Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan công viên vườn hoa, quận hồng bàn, thành phố hải phòng (tt)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI BÙI NGỌC CƯƠNG GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÔNG VIÊN VƯỜN HOA, QUẬN HỒNG BÀNG, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC HÀ NỘI,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

BÙI NGỌC CƯƠNG

GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÔNG VIÊN VƯỜN HOA, QUẬN HỒNG BÀNG, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC

HÀ NỘI, NĂM 2016

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

BÙI NGỌC CƯƠNG KHÓA: 2014 - 2016

GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÔNG VIÊN VƯỜN HOA, QUẬN HỒNG BÀNG, THÀNH PHỐ HẢI

PHÒNG

Chuyên ngành: Kiến trúc

LUẬN VĂN THẠC SĨ KIẾN TRÚC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS NGUYỄN TUẤN ANH

HÀ NỘI, NĂM 2016

LỜI CẢM ƠN Đầu tiên tôi xin trân trọng cảm ơn và mong muốn được gửi những tình cảm chân thành nhất đến gia đình, thầy cô giáo, đồng nghiệp và những người bạn đã tạo điều kiện hỗ trợ tôi hoàn thành luận văn

Tôi cũng xin trân trọng gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy giáo PGS.TS.KTS Nguyễn Tuấn Anh người đã tận tình hướng dẫn, giảng giải, động viên khích lệ trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong hội đồng khoa học đã cung cấp những lời khuyên quý giá và những tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu luận văn của tôi

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa sau đại học đã tạo điều kiện thuận lợi để luận văn được hoàn thành đúng thời hạn và đạt chất lượng

Một lần nữa tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả trình bày trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào trước đây

Hà Nội, tháng 06 năm 2016

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Bùi Ngọc Cương

MỤC LỤC Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục ký hiệu các chữ viết tắt

Danh mục các hình, sơ đồ, đồ thị

Danh mục các bảng, biểu

PHẦN MỞ ĐẦU 1

Lý do chọn đề tài 1

Mục tiêu nghiên cứu 1

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

Phương pháp nghiên cứu 2

Ý nghĩa và thực tiễn của đề tài 2

Giải thích các khái niệm và thuật ngữ 3

Cấu trúc của luận văn 5

PHẦN NỘI DUNG 6

CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÔNG VIÊN, VƯỜN HOA, QUẬN HỒNG BÀNG, TP HẢI PHÒNG 6

1.1 Khái quát các công viên, vườn hoa nghiên cứu 6

1.1.1 Vị trí và quy mô nghiên cứu 6

1.1.2 Vai trò và chức năng 7

1.2 Thực trạng không gian kiến trúc cảnh quan 7

1.2.1 Điều kiện tự nhiên 7

1.2.2 Thực trạng cảnh quan 9

1.2.3 Các dự án 28

1.3 Đánh giá tổng hợp và các vấn đề cần nghiên cứu trong tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan Công Viên, Vườn Hoa, Quận Hồng Bàng 30

1.3.1 Phân tích SWOT 30

1.3.2 Đánh giá tổng hợp 31

1.3.3 Các vấn đề cần nghiên cứu 32

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÔNG VIÊN, VƯỜN HOA, QUẬN HỒNG BÀNG, TP HẢI PHÒNG 33

2.1 Cơ sở pháp lý 33

2.1.1 Các văn bản pháp luật 33

2.1.2 Các quy hoạch 34

2.2 Cơ sở lý luận về tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan và thiết kế đô thị 34

2.2.1 Cơ sở lý luận về thiết kế kiến trúc cảnh quan 34

2.2.2 Cơ sở lý luận về thiết kế thiết kế đô thị 41

2.2.3 Các xu hướng tổ chức không gian công viên trên Thế giới 47

2.2.4 Các xu hướng mới trong tổ chức không gian công viên tại Việt Nam 49 2.3 Bài học kinh nghiệm 51

2.3.1 Bài học kinh nghiệm về tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan công viên trên thế giới 51

2.3.2 Bài học kinh nghiệm về tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan công viên tại Việt Nam 55

2.4 Các yếu tố tác động đến việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan công viên – vườn hoa Quận Hồng Bàng 58

2.4.1 Địa hình và cảnh quan tự nhiên 58

2.4.2 Tính chất và quy mô của công viên – vườn hoa 59

2.4.3 Dân cư và đặc điểm kinh tế xã hội của dân cư 59

2.4.4 Nhu cầu vui chơi giải trí 60

2.4.5 Nhu cầu du lịch 61

2.4.6 Tiến bộ khoa học kỹ thuật 62

2.4.7 Tác động của biến đổi khí hậu 63

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP VỀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC CẢNH QUAN CÔNG VIÊN, VƯỜN HOA, QUẬN HỒNG BÀNG 65

