Quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới đề thám, thành phố cao bằng, tỉnh cao bằng (tt)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI NGUYỄN ANH QUẾ QUẢN LÝ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHU ĐÔ THỊ MỚI ĐỀ THÁM, THÀNH PHỐ CAO BẰNG TỈNH CAO BẰNG LUẬN VĂ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN ANH QUẾ

QUẢN LÝ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHU

ĐÔ THỊ MỚI ĐỀ THÁM, THÀNH PHỐ CAO BẰNG

TỈNH CAO BẰNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN ANH QUẾ KHÓA: 2012 – 2014

QUẢN LÝ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHU

ĐÔ THỊ MỚI ĐỀ THÁM, THÀNH PHỐ CAO BẰNG

TỈNH CAO BẰNG

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số : 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS VŨ ANH

Hà Nội - 2015

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc của mình tới cô giáo – TS Vũ Anh, người đã tận tình hướng dẫn, động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn các Sở ban ngành của tỉnh Cao Bằng, UBND thành phố Cao Bằng, phòng Quản lý đô thị thành phố Cao Bằng và Ban Quản lý dự án đô thị Sở Xây dựng Cao Bằng đã cung cấp tài liệu, số liệu để tôi có thể thực hiện luận văn

Xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo Sở Xây dựng Cao Bằng, đơn vị công tác, đồng nghiệp và gia đình đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian học tập cũng như thời gian thực hiện luận văn tốt nghiệp của mình

Nhân dịp này, tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Khoa sau đại học, các đơn vị, các thầy, cô giáo và cán bộ của Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành khóa học này

Trân trọng cảm ơn./

Hà Nội, tháng 6 năm 2015

Nguyễn Anh Quế

LỜI CAM ĐOAN

Luận văn này do chính tôi nghiên cứu Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và các thông tin trích dẫn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan trên

Hà Nội, tháng 6 năm 2015

Tác giả

Nguyễn Anh Quế

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng biểu

Danh mục các hình

A LỜI MỞ ĐẦU

B PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ

THUẬT KHU ĐÔ THỊ MỚI ĐỀ THÁM, THÀNH PHỐ CAO BẰNG 8

1.1 Thực trạng công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật thành phố

1.2 Thực trạng hệ thống hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Đề Thám

1.2.2 Quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật 17

1.3 Thực trạng về công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Đề Thám, thành phố Cao Bằng 25

1.3.3 Thực trạng sự tham gia của cộng đồng trong quản lý hệ thống HTKT

1.3.4 Đánh giá thực trạng về công tác quản lý hệ thống HTKT khu đô thị

CHƯƠNG II

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỆ

THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHU ĐÔ THỊ MỚI ĐỀ THÁM,

2.1 Cơ sở lý thuyết trong quản lý hệ thống HTKT đô thị 37

2.1.4 Các yêu cầu, nguyên tắc và hình thức thiết lập cơ cấu tổ chức quản lý

2.2 Cơ sở pháp lý về quản lý hệ thống HTKT Khu đô thị mới Đề

2.3 Định hướng phát triển hệ thống HTKT thành phố Cao Bằng 54

2.4 Kinh nghiệm quản lý hệ thống HTKT đô thị ở Việt Nam và thế giới

3.1.3 Tăng cường quản lý chất lượng xây dựng hệ thống HTKT trong khu

DANH MỤC VÀ KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Số hiệu

Hình 1.12

Hiện trạng San gạt tổng thể khu trung tâm chính trị Đề Thám

Hình 1.13

Hiện trạng Tuyến cấp điện dọc theo đường tránh

Hình 2.2 Sơ đồ mô hình cơ cấu chức năng

Sơ đồ vị trí đấu nối hệ thống thoát nước khu đô thị Đề Thám

nước chung của thành phố Hình 3.6

Sơ đồ quản lý thi công xây dựng các hạng mục công trình HTKT

thống HTKT khu đô thị mới Đề Thám, thành phố Cao Bằng

kỹ thuật đô thị được quan tâm đầu tư cải tạo, xây dựng mới, góp phần đắc lực vào

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, từng bước cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống dân cư đô thị, tạo lập một nền tảng phát triển đô thị bền vững Được sự quan tâm chỉ đạo của Chính phủ, các Bộ, các ngành và các địa phương cùng với huy động các nguồn lực toàn xã hội nên nhiều công trình hạ tầng

kỹ thuật như hệ thống giao thông, cấp nước, thoát nước, chiếu sáng, thu gom và xử

lý chất thải rắn, nghĩa trang đã được đầu tư xây dựng tại các đô thị Mặc dù vậy, những năm qua công tác quản lý đầu tư xây dựng và phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị ở Việt Nam còn nhiều bất cập, chưa được chú trọng, quan tâm một cách đúng mức, chưa đáp ứng là cơ sở, là động lực khai thác, sử dụng các nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội của đô thị

Thành phố Cao Bằng là thành phố trực thuộc tỉnh Cao Bằng được thành lập theo Nghị quyết Chính phủ số 60/NQ-CP ngày 25/9/2012, là trung tâm hành chính, kinh tế, văn hóa xã hội của tỉnh Cao Bằng Trong giai đoạn thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa, Thành phố Cao Bằng có vai trò là đô thị hạt nhân, là trung tâm phát triển kinh tế quan trọng của toàn tỉnh, là cửa ngõ phía Bắc giữ vai trò quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế, thúc đẩy sự phát triển kinh tế trên toàn tỉnh

Là thành phố mới thành lập nên tốc độ gia tăng dân số, quá trình đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ và sâu sắc dẫn đến nhu cầu về nâng cấp, mở rộng phát triển đô thị

và hình thành các khu đô thị mới, trong đó có khu đô thị mới Đề Thám đang được thành phố Cao Bằng đầu tư xây dựng với tổng diện tích 1.800 ha Gồm các chức

2

năng: Khu trung tâm hành chính tỉnh; trung tâm thương mại dịch vụ; trung tâm thể dục thể thao; giáo dục đào tạo, dịch vụ y tế; phát triển các khu đô thị mới; khu lâm viên, công viên cây xanh Với các chức năng trên nhằm tạo lập hình ảnh một khu

đô thị trung tâm phức hợp mới, hiện đại, đồng bộ đa chức năng

Do vậy việc yêu cầu quản lý xây dựng và phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật

đô thị đồng bộ, hiện đại và đi trước một bước là tiền đề vật chất quan trọng để phát triển đô thị bền vững tại các đô thị mới nói chung và khu đô thị Đề Thám nói riêng Hiện nay khu đô thị mới Đề Thám thành phố Cao Bằng đang ở giai đoạn đầu tư xây dựng, trong đó việc quản lý xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị Đề Thám thành phố Cao Bằng đã đạt những kết quả nhất định, đóng góp cho quá trình nâng cấp, mở rộng và phát triển đô thị của Thành phố Tuy nhiên, do nhiều yếu tố chủ quan và khách quan khác nhau công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị vẫn còn có rất nhiều bất cập, chưa được chú trọng, chưa hợp lý, chưa đạt hiệu quả Điều này đòi hỏi Thành ủy, HĐND và UBND thành phố Cao Bằng và các cấp, các ngành, các tổ chức có liên quan phải có những giải pháp khắc phục những vướng mắc, khó khăn tồn tại

Xuất phát từ tình hình trên, tác giả lựa chọn đề tài "Quản lý hệ thống hạ

tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Đề Thám, thành phố Cao Bằng" làm luận văn cao

học là đề tài cần thiết có ý nghĩa về lý thuyết cũng như thực tiễn nhằm góp phần làm tốt hơn công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Đề Thám, thành phố Cao Bằng nói riêng, cho các khu đô thị tại tỉnh Cao Bằng nói chung

* Mục tiêu nghiên cứu

Quan nghiên cứu đề tài này, luận văn góp phần đánh giá thực trạng công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Đề Thám, thành phố Cao Bằng Nghiên cứu cơ sở lý thuyết và thực tiễn để đề xuất một số giải pháp, góp phần làm tốt hơn, nâng cao hiệu quả công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Đề Thám, thành phố Cao Bằng nói riêng, các đô thị tại các tỉnh Cao Bằng nói chung

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3

Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị Phạm vi nghiên cứu: Hệ thống hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Đề Thám thành phố Cao Bằng, gồm: hệ thống giao thông, san nền, cấp nước, thoát nước, cấp điện

Thời gian nghiên cứu: Tới năm 2020 tầm nhìn đến 2030

* Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, khảo sát, thu thập tài liệu;

- Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp;

- Phương pháp so sánh đối chứng;

- Phương pháp kế thừa;

- Phương pháp chuyên gia

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Đưa ra các giải pháp trên cơ sở khoa học để góp phần trong việc quản lý tốt, nâng cao hiệu quả hệ thống hạ tầng kỹ thuật của các khu đô thị khu vực miền núi

- Ý nghĩa thực tiễn: Làm tốt công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới Đề Thám, thành phố Cao Bằng, nhằm xây dựng và phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị đồng bộ, hiện đại và đi trước một bước là tiền đề vật chất quan trọng để phát triển đô thị và tránh được sự lãng phí trong đầu tư xây dựng hệ thống

hạ tầng kỹ thuật Xây dựng một khu đô thị phát triển bền vững, hài hòa với thiên nhiên, mang đặc thù riêng, khai thác tối đa thế mạnh của khu vực

* Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung chính của luận văn có ba chương:

- Chương I: Thực trạng công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Đề Thám thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng

- Chương II: Cơ sở lý thuyết và thực tiễn công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Đề Thám thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng

- Chương III: Đề xuất giải pháp góp phần quản lý tốt hệ thống hạ tầng kỹ thuật

đô thị mới Đề Thám thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng

4

* Một số khái niệm

Đô thị và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị:

- Khái niệm đô thị:

Đô thị là điểm dân cư tập chung có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế của một vùng lãnh thổ, có cơ sở hạ tầng thích hợp, có quy mô dân sô, có mật độ dân số,

tỷ lệ dân số phi nông nghiệp theo các quy định trong Nghị định số 42/2009/ NĐ -

CP ngày 07 tháng 05 năm 2009 về việc phân loại đô thị, tổ chức lập, thẩm định đề

án và quyết định công nhận loại đô thị

- Khu đô thị mới:

Khu đô thị mới là một khu đô thị đồng bộ có hệ thống các công trình hạ tầng

kỹ thuật, hạ tầng xã hội, khu dân cư và các công trình dịch vụ khác được phát triển nối tiếp đô thị hiện có hoặc hình thành khu đô thị tách biệt, có ranh giới và chức năng được xác định phù hợp với quy hoạch xây dựng đô thị đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt [9]; khu đô thị mới có địa giới hành chính thuộc một tỉnh Quy mô diện tích của một dự án khu đô thị mới từ 50ha trở lên, trong trường hợp diện tích đất dành cho quy hoạch dự án nằm trong khu quy hoạch đất đô thị nhưng bị hạn chế bởi các dự án khác hoặc bởi đô thị đang tồn tại thì cho phép có quy mô dưới 50ha nhưng không dưới 20ha

- Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị:

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật bao gồm hệ thống giao thông, thông tin liên lạc, cung cấp năng lượng chiếu sáng công cộng, cấp nước, thoát nước, xử lý các chất thải và các công trình khác [7]

Các công trình giao thông đô thị chủ yếu gồm: Mạng lưới đường, cầu, hầm,

quảng trường, bến bãi, sông ngòi, kênh rạch; các công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật giao thông (cảng hàng không, nhà ga, bến xe, cảng thủy) [7]

Các công trình cấp nước đô thị chủ yếu gồm: Các công trình thu nước mặt,

nước ngầm; các công trình xử lý nước; hệ thống phân phối nước (đường ống, tăng

áp, điều hòa) [7]

Các công trình thoát nước đô thị chủ yếu gồm: các sông, hồ điều hòa, đê, đập;

5

các cống, rãnh, kênh, mương, máng thoát nước; các trạm bơm cố định hoặc lưu động; các trạm xử lý nước thải; cửa xả vào sông hồ [7]

Các công trình cấp điện và chiếu sáng công cộng đô thị chủ yếu gồm: các nhà

máy phát điện; các trạm biến áp, tủ phân phối điện; hệ thống đường dây dẫn điện; cột và đèn chiếu sáng

Các công trình quản lý và xử lý các chất thải rắn chủ yếu gồm: trạm trung

chuyển chất thải rắn; khu xử lý chất thải rắn [7]

Các công trình thông tin liên lạc đô thị chủ yếu gồm: các tổng đài điện thoại;

mạng lưới cáp điện thoại công cộng; các hộp đầu cáp, đầu dây [7]

Ngoài ra, ở các đô thị có thể còn có các hệ thống hạ tầng kỹ thuật khác như hệ thống cung cấp nhiệt, hệ thống cung cấp khí đốt, đường ống vận chuyển rác, hệ thống đường dây cáp truyền hình, truyền thanh, cáp internet

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đóng vai trò là nền tảng cho sự phát triển của các ngành kinh tế khác Trong các đô thị yếu tố quan trọng nhất để thúc đẩy sự phát triển và thành công của nhiều lĩnh vực kinh tế đó chính là cơ sở hạ tầng kỹ thuật Đặc biệt là sự xuất hiện của các đường giao thông kéo theo sự hình thành và phát triển: các khu đô thị, khu dân cư hình thành, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất các hạ tầng kỹ thuật khác cũng từ đó hình thành và phát triển theo, kéo theo

hệ thống dịch vụ công phát triển Do đó, việc đầu tư xây dựng, nâng cấp, cải tạo cơ

sở hạ tầng kỹ thuật đô thị là hết sức quan trọng Nếu không có chính sách đúng đắn

và hợp lý thì việc kêu gọi vốn đầu tư sẽ khó khăn

Sự hình thành và phát triển của đô thị nói chung phụ thuộc vào quy hoạch phát triển không gian đô thị Quy hoạch phát triển không gian đô thị chỉ được thực hiện

có hiệu quả khi hạ tầng kỹ thuật được xây dựng đồng bộ và đi trước một bước Việc đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật đô thị không đồng bộ sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến kế hoạch phát triển quy hoạch chung của các đô thị Đô thị càng phát triển thì hệ thống

hạ tầng kỹ thuật đô thị càng có ý nghĩa quan trọng Sự phát triển của các ngành hạ tầng kỹ thuật đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của nền sản xuất Phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật theo phương thức hình thành các khu đô thị mới có

6

vai trò phân bổ lại mật độ dân cư đô thị, nâng cao mức sống, tiện nghi sinh hoạt cho người dân đô thị và có ý nghĩa quan trọng trong việc quy hoạch phát triển không gian đô thị

Quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị

Quản lý là một khái niệm rộng bao gồm nhiều lĩnh vực, các nhà kinh tế thiên

về quản lý nền sản xuất xã hội, các nhà luật học thiên về quản lý nhà nước, các nhà điều khiển học thiên về quan điểm hệ thống Không có quản lý chung chung mà bao giờ cũng gắn với một lĩnh vực hoặc một ngành nhất định [15] Tuy vậy, nó vẫn có những nét chung phản ánh được bản chất của từ này, Quản lý gồm hai quá trình đan kết vào nhau một cách chặt chẽ là duy trì và phát triển Hay nói cách khác, Quản lý

là sự tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể lên khách thể nhằm đạt được mục tiêu định trước [15] Dù quản lý trong lĩnh vực nào, người quản lý phải tuân thủ một số nguyên tắc là các quy tắc chuẩn mực, chỉ đạo trong quá trình quản lý Một số nguyên tắc quản lý cơ bản, đó là: Nguyên tắc mục tiêu; Nguyên tắc thu hút tham gia tập thể; Nguyên tắc kết hợp các lợi ích; Nguyên tắc hiệu quả; Nguyên tắc thích ứng, linh hoạt; Nguyên tắc khoa học, hợp lý; Nguyên tắc phối hợp hoạt động của các bên có liên quan đến quản lý [15]

Quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị có nội dung rộng lớn bao quát từ quy hoạch phát triển, kế hoạch hóa việc đầu tư, thiết kế, xây dựng đến vận hành, duy tu sửa chữa, cải tạo nâng cấp và theo dõi thu thập số liệu để thống kê, đánh giá kết quả hoạt động của hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị [13] Việc xây dựng và vận hành hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị đòi hỏi những chi phí rất lớn, nhưng nếu việc quản lý kém hiệu quả thì sẽ đem lại gánh nặng cho nền kinh tế quốc dân, tạo ra những món

nợ khó trang trải cho ngân sách Nhà nước, gây những tác động nguy hại đối với môi trường Vấn đề nâng cao hiệu quả quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị không chỉ xảy ra đối với các nước đang phát triển, mà cũng đang thu hút sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách, nhà kinh tế và Chính phủ các nước phát triển [15]

Hệ thống quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị là toàn bộ phương thức điều hành (phương pháp, trình tự, dữ liệu, chính sách, quyết định ) nhằm kết nối và đảm bảo