BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI DƯƠNG TUẤN TÚ KHÓA : CH-2013K2 CẢI THIỆN KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC KHÁCH SẠN QUY MÔ NHỎ TRONG KHU PHỐ CỔ HÀ NỘI THEO HƯ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
DƯƠNG TUẤN TÚ KHÓA : CH-2013K2
CẢI THIỆN KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC KHÁCH SẠN QUY MÔ NHỎ TRONG KHU PHỐ CỔ HÀ NỘI
THEO HƯỚNG KIẾN TRÚC XANH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC
Hà Nội – 2015
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
-
DƯƠNG TUẤN TÚ KHÓA: 2013 – 2015
CẢI THIỆN KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC KHÁCH SẠN QUY MÔ NHỎ TRONG KHU PHỐ CỔ HÀ NỘI
THEO HƯỚNG KIẾN TRÚC XANH
Chuyên ngành: Kiến trúc
Mã số: 60.58.01.02
LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1 TS HOÀNG MẠNH NGUYÊN
Hà Nội – 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy giáo TS HOÀNG
MẠNH NGUYÊN, người đã tận tình bảo ban, động viên và hướng dẫn tôi trong
suốt quá trình nghiên cứu luận văn này
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới quý thầy cô giáo - những người đã truyền đạt
kiến thức và chỉ bảo rất nhiều cho tôi trong suốt hai năm học vừa qua
Sau cùng, tôi xin cảm ơn tới toàn thể trường ĐH KIẾN TRÚC HÀ NỘI,
gia đình,bạn bè đã hết lòng giúp đõ và động viên tôi trong suốt quá trình tôi thực
hiện luận văn này
Xin chân thành cảm ơn!
Dương Tuấn Tú
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sỹ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Dương Tuấn Tú
Trang 5MỤC LỤC Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
Danh mục các hình ảnh minh họa
Danh mục các bảng, biểu
MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài ……… 1
Mục đích nghiên cứu……….2
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… 2
Phương pháp nghiên cứu………3
Ý nghĩa đề tài……….4
NỘI DUNG CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ KIẾN TRÚC XANH VÀ KHÁCH SẠN QUY MÔ NHỎ TẠI HÀ NỘI……… 5
1.1 Khái niệm về Kiến Trúc Xanh……… 5
1.1.1 Định nghĩa kiến trúc xanh và công trình xanh ……… 5
1.1.2 Mục tiêu của kiến trúc xanh………9
1.2 Tiêu chí đánh giá công trình xanh trên thế giới và Việt Nam………… 10
1 3 Sơ lược quá trình phát triển kiến trúc xanh………24
1.4 Kiến trúc xanh tại Việt Nam và Hà Nội………27
1.4.1 Kiến trúc xanh trong tổ chức không gian nhà ở truyền thống Việt Nam 27
1.4.2 Giới thiệu một số công trình kiến trúc xanh tiêu biểu ở Việt Nam…… 30
1.4.3 Kiến trúc xanh trong tổ chức không gian khu phố cổ tại Hà Nội…….36
1.5 Tổng quan về khách sạn quy mô nhỏ ……….…………38
Trang 61.5.1 Khái niệm khách sạn……… 38
1.5.2 Các quy định của Việt Nam về phân loại khách sạn……… 39
1.5.3 Khái niệm về khách sạn quy mô nhỏ trong khu phố cổ Hà Nội…………40
CHƯƠNG 2 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN TRONG VIỆC XÂY DỰNG GIẢI PHÁP KIẾN TRÚC XANH CHO KHÁCH SẠN THUỘC KHU PHỐ CỔ TẠI HÀ NỘI………41
2.1 Cơ sở pháp lý………41
2.1.1 Văn bản pháp quy……… 41
2.1.2 Chiến lược phát triển công trình xanh tại Việt Nam……… 41
2.1.3 Định hướng phát triển khách sạn tại khu phố cổ Hà Nội……… 42
2.2 Cơ sở về điều kiện tự nhiên khí hậu môi trường Hà Nội……… 43
2.2.1 Vị trí, địa hình………43
2.2.2 Khí hậu Hà Nội……… 46
2.2.3 Cơ sở về kinh tế xã hội……… 48
2.3 Cơ sở khoa học về quy hoạch khách sạn trong khu phố cổ Hà Nội…… 51
2.3.1 Quy hoạch khu phố cổ Hà Nội……… 51
2.3.1 Thực trạng quy hoạch vị trí các khách sạn quy mô nhỏ trong khu phố cổ Hà Nội……… 53
2.4 Cơ sở khoa học về kiến trúc khách sạn quy mô nhỏ trong khu phố cổ Hà Nội………56
2.4.1 Đặc điểm kiến trúc khu phố cổ Hà Nội……… 56
2.4.2 Đặc điểm kiến trúc công trình khách sạn quy mô nhỏ trong khu phố cổ Hà Nội………58
2.4.3 Quan điểm, mục tiêu thiết kế kiến trúc xanh cho khách sạn quy mô nhỏ tại phố cổ Hà Nội……… 65
2.5 Cơ sở khoa học về nhu cầu của con người tại khu phố cổ Hà Nội…… 66
Trang 72.5.1 Điều tra nguyện vọng của khách sử dụng khách sạn ở phố cổ Hà Nội… 66
2.5.2 Yếu tố công nghệ……… 67
2.5.3 Yếu tố quản lý………68
2.5.4 Khả năng có thể thiết kế và xây dựng khách sạn tại các khu phố cổ Hà Nội theo hướng kiến trúc xanh………69
CHƯƠNG 3 : ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP KIẾN TRÚC XANH CHO KHÁCH SẠN QUY MÔ NHỎ TRONG KHU PHỐ CỔ HÀ NỘI……….70
3.1 Vận dụng các tiêu chí kiến trúc xanh cho khách sạn quy mô nhỏ trong khu phố cổ Hà Nội……… 70
3.2 Đề xuất giải pháp thiết kế kiến trúc cho khách sạn ở các khu phố cổ tại Hà Nội theo hướng kiến trúc xanh……….71
3.3 Giải pháp thiết kế thông gió tự nhiên cho công trình KSQMN trong khu phố cổ Hà Nội ……….72
3.3.1 Giải pháp thiết kế thông gió xuyên phòng.………73
3.3.2 Giải pháp thiết kế thông gió theo chiều đứng………77
3.3.3 Giải pháp thiết kế thông gió bằng cách thiết kế vị trí cửa sổ ………81
3.3.4 Giải pháp sử dụng tấm dẫn gió……… 83
3.4 Giải pháp thiết kế chiếu sáng tự nhiên cho công trình KSQMN trong khu phố cổ Hà Nội……… 83
3.4.1 Giải pháp thiết kế kiến trúc khai thác ánh sáng tự nhiên ……… 84
3.4.2 Giải pháp vật liệu khai thác ánh sáng tự nhiên ……….85
3.4.3 Giải pháp chắn sáng và lọc sáng ……… 86
3.4.4 Sử dụng ánh sáng nhân tạo tiết kiệm năng lượng ……….88
3.4.5 Giải pháp dẫn ánh sáng tự nhiên vào sâu trong nhà ……… 90
3.5 Giải pháp thiết kế kết cấu bao che cho công trình ………93
3.5.1 Giải pháp thiết kế che nắng cho mặt tiền ……… 94
Trang 83.5.2 Giải pháp thiết kế cách nhiệt cho mái ……… 97
3.5.2 Sử dụng vật liệu xanh……… ………105
3.6 Giải pháp thiết kế tận dụng nguồn nước mưa……… 107
3.6.1 Thu gom và sử dụng nước mưa……….107
3.6.2 Các hệ thống lọc nước mưa……… 110
3.7 Giải pháp sử dụng cây xanh trên công trình ……… ……….113
3.7.1 Thiết kế vườn cây xanh trong nhà……….114
3.7.2 Thiết kế vườn cây xanh bên mặt đứng công trình……….119
3.7.3 Thiết kế vườn cây xanh trên mái công trình……….122
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1 Kết luận……… 126
2 Kiến nghị………127
Trang 9BĐKH Biến đổi khí hậu
DANH MỤC HÌNH ẢNH MINH HỌA
Hình 1.5 Giải pháp xanh của nhà ở cộng đồng dân tộc Tả Phìn
Hình 1.6 Nhà ở cộng đồng dân tộc Tả Phìn
Hình 1.7 Nhà phố ở Bình Thạnh – Kts Võ Trọng Nghĩa
Hình 1.8 Ngôi nhà phố xanh ở Sài Gòn – Kts Võ Trọng Nghĩa
Hình 1.9 Nhà hàng tre Baamboo Wing Flamingo Đại Lải
Hình 1.10 Hình thức kiến trúc khu phố cổ
Hình 2.1 Bản đồ khu phố cổ Hà Nội
Hình 2.2 Kiến trúc khu phố cổ Hà Nội
Hình 2.3 Mặt bằng mật độ khách sạn trong khu phố cổ Hà Nội
Trang 10Hình 2.4 Đặc điểm hình thức kiến trúc Phố cổ Hà Nội
Hình 2.5 Khảo sát một số khách sạn quy mô nhỏ trong khu phố cổ Hà Nội Hình 2.6 Khảo sát một số khách sạn quy mô nhỏ trong khu phố cổ Hà Nội Hình 2.7 Mặt bằng vị trí công trình khách sạn số 100 Hàng Gai
Hình 2.8 Mặt tiền khách sạn số 100 Hàng Gai
Hình 2.9 Mặt bằng tầng 1
Hình 2.10 Mặt bằng tầng điển hình
Hình 2.11 Không gian sảnh đón của khách sạn
Hình 2.12 Không gian phòng ngủ điển hình
Hình 2.13 Không gian phòng ăn khách sạn
và gạch đá ong kết hợp với khoảng lùi trồng cây xanh
Hình 3.5 Thông gió tự nhiên trong công trình khách sạn lô phố
Hình 3.6 Cách bố trí lỗ cửa liên quan đến sự thông gió xuyên phòng Hình 3.7 Thông gió xuyên qua nhà theo sự chênh lệch áp xuất
Hình 3.8 Sử dụng tường có nhiều lỗ rỗng để đón gió
Hình 3.9 Bố trí giếng trời từ những khoảng trống giữa nhà để đón gió Hình 3.10 Thiết kế không gian thông tầng trong khách sạn để hướng dòng
khí lên trên Hình 3.11 Hiệu quả thông gió tự nhiên của giếng trời
Hình 3.12 Thông gió theo chiều đứng trong thiết kế
Trang 11Hình 3.13 Điều tiết thông gió cửa sổ phụ thuộc vào hướng gió
Hình 3.14 Các dạng cửa mở trong công trình
Hình 3.15 Giải pháp sử dụng gạch kính
Hình 3.16 Giải pháp chắn sáng bằng bồn trồng cây
Hình 3.17 Giải pháp lọc ánh sáng bằng lam gỗ và giàn cây xanh
Hình 3.18 Giải pháp chắn sáng bằng kết cấu bê tông
Hình 3.19 Chiếu sáng nhân tạo trong nội thất
Hình 3.20 Kính lăng trụ
Hình 3.21 Tấm vật liệu tổng hợp rãnh lazer
Hình 3.22 Giá hứng sáng tiên tiến có mặt cơ động
Hình 3.23 Giá hứng sáng ngang đặt ngoài nhà và trong phòng
Hình 3.24 Kính định nhật từ trên mái
Hình 3.25 Giải pháp che nắng bằng giải pháp tường và cây xanh
Hình 3.26 Giải pháp che nắng bên ngoài bằng hệ lam chắn nắng cơ động Hình 3.27 Giải pháp cách nhiệt bằng tầng không khí lưu thông
Hình 3.28 Sử dụng bể bơi trên mái để cách nhiệt cho mái
Hình 3.29 Giải pháp vườn trên mái 1
Hình 3.30 Gạch ốp tái chế
Hình 3.31 Gỗ ốp tường xanh
Hình 3.32 Bê tông nhẹ
Hình 3.33 Giải pháp vườn trên mái 2
Hình 3.34 Sơ đồ thu gom và sử dụng nguồn nước mưa gián tiếp
Hình 3.35 Sơ đồ thu gom và sử dụng mước mưa tự chảy
Hình 3.36 Thiết bị xả nước mưa đợt đầu và biện pháp bảo vệ bể chứa nước
mưa
Trang 12Hình 3.37 Mô hình bể lọc qua lớp sỏi kết hợp
Hình 3.38 Giải pháp cây xanh trên mặt tiền nhà ( Hành lang khách sạn
Golden Holyday tại Nha trang) Hình 3.39 Một góc vườn cuối nhà trong công trình
Hình 3.40 Giải pháp sử dụng tường cây cho hành lang khách sạn
Hình 3.41 Cấu tạo thường dùng của tường cây trong nhà ở Việt Nam Hình 3.42 Giải pháp tường cây cho giếng trời khách sạn
Hình 3.43 Sử dụng các bồn cây trên mặt tiền
Hình 3.44 Khay trồng cây trên bề mặt tường
Hình 3.45 Giải pháp trồng cây tưới tiêu tự động trên mặt tiền nhà Hình 3.46 Sơ đồ cắt lớp sàn trồng cây trên mái nhà
Hình 3.47 Cấu tạo mái có thảm thực vật
Hình 3.48 Thiết kế vườn trên mái khách sạn áp dụng giải pháp sử dụng
cây xanh trong công trình
DANH MỤC BẢNG, BIỂU
Bảng 1.1 Thang điểm đánh giá của hệ thống LEED
Bảng 1.2 Bảng điều tra môi trường bên trong nhà khu phố cổ (
Nguồn : số liệu điều tra thực địa của NCS )
Bảng 2.1 Bảng thống kê số lượng khách sạn quy mô nhỏ trong
khu phố cổ Hà Nội Bảng 3.1 Bảng tỉ lệ diện tích cửa thoát gió
Trang 131
MỞ ĐẦU
Lý do chọn đề tài
Thế kỷ 21 với nhiều tiến bộ vượt bậc về tăng trưởng kinh tế, mức sống,
đô thị hóa và đặc biệt là khoa học công nghệ Nhưng vì thế cũng đi cùng với những nối lo về vấn đề ô nhiếm môi trường, sự thoaí hóa của các hệ sinh thái
và cạn kiệt các nguồn tài nguyên Phát triển kiến trúc hài hòa với môi trường
và tiện ích cho con người là mối quan tâm chung của toàn cầu và là mục tiêu của mọi lĩnh vực trong đà phát triển
Mười năm gần đây thực tiễn kiến trúc Hà Nội đã đòi hỏi các kiến trúc sư phải chuyển hướng nghề nghiệp đổi mới để theo kịp các nước khu vực Dù muốn hay không, kiến trúc thủ đô cùng phải tiếp cận dần với kiến trúc của các nước công nghiệp phát triển và các nước trong khu vực Kiến trúc Hà Nội đang đứng trước một thời điểm then chốt, cần có một sự đột biến về chất cũng như về lượng để cải thiện môi trường sống cho con người Hướng đến kiến trúc xanh, đang là một mục tiêu toàn cầu và có giá trị áp dụng thiết thực cho thủ đô Hà Nội
Phố cổ Hà Nội là một khu phố có giá trị lịch sử to lớn, mang đậm nét văn hóa rất riêng của người Hà Nội xưa Những năm gần đây, với quần thể kiến trúc cổ truyền và đậm đà nét văn hóa của những con người thủ đô, cùng quá trình phát triển kinh tế đã làm tăng khả năng du lịch ở nơi đây, mọi người khắp nơi trên thế giới muốn đến xem và cảm nhận lối sống của người Hà Nội Khách sạn phố cổ cứ thế được xây dựng nên nhằm đáp ứng nhu cầu ấy Với diện tích đất eo hẹp, hình thức khu đất xây dựng là dạng chia lô, khách sạn phố cổ Hà Nội là một bài toán khó nhằm đáp ứng đầy đủ về sự tiện nghi cùng những tiêu chuẩn trên thế giới về khách sạn Nhưng chính những cái khó ấy
sẽ tạo nên mội mô hình khách sạn rất riêng ở Việt Nam Không cần quy mô lớn, nhưng cái người sử dụng cảm nhân được là sự gần gũi, thoải mái, tiện nghi, và được hòa vào nét sống của người Hà Nội
Trang 142
Việc đưa kiến trúc xanh vào mô hình khách sạn này sẽ góp phần mang lại những giá trị mà hiện tại phần lớn các khách sạn phố cổ chưa có được mặc dù chi phí đầu tư cho công trình rất lớn Nó sẽ tạo nên một không gian sống hài hòa với môi trường,tiện nghi, thoải mái cho người sử dụng, đồng thời giúp giảm chi phí cho công trình trong suốt vòng đời của nó, qua đó giảm ảnh hưởng đến môi trường
Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài: “Cải thiện không gian khách sạn quy
mô nhỏ ở khu phố cổ Hà Nội theo hướng kiến trúc xanh” là rất cần thiết
và cấp bách
Mục tiêu của đề tài
Đưa ra giải pháp tổ chức không gian khách sạn ở các khu phố cổ tại Hà Nội nhằm sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả, cải thiện môi trường, đáp ứng đầy đủ tiện nghi sinh hoạt của con người, tăng giá trị kinh doanh, phù hợp với điều kiện và môi trường khí hậu Hà Nội
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Các công trình khách sạn ở khu phố cổ tại Hà Nội
- Điều tra khảo sát hiện trạng các khách sạn ở các khu phố cổ Hà Nội
- Đề tài còn áp dụng phương pháp tư duy hệ thống của lý thuyết hệ thống đối với thiết kế " Kiến trúc xanh " Mỗi công trình khách sạn quy mô nhỏ tại phố cổ có thể được quan niệm gồm tiến trình vật thể và phi vật thể Có hai loại hệ thống gồm hệ thống khép kín và hệ thống mở Trong hệ thống kín, các thành phần tương tác lẫn nhau và không chịu sự tác động của các yếu tố bên ngoài hệ thống Hệ thống mở có sự tương tác với các yếu tố bên ngoài hệ
Trang 153
thống Mức độ mở của hệ thống tùy thuộc vào sự phụ thuộc và tương tác của
hệ thống với các yếu tố bên ngoài Như vậy, công trình kiến trúc khách sạn nói chung là một hệ thống mở Quan niệm này chấp thuận một điểm quan trọng là các thành phần kiến trúc khách sạn có sự phụ thuộc cũng như chịu sự tác động bởi các yếu tố của môi trường vật thể và phi vật thể Tiếp tục quan niệm của lý thuyết hệ thống, nếu tiến hành thay đổi một bộ phận của bất kỳ một hệ thống nhỏ sẽ có khả năng có những ảnh hưởng nhất định tới toàn bộ
hệ thống Vì vậy đối với công trình kiến trúc khách sạn quy mô nhỏ tại phố
cổ, không những cần chú trọng giai đoạn thiết kế và xây dựng mà còn cần xem xét toàn bộ vòng đời của công trình Bên cạnh việc xem xét các sự vật hiện tượng, cách tư duy hệ thống còn đề cập đến mối quan hệ giữa chúng, quan hệ giữa các bước trong quá trình thiết kế , giữa quá trình thiết kế và công trình xây dựng Điều đó đòi hỏi người thiết kế phải xem xét đồng thời tác động trực tiếp và tác động gián tiếp của kết quả những quyết định được đưa ra Kết quả của phương pháp tư duy hệ thống trong kiến trúc là sản phẩm tích hợp Mỗi giải pháp cụ thể đề cập và giải quyết một cách đồng thời nhiều vấn đề các mặt khác nhau Mỗi giải pháp đó lại là sản phẩm của các công việc
và yêu cầu đa ngành Vì vậy, trong giải pháp thiết kế tích hợp không có những thành phần chỉ nhằm mục đích làm cho công trình có những đặc điểm của “ Kiến trúc xanh “ Tư tưởng “ Kiến trúc xanh “ phải xuyên suốt trong toàn bộ thiết kế từ tổng thể đến chi tiết
- Sử dụng các phương pháp thống kê, đối chiếu, tổng kết thực tiễn để giải quyết những vấn đề đặt ra Thu thập tài liệu từ những số liệu nghiên cứu
về phố cổ, các đề án khoa học, các bài báo, tham luận
Ý nghĩa đề tài
- Kết quả của đề tài có khả năng ứng dụng vào thực tế từng dự án khách sạn quy mô nhỏ ở khu phố cổ Hà Nội để sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả và bảo vệ môi trường
Trang 164
- Là một nguồn tài liệu giúp các nhà tư vấn hiểu sâu thêm về kiến trúc thân thiện với môi trường