Quản lý hạ tầng kỹ thuật có sự tham gia của cộng đồng tại phường quang trung, quận hà đông thành phố hà nội (tt)

MỤC LỤC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI --- NGUYỄN HUY KIỆN QUẢN LÝ HẠ TẦNG KỸ THUẬT CÓ SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG TẠI PHƯỜNG QUANG TRUNG, QUẬN HÀ ĐÔNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN VĂN TH

MỤC LỤC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

NGUYỄN HUY KIỆN

QUẢN LÝ HẠ TẦNG KỸ THUẬT CÓ SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG TẠI PHƯỜNG QUANG TRUNG, QUẬN HÀ

ĐÔNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội – 2016

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc của mình tới Cô giáo - PGS TS Vũ Thị Vinh – Cô giáo đã tận tình hướng dẫn, động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn tới các Sở ban ngành của thành phố Hà Nội và quận Hà Đông, phường Quang Trung đã cung cấp số liệu, gia đình và đồng nghiệp giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian nghiên cứu cũng như thời gian làm luận văn tốt nghiệp

Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Khoa Sau đại học, các đơn vị chức năng, các thầy, cô giáo và cán bộ của Trường Đại học Kiến trúc

Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành khóa học và bản luận văn này

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Huy Kiện

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ, đồ thị

MỞ ĐẦU

Lý do chọn đề tài 1

Mục tiêu của đề tài 2

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

Nội dung nghiên cứu 3

Phương pháp nghiên cứu 3

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3

Cấu trúc luận văn 3

Các khái niệm và thuật ngữ dùng trong đề tài luận văn 4

CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT CÓ SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG TẠI PHƯỜNG QUANG TRUNG, QUẬN HÀ ĐÔNG, HÀ NỘI. 6

1.1 Giới thiệu chung về phường Quang Trung – Quận Hà Đông – Tp Hà Nội. 6

1.1.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên phường Quang Trung – Quận Hà Đông – Tp Hà Nội. 6

1.1.2 Lịch sử phát triển của phường qua các giai đoạn 8

1.1.3 Kinh tế - xã hội của phường Quang Trung. 9

1.1.4.Vai trò, vị trí của phường Quang Trung đối với Quận Hà Đồng: 11

1.2 Hiện trạng hệ thống hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung, Quận Hà Đông, Hà Nội. 11

1.2.1 Hiện trạng hệ thống giao thông phường Quang Trung. 11

1.2.2 Hiện trạng hệ thống thoát nước phường Quang Trung: 14

1.2.3 Hiện trạng về chất thải rắn sinh hoạt phường Quang Trung 18

1.3 Thực trạng công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung. 21

1.3.1 Thực trạng quản lý mạng lưới đường P.Quang Trung 22

1.3.2 Thực trạng quản lý thoát nước Phường Quang Trung 23

1.3.3 Thực trạng quản lý mạng lưới chất thải rắn sinh hoạt. 24

1.3.4 Thực trạng cơ cấu tổ chức quản lý hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung. 25

1.3.5 Thực trạng, chính sách quản lý hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung. 27

1.4 Thực trạng về sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung 29

1.4.1 Sự tham gia của người dân trong công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật. 29

1.4.2 Sự tham gia của các doanh nghiệp đóng trên địa bàn phường trong công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật. 31

1.5 Đánh giá chung công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung. 32

1.5.1 Những kết quả 32

1.5.2 Những hạn chế 33

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT CÓ SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG TẠI PHƯỜNG QUANG TRUNG, QUẬN HÀ ĐÔNG, TP HÀ NỘI 34

2.1 Cơ sở lý luận trong công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật 34

2.1.1 Vai trò và đặc điểm của hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị. 34

2.1.2 Các yêu cầu cơ bản về kỹ thuật trong quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị 36

2.1.3 Các hình thức thiết lập cơ cấu tổ chức quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị 44 2.1.4 Các cấp độ tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý hệ thống HTKT 46

2.1.5 Những đặc điểm cơ bản của UBND phường Quang Trung tác động tới công tác quản lý hệ thống HTKTĐT. 49

2.2 Cơ sở pháp lý của quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật. 49

2.2.1 Hệ thống văn bản pháp quy của UBND Thành phố Hà Nội liên quan đến hạ tầng kỹ thuật 49

2.2.2 Những văn bản, quy định của UBND quận Hà Đông liên quan đến hạ tầng kỹ thuật đô thị. 51

2.3 Kinh nghiệm trong quản lý hệ thống HTKT trên thế giới và ở Việt Nam 51

2.3.1 Kinh nghiệm quản lý HTKT của một số đô thị trên thế giới 51

2.3.2 Kinh nghiệm quản lý HTKT của một số đô thị ở Việt Nam 56

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HỆ THỐNG HẠ TẦNG KỸ THUẬT CÓ SỰ THAM GIA CỦA CỘNG ĐỒNG TẠI PHƯỜNG QUANG TRUNG, QUẬN HÀ ĐÔNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 62