3.1 Quan điểm, mục tiêu 65

3.1.1 Quan điểm 65

3.1.2 Mục tiêu 65

3.2 Nguyên tắc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan công viên, vườn hoa, Quận Hồng Bàng 66

3.3 Đề xuất các nhóm giải pháp tổ chức công viên, vườn hoa 66

3.3.1 Bố cục công viên, vườn hoa 66

3.3.2 Phân khu chức năng 67

3.3.3 Sử dụng đất 68

3.3.4 Giải pháp về không gian kiến trúc cảnh quan 69

a) Không gian cây xanh – mặt nước, vườn hoa, đường 69

b) Hình thức kiến trúc trang trí cho công viên vườn hoa 75

c) Quy định về màu sắc ánh sáng 77

d) Quy định về không gian trống 79

e) Không gian sinh hoạt cộng đồng 80

f) Lưu giữ các không gian đặc trưng cần bảo tồn 83

g) Các tiện ích đô thị cần có 83

h) Quản lý không gian kiến trúc cảnh quan 85

PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 88

PHẦN TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

PHẦN PHỤ LỤC 93

QHCHP2030 Quy hoạch chung xây dựng TP Hải Phòng

DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ…

hiện trạng

quy hoạch

cảnh quan

Hình 2.3 Phân tích quan hệ hình nền của khu vực nghiên cứu

nhấn

Hình 3.10 Mẫu chòi nghỉ điển hình

sắc

1

PHẦN MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài

Quận Hồng Bàng nằm tại trung tâm của TP Hải Phòng, khai thác lợi thế

vị trí địa lý tự nhiên nhằm phát triển công nghiệp thúc đẩy phát triển kinh tế -

xã hội TP Hải Phòng.Thành phần dân cư bao gồm dân cư bản địa và công nhân từ nơi khác đến, có nhu cầu sinh hoạt khác nhau nhưng đều có nhu cầu vui chơi giải trí, mong muốn có một môi trường sống tốt bù đắp lại những vất

Chính vì vậy việc chọn đề tài “ Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan công viên, vườn hoa Quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng “ là cần thiết và cấp bách

Mục tiêu nghiên cứu

- Khảo sát, đánh giá hiện trạng kiến trúc cảnh quan tìm lợi thế về điều kiện tự nhiên của khu vực nghiên cứu

- Vận dụng những lý luận dựa trên lý thuyết mới về phát triển đô thị, tổ chức không gian sinh thái để xây dựng công viên, vườn hoa kết hợp phục vụ cho người dân trong khu vực và phát triển du lịch

2

- Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan nhằm phát triển công viên hồ phục vụ chung cho toàn Quận Hồng Bàng, phát triển thành một đô thị bền vững

- Làm cơ sở pháp lý để triển khai đầu tư xây dựng cũng như quản lý xây dựng theo quy hoạch

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Tổ chức không gian cảnh quan công viên, vườn hoa Quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng

Phạm vi nghiên cứu: Công viên, vườn hoa Quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng

Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp tiếp cận hệ thống;

Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập số liệu, tài liệu;

Phương pháp tổng hợp, phân tích đánh giá;

Phương pháp dự báo;

Phương pháp chuyên gia

Ý nghĩa và thực tiễn của đề tài

3

+ Làm cơ sở để nghiên cứu phát triển các loại công viên tổng hợp trong

đô thị công nghiệp đặc biệt với khu vực hồ có cảnh quan thiên nhiên đẹp + Cung cấp cơ sở lý luận để tham khảo trong quá trình xét duyệt, thực hiện tôn tạo và khai thác cảnh quan công viên hồ có tính chất tương tự

Giải thích các khái niệm và thuật ngữ

- Công viên: Theo PGS.TS.KTS.Hàn Tất Ngạn, công viên được định nghĩa như sau:

“Không gian vườn - công viên là khoảng trống lớn nhất trong đô thị và

là khoảng trống quan trọng trong khu vực dành cho các hoạt động nghỉ ngơi - giải trí; đặc biệt đây là nơi lý tưởng cho việc tổ chức lễ hội truyền thống và hiện đại mang tính cộng đồng và giao lưu quần chúng với quy mô rộng lớn

Đồng thời công viên là tác phẩm nghệ thuật có giá trị lớn trong việc giáo dục thẩm mỹ cho con người và góp phần vào việc hình thành bộ mặt đô thị, nông thôn Công viên còn là không gian thiên nhiên quan trọng của đô thị trong việc hình thành và cải thiện môi sinh.Do đó , công viên từ xưa đến nay

và sau này đã và vẫn sẽ là một không gian quan trọng của cảnh quan và trong cuộc sống người dân

Chức năng của công viên phụ thuộc vào thể loại, quy mô và tính chất của công viên Công viên có nhiều loại: công viên sinh thái, công viên thú, công viên bách thảo, công viên thiếu nhi, công viên tưởng niệm, công viên rừng, công viên bảo tồn v.v Mỗi loại công viên có tính chất riêng

Chức năng của công viên được phân bổ trong quy hoạch mặt bằng theo hai khuynh hướng Phù hợp với từng chức năng, khu đất công viên được phân chia giới hạn rõ ràng - gọi là khuynh hướng chức năng hóa công viên” [10]

- Không gian công cộng:

Không gian công cộng chuyên dụng: là không gian được thiết kế, quy hoạch, xây dựng và sử dụng với mục đích chỉ phục vụ cho một loại hình hoạt

- Cảnh quan đô thị: là hình ảnh con người thu nhận được qua không gian cảnh quan của toàn đô thị Được xác lập bởi 3 yếu tố: Cảnh quan thiên nhiên, công trình xây dựng và hoạt động của con người trong đô thị [12]

- Kiến trúc cảnh quan: là không gian vật thể bao gồm: nhà, công trình

kỹ thuật, nghệ thuật, không gian công cộng, cây xanh, biển báo và tiện nghi

đô thị v.v [12]

- Kiến trúc đô thị: là hình ảnh con người cảm nhận được qua không gian vật thể của các đô thị: kiến trúc công trình, cây xanh, tổ chức giao thông, biển báo và tiện nghi đô thị v.v [12]

QUAN CÔNG VIÊN,

VƯỜN HOA QUẬN

QUAN CÔNG VIÊN,

VƯỜN HOA QUẬN

ĐÁNH GIÁ TỔNG HỢP VÀ XÁC ĐỊNH CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU

CƠ SỞ PHÁP LÝ

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KTCQ VÀ TKDT CÁC XU HƯỚNG MỚI TRONG TỔ CHỨC KG CÔNG VIÊN CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KTCQ

QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KTCQ

ĐỀ XUẤT CÁC NHÓM GIẢI PHÁP CHO HỆ THỐNG CÔNG VIÊN, VƯỜN HOA

- KHÔNG GIAN CÂY XANH VƯỜN HOA ĐƯỜNG DẠO

- HÌNH THỨC KIẾN TRÚC TRANG TRÍ CHO CV, VƯỜN HOA

- QUY ĐỊNH MÀU SẮC ÁNH SÁNG

- QUY ĐỊNH VỀ KHÔNG GIAN TRỐNG

- KHÔNG GIAN SINH HOẠT CỘNG ĐÒNG

- LƯU GIỮ CÁC KHÔNG GIAN ĐẶC TRƯNG CẦN BẢO TỒN

- CÁC TIỆN ÍCH ĐÔ THỊ CẦN CÓ

- QUẢN LÝ QUY HOẠCH

KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ CÁC BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

88

PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

KẾT LUẬN:

Qua quá trình nhiên cứu về hiện trạng, nghiên cứu các cơ sở khoa học,

lý luận thực tiễn và đề xuất một số giải pháp về tổ chức không gian công viên Luận văn đã đưa ra giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan công viên, vườn hoa nghỉ ngơi, vui chơi giải trí với hiện trạng còn bị tác động bởi khu ở Luận văn đã đề cập một số giải pháp để giải quyết từng vấn đề một cách cụ thể, áp dụng với tình hình thực tế, các đặc điểm tự nhiên của khu vực nghiên cứu

Qua nội dung của luận văn, ta có thể rút ra được kết quả của quá trình nghiên cứu như sau:

- Khu vực nghiên cứu một hệ thống công viên có bề dày lịch sử văn hóa, có điều kiện tự nhiên đẹp, có mặt hồ rộng, có nhiều điều kiện thuận lợi

để xây dựng một công viên, vườn hoa cho Quận Hồng Bàng nhằm góp phần xây dựng một đô thị xanh, đô thị bền vững

- Đã rút ra được tình hình phát triển công viên, vườn hoa ở Việt Nam,

và trên thế giới, đưa ra các ưu nhược điểm, để xây dựng một mô hình công viên, vườn hoa đầy đủ chức năng: nghỉ ngơi - vui chơi giải trí - giáo dục.Trên

cơ sở đó, áp dụng các loại hình vui chơi mới mang học hỏi, thư giãn nhưng đầy tinh thần đoàn kết như : team buiding game, high wire, zipline

- Tổng hợp các cơ sở khoa học, lý luận thực tiễn, các bố cục tổ chức không gian công viên, vườn hoa để làm phong phú thêm phương án tổ chức cảnh quan từ không gian tổng thể, đến không gian từng khu chức năng, các công trình và các trang thiết bị kỹ thuật

- Khai thác vẻ đẹp tự nhiên của không gian mặt nước, áp dụng các tiến

bộ khoa học để tạo nên hiểu quả trong tổ chức không gian

- Nghiên cứu các nhu cầu tự nhiên của con người, các thành phần dân

cư, độ tuổi khác nhau, từ đó tổ chức không gian phù hợp trong từng khu vực

Với những điều đã nêu ở trên, đề tài: “ Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan công viên, vườn hoa Quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng” là một đề tài thiết thực.Tuy nhiên các giải pháp đưa ra của đề tài chỉ

là sơ bộ, trong thực tế khi áp dụng cần có những giải pháp chi tiết, cụ thể và linh hoạt hơn với sự biến đổi và nhu cầu của toàn xã hội để góp phần tạo dựng được không gian hoàn chỉnh hơn

KIẾN NGHỊ

Để tổ chức hệ thống không gian kiến trúc cảnh quan công viên Quận Hồng Bàng hiệu quả cần có các chính sách, sự hợp tác giữa các ban ngành liên quan và phân cấp tổ chức thực hiện

Có quy định cụ thể trong việc quản lý xây dựng, quy hoạch, kiến trúc, thiết kế đô thị, đảm bảo giữ gìn đặc trưng và bản sắc của công viên, hài hòa với bản sắc chung của khu vực v.v

Cần xây dựng các kế hoạch đầu tư và phát triển các không gian công viên, các cơ chế chính sách cụ thể trong công tác xây dựng công viên

Cần lấy ý kiến của người dân, huy động lực lượng cộng đồng để thực hiện các ý đồ quy hoạch.Vai trò của cộng đồng phải thực hiện xuyên suốt cả quy trình từ lập, thẩm định, quy hoạch đến tham gia đầu tư và quản lý đầu tư xây dựng, quản lý khai thác sử dụng và giám sát thực hiện

Chủ động trong công tác ứng phó với biến đổi khí hậu, dựa theo các giải pháp đã nghiên cứu, cần lập kế hoạch cụ thể cho công tác ứng phó với biến đổi khí hậu

90

Cần nâng cao công tác quản lý trong công viên nhằm đảm tổ chức hoạt động và khai thác có hiệu quả không gian công viên, tạo các nguồn thu nhất định để phục vụ công tác duy tu bảo dưỡng cũng như là tái đầu tư công trình Ngoài ra công tác quản lý tốt, đảm bảo môi trường sống cho người dân xung quanh khu vực quy hoạch

4 Nguyễn Phố Giang (2000), Khai thác các yếu tố truyền thống trong tổ

chức không gian công viên vui chơi giải trí, Luận văn thạc sỹ,trường Đại

học Kiến trúc Hà Nội

5 Đặng Thái Hoàng (2000),Lịch sử đô thị, NXB Xây Dựng, Hà Nội

6 Hoàng Vĩnh Hưng (2014) Sử dụng kiến trúc cảnh quan để bảo tồn, cải

thiện hệ sinh thái và ứng phó với biến đổi khí hậu Tạp chí xây dựng số

7,2014

7 Nguyễn Tố Lăng (2003), Thiết kế đô thị, Bài giảng Cao học Kiến trúc và

Quy hoạch, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

8 Hàn Tất Ngạn (1999), Nghệ thuật vườn công viên, NXB Xây dựng

9 Hàn Tất Ngạn (1999),Kiến trúc cảnh quan, NXB Xây dựng

10 Hàn Tất Ngạn (1996), Kiến trúc cảnh quan đô thị, NXB xây dựng, Hà

Nội

11 Nguyễn Nam (2008), Tổ chức kiến trúc cảnh quan, NXB xây dựng, Hà

Nội

12 Kim Quảng Quân (2000), Thiết kế đô thị có minh họa, (Đặng Thái

Hoàng dịch), Nhà xuất bản Xây dựng, Hà Nội

13 Đỗ Trần Tín (2012), Khai thác yếu tố cây xanh, mặt nước trong tổ chức

không gian công cộng các khu đô thị mới tại Hà Nội, Luận văn Tiến sỹ, Hà

Nội

14 Nguyễn Đức Thiềm, Nguyễn Chí Ngọc (2007), Thiết kế chiếu sáng nghệ

thuật các công trình công cộng và không gian đô thị, NXB xây dựng

15 Nguyễn Như Vân (2011),Khai thác yếu tố văn hóa dân gian trong tổ