền đề, cơ sở và môi trườngpháp lí thuận lợi cho việc đổi mới giáo dục phổ thông nói chung và đổi mới đồng
bộ phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng năng lực người họcnói riêng
Với đặc trưng của môn học, môn Ngữ văn triển khai các mạch nội dung baogồm các phân môn Văn học, Tiếng Việt, Làm văn nhằm hướng dẫn HS đọc hiểucác văn bản và tạo lập được các văn bản theo các kiểu loại khác nhau Trong quátrình hướng dẫn HS tiếp xúc với văn bản, môn Ngữ văn giúp HS từng bước hình
thành và nâng cao các năng lực học tập của môn học, cụ thể là năng lực tiếp nhận văn bản (gồm kĩ năng nghe và đọc) và năng lực tạo lập văn bản (gồm kĩ năng nói
và viết) Năng lực đọc – hiểu văn bản của HS thể hiện ở khả năng vận dụng tổng
hợp các kiến thức về tiếng Việt, về các loại hình văn bản và kĩ năng, phương phápđọc, khả năng thu thập các thông tin, cảm thụ cái đẹp và các giá trị của tác phẩmvăn chương nghệ thuật Năng lực tạo lập văn bản của HS thể hiện ở khả năng vậndụng tổng hợp kiến thức về các kiểu văn bản, với ý thức và tình yêu tiếng Việt, vănhọc, văn hóa cùng kĩ năng thực hành tạo lập văn bản theo các phương thức biểu đạtkhác nhau, theo hình thức trình bày miệng hoặc viết Thông qua các năng lực họctập của bộ môn để hướng tới các năng lực chung (năng lực giao tiếp, năng lực tưduy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực tự quản bảnthân) và các năng lực đặc thù của môn học (năng lực giao tiếp tiếng Việt và nănglực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mỹ)
Chương trình dạy học định hướng năng lực được xây dựng trên cơ sở chuẩnnăng lực của môn học Năng lực chủ yếu hình thành qua hoạt động học của học sinh
Hệ thống bài tập định hướng năng lực chính là công cụ để học sinh luyện tập nhằm
Trang 7hình thành năng lực và là công cụ để giáo viên và các cán bộ quản lý giáo dục kiểmtra, đánh giá năng lực của học sinh và biết được mức độ đạt chuẩn của quá trình dạyhọc Và định hướng đổi mới hình thức, phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kếtquả giáo dục theo hướng đánh giá năng lực của người học đã và đang được BộGiáo dục đẩy mạnh thực hiện trong thời gian qua Nhưng một thử thách đặt ra vớingười dạy và người học là sách giáo khoa và chương trình giảng dạy vẫn chưa thayđổi Vậy để giải quyết thử thách này, chương trình giảng dạy trong sách giáo khoahiện nay đã được Bộ Giáo dục & Đào tạo chỉ đạo là biên soạn và giảng dạy theođịnh hướng chủ đề để theo đó việc đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng pháttriển năng lực của người học được thuận lợi hơn.
Từ những lí do nêu trên, tôi mạnh dạn thực hiện sáng kiến kinh nghiệm với
đề tài: Xây dựng câu hỏi, đề kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh lớp 12 về chủ đề “Thơ ca giai đoạn 1945-1975”
II CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1 Đề tài 1: Đổi mới kiểm tra đánh giá môn ngữ văn ở trường phổ thông
theo định hướng phát triển năng lực (người viết: Phùng Thị Vân Anh) Đề tài đã
xác định: Phát triển năng lực người học là một trong những định hướng đổi mớitrọng yếu của chương trình giáo dục phổ thông sau 2015 Trong bối cảnh hiện nay,kiểm tra - đánh giá được coi là trọng điểm đổi mới, góp phần thúc đẩy đổi mớiphương pháp dạy học, phát triển năng lực người học đồng thời tạo nên nhữngchuyển biến tích cực, thực chất hơn chất lượng giáo dục phổ thông Đối với mônNgữ văn, ngoài việc hướng đến hình thành các năng lực chung, bộ môn tập trunghình thành và phát triển các năng lực chuyên biệt: đọc hiểu văn bản (nghe, đọc),tạo lập văn bản (viết, nói) và cảm thụ văn học (xúc cảm thẩm mĩ)
2 Đề tài 2: Đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng
lực trong môn Ngữ văn (người viết: Th.s Phạm Thị Huệ) Đề tài cho rằng:
Năng lực (NL) là một khái niệm nói lên những gì mà một người có thể làmđược, bao gồm cả KT (KT), kỹ năng (KN) và thái độ Vì vậy chương trình theođịnh hướng NL cần đặt ra mục tiêu là cung cấp cho HS không chỉ KT và KN màcòn cần cả khả năng suy xét, đánh giá về KT và KN của mình, HS cần phải có khảnăng thể hiện NL của mình trong hành động hay qua những biểu hiện cụ thể
Môn Ngữ văn có thể góp phần hình thành và phát triển một số năng lực(NL) chung như NL đọc viết, NL giao tiếp, NL tư duy và phê phán, NL sáng tạo,
NL văn hóa và liên văn hóa Trong đó biết đọc – viết là một NL chung đồng thờicũng là một NL cốt lõi, NL chính được chương trình (CT) giáo dục phổ thông ởnhiều nước xác định NL này có vai trò rất to lớn trong việc tạo nền tảng cho các
môn học khác
Ngoài những NL chung, cốt lõi (xuyên suốt CT), môn Ngữ văn còn cónhiệm vụ hình thành và phát triển các NL chuyên biệt, đặc thù mà các môn họckhác không có Đó là NL tiếp nhận VB và NL tạo lập VB Hướng tới hình thànhphát triển hai NL này, đề kiểm tra đánh giá (KTĐG) môn Ngữ văn phải có 2 phần:phần 1 kiểm tra NL đọc hiểu, tiếp nhận VB; phần 2 kiểm tra NL tạo lập các kiểu
VB Tỉ lệ điểm của 2 phần tuỳ thuộc vào ma trận đề (là bảng mô tả tiêu chí hai
Trang 8chiều của đề kiểm tra, một chiều là nội dung hay mạch KT chính cần đánh giá, mộtchiều là mức độ nhận thức của học sinh theo các cấp độ: nhận biết, thông hiểu vàvận dụng
3 Đề tài 3: Vận dụng PISA trong đánh giá năng lực đọc - hiểu văn bản
Ngữ văn của học sinh THPT (Người viết: Đoàn Thị Hải Lý) Đề tài đã khẳng
định:
Theo GS Trần Đình Sử, “khởi điểm của môn Ngữ văn là dạy học sinh đọchiểu trực tiếp văn bản văn học của nhà văn… Nếu học sinh không trực tiếp đọc cácvăn bản ấy, không hiểu được văn bản, thì coi như mọi yêu cầu, mục tiêu cao đẹpcủa môn Văn đều chỉ là nói suông, khó với tới, đừng nói gì tới tình yêu văn học”
Do đó, có thể nói rèn luyện năng lực, kĩ năng đọc – hiểu văn bản cho học sinh làmột trong những yêu cầu quan trọng, khoa học và đúng đắn để các em tiếp cậnmôn Ngữ văn, đánh thức tình yêu đối với môn Văn và có khả năng vận dụng sángtạo kiến thức đã học trong nhà trường vào cuộc sống
Kỳ thi PISA yêu cầu học sinh phải có những năng lực tổng hợp Ngoài phầnthi ở lĩnh vực Toán học, học sinh phải trải qua phần đọc hiểu với những kỹ năng,hiểu biết về các văn bản hành chính, văn học nghệ thuật, văn bản khoa học, toánhọc Lĩnh vực đọc - hiểu của PISA yêu cầu học sinh đọc và trả lời các câu hỏi vềcác loại văn bản (bao gồm cả văn bản nhật dụng, văn bản hành chính, văn bản toánhọc, văn bản khoa học, ) Ngoài những câu hỏi về nội dung, thông tin … trongvăn bản, đề thi PISA còn có những câu hỏi mở, đưa ra những tình huống trongcuộc sống để học sinh thể hiện quan điểm cá nhân, yêu cầu các em phải suy ngẫm,đưa ra quan điểm, nhận xét, ý kiến của cá nhân, phải phân tích sâu, thuyếtphục PISA thực sự chú trọng tới việc phát triển năng lực, kĩ năng cho học sinhhơn là mục tiêu thưởng thức văn chương nghệ thuật Do đó, đề thi PISA đánh giáđược năng lực đọc – hiểu văn bản của học sinh
PISA đánh giá cao năng lực đọc – hiểu Vìnăng lực đọc - hiểu có ý nghĩathiết thực và tầm quan trọng lớn với sự trưởng thành của con người Nó không chỉ
là một yêu cầu trong suốt thời kỳ trẻ thơ ở nhà trường phổ thông mà nó còn trởthành nhân tố quan trọng trong việc xây dựng, mở rộng những kiến thức, kỹ năng
và chiến lược của mỗi cá nhân trong suốt cuộc đời khi họ tham gia vào các hoạtđộng ở những tình huống khác nhau trong mối quan hệ với người xung quanh,cũng như trong cả cộng đồng rộng lớn Nhận thức rõ những ưu điểm của PISA,hiện nay, Bộ GD&ĐT đang có chủ trương vận dụng PISA trong giảng dạy và kiểmtra, đánh giá năng lực đọc – hiểu văn bản của học sinh để góp phần cải tiến chấtlượng giáo dục phổ thông, chú trọng đến khả năng tư duy, lập luận của học sinh,giúp các em gắn kiến thức học tập trong nhà trường vào giải quyết các vấn đềngoài cuộc sống
Đối với môn Ngữ văn THPT, việc vận dụng PISA trong việc đánh giá nănglực đọc – hiểu văn bản (chủ yếu là văn bản nghệ thuật và văn bản nhật dụng) củahọc sinh là yêu cầu hợp lý, khoa học, đúng đắn để đáp ứng các yêu cầu của mônhọc, đồng thời gợi tình cảm tích cực của học sinh đối với môn Văn, giúp các emnhanh chóng hòa nhập với giáo dục quốc tế Để giúp các em học sinh THPT phát
Trang 9huy được năng lực đọc – hiểu văn bản, các thầy giáo cô giáo đang giảng dạy mônNgữ văn cần tìm được phương pháp giảng dạy phù hợp và hiệu quả Và rất cầnphải đổi mới cách kiểm tra đánh giá để đánh giá đúng năng lực đọc – hiểu của họcsinh.
a) Vận dụng PISA trong việc xây dựng câu hỏi, đề thi: Đề kiểm tra đọc –
hiểu của chương trình Ngữ văn THPT hiện hành chủ yếu là đề tự luận Còn các câuhỏi, đề kiểm tra của PISA bao gồm hai phần: trắc nghiệm và tự luận Do đó, vậndụng Pisa trong việc xây dựng đề thi, chúng ta có thể da dạng hóa đề bài
b) Vận dụng PISA trong việc đánh giá bài thi: Giúp giáo viên đổi mới cách
đánh giá bài làm của học sinh
Trước đây, chúng ta chỉ chú trọng kiến thức trong văn bản nhưng học tậpPISA, sẽ chú trọng đánh giá cách tư duy của học sinh, kỹ năng giải quyết các vấn
đề đặt ra, cho phép học sinh được thể hiện, bày tỏ các quan điểm cá nhân, tránhđánh giá theo lối mòn, đơn chiều, phát huy được năng lực sáng tạo, cảm thụ vănbản của bản thân
Tiếp cận PISA trong việc đánh giá năng lực đọc – hiểu văn bản Ngữ văn củahọc sinh THPT sẽ đem đến nhiều đổi mới trong giảng dạy cho giáo viên và học tậpcho học sinh, hướng đến những năng lực tư duy, sáng tạo, tránh được lối học thụđộng, không gắn với thực tiễn cuộc sống Mặt khác vận dụng PISA trong đánh giánăng lực đọc – hiểu cho học sinh cũng là để hòa nhập với giáo dục Quốc tế
Nêu lên một vài nét lịch sử vấn đề để thấy rằng việc nghiên cứu về đổi mớiphương pháp kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực đã và đangđược tiến hành mạnh mẽ trong thời gian gần đây Và những đề tài, hội thảo liênquan đến vấn đề là những tư liệu quý giá để chúng tôi tham khảo trong quá trình đềxuất các giải pháp và hoàn thiện Sáng kiến kinh nghiệm
Qua quá trình tìm kiếm thông tin và tham khảo các đề tài nghiên cứu liênquan đến vấn đề kiểm tra, đánh giá, nội dung và giải pháp mà Sáng kiến kinhnghiệm của người viết đang đề cập chưa có tác giả nào thực hiện Và theo quanđiểm chỉ đạo của Bộ Giáo dục & Đào tạo về đổi mới kiểm tra, đánh giá theo định
hướng phát triển năng lực của người học, người viết khẳng định: đề tài Xây dựng câu hỏi, đề kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh lớp 12 về chủ đề “Thơ ca giai đoạn 1945-1975” là hoàn toàn có cơ sở lí luận và
mang tính thực tiễn
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
1 Cách chia và chọn chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975”
1.1 Cách chia chủ đề trong Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2006)
Tài liệu tập huấn Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh của Bộ Giáo dục & Đào tạo hướng dẫn quy
trình biên soạn câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển nănglực học sinh về một chủ đề cụ thể bao gồm các bước: Lựa chọn chủ đề, xác định
Trang 10chuẩn KT, KN cần đạt, lập bảng mô tả các mức độ đánh giá theo định hướng pháttriển năng lực, xác định các dạng câu hỏi, bài tập minh họa Như vậy, chọn chủ đề
là bước đầu tiên của qui trình biên soạn
Hiện nay, các chủ đề dạy học ở môn Ngữ văn có thể căn cứ vào tài liệu
Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn (Bộ Giáo dục và Đào tạo, 2006).
Theo đó, Văn học, Tiếng Việt, Tập làm văn là ba mạch nội dung lớn và cũng là của
ba phân môn hợp thành của môn Ngữ văn Mỗi mạch nội dung này lại có thể chia
ra thành các chủ đề nhỏ Ví dụ, mạch Tiếng Việt có thể phân ra các chủ đề nhỏ hơnnhư: từ vựng, ngữ pháp, phong cách ngôn ngữ và biện pháp tu từ, hoạt động giaotiếp; mạch tập làm văn bao gồm: những vấn đề chung về văn bản, các kiểu vănbản, các cách làm từng kiểu bài…; mạch văn học bao gồm các tác phẩm sắp xếptheo cụm thể loại: truyện, thơ, nghị luận, nhật dụng,… hoặc theo giai đoạn lịch sử:thơ ca giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, thơ ca giai đoạn kháng chiến chống Pháp,thơ ca giai đoạn 1975, văn xuôi giai đoạn kháng chiến chống Pháp, văn xuôi giaiđoạn kháng chiến chống Mỹ, văn xuôi giai đoạn sau 1975,…
1.2 Cách chia chủ đề mạch văn trong chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn lớp 12 theo cụm thể loại, giai đoạn sáng tác và quốc gia
Trong Chương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn (Bộ Giáo dục và Đào
tạo, 2006), chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 - 1975” nằm trong chương
trình, sách giáo khoa Ngữ văn 12 Theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục & Đào tạo và
theo chỉ đạo của Sở Giáo dục & Đào tạo tỉnh Đồng Nai khi tập huấn Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh, mỗi khối dạy, mỗi học kì, giáo viên Ngữ văn các trường cấp III phải lựa chọn
từ hai chủ đề trở lên để biên soạn bài giảng và đề kiểm tra theo hướng phát triểnnăng lực Riêng khối 12, Sở không bắt buộc nhưng vẫn khuyến khích giáo viênthực hiện Trên tinh thần đó, tổ Ngữ văn trường THPT Võ Trường Toản thực hiệnchia mạch văn trong chương chương trình Ngữ văn 12 theo cụm thể loại, giai đoạnsáng tác và quốc gia như sau:
(đọc thêm)
Thơ ca
* Thơ ca giai đoạnkháng chiến chốngPháp và công cuộc
Tây Tiến – Quang Dũng, Việt Bắc – Tố Hữu, Đất nước – Nguyễn Đình Thi (đọc thêm), Dọn về làng – Nông Quốc Chấn
Trang 11(đọc thêm), Tiếng hát con tàu – Chế Lan
Viên (đọc thêm)
* Thơ ca giaiđoạn kháng chiếnchống Mỹ
Sóng – Xuân Quỳnh, Bác ơi! – Tố Hữu (đọc thêm), Đất nước (trích)– Nguyễn
Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài, Vợ nhặt –
Kim Lân., Người lái đò sông Đà –
Nguyễn Tuân, Những ngày đầu của nước Việt Nam mới (trích) – Võ Nguyên
Giáp
* Văn xuôi giaiđoạn kháng chiếnchống Mỹ
Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành, Những đứa con trong gia đình – Nguyễn Thi, Bắt sấu rừng U Minh Hạ - Sơn
Nam(đọc thêm)
Văn xuôi
sau 1975 * Văn xuôi giai
đoạn hậu chiến
Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn Minh Châu, Mùa lá rụng trong vườn – Ma Văn Kháng(đọc thêm), Một người Hà Nội – Nguyễn Khải(đọc thêm), Ai đã đặt tên cho dòng sông?(trích) – Hoàng Phủ Ngọc Tường, Hồn Trương Ba, da hàng thịt (trích)– Lưu Quang Vũ.
Đa
dạng
Văn học nước ngoài
Đô – xtôi – ép – xki – X Xvai – gơ (đọc thêm), Tự do – Pôn Ê-luy-ab (đọc thêm), Thuốc – lỗ Tấn, Số phận con người – M.
Sô – Lô – Khốp, Ông già và biển cả
-Hê –minh – uê
2 Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng(KT, KN) cần đạt và lập bảng mô
tả các mức độ đánh giá về chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 -1975”
Chuẩn KT, KN được xác định căn cứ theo chuẩn được qui định trongChương trình giáo dục phổ thông môn Ngữ văn hiện hành Tuy nhiên khi xác địnhchuẩn theo chủ đề, giáo viên có thể cụ thể hóa hơn, gắn với những bài học/cụm bàihọc cụ thể Và theo định hướng xây dựng câu hỏi, đề kiểm tra đánh giá theo hướngphát triển năng lực, khi xác định chuẩn KT, KN cần hướng đến những năng lực cóthể hình thành và phát triển sau khi học chủ đề
Trang 122.1.Các chuẩn KT, KN cần đạt về chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn
Biết cách đọc hiểu tác phẩm “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 1975”
theo đặc trưng thể loại
- Từ những KT, KN nêu trên, HS hình thành các năng lực sau:
+ Năng lực thu thập các thông tin liên quan đến văn bản
+ Năng lực giải quyết các tình huống đặt ra trong văn bản
+ Năng lực đọc hiểu truyện ngắn, kí, kịch Việt nam theo đặc điểm thể loại + Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về ý nghĩa của vănbản
+ Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về nội dung và nghệ thuật củavăn bản
2.2 Bảng mô tả các mức độ đánh giá chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn
1945 -1975” theo định hướng phát triển năng lực
Vận dụng thấp Vận dụng cao
- Nêu thông tin về
tác giả: cuộc đời,
ra đời của tácphẩm để lý giải nộidung, nghệ thuậtcủa bài thơ
- Vận dụng đặcđiểm phong cáchnghệ thuật của nhàthơ vào hoạt độngtiếp cận và đọchiểu đoạn thơ, bàithơ
- Hiểu được đặcđiểm cơ bản củathể thơ
- Vận dụng hiểubiết về đề tài, cảmhứng, thể thơ vàophân tích, lý giảigiá trị nội dung vànghệ thuật
Từ đề tài, cảmhứng, thể loại, cốttruyện,… tự xácđịnh được conđường phân tíchmột văn bản mớicùng đề tài, thểloại
- Nhận diện chủ thể
trữ tình, đối tượng
- Cảm hiểu tâmtrạng, tình cảm của
- Biết đánh giá tâmtrạng, tình cảm của
- Biết bình luận,đánh giá đúng đắn
Trang 13trữ tình, thế giới
hình tượng (thiên
nhiên, cảnh vật,
không gian, thời
gian…) trong đoạn
thơ, bài thơ
nhân vật trữ tìnhtrong đoạn thơ, bàithơ
- Phân tích được ýnghĩa của thế giớihình tượng đối vớiviệc thể hiện tìnhcảm, cảm xúc củanhân vật trữ tình
- Giải thích đượctâm trạng của nhânvật trữ tình trongđoạn thơ, bài thơ
nhân vật trữ tình
- Khái quát hóa vềđời sống tâm hồn,nhân cách của nhàthơ
- So sánh cái “tôi”
trữ tình của cácnhà thơ trong cácbài thơ
những ý kiến, nhậnđịnh về văn bản
- Vận dụng nhữngtri thức đọc hiểuvăn bản để kiến tạonhững giá trị sốngcủa cá nhân
thể loại trong đoạn
thơ, bài thơ
- Lý giải đượcnghĩa và tác dụngcủa các từ ngữ,hình ảnh, câu thơ,chi tiết nghệ thuật,biện pháp tu từ…
của từng thể loạitrong đoạn thơ, bàithơ
- Đánh giá giá trịnghệ thuật của tácphẩm
- Đọc diễn cảmtoàn bộ tác phẩm(thể hiện được tìnhcảm, cảm xúc củanhà thơ trong tácphẩm)
- Đọc sáng tạo(không chỉ thể hiệntình cảm, cảm xúccủa tác giả mà cònbộc lộ những cảmnhận, cảm xúc, trảinghiệm riêng củabản thân)
- Đọc nghệ thuật(đọc có biểu diễn)
- Viết bài bình thơ,giới thiệu thơ
- Sưu tầm nhữngbài thơ hay, tương
tự của tác giả vàcủa giai đoạn vănhọc này
- Sáng tác thơ
- Viết bài tậpnghiên cứu khoahọc
- Tham gia cácCLB Thơ, ngày hộithơ
- Khái quát giá trị,đóng góp của tácphẩm đối với sự
Trang 14đổi mới thể loại,nghệ thuật thơ, xuhướng hiện đại hóavăn học nói chung
và thơ ca nói riêng
Câu hỏi định tính, định lượng:
- Trắc nghiệm khách quan về tác giả, tác
phẩm, hoàn cảnh sáng tác, đặc điểm thể
loại, chi tiết nghệ thuật,…
- Câu tự luận trả lời ngắn: lý giải, phát
hiện, nhận xét, đánh giá,…
- Phiếu quan sát, làm việc nhóm dùng để
trao đổi, thảo luận về các giá trị của tác
phẩm,
Bài tập thực hành:
Bài tập :
1 Bài nghị luận văn học (bài viết) :
- Bài cảm nhận, phân tích đoạn thơ/bàithơ
- Bài so sánh các tác phẩm thơ (hoặc sosánh đoạn/khổ/tâm trạng nhân vật trữtình…)
- Bài bình luận các ý kiến, nhận định vềtác phẩm thơ
- Bài tự chọn theo một trong những địnhhướng cho trước, có/không giới hạn về
số từ
2 Bài thuyết minh, thuyết trình, hùng biện (bài nói) :
- Bài thuyết minh về tác giả.
- Bài thuyết trình về nội dung, nghệthuật của tác phẩm thơ
- Hùng biện về một chủ đề đặt ra trongtác phẩm thơ
3 Bài nghiên cứu, báo cáo khoa học
(tập dượt nghiên cứu khoa học)
- Cá nhân thực hiện (theo kĩ thuật “hợpđồng”)
- Nhóm thực hiện (theo kĩ thuật “dự
Trang 153 Xây dựng các câu hỏi, bài tập đánh giá theo định hướng phát triển
năng lực học sinh về chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 -1975”.
3.1 Xây dựng các câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh lớp 12 về bài thơ “Tây Tiến”- Quang Dũng
Vận dụng thấp
bài Tây Tiến là gì ?
- Bao trùm toàn bộ bài
hoang sơ, dữ dội, bí ẩn,
…hiện lên qua những
hình ảnh, câu thơ nào?
- Trên nên thiên nhiên
- Thế giới thiên nhiên
miền Tây thơ mộng,
trữ tình, lãng mạn hiện
lên qua những hình
ảnh, câu thơ nào?
- Trên nền thiên nhiên
miền Tây thơ mộng,
- Theo văn bản,bài thơ có bốnđoạn Nêu ýchính của mỗiđoạn và chỉ ramạch liên kếtgiữ các đoạn
- Vì sao có thểkhắng định đó làcảm hứng bao
trùm bài thơ Tây Tiến?
- Thế giới ấy chothấy cái nhìn vàcảm xúc nào củanhà thơ QuangDũng về thiênnhiên miền Tây
và người línhTây Tiến?
- Phân tích vẻđẹp lãng mạn vàchất bi tráng củahình ảnh ngườilính Tây Tiếntrong đoạn thơthứ ba
- Nỗi nhớ TâyTiến và tấm lòngcủa nhà thơ với
- Phân tíchcách nhìn độcđáo mangtính sáng tạocủa tác giảkhi khắc họahình ảnhngười línhTây Tiến?
- Anh/chị cónhận xét gì vềnét riêngtrong phong
Quang Dũng?
- Anh chịthích nhấtđoạn thơ nàotrong thơ?
Hãy đọc sángtạo đoạn thơđó
- Cảm nhận
về vẻ đẹp trữtình và thơmộng củathiên nhiên
trong bài thơ
- Cảm nhận
vẻ đẹp hàohùng của
- Bút pháp của trongbài thơ là bút pháphiện thực hay bútpháp lãng mạn? Phântích, so sánh Tây Tiến
với bài thơ Đồng Chí
của Chính Hữu để làm
rõ bút pháp đó
- Con đường đọc hiểumột bài thơ theo đặctrưng thể loại là nhưthế nào? Giới thiệumột bài thơ khác vàchỉ ra cách tiếp cận
- Có những nhận định,
ý kiến và bài thơ nàocủa các nhà nghiêncứu, nhà thơ nhà vănliên quan đến tác giả,tác phẩm và hình ảnhngười lính trongkháng chiến chốngPháp?
- Anh/ chị hãy vẽ mộtbức tranh về mộttrong ba đoạn thơchính trong bài thơ
- Anh /chị hãy háthoặc ngâm một đoạnthơ trong bài thơ
- Từ hình ảnh người
Trang 16- Đâu là câu thơ thể
hiện cách diễn đạt mới
mẻ của Quang Dũng?
đơn vị được diễn
tả như thế nàotrong đoạn thơthứ 4?
- Các yếu tốngôn ngữ và cácbiện pháp nghệthuật trong đoạnthơ 1,2,3,4 đãgóp phần ra saovào việc thể hiệncảm xúc của nhàthơ?
người línhTây Tiếntrong khángchiến chốngPháp
- Thông điệp
tư tưởng màtác giả muốnchuyển tảithông qua tácphẩm là gì?
lính Tây Tiến, anh chịsuy nghĩ gì về câu tụcngữ “Uống nước nhớnguồn”
- Tây Tiến đã có đóng
góp gì cho khuynhhướng văn học 1945-1975?
3.2 Xây dựng các câu hỏi, bài tập kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh lớp 12 về đoạn trích “Việt Bắc”- Tố Hữu.
Vận dụng thấp
nào? Nội dung
của bài thơ và vị
ở trong tám câu thơđầu đoạn trích
- Người ở lại nhắcnhớ người ra đi vềnhững kỉ niệm nào
ở Việt Bắc? Cácyếu tố ngôn ngữ vàcác biện pháp nghệthuật nào trongđoạn thơ đã gópphần vào việc thểhiện cảm xúc củangười Việt Bắc?
- Qua nỗi nhớ vàhồi tưởng của chủthể trữ tình, vẻ đẹpcủa cảnh và ngườiViệt Bắc hiện lênnhư thế nào? Cácyếu tố ngôn ngữ và
- Nhận xét
về hình thứcnghệ thuậtđậm đà tính
trong đoạntrích
- Anh chịthích nhấtđoạn thơ nàotrong đoạntrích? Hãyđọc sáng tạođoạn thơ đó
- Cảm nhận
về vẻ đẹptrữ tình vàthơ mộngcủa thiênnhiên ViệtBắc trongđoạn trích
- Xuân Diệu viết: “TốHữu đã đưa thơ chính trịlên đến độ là rất đỗi trữtình” Thông qua đoạntrích “Việt Bắc”, anh/ chịhiểu nhận xét đó như thếnào?
- Con đường đọc hiểumột bài thơ theo đặctrưng thể loại là như thếnào? Giới thiệu một bàithơ khác và chỉ ra cáchtiếp cận
- Có những nhận định, ýkiến và bài thơ nào củacác nhà nghiên cứu, nhàthơ, nhà văn liên quanđến tác giả, tác phẩm vàhình ảnh con người vàthiên nhiên Việt Bắctrong kháng chiến chốngPháp?
Trang 17nhân vật trữ tình
được thể hiện qua
cặp đại từ xưng
hô nào? thường
thấy trong thể loại
- Khung cảnh hùngtráng của Việt Bắctrong chiến đấu, vaitrò của Việt Bắctrong cách mạng vàkháng chiến đãđược Tố Hữu khắchọa ra sao?
- Cảm nhận
vẻ đẹp củacon ngườiViệt Bắctrong đoạntrích
- Thông điệp
tư tưởng màtác giả muốnchuyển tảithông quađoạn trích làgì?
- Anh/ chị hãy vẽ mộtbức tranh về một trongnhững đoạn thơ mà mìnhyêu thích
- Anh /chị hãy hát hoặcngâm một đoạn thơ trongbài thơ
- Từ hình ảnh con người
và thiên nhiên Việt Bắctrong kháng chiến chốngPháp, anh chị suy nghĩ gì
về câu tục ngữ “Ăn quảnhớ kẻ trồng cây”
Anh /chị hãy sáng tácmột đoạn thơ lục bác vềchủ đề “Lòng biết ơn”
Vận dụng thấp
- Trong phần đầu củađoạn trích (từ đầu đến
“Làm nên Đất Nướcmuôn đời”), tác giả đãcảm nhận về ĐN trênnhững phương diệnnào? Cách cảm nhận
- Nhận xét
về cách sửdụng cácchất liệu vănhọc, văn hóadân giantrong đoạntrích
- Anh chịthích nhấtđoạn thơ nàotrong đoạntrích? Hãy
- “… Đất nước- Nguyễn
Khoa Điềm đã sáng tạomột hình tượng ĐấtNước thân quen mà mới
lạ trong thi ca ViệtNam… Nguyễn KhoaĐiềm đã khắc họa nênmột Đất Nước toàn vẹn,
là sự thống nhất của lãnhthổ và văn hóa, của lịch
sử và sự sống, một ĐấtNước trong không giantinh thần của người ViệtNam” anh/ chị hiểu nhận
Trang 18- Với tư tưởng “Đấtnước của nhân dân”,Nguyễn Khoa Điềm
đã có những phát hiệnsâu sắc và mới mẻnhư thế nào về địa lý,lịch sử, văn hóa, củađất nước ta?
- Vì sao nói tư tưởng
“Đất nước của nhândân” nổi bật trongđoạn trích này vànhiều bài thơ thờichống Mỹ?
đọc sáng tạođoạn thơ đó
- Cảm nhận
về vẻ đẹpđất nướctrên nhiềuphương diệntrong phầnđầu đoạntrích
- Cảm nhận
về tư tưởng
“Đất nướccủa nhândân” quaphần 2 đoạn
trích.
- Thông
tưởng màtác giả muốnchuyển tảithông quađoạn trích làgì?
xét đó như thế nào?
- Con đường đọc hiểumột bài thơ theo đặctrưng thể loại là như thếnào? Giới thiệu một bàithơ khác và chỉ ra cáchtiếp cận
- Có những nhận định, ýkiến, bài thơ nào của cácnhà nghiên cứu, nhà thơliên quan đến tác giả, tácphẩm, đoạn trích?
- Anh/ chị hãy vẽ mộtbức tranh về một trongnhững đoạn thơ mà mìnhyêu thích
- Anh /chị hãy hát hoặcngâm một đoạn thơ trongbài thơ
- Từ hình ảnh ĐN trongđoạn thơ, anh /chị suynghĩ gì về vai trò, nghĩa
vụ của mình đối với đấtnước trong giai đoạn hiệnnay
tố nào?
- Nhà thơ đã có những
- Có nhiềucâu thơ, bàithơ so sánhtình yêu vớisóng biển
- “… Sóng là một bàithơ về tình yêu Có hàngtrăm dáng vẻ của thơtình yêu Thơ tỏ tình,thơ mong nhớ, thơ hoài
Trang 19tượng nào trong
bài thơ có mối
- Các yếu tố ngôn ngữ
và các biện pháp nghệthuật nào trong từngkhổ thơ đã góp phầnvào việc thể hiện cảmxúc của tác giả?
- Chỉ ra mạch liên kếtcác khổ thơ và kết cấucủa bài thơ?
Hãy sưu tầmnhững câuthơ, bài thơ
đó
- Anh chịthích nhấtđoạn thơ nàotrong bài thơ
Sóng? Hãy
đọc sáng tạođoạn thơ đó
- Cảm nhận
về vẻ đẹp tâm
người phụ nữtruyền thống
và hiện đạitrong bài thơsóng
- Thông điệp
tư tưởng màtác giả muốnchuyển tảithông qua bàithơ là gì?
niệm, thơ đau khổ vìthất tình… Sóng là bàithơ giãi bày và chiêmnghiệm…” (Trần Đình
Sử, in trong Đọc vănhọc văn) anh/ chị hiểunhận xét đó như thếnào?
- Con đường đọc hiểumột bài thơ theo đặctrưng thể loại là như thếnào? Giới thiệu một bàithơ khác và chỉ ra cáchtiếp cận
- Có những nhận định, ýkiến và bài thơ nào củacác nhà nghiên cứu, nhàthơ, nhà văn liên quanđến tác giả, tác phẩm?
- Anh/ chị hãy vẽ mộtbức tranh về một trongnhững đoạn thơ màmình yêu thích
- Anh /chị hãy hát hoặcngâm một đoạn thơtrong bài thơ
- Anh/chị hãy sáng tácmột đoạn hoặc bài thơ
về chủ đề “Tình yêu”
- Từ hình ảnh sóng và
em trong đoạn thơ, anh /chị suy nghĩ gì về vẻđẹp của tình yêu đíchthực
Trang 204.1 Đề kiểm tra (hệ số 2) theo định hướng phát triển năng lực về chủ đề
“Thơ ca giai đoạn 1945-1975”
Xuất phát từ định hướng dạy học theo chủ đề, tổ Ngữ văn trường THPT Võ
Trường Toản chia chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945 -1975” vào giảng dạy
trong học kì 1 Và theo qui định của Bộ Giáo dục & Đào tạo, trong học kì 1, khốilớp 12 có 03 bài kiểm tra hệ số 2 (chưa tính bài thi) Theo qui định đó, đề kiểm tra
theo định hướng phát triển năng lực HS về chủ đề “Thơ ca Việt Nam giai đoạn
1945 -1975” là bài viết thứ 2 và 3 trong học kì 1 Sau đây, người viết xin giới thiệu
hai đề kiểm tra được biên soạn theo hướng đổi mới
phần làm văn còn các bài đọc thêm giáo viên ra đề phần đọc hiểu Vậy cấu trúc đềkiểm tra số 2 là: Phần đọc hiểu: 3 điểm; Phần làm văn: 7 điểm
BÀI VIẾT SỐ 2 LỚP 12 MÔN NGỮ VĂN Thời gian làm bài: 90 phút
I MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA
- Thu thập thông tin đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng trongchương trình lớp 12, học kì I
- Đánh giá việc học sinh vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học, biết cách đọc –hiểu một văn bản văn học, biết cách viết một bài văn nghị luận văn học
- Từ đó, HS có thể hình thành các năng lực sau:
+ Năng lực thu thập những thông tin liên quan đến văn bản
+ Năng lực đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
+ Năng lực giải quyết những tình huống đặt ra trong văn bản
+ Năng lực trình bày, cảm nhận của cá nhân về ý nghĩa của văn bản
+ Năng lực kết hợp các thao tác lập luận, các phương thức biểu đạt,… đểviết hoàn chỉnh bài Nghị luận văn học
II HÌNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA
- Hình thức: Phần 1 Đọc –hiểu: 01 câu Phần 2 Làm văn: 01 câu
- Cách thức tổ chức kiểm tra: HS làm bài viết theo hình thức tập trung vàtrong thời gian 90 phút
Trang 21phong cách ngôn ngữ
của Đất nước –
Nguyễn Đình Thi (đọc thêm),
Dọn về làng –
Nông Quốc Chấn (đọc thêm),
Tiếng hát con tàu –
Chế Lan Viên (đọc thêm)
Hiểu được nội dung, ý nghĩa của các chi tiết, hình ảnh, hiệu quả của các phương thức biểu đạt; biện pháp tu từ;
phong cách ngôn ngữ;
của Đất nước –
Nguyễn Đình Thi (đọc thêm),
Dọn về làng –
Nông Quốc Chấn (đọc thêm),
Tiếng hát con tàu –
Chế Lan Viên (đọc thêm)
22.020%
43.030%
về tác giả,tác phẩm vàvấn đề văn
Hiểu đượcđặc sắc vềnội dung vànghệ thuậtcủa đoạnthơ trong
Vận dụng được các kiến thức
và kĩ năng làm văn đã học để viết
Vận dụngcác kĩ năng viết văn một cách sáng tạo, đểbài viết sinh
Trang 22học cầnnghị luậncủa mmotjtrong hai
bài thơ Tây
Quang
Dũng, Việt Bắc – Tố
Hữu
bài nghị luận văn học đúng cấu trúc, đúng vấn đềnghị luận
động, hấp dẫn
Số câu:
Số điểm:
Tỷ lệ:
1 7.0 70%
17.070%
22.020%
17.070%
510.0100%
IV ĐỀ KIỂM TRA
Phần I: Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Con gặp lại nhân dân như nai về suối cũ
Cỏ đón giêng hai chim én gặp mùa Như đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữa Chiếc nôi ngừng bổng gặp cánh tay đưa (Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên, Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam,
2012)
1 Theo anh/chị, con và nhân dân trong đoạn thơ là đề cập đến ai? (0,5đ)
2 Xác định những phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn thơ.(0,5đ)
3 Nêu hiệu quả của phép tu từ được sử dụng chủ yếu trong đoạn thơ (1,0đ)
4 Đoạn thơ thể hiện tâm tư, tình cảm gì của tác giả? (1,0đ)
Phần II: Làm văn (7,0 điểm)
Trang 23Anh/ chị hãy cảm nhận về một đoạn thơ trong bài thơ “Tây Tiến” – QuangDũng hoặc đoạn trích “Việt Bắc” – Tố Hữu.
V HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo Bài viết có thể không giống đáp án,
có những ý ngoài đáp án nhưng phải có căn cứ xác đáng và lí lẽ thuyết phục
- Không cho điểm cao đối với những bài chỉ nêu chung chung, sáo rỗnghoặc phần thân bài ở câu làm văn chỉ viết một đoạn văn
- Cần trừ điểm đối với những lỗi về hành văn, ngữ pháp, chính tả
- Sau khi cộng điểm toàn bài, làm tròn theo thông tư 58 của Bộ GD
3 - Biện pháp tu từ chủ yếu là: So sánh Hiệu quả:
Đoạn thơ thể hiện sinh động niềm vui, niềm hạnhphúc lớn lao của nhà thơ khi được trở về với nhândân (0,5đ)
1,0
4 Đoạn thơ diễn tả niềm hạnh phúc lớn lao và ý
nghĩa sâu xa của việc tác giả được trở về với nhândân Về với nhân dân là về với những gì thânthương gần gũi nhất, về với nhân dân là về vớingọn nguồn của sự sáng tạo nghệ thuật
1 Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: có đủ các phần
mở bài, thân bài, kết bài Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề gồm nhiều ý/ nhiều đoạn, kết bài kết luận được vấn đề.
0,5
2 Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Nội dung
Trang 24và ý nghĩa tư tưởng của một đoạn thơ trong bài
Tây Tiến của Quang Dũng hoặc Việt Bắc của Tố
Hữu
0,5
3 Triển khai vấn đề cần nghị luận thành các luận
điểm; vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng:
- Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận (đoạn thơ)
0,5 0,25
- Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của từng
câu thơ trong đoạn.(Tùy theo độ dài ngắn và số
lượng câu thơ trong đoạn thơ mà GV chia tỉ lệ điểm sao cho phù hợp)
4 Sáng tạo: có cách diễn đạt mới mẻ, có liên hệ độc
đáo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận
BÀI VIẾT SỐ 3 LỚP 12 MÔN NGỮ VĂN Thời gian làm bài: 90 phút
I MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA
- Thu thập thông tin đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình lớp 12, học kì I