3.1 Đề xuất một số giải pháp kỹ thuật để quản lý tốt hệ thống hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. 62

3.1.1 Đề xuất biện pháp cải tạo mạng lưới đường trong phường. 62

3.1.2 Đề xuất xây dựng cải tạo mạng lưới thoát nước. 6564

3.1.3 Đề xuất khớp nối hệ thống thoát nước trong phường và khu vực ngoài phường. 7069

3.2 Đề xuất một số giải pháp quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. 7473

3.2.1 Hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật phường QuangTrung. 7473

3.2.2 Tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ phường để phối hợp quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong địa bàn phường. 7776

3.2.3 Đề xuất một số cơ chế trong quản lý. 7877

3.3 Đề xuất một số giải pháp huy động sự tham gia của cộng đồng. 7978

3.3.1 Nâng cao vai trò của người dân. 7978

3.3.2 Tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. 8079

3.3.3 Cơ chế phối hợp giữa các tổ chức trong phường 8483

PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 8584

Kết luận: 8584

Kiến nghị 8685

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ,

Hình 1.1 Sơ đồ vị trí phường Quang Trung – Quận Hà Đông

Hình 1.2 Bản đồ hiện trạng đất đai phường Quang Trung

Hình 1.3 Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND phường Quang Trung

Hình 1.4 Mặt cắt ngang đường tuyến đường khu vực phường Quang Trung Hình 1.5 Ảnh hiện trạng đường Bế Văn Đàn phường Quang Trung Hình 1.6 Vỉa hè bị lấn chiếm để rửa xe ở một vài tuyến phố trong phường Hình 1.7 Sơ đồ mạng hiện trạng hệ thống thoát nước phường Quang Trung Hình 1.8 Cống thoát nước trên đường Ngô Quyền

Hình 1.9 Hệ thống thoát nước đường Ngô Quyền (Đang xây dựng và cải tạo) Hình 1.10 Nước ngập sâu trên đường Nguyễn Viết Xuân năm 2008

Hình 1.11 Rác tại điểm tập kết chờ xe thu gom vận chuyển đến bãi chôn

lấp của quận Hình 1.12 Cơ cấu tổ chức phường Quang Trung

Hình 1.13 Mô hình quản lý khai thác sử dụng hệ thống đường trên địa

bàn phường Quang Trung Hình 1.14 Mô hình quản lý môi trường và dịch vụ đô thị phường Quang Trung Hình 1.15 Thu gom bằng xe đẩy tay trong các phường ở phường Quang Trung Hình 1.16 Mô hình quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật Quận Hà Đông

Hình 1.17 Mô hình quản lý môi trường môi trường và dịch vụ đô thị

phường Quang Trung

Hình 1.18 Người dân tham gia tổng vệ sinh hang tuần cùng với công

nhân của URENCO [ Công ty môi trường đô thị 3/2016] Hình 2.1 Mặt cắt đường trong khu dân cư có chỉ giới đường đỏ và chỉ

giới đường xây dưng Hình 2.2 Mặt cắt ngang đường có số làn xe ≤ 3

Hình 2.3 Mặt cắt ngang có số làn xe ≥ 4

Hình 2.4 Mô hình cơ cấu trực tuyến

Hình 2.5 Mô hình cơ cấu chức năng

Hình 2.6 Mô hình cơ cấu trực tuyến - chức năng

Hình 2.7 Các cấp độ sự tham gia của cộng đồng

Hình 2.8 Sơ đồ các giai đoạn tham gia của cộng đồng

Hình 2.9 Xe buýt “Tiết kiệm sinh thái trong các phường ở

Marikina Hình 2.10 Kết quả thu được lượng rác thải từ chương trình tiết kiệm sinh thái Hình 2.11 Thu gom rác tại Đà Nẵng

Hình 2.12 Toàn cảnh phường Duyên Hải

Hình 2.13 Toàn cảnh thu gom chất thải rắn phường Duyên Hải

Hình 3.1 Mặt cắt quản lý tuyến đường trên địa bàn phường Quang Trung Hình 3.2 Mặt cắt điển hình bố trí hệ thống hạ tầng kỹ thuật

Hình 3.3 Sơ đồ quản lý các tuyến đường trên địa bàn phường Quang Trung Hình 3.4 Xử lý nước thải tại chỗ bằng bể tự hoại Bastaf

Hình 3.5 Áp dụng công nghệ xử lý nước thải Bastaf tại Trung tâm Hội

nghị Quốc gia và Cung quy hoạch ở Hà Nội Hình 3.6 Phân loại CTRSH trong khu chung cư thấp tầng

Hình 3.7 Các loại thùng chứa tạm thời dùng đặt ở lề đường để lưu trữ

và thu gom CTRSH Hình 3.8 Thu gom, vận chuyển CTRSH trong khu chung cư cao tầng Hình 3.9 Mô hình quản lý Nhà nước về hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung Hình 3.10 Sơ đồ tham gia của cộng đồng trong quản lý hệ thống HTKT

trên địa bàn phường Quang Trung

Bảng 1.2 Tuyến đường giao thông trên địa bàn phường

Bảng 1.3 Bảng thống kê hệ thống thoát nước Đô thị của Phường

Quang Trung Bảng 1.4 Nhân lực và phương tiện của các đội môi trường và đội vận

tải của công ty cổ phần Môi trường đô thị Hà Đông:

Bảng 1.5 Công tác duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn phường

Quang Trung (từ 01/01/2016 đến 31/12/2016) Bảng 2.1 Quy định các loại đường trong đô thị

MỞ ĐẦU

* Lý do chọn đề tài

Phường Quang Trung là một trong mười bẩy phường thuộc quận Hà Đông, được thành lập năm 1981 Được hình thành trên mảnh đất cổ, nơi có chiều dài văn hoá và truyền thống yêu nước, phường Quang Trung sớm khẳng định được vị thế đặc biệt của mình Đó là ở giữa vùng đất Mỗ- La- Canh- Cót

và dọc con đường Thượng Đạo xưa từng lưu giữ những chiến công hiển hách trong lịch sử dựng nước và giữ nước Ngày nay quốc lộ 6 chạy qua địa phận phường Quang Trung giống như gạch nối giữa miền Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội với rất nhiều lợi thế Trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên 78,89ha, khoảng 3.412 hộ dân với hơn 18.000 nhân khẩu gồm 16 Tổ dân phố và có 60

cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị đóng trên địa bàn

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật của phường từ khi xây dựng cơ bản đồng

bộ, từ đường giao thông, hệ thống cấp điện, nước, thông tin liên lạc tương đối hoàn chỉnh trong khu vực trung tâm phường Tuy nhiên với sự phát triển của đô thị, sự gia tăng dân số (tăng dân số tự nhiên lẫn cơ học) cũng như các yếu tố khách quan khác, theo thời gian hệ thống này đã trở nên quá tải và xuống cấp Các vấn đề về thoát nước mưa, nước thải, tình trạng úng ngập, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường đang là những vấn đề bức xúc trong phường Quang Trung cũng như một số phường khác của quận Hà Đông Tuy nhiên mỗi lĩnh vực nói trên lại mang những đặc thù riêng về kỹ thuật cũng như những đặc thù riêng về quản lý nhà nước Một trong những nguyên nhân chủ yếu vẫn là sự yếu kém, chồng chéo và thiếu đồng bộ trong công tác quản

lý đô thị nói chung và quản lý hạ tầng kỹ thuật nói riêng của các cấp chính quyền đô thị

Sự thiếu vắng các văn bản pháp lý chỉ đạo kịp thời khi chuyển đổi cấp hành chính từ thị xã lên thành phố và từ thành phố tỉnh lỵ tỉnh Hà Tây trở

thành Quận nội thành của thành phố Hà Nội cũng là một khó khăn cho công tác quản lý Trải qua những bước chuyển đổi cấp hành chính chỉ trong một thời gian ngắn như vậy, ít nhiều cũng tạo ra những lỗ hổng trong quản lý mà ở đây trực tiếp là cấp phường

Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo kịp với sự thay đổi về khoa học công nghệ, trang thiết bị trong xây dựng, vận hành hệ thống

hạ tầng kỹ thuật cũng như những thay đổi về địa giới hành chính trong quá trình phát triển đô thị đó cũng là nhiệm vụ quan trọng của quản lý đô thị Bên cạnh đó quản lý HTKT tại cấp phường là cấp gần dân nhất rất cần sự tham gia của cộng động thì công tác này cũng còn nhưng hạn chế

Đánh giá toàn diện về hiện trạng hạ tầng kỹ thuật cũng như thực trạng

về công tác tổ chức quản lý để tìm ra giải pháp khắc phục cho từng lĩnh vực là nhiệm vụ quan trọng hiện nay của các nhà quản lý cũng như của các cấp chính quyền quận Hà Đông nói riêng và của thành phố Hà Nội nói chung

Chính vì vậy, đề tài: “Quản lý hạ tầng kỹ thuật có sự tham gia của cộng

đồng tại phường Quang Trung, quận Hà Đông“ là cấp thiết và mang ý

nghĩa thực tiễn

* Mục tiêu của đề tài

Tìm các giải pháp phù hợp để công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung phục vụ tốt cuộc sống của người dân trong phường và đáp ứng các yêu cầu phát triển của phường

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong

đó tập trung nghiên cứu là: quản lý mạng lưới đường giao thông, quản lý mạng lưới thoát nước và quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn phường vì đây là những lĩnh vực phức tạp và khó khăn nhất của phường hiện nay

- Phạm vị nghiên cứu: phường Quang Trung, quận Hà Đông

* Nội dung nghiên cứu

- Đánh giá thực trạng quản lý hạ tầng kỹ thuật của phường Quang Trung, quận Hà Đông

- Phân tích các yêu cầu cơ bản và các yếu tố ảnh hưởng đến Quản lý hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung để từ đó có cơ sở đề xuất giải pháp

- Đề xuất một số giải pháp trong công tác quản lý hạ tầng kỹ thuật quản

lý hạ tầng kỹ thuật phường Quang Trung

* Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, khảo sát thu thập tài liệu, chụp ảnh hiện trạng

- Phương pháp hệ thống hóa

- Phương pháp vận dụng có tính kế thừa các kết quả nghiên cứu cũng như kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị ở trong nước cũng như trên thế giới

- Phương pháp tổng hợp, phân tích số liệu, đề xuất giải pháp

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa khoa học: Hệ thống hóa lý luận về quản lý hệ thống HTKT của

một phường có quá trình đô thị hóa mạnh

Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài nghiên cứu nhằm tìm ra các giải pháp hiệu quả

trong công tác quản lý xây dựng HTKT phường Quang Trung Trên cơ sở đó các phường của quận Hà Đông có thể học tập tham khảo

* Cấu trúc luận văn

Luận văn gồm : Phần mở đầu, phần nội dung, phần kết luận- kiến nghị, các tài liệu tham khảo

Phần nội dung được chia làm 3 chương như sau:

+ Chương 1: Thực trạng quản lý hệ thống HTKT có sự tham gia của

cộng đồng tại phường Quang Trung – Quận Hà Đông

+ Chương 2: Cơ sở khoa học quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật có sự

tham gia của cộng đồng tại Phường Quang Trung – Quận Hà Đông

+ Chương 3: Đề xuất một số giải pháp quản lý hệ thống HTKT có sự

tham gia của cộng đồng tại phường Quang Trung – Quận Hà Đông

* Các khái niệm và thuật ngữ dùng trong đề tài luận văn

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị

Theo Luật xây dựng 2014 hệ thống HTKT gồm : Công trình cấp nước, thoát nước, Công trình xử lý chất thải rắn, Công trình xử lý chất thải nguy hại, Công trình chiếu sáng công cộng: mạng lưới điện chiếu sáng, cột đèn, Công trình thông tin, truyền thông.[1]

Quản lý hạ tầng kỹ thuật

Theo PGS.TS Phạm Trọng Mạnh: Quản lý cơ sở HTKT đô thị có nội dung rộng lớn bao quát từ quy hoạch phát triển, kế hoạch hoá việc đầu tư, thiết kế, xây dựng đến vận hành, duy tu sửa chữa, cải tạo nâng cấp và theo dõi thu thập số liệu để thống kê, đánh giá kết quả hoạt động của cơ sở HTKT đô thị [23]

Chất thải rắn sinh hoạt: Chất thải rắn sinh hoạt là chất thải rắn được

thải (sinh) ra từ sinh hoạt cá nhân, các khu nhà ở (biệt thự, hộ gia đình riêng

lẻ, chung cư, ), khu thương mại và dịch vụ (cửa hàng, chợ, siêu thị, quán ăn, nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ, trạm dịch vụ, .), khu cơ quan (trường học, viện và trung tâm nghiên cứu, các cơ quan hành chánh nhà nước, văn phòng công ty, ), từ các hoạt động dịch vụ công cộng (quét dọn và vệ sinh đường phố, công viên, khu giải trí, tỉa cây xanh, )

Tái chế chất thải: Tái chế chất thải là quá trình biến đổi chất thải hoặc phế

liệutrở thành vật chất hữu ích để tiếp tục sử dụng hoặc làm nguyên liệu sản xuất

(UNEP, 2012)

Quản lý chất thải rắn: Hoạt động quản lý chất thải rắn bao gồm các hoạt

động quy hoạch quản lý, đầu tư xây dựng cơ sở quản lý chất thải rắn, các hoạt động phân loại, thu gom, lưu giữ, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất