Quản lý xây dựng theo quy hoạch xã kim chung, huyện đông anh, hà nội (tt)

LÊ THỊ THÚY NGÂN QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH XÃ KIM CHUNG, HUYỆN ĐÔNG ANH, HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH HÀ NỘI – 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG T

LÊ THỊ THÚY NGÂN

QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH

XÃ KIM CHUNG, HUYỆN ĐÔNG ANH, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

HÀ NỘI – 2016

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

LÊ THỊ THÚY NGÂN KHÓA: 2014-2016

QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH

XÃ KIM CHUNG, HUYỆN ĐÔNG ANH, HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn Thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình, với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tác giả xin được bày tỏ lời cảm ơn tới:

- PGS.TS Nguyễn Tố Lăng là người hướng dẫn khoa học có trình độ cao

và kinh nghiệm đã hướng dẫn tác giả tận tình, trách nhiệm, khoa học và hiệu quả

- Tập thể các thầy, cô giáo là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cùng với các GS, PGS, TS đang công tác trong ngành đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu về chuyên ngành Quản lý đô thị và công trình trong suốt thời gian tác giả học tập tại trường

- UBND huyện Đông Anh đã nhiệt tình giúp đỡ, hỗ trợ thông tin, tài liệu phục vụ nghiên cứu để tác giả có thể hoàn thành Luận văn

- Tác giả cũng xin cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ và động viên về tinh thần cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn Thạc sĩ Quản lý đô thị và công trình Xin chân thành cảm ơn!

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

KTS Lê Thị Thúy Ngân

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

Lý do chọn đề tài: 1

Mục đích nghiên cứu: 3

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 4

Nội dung nghiên cứu: 4

Phương pháp nghiên cứu: 4

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 5

Các khái niệm (thuật ngữ) 5

Cấu trúc luận văn 7

PHẦN NỘI DUNG 8

CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH XÃ KIM CHUNG, HUYỆN ĐÔNG ANH, 8

HÀ NỘI 8

1.1 Giới thiệu khái quát về Xã Kim Chung 8

1.1.1 Giới thiệu khái quát về huyện Đông Anh [28] 8

1.1.2 Vị trí địa lý xã Kim Chung [25] 11

1.1.3 Nguồn lực phát triển chủ yếu [25] 13

1.2 Thực trạng xây dựng theo quy hoạch xã Kim Chung 14

1.2.1 Về thực trạng sử dụng đất [25] 14

1.2.2 Về cơ sở hạ tầng xã hội 19

1.2.3 Hạ tầng kỹ thuật và môi trường [25] 24

1.2.4 Đánh giá tổng hợp thực trạng 27

1.3 Thực trạng công tác quản lý xây dựng xã Kim Chung 30

1.3.1 Thực trạng về quản lý quy hoạch 30

1.3.2 Bộ máy quản lý 31

1.4 Sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý xây dựng xã

Kim Chung 40

1.5 Những vấn đề cần nghiên cứu: 43

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH XÃ KIM CHUNG, HUYỆN ĐÔNG ANH, HÀ NỘI 44

2.1 Cơ sở lý luận trong công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch 44

2.1.1 Quản lý xây dựng nông thôn mới 44

2.1.2 Quản lý đô thị [2] 45

2.1.3 Quản lý xây dựng theo quy hoạch [3] 47

2.1.4 Mối quan hệ giữa các yếu tố tác động đến công tác quản lý quy hoạch xây dựng 47

2.2 Cơ sở pháp lý: 49

2.2.1 Các văn bản pháp luật: 49

2.2.2 Các Quy hoạch được duyệt: 58

2.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn xã Kim Chung [25] 66

2.3.1 Điều kiện tự nhiên 66

2.3.2 Kinh tế, xã hội và môi trường 67

2.3.3 Cơ sở hạ tầng 68

2.3.4 Chính sách, pháp luật: 68

2.3.5 Sự tham gia của cộng đồng 70

2.4 Kinh nghiệm về quản lý xây dựng theo quy hoạch 74

2.4.1 Kinh nghiệm quốc tế 74

2.4.2 Kinh nghiệm trong nước 76

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG THEO QUY HOẠCH

TRÊN ĐỊA BÀN XÃ KIM CHUNG, HUYỆN ĐÔNG ANH, HÀ NỘI 80

3.1 Quan điểm, mục tiêu quản lý xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn xã 80

3.1.1 Quan điểm: 80

3.1.2 Mục tiêu: 80

3.2 Nguyên tắc quản lý xây dựng theo quy hoạch xã Kim Chung 81

3.3 Giải pháp quản lý xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn xã Kim Chung 81

3.3.1 Về công tác giải phóng mặt bằng, cấp phép xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 82

3.3.2 Quản lý sử dụng đất theo quy hoạch 87

3.3.3 Về không gian, kiến trúc, cảnh quan, hạ tầng kỹ thuật: 88

3.3.4 Về cơ chế, chính sách, bộ máy quản lý 95

3.3.5 Giải pháp quản lý và xây dựng nhà ở theo quy hoạch có sự tham gia của cộng đồng 101

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 105

Kết luận 105

Kiến nghị 105 TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC HÌNH MINH HỌA, SƠ ĐỒ

Hình 1.1 Vị trí huyện Đông Anh trong Quy hoạch chung Hà Nội 10

Hình 1.2 Bản đồ vị trí xã Kim Chung trong huyện Đông Anh 12 Hình 1.3 Bản vẽ hiện trạng tổng hợp xã Kim Chung, huyện Đông Anh 18

Hình 1.6 Nhà ở cho công nhân khu công nghiệp Bắc Thăng Long 20 Hình 1.7 Trụ sở UBND xã Kim Chung 21 Hình 1.8 Chợ Mun Trung tâm Xã 21 Hình 1.9 Bệnh viện bệnh nhiệt đới TW 23 Hình 1.10 Trường tiểu học Kim Chung và Trường THCS Kim Chung 23 Hình 1.11 Hệ thống mương tưới tiêu 26 Hình 1.12 Đường giao thông thôn Nhuế 26

Hình 1.13 Một số hình ảnh thực trạng nhà ở trong làng thuộc xã Kim

Hình 1.14 Sơ đồ tổ chức các phòng ban thuộc UBND huyện Đông Anh 38 Hình 1.15 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý xã Kim Chung 42

Hình 2.1 Sơ đồ mối quan hệ giữa các nhân tố tác động đến công tác

quản lý xây dựng nhà ở theo quy hoạch 48 Hình 2.2 Sơ đồ quy trình thực hiện pháp luật về trật tự xây dựng 49 Hình 2.3 Vị trí xã Kim Chung trong quy hoạch phân khu đô thị N4 61 Hình 2.4 Sơ đồ cơ cấu xã Kim Chung 64

Số hiệu Tên hình, sơ đồ Trang

Hình 2.5 Quy hoạch sử dụng đất nông thôn mới xã Kim Chung 65 Hình 3.1 Quy trình xử lý vi phạm hành chính trong xây dựng 86 Hình 3.2 Sơ đồ quy trình cấp phép xây dựng tại cấp xã 87

Hình 3.3 Đề xuất nhân sự và chức năng quyền hạn của phòng Địa

chính – Nhà đất thuộc UBND xã 99

Hình 3.4

Sơ đồ đề xuất chương trình hành động xây dựng và cải tạo

nhà ở trong làng theo quy hoạch với sự tham gia của cộng

đồng

101

Hình 3.5 Sơ đồ đề xuất quy trình xây dựng hương ước mới 102

Hình 3.6 Sơ đồ đề xuất cơ cấu bộ máy quản lý quy hoạch xây dựng cấp

Hình 3.7 Quy trình xử lý vi phạm hành chính trong xây dựng 103

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1 Thống kê các xã và thị trấn trên địa bàn huyện Đông Anh 9

Bảng1.2 Dự báo tiềm năng đất đai đến năm 2020 13

Bảng 1.3 Dự báo tiềm năng dân số đến năm 2020 14

Bảng 1.4 Số liệu hiện trạng sử dụng đất 15

Bảng 1.5 Hiện trạng đất nông nghiệp năm 2015 16

Bảng 1.6 Hiện trạng và cơ cấu sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2015 17s

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ĐTXD Đầu tư xây dựng

HĐND Hội đồng nhân dân

NT Nông thôn

QCVN Quy chuẩn Việt Nam

QLDA Quản lý dự án

TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam

TTXD Thanh tra xây dựng

UBND Ủy ban nhân dân

XD Xây dựng

Những năm qua, nông thôn Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ, cơ

sở hạ tầng được đầu tư, nâng cấp Tuy nhiên, sự phát triển ở nông thôn vẫn mang tính tự phát, không bảo vệ được cảnh quan, môi trường sinh thái, môi trường văn hóa Môi trường nông thôn cũng đang bị xuống cấp và ô nhiễm nghiêm trọng Hiện cả nước có 9111 xã, trong đó tỷ lệ xã đã có quy hoạch xây dựng chiếm 23,4%

Quản lý xây dựng theo quy hoạch nông thôn mới hình như “mạnh ai nấy làm”, không có sự phối hợp “ăn ý” giữa các cơ quan chức năng có thẩm quyền

để khớp nối, điều phối tiến độ thực hiện các bước đi cho phù hợp

Từ thực tiễn xây dựng nông thôn mới ở các địa phương cho thấy :

- Các xóm làng miền xuôi cũng như miền ngược đang thay đổi trong sự thiếu quy hoạch, hoặc quy hoạch manh mún, tự phát, thiếu sự kết nối đồng bộ, thiếu hiểu biết, thích phô trương Nhiều làng quê giầu lên nhờ có nghề thủ công truyền thống hoặc kịp thời đổi mới tư duy sản xuất, đang mọc lên nhan nhản những công trình có hình thức vay mượn từ thành thị một cách tuỳ tiện,

tự phát, không ai nghiên cứu, hướng dẫn Đó là sự khuyếch tán ấu trĩ kiến trúc thành thị: Thay thế những nếp nhà cổ truyền bằng kiểu nhà ống, nhà nhiều tầng, dạng biệt thự

2

- Cấu trúc không gian tại nhiều vùng quê có nguy cơ tan vỡ, đang phai dần bóng dáng những nếp nhà tranh tre nứa lá, những nhà ngói cây mít, ẩn hiện sau luỹ tre xanh với chiếc cổng làng đã trở thành dấu ấn của một thời để trở thành những tụ điểm dân cư khó mà xác định là thị trấn, thị tứ hay nông thôn?”

- Linh hồn của các Làng quê VN xưa kia là những khu có đình, chùa, đền miếu, văn chỉ, chợ, những nơi được coi là khu công cộng, ngày nay, nhu cầu

về khu công cộng đã phát triển do những nhu cầu mới của thời đại! Các Làng quê VN vốn là một thực thể sống động, hình thành đã rất lâu đời, cảnh quan kiến trúc mang đậm dấu ấn của nhiều kiếp người, đã in sâu trong tâm khảm của mỗi người VN

- Điều đáng quan tâm hơn nữa là trong xu thế kiến trúc nông thôn đang

“thành thị hoá” thì cơ sở hạ tầng kỹ thuật lại không được quy hoạch, cải tạo lại, hoặc quy hoạch manh mún thiếu sự kết nối toàn vùng, nên đã phá vỡ cấu trúc không gian truyền thống, gây ô nhiễm rất nặng nề

- Tựu trung có thể là cơ sở pháp lý còn thiếu đồng bộ, chưa kịp thời Công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch phải triển khai cụ thể, cần tôn trọng hiện trạng, nhưng phải hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và tiếp tục kế thừa hạ tầng vốn có, công tác tuyên truyền để xã hội hiểu, đồng tình và tham gia thực hiện còn ít, chưa hiệu quả Nhưng có lẽ “tội lớn” phải chăng chính là sự yếu kém của cả bộ máy quản lý nhà nước hữu quan?

Không nằm ngoài quy luật phát triển của thành phố, xã Kim chung nói riêng hay huyện Đông Anh nói chung đang có những bước chuyển mình mạnh

mẽ cả về kinh tế - văn hóa – xã hội Kim Chung là xã ven đô, nằm trong khu vực quy hoạch phát triển của thủ đô Hà Nội đang chịu ảnh hưởng mạnh của quá trình đô thị hóa Phía Nam của xã là khu công nghiệp Bắc Thăng Long với diện tích hơn 70ha đã góp phần thúc sự tăng trưởng trên toàn xã và hình thành

3

khu đô thị mới Kim Chung – Khu vực thôn Hậu Dưỡng Trong những năm gần đây kinh tế của xã phát triển khá nhanh trung bình từ 12 -15%/năm Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn đang diễn ra nhanh theo hướng tăng nhanh thu nhập từ ngành dịch vu, thương mại, giảm dần tỷ trọng cơ cấu ngành nông nghiệp Kinh tế của xã phát triển đã tạo ra diện mạo mới cho khu vực nông thôn, đời sống vật chất, văn hóa tinh thần nhân dân trong xã được nâng cao một bước, tiềm lực kinh tế của người dân và của xã đã được tăng cường Trên địa bàn xã đang hình thành các điểm dân cư theo hướng văn minh, hiện đại, hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật được tăng cường về số lượng, nâng cao năng lực phục vụ đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu phát triển sản xuất và phúc lợi xã hội của nhân dân

Đặc biệt, xã Kim Chung nằm trong đô thị lớn, yếu tố đan xen giữa đô thị

và nông thôn chưa có hướng dẫn cụ thể, vì vậy việc áp dụng các văn bản máy móc giữa đô thị và nông thôn là không thể tránh khỏi Do đó, việc quản lý xây dựng theo quy hoạch tại xã Kim Chung là rất cần thiết, nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng trên địa bàn xã, bảo đảm thúc đẩy quá trình phát triển nông thôn

xã Kim Chung theo quy hoạch được duyệt, xây dựng nông thôn mới xã Kim Chung theo các tiêu chí của Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới, từng bước phát triển hoàn thiện về hạ tầng, đáp ứng nhu cầu làm việc, sản xuất, nâng cao đời sống của người dân, đồng thời giữ gìn nét đặc trưng của nông thôn

Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Quản lý xây dựng theo Quy hoạch xã

Kim Chung, huyện Đông Anh, Hà nội” là cấp bách và cần thiết

Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác Quản lý xây dựng và xây dựng tại các Làng trên địa bàn xã Kim Chung, huyện Đông Anh, Hà Nội, đề xuất các giải pháp quản lý xây dựng theo quy hoạch trong các giai đoạn phát triển

4

của xã Kim Chung Nhằm góp phần tăng cường trật tự xây dựng, đảm bảo tính hiệu quả và khả thi của quy hoạch được duyệt, đảm bảo xây dựng nông thôn mới xã Kim Chung theo Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý xây dựng trong các Làng theo quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã Kim Chung, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội

- Phạm vi nghiên cứu: Trên địa bàn xã Kim Chung, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội đã được lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới 1/5000 đến năm 2020

Nội dung nghiên cứu:

+ Nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch xã Kim Chung, huyện Đông Anh, Hà Nội

+ Xây dựng cơ sở khoa học về công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch tại Xã

+ Đề xuất giải pháp quản lý xây dựng theo quy hoạch xã Kim Chung, huyện Đông Anh, Hà Nội

Phương pháp nghiên cứu:

- Khảo sát, điều tra: Phương pháp này trình bày các thành phần chủ yếu, các bước thực hiện bắt đầu bằng việc thảo luận mục đích điều tra, nêu rõ thành phần và mẫu nghiên cứu, các công cụ điều tra được sử dụng, mối quan

hệ giữa các biến số, các câu hỏi nghiên cứu, các khoản mục điều tra cụ thể và các bước thực hiện trong phân tích số liệu điều tra

- Phân tích tổng hợp: Quá trình này bao gồm từ việc phân tích các yếu tố, tìm ra các luận điểm cần nghiên cứu và rút ra điểm chung, riêng của các yếu

tố đó Công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch nói chung và quản lý xây

5

dựng theo quy hoạch xã Kim Chung nói riêng, đòi hỏi việc phân tích các yếu

tố tạo nên hình ảnh nông thôn mới, những đặc điểm của khu vực nghiên cứu,

từ đó xác định phương pháp quản lý cho từng khu vực trên cơ sở sự liