Nhưng theo suy nghĩ chủ quan của tôi, những qui định chặt chẽ về nội dung kiến thức cần phải đạt cũng như các kĩ năng cần lĩnh hội ở thời lượng tiết học môn Văn chính khóa 45 phút và phâ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI TRƯỜNG THPT THANH BÌNH
Mã số:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC TỔ CHỨC TIẾT HỌC CHUYÊN ĐỀ NGOẠI KHÓA VĂN HỌC Người thực hiện: NGUYỄN THỊ THANH PHỤNG Lĩnh vực nghiên cứu: - Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn
- Lĩnh vực khác
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2016 - 2017
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH
––––––––––––––––––
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: NGUYỄN THỊ THANH PHỤNG
2 Ngày, tháng, năm sinh: 04/04/1985
3 Nam, nữ: Nữ
4 Địa chỉ: xã Phú Trung, huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai.
5 Điện thoại: 01667 93 73 47
6 E-mail: phonglan7711@gmail.com
7 Chức vụ: Giáo viên Ngữ văn
8 Nhiệm vụ được giao: Giảng dạy Ngữ văn các lớp 11A4, 11A5,
11A9, 11A11, 12A9, 12A10; Chủ nhiệm 11A04
9 Đơn vị công tác: Trường THPT Thanh Bình
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất:Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2007
- Chuyên ngành đào tạo: Ngữ văn
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Ngữ văn
- Số năm có kinh nghiệm: 10 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: Không
Trang 3MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC TỔ CHỨC TIẾT HỌC
CHUYÊN ĐỀ NGOẠI KHÓA VĂN HỌC
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong môi trường giáo dục nói chung và bậc giáo dục THPT nói
riêng, hoạt động ngoại khóa môn Ngữ văn là một hoạt động hết sức cần
thiết, giúp bổ trợ và góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng học tập của
học sinh Nhưng theo suy nghĩ chủ quan của tôi, những qui định chặt chẽ
về nội dung kiến thức cần phải đạt cũng như các kĩ năng cần lĩnh hội ở
thời lượng tiết học môn Văn chính khóa (45 phút) và phân phối chương
trình từ 3 đến 4 tiết môn Văn/ tuần là một trong những rào cản nhất định
nếu ta muốn đưa văn học đến gần hơn với cuộc sống thực tế ngày nay
khi mà xã hội đòi hỏi ở học sinh rất nhiều kĩ năng mềm: sáng tạo, đam
mê, biết cách thể hiện bản thân…chứ không chỉ là năng lực phân tích
hay cảm nhận một tác phẩm văn học để đạt được điểm số cao
Một tiết học chuyên đề ngoại khóa môn Văn khi được tổ chức có hiệu
quả sẽ giúp học sinh vừa khắc ghi sâu kiến thức đã học trong giờ chính
khóa vừa rèn luyện thêm nhiều kĩ năng sống có ích lại vừa khơi gợi sự
hứng thú với môn học Hơn nữa, thông qua tiết học chuyên đề ngoại
khóa không quá bó buộc bởi thời gian hay sự gò ép kiến thức, học sinh
sẽ được khéo léo giáo dục về đạo đức – lối sống, thế giới quan tư tưởng
– tình cảm đúng đắn
Trong quá trình giảng dạy, tôi cảm nhận được mong muốn rất thật của
học sinh đó là: Học văn để làm gì? Phân tích một bài thơ hay, một hình
ảnh đẹp…có tác dụng gì với cuộc sống, nghề nghiệp của em? v v…
Phần lớn các em đều không thích, không muốn đầu tư học văn vì cho
rằng học môn văn chẳng có ngành nghề nào kiếm được nhiều tiền, chẳng
mang lại hiệu quả thiết thực Trong khi thực tế, môn Văn hỗ trợ các em
rất nhiều trong công việc Chẳng hạn như lập luận thế nào (khi phát biểu
– tường trình – báo cáo…) để thuyết phục lãnh đạo, để thu hút khách
hàng hay đối tác; môn Văn có thể giúp các em có một đời sống nội tâm
phong phú hơn, dễ chia sẻ và đồng cảm với mọi người hơn, từ đó góp
phần không nhỏ trong hình thành mối quan hệ tốt đẹp trong gia đình, cơ
quan, xã hội…
Vì những trăn trở trên, tôi đã mạnh dạn đăng kí thực hiện sáng kiến
“Một số kinh nghiệm trong công tác tổ chức tiết học chuyên đề ngoại
khóa Văn học” với mong muốn giúp học sinh thực sự hứng thú với môn
Văn và đưa môn Văn trở nên gần gũi hơn với cuộc sống ngày càng năng
động, hiện đại của các em trong thời đại mới
Trang 4II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN:
1 Cơ sở lý luận.
Tác phẩm văn học nói chung và một tác phẩm hoặc trích đoạn tácphẩm văn học trong chương trình học THPT nói riêng chỉ thực sự pháthuy tác dụng khi nó khơi gợi được sự hứng thú, say mê từ sâu thẳm tráitim người đọc Trong thư gửi Hội nghị cán bộ phụ trách nhi đồng toànquốc, Bác Hồ có viết : “ Trong lúc học cũng cần làm cho các cháu vui,trong lúc vui cũng cần làm cho các cháu học Ở trong nhà trường, trong
xã hội, các cháu đều vui, đều học”
Tiết học chuyên đề ngoại khóa văn học phải làm cho việc học văn trởthành quá trình kiến tạo, học sinh được tự mình tìm tòi, khám phá, khaithác, chọn lọc, xử lí, sử dụng kiến thức của chính bản thân Mục đích củatiết học chuyên đề ngoại khóa văn học không phải chỉ tái hiện kiến thức
mà là cung cấp những khả năng để học sinh tự giải quyết các vấn đề vàcác bài toán cuộc sống đặt ra cho bản thân các em
E.K.Krupskaija bàn về công tác ngoại khóa trong Hội nghị giáo dụctoàn quốc nước Nga năm 1938 có viết như sau: “ Biết gây nhiều hứngthú mới cho trẻ em, biết làm cho con em chúng ta phát triển toàn diện,
đó là cần thiết Một trong những nhiệm vụ chủ yếu của công tác ngoàitrường học là làm cho đời sống con em chúng ta thật sự trở thành đờisống có văn hóa, dạy các em sống theo kiểu mới, sống tập thể Nên đểcho con em chúng ta được học tập nhiều hơn nữa, gần gũi với đời sốngnhiều hơn nữa”
Quả thật, khi học môn Văn trong tinh thần tự nguyện, tự giác, thíchthú và đầy cảm hứng, học sinh ở lứa tuổi THPT – lứa tuổi táo bạo dámnghĩ dám làm, tràn đầy khát khao học hỏi , sáng tạo, thích sự độc lập vàkhẳng định cái tôi – sẽ tìm được chính bản thân mình, tìm được tiếng nóiriêng của mình ở một môi trường giáo dục cởi mở Nhà trường nóichung và các giáo viên môn Ngữ văn nói riêng cần thông qua tiết họcchuyên đề ngoại khóa để có thể truyền cảm hứng học tập bộ môn Vănthực sự cho học sinh của mình như William A Warrd có nói “ Ngườithầy trung bình chỉ biết nói Người thầy giỏi biết giải thích Người thầyxuất chúng biết minh họa Người thầy vĩ đại biết cách truyền cảm hứng”
2 Thực trạng đề tài nghiên cứu:
2.1 Thuận lợi:
- Học sinh được nhà trường và giáo viên, phụ huynh tạo điều kiện thuậnlợi để tham gia các hoạt động ngoại khóa bộ môn
- Bản thân học sinh cũng rất hứng thú với những tiết học ngoại khóa thực
sự có nội dung hay và hấp dẫn
Trang 5- Một số học sinh rất thích được thể hiện những ưu điểm vượt trội củabản thân trong tiết học ngoại khóa môn Văn như: điều khiển hoạt độngcủa một nhóm, khả năng dẫn chương trình thu hút, khả năng văn nghệ,khả năng xây dựng trò chơi và lôi cuốn các bạn cùng tham gia
2.2 Khó khăn:
- Phần lớn học sinh không có nhiều thời gian để đầu tư cho các tiết họcchuyên đề ngoại khóa môn Văn vì thực tế các em còn tham gia các lớphọc thêm, học nâng cao các môn khác như : Toán, Lí, Hóa, Ngoại ngữngoài giờ học chính khóa
- Gần 50% số học sinh của nhà trường thuộc diện gia đình khó khăn, xóađói giảm nghèo, cận nghèo, những ngày nghỉ như chủ nhật khi trường tổchức hoạt động ngoại khóa, nhiều em vẫn phải phụ giúp gia đình nên các
em không hào hứng hay nhiệt tình tham gia nếu giờ học ngoại khóa đókhông thật sự thu hút
- Nếu muốn tổ chức những tiết học ngoại khóa tham quan, nhiều họcsinh e ngại về kinh phí cần đóng góp thêm với nhà trường hoặc tổ bộmôn
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ CÁC GIẢI PHÁP:
1 Chọn đề tài cho tiết học chuyên đề ngoại khóa Văn học
Để môn Ngữ văn trở nên gần gũi với cuộc sống của học sinh ngày
nay, tôi thiết nghĩ việc lựa chọn đề tài cho tiết học rất quan trọng Đề tàiphải làm sao gần gũi với học sinh, được các em quan tâm, yêu mến vàthực sự truyền được cảm hứng để các em chủ động, tự giác đến với tiếthọc mà không cần bất kì một hình thức áp đặt nào ( như trừ điểm thi đua,trừ điểm rèn luyện…nếu vắng học) Giáo viên có thể lựa chọn những đềtài về tình cảm gia đình; về lòng yêu nước trong văn học xưa và trongtrong tình hình mới, về tình yêu đôi lứa; về văn học dân gian mang hơithở đương đại với những sản phẩm âm nhạc mới, thời trang, phim ảnhmới khai thác chất liệu văn học dân gian; về vấn đề nữ quyền trong vănhọc, …Một khi các em thấy tiết học ngoại khóa cần thiết, bổ ích, đemlại lợi ích hoặc những bài học, những kĩ năng nhất định cho bản thân các
em sẽ thêm yêu quí môn học này trong những giờ chính khóa nhiều hơn
2 Chọn hình thức tổ chức linh hoạt
Một tiết học chuyên đề ngoại khóa hấp dẫn cần vận dụng linh hoạtnhiều hình thức tổ chức để tránh gây nhàm chán cho học sinh Có thểvừa thuyết trình nội dung kiến thức vừa chiếu phim, vừa tổ chức tròchơi…Ngoài ra, tham quan thực tế cũng là một phương pháp học ngoạikhóa đạt hiệu quả cao
Trang 62.1 Hoạt động thuyết trình :
2.1.1 Giúp học sinh rèn luyện kĩ năng khai thác tư liệu tham khảo
Với điều kiện một trường học ở vùng sâu, vùng xa như trường THPTThanh Bình thì hình thức hoạt động tiết học chuyên đề ngoại khóa mônVăn bằng cách thuyết trình theo đề tài đã chọn là khá phù hợp với đa sốhọc sinh
Thực tế cho thấy, một khi học sinh nắm rõ trọng tâm chương trìnhmôn Văn thuộc khối lớp mình đang học ( khối 10 - khối 11- khối 12 ),các em sẽ biết mình cần phải tập trung tìm hiểu các kiến thức cơ bản nào
về giai đoạn văn học, về nội dung và hình thức nghệ thuật nào xuyênsuốt trong giai đoạn văn học đó, những tác giả - tác phẩm nào cần tìmhiểu kĩ và sâu hơn Từ đó, các em sẽ chỉ dành thời gian đọc, tìm kiếm vàkhai thác, chọn lọc tài liệu có liên quan trực tiếp đến các kiến thức trọngtâm mà không mất thời gian tìm miên man trong biển tài liệu rộng lớn dễkhiến các em chán nản Để làm được điều này, giáo viên cần:
- Định hướng cho học sinh trọng tâm kiến thức cần đạt trước khigiao cho lớp/ nhóm lớp thực hiện một đề tài cụ thể trong tiết học chuyên
đề ngoại khóa Văn học Chẳng hạn với tiết học ngoại khóa về Văn họcdân gian trong chương trình Ngữ văn 10, cần lưu ý học sinh tìm kiếmthông tin về các thể loại văn học dân gian ( khái niệm, nội dung, hìnhthức thể hiện, so sánh…) Với tiết học ngoại khóa về hình ảnh ngườiphụ nữ trong văn học trung đại thuộc chương trình Ngữ văn 11, ta cầnchú ý đến các tác phẩm mang nội dung về người phụ nữ ( vẻ đẹp ngoạihình, vẻ đẹp tâm hồn, số phận bất hạnh, gặp nhiều bất công ngang trái,khát vọng khẳng định bản thân… ) Với tiết học chuyên đề ngoại khóa
về đề tài tình yêu trong văn học THPT thuộc khối 12, giáo viên địnhhướng trước cho học sinh ( khái niệm, biểu hiện của tình yêu trong tácphẩm,…)
- Giáo viên có thể chủ động giới thiệu những trang mạng, những nguồntài liệu học sinh có thể tiếp cận Chẳng hạn như: youtube,baigiang.violet.vn…
- Sau đó giáo viên kiểm tra lại cách thức học sinh tìm hiểu tư liệu thôngqua bài tập đã giao, góp ý cụ thể từng nội dung, hướng dẫn cách chỉnhsửa hợp lí để tiết kiệm thời gian cho các nhóm học sinh ( phim - clip,hình ảnh minh họa, nội dung bài thuyết trình…)
2.1.2 Giúp học sinh rèn luyện kĩ năng trình bày trước đám đông:
Giáo viên cần thực sự đầu tư thời gian ( dù mất rất nhiều thời gian ) đểlắng nghe các em luân phiên nhau thuyết trình trong từng nhóm, tạo cơhội đồng thời khuyến khích tất cả các em đều được nói trước đám đông
dù chỉ là trong một nhóm Giáo viên sẽ tư vấn cùng các em chọn một bạn
Trang 7nổi trội nhất trong nhóm thuyết trình trong giờ học ngoại khóa với sựtham gia của nhiều lớp khác.
Bản thân tôi nhận thấy nhiều em cải thiện được khả năng trình bày ýkiến trước đám đông Và ít nhất các em không còn đùn đẩy hay né tránhviệc thuyết trình vì em nào cũng phải trình bày cho giáo viên và các bạncùng nhóm nghe Từ đó, các em không ngại làm việc nhóm nữa, bởi aicũng có trách nhiệm phải hoàn thành phần việc của mình mà không thểkhoán trắng cho một vài thành viên trong nhóm thực hiện, không sợmình phải làm việc thay cho mọi người
2.1.3 Giúp học sinh rèn luyện kĩ năng tổ chức một buổi thuyết trình hiệu quả cả về hình thức lẫn nội dung
Giáo viên cần trao đổi, lắng nghe và góp ý cùng các em xem các emthực sự muốn buổi thuyết trình diễn ra như thế nào ( trang trọng, thânmật, vui vẻ…), đồng thời giáo viên cần phải cùng tham gia làm việc vớicác em, các em sẽ cảm thấy bản thân mình/ nhóm của mình/ lớp củamình thật sự được tôn trọng
Tôi nhận thấy nhiều em đã bộc lộ được khả năng riêng, khả năng sángtạo, đề xuất ý kiến của bản thân Chẳng hạn như các em sẽ thay đổikhông khí buổi thuyết trình bằng các tiết mục văn nghệ cây nhà lávườn( hát, diễn kịch, tự đóng các clip ngắn…) Các em có thể trang tríhội trường bằng các hình thức thật sự ấn tượng ( cắm hoa, băng rôn,bong bóng, không khí lễ hội…) Các em cũng tự mình xây dựng đượcnhững trò chơi tìm hiểu kiến thức liên quan đến tiết học vừa có nhữngtrò chơi vận động sôi nổi để tất cả đều hứng thú tham gia nhiệt tình Qua mỗi lần cùng làm việc ngoại khóa tôi thấy các em còn hiểu thêmnhiều hơn về hoàn cảnh gia đình, năng lực, tính cách của nhau mà thờigian học trên lớp chưa giúp được điều đó
2.1.4 Thời gian thực hiện hình thức thuyết trình:
Theo tôi, trong một buổi học chuyên đề ngoại khóa môn Văn, phầnthuyết trình kiến thức không nên quá dài, thời lượng khoảng 30 - 45 phút
là khá hợp lí, bởi phần đông học sinh đến với giờ ngoại khóa không chỉ
để đơn thuần tìm hiểu kiến thức mà còn để được vui chơi, thư giãn, mởrộng môi trường giao lưu với các bạn cùng khối
2.1.5 Dữ liệu minh chứng: ( được đính kèm trong phần phụ lục )
Tôi đã cùng các giáo viên trong tổ bộ môn Văn thực hiện một tiết học
chuyên đề ngoại khóa môn Văn với chủ đề: Đề tài tình yêu trong chương trình Ngữ văn THPT
Quả thật khi tổ chức tiết học này cho 2 lớp 12A9 và 12A10, tôi nhậnthấy rằng dù đang trong giai đoạn phải ôn thi gấp rút cho học kì 1 cũng
Trang 8như phải tập trung hết mình cho các kì thi quan trọng của thời học sinhnhưng các em vẫn rất hứng thú tham gia tiết học chuyên đề ngoại khóa Sau nhiều buổi họp chung với tất cả học sinh của hai lớp, tôi đã traođổi, góp ý, các em tự lên ý tưởng thực hiện một buổi học đáng nhớ trongđời học sinh của mình Dù số lượng học sinh đông nhưng các em đã biếtcách cùng nhau tìm ra tiếng nói chung cho chương trình, hai lớp biết tựphân công cho nhau công việc Các em cùng nhau viết lời dẫn chươngtrình, xây dựng bài bản và thực hiện chu đáo một chương trình trọn vẹn
từ đầu đến cuối:
- Tiết mục văn nghệ mở màn ( 12A9 ): Các em lớp 12A9 khuấy động tiếthọc bằng một bài nhảy hiện đại được tập luyện kĩ càng của gần nửa lớpcùng nhảy với tinh thần đoàn kết cao
- Tiết mục văn nghệ hát đơn ca với bài hát đang gây “sốt” trong cộngđồng mạng vào thời điểm tổ chức tiết học: Ông bà anh- ca sĩ Lê ThiệnHiếu Bài hát liên quan trực tiếp đến nội dung của buổi học về đề tàitình yêu của người xưa ( “ông bà anh” ) và người trẻ ngày nay ( “anh vàem” )
- Phát biểu khai mạc ( 2 học sinh của 2 lớp cùng dẫn chương trình)
- Lớp 12A10 thuyết trình nội dung đã chuẩn bị về khái niệm tình yêutrong các sáng tác văn học, các cung bậc cảm xúc trong các tác phẩm
- Lớp 12 A10 tổ chức một trò chơi nhỏ về kiến thức văn học - có phầnthưởng cho khán giả tham gia
- Chiếu một clip ngắn do 12A10 tự quay về trích đoạn kinh điển “Thềnguyền” trong Rô - mê - ô và Giu - li- et
- Tiết mục văn nghệ của lớp 12A10
- Thuyết trình của lớp 12A9 về các phẩm chất làm nên tình yêu vững bềntrong các tác phẩm văn học, sức mạnh của tình yêu trong văn học
- Chiếu một clip 12A9 tự quay về vở kịch Rô-mê-ô và Giu-li-ét
- Lớp 12A9 tổ chức trò chơi vận động cùng nhau nhặt bóng bay, giữbóng bay của mình, tìm cách đập bóng bay của đội bạn
- Khán giả bỏ phiếu chấm điểm 2 clip của 2 lớp
- Tổng kết, phát quà
Bên cạnh đó, các em còn cùng nhau cắm hoa trang trí cho buổi học,làm nơ, làm bóng bay trang trí, làm dụng cụ trò chơi, thiết kế trò chơi,chuẩn bị quà tặng Dù có lúc bất đồng quan điểm trong quá trình thựchiện nhưng kết quả khi tiết học kết thúc các em rất vui vì đã được tựmình dàn dựng, tham gia, đánh giá một buổi học mà giáo viên chỉ giữvai trò định hướng, dẫn dắt và góp ý mà thôi Các em thấy mình đượcquan tâm, được tôn trọng ý kiến, được đề cao năng lực của bản thân Các
Trang 9em còn học được cách ứng phó với những tình huống bất ngờ khi xảy ra
sự cố: mất nhạc, có bạn đột nhiên vắng học không hát được…và khắcphục một cách khéo léo nhất có thể (cắt chương trình, đẩy chương trình,thay đổi lời dẫn chương trình, đôn đốc các bạn theo tiến trình mới…).Nếu không tham gia trực tiếp, các em khó có thể hình dung để thực hiệnmột chương trình (chẳng hạn như hội thảo, họp báo, giới thiệu phim, giớithiệu sản phẩm mới…) nhiều người đã phải cùng nhau làm việc cật lựcnhư thế nào, gặp những khó khăn gì, quay phim vất vả ra sao, diễn xuấtthế nào mới đạt yêu cầu…
Sau này, khi đi làm, có lúc cần phải tổ chức sự kiện, một chương trìnhcho công ty, cơ quan, xí nghiệp các em sẽ không hoàn toàn bỡ ngỡ nếumình tham gia tổ chức cùng êkip làm việc Còn nếu không tham gia êkip
mà chỉ tham dự, các em cũng sẽ thấu hiểu, sẻ chia cho những vất vả vàtâm huyết của những người làm chương trình
2 2 Hình thức tổ chức xem phim kết hợp những trò chơi kiến thức
bổ trợ
Với lứa tuổi học sinh THPT, không gì thú vị cho bằng sau khi học tác
phẩm lại được xem chính những tác phẩm ấy được tái hiện trên phim.Hầu như ngoài giờ học chính khóa, những buổi ngoại khóa xem phim tất
cả học sinh đều hào hứng tham gia
Giáo viên có thể tổ chức một buổi học ngoại khóa chuyên đề Ngữ vănbằng cách chiếu các bộ phim / trích đoạn phim rồi đặt những câu hỏixung quanh tác phẩm, có thể trao quà cho những câu trả lời ấn tượng
Có nhiều phim/ trích đoạn phim, kịch dàn dựng từ các tác phẩm vănhọc như: Phim cổ tích Tấm Cám , phim Tấm Cám chuyện chưa kể, đoạntrích Hồi trống Cổ Thành và Tào Tháo uống rượu luận anh hùng trongphim Tam quốc diễn nghĩa, phim Rô- mê-ô và Giu-li-et, phim Nhữngngười khốn khổ, phim hoạt hình ngắn Người trong bao, vở kịch HồnTrương Ba - da hàng thịt, các phim hoạt hình ngắn về truyền thuyết AnDương Vương - Mị Châu - Trọng Thủy…
Ví dụ : Sau giờ xem phim Rô- mê - ô và Giu - li -et, giáo viên có thểđặt những câu hỏi và học sinh trả lời nhanh để nhận quà như:
Câu 1: Mâu thuẫn của vở kịch Rô-mê-ô và Giu-li-et là:
a Xung đột giữa các thế hệ khác nhau trong dòng họ
b Xung đột giữa các thế hệ khác nhau của hai dòng họ
c Xung đột giữa tình yêu của đôi bạn trẻ với mối thù hận của hai dònghọ
d Xung đột giữa tình yêu của đôi bạn trẻ với trật tự của xã hội đươngthời
Trang 10Câu 2: Biểu hiện nổi bật nhất của chủ nghĩa nhân văn thời đại Phục hưng trong đoạn trích Tình yêu và thù hận là:
a Ca ngợi nhan sắc người phụ nữ
b Thể hiện sự thông cảm và khát vọng giải phóng phụ nữ
c Ca ngợi tình yêu tự do, trong sáng, bất chấp hận thù
d Phê phán sự thù hận giữa các dòng họ thời trung cổ
Câu 3: Câu nói của Giu –li-et: “Em chẳng đời nào muốn họ bắt gặp anh nơi đây” thực sự ẩn chứa điều gì:
a Nàng chấp nhận tình yêu của Rô-mê-ô
b Nàng lo sợ bị người nhà bắt gặp
c Nàng không thể vượt qua được thù hận
d Là tình cảm nông nổi, nhất thời của Giu-li-et
Câu 4: Nhân vật Rô-mê-ô trong đoạn trích Tình yêu và thù hận ngay lời thoại đầu tiên đã gọi nàng Giu- li –et là gì?
a Là những lời độc thoại nội tâm của Giu-li-et
b Là những lời độc thoại nội tâm của Rô-mê-ô
c Là những lời độc thoại nội tâm của Rô-mê-ô và Giu-li-et
d Là những lời đối thoại của Rô-mê-ô và Giu-li-et
Sau đó giáo viên đặt câu hỏi thảo luận ngắn liên quan trực tiếp đến
đời sống tình cảm của học sinh thông qua nội dung trích đoạn được học
và được xem phim:
Rô- mê- ô có nói rằng “ Chẳng phải Rô-mê-ô cũng chẳng phải Môn-ta- ghiu nếu em không ưa tên họ đó”, và nàng Giu-li-et cũng nói rằng “ Chàng hãy khước từ tên họ của chàng đi…đổi lấy cả em đây”, hai nhân vật vì yêu có thể từ bỏ cả gia đình, dòng họ, thậm chí cả tính mạng để bảo vệ tình yêu của mình Ngày nay, có một số bạn trẻ, thậm chí ngay tại địa phương cũng từng có đôi bạn trẻ tự tử cùng nhau khi gia đình phản đối Vậy nếu là người rơi vào hoàn cảnh tương tự như
họ, em sẽ hành động như thế nào? Lí giải sự lựa chọn của mình?
Trang 11Dạng câu hỏi như thế này khiến các em hăng say nêu quan điểm cánhân Có em thể hiện tư tưởng tích cực nhưng cũng có em nêu những ýkiến tiêu cực Nhân buổi học ngoại khóa này, giáo viên có cơ hội tư vấncho các em về tình yêu tuổi học đường, những vấn đề liên quan đến giớitính, đến pháp luật…
2 3 Hình thức tham quan tìm hiểu thực tế:
Trong thời gian thực tập sư phạm tại trường THPT Hùng Vương
TP.HCM năm học 2006 - 2007, với vai trò là giáo sinh thực tập, tôi đãtừng tham gia hoạt động ngoại khóa của nhà trường về tìm hiểu văn hóaNam Bộ và tham quan mộ cụ Nguyễn Đình Chiểu Buổi tham quan đượcthực hiện qui mô với sự tham gia của học sinh khối 10, các em được vềmiền Tây sông nước với sự dẫn dắt của GVCN và các thầy cô có tráchnhiệm liên quan Các em được gửi thông báo về gia đình, được sự chophép của gia đình mới được tham gia cùng nhà trường Nhà trường thựchiện thiết kế chương trình tham quan, mua bảo hiểm, quản lí sự an toàncủa học sinh Còn học sinh tự mang theo máy ảnh, sách vở… ghi chép tưliệu Sau khi lên xe về miền tây, các em được lên phà, lên tàu tham quan
4 đảo: Long, Lân, Qui, Phụng, tham quan mộ cụ Nguyễn Đình Chiểu.Kết thúc ngày tham quan, giáo viên giao đề tài cho các nhóm thuyếtminh về cụ Nguyễn Đình Chiểu, thuyết minh về sông nước miền Tây.Các em nộp lại cho giáo viên những bài thu hoạch hết sức ấn tượng, baogồm cả thu âm bài thuyết minh, hình ảnh chụp thực tế…Tôi rất tâm đắcvới hình thức tổ chức ngoại khóa môn Văn như thế này nhưng áp dụng ởtrường THPT Thanh Bình rất khó khăn bởi ngoài lí do về sự an toàn thì
lí do kinh tế của học sinh khiến cho hình thức này khó áp dụng bởi họcsinh của trường gần 50% thuộc hộ gia đình khó khăn, xóa đói giảmnghèo
Mãi những năm học gần đây, tôi đã thử áp dụng hình thức học ngoạikhóa này với qui mô nhỏ hơn nhiều, chỉ thu gọn trong lớp tôi có dạymôn Văn, cụ thể là môn Văn khối 10 có bài học về văn thuyết minh, tôi
đã cùng lớp mình dạy đóng góp khoản tiền nhỏ (khoảng 50.000đ) gồmtiền xe bus và tiền ăn trưa, tiền vé cổng rồi chúng tôi đến những cảnhđẹp ngay tại địa phương Trước tiên là khu du lịch Suối Mơ, rừng quốcgia Nam Cát Tiên, suối nước nóng Thác Mai, hồ Đa Tôn (mỗi tháng,mỗi lớp / một nơi) Có khi tôi đưa học sinh đến nhà người dân hoặcnhững thôn xóm chuyên về các nghề như: làm miến, làm bánh chưngbánh dày, trồng rau, trồng lúa… tham quan và làm thử - trải nghiệmcông việc của họ
Sau những buổi tham quan nhỏ này, tôi cho các em tự lựa chọn một đềtài thuyết minh trong bài viết số 5 mà các em yêu thích nhất Có nhữngnộp bài bằng những clip quay trong điện thoại, các em tự viết bài thuyếtminh, dàn dựng kịch bản, quay clip và nộp như một nhóm hướng dẫnviên du lịch Có những nhóm thuyết trình bằng powerpoint, cũng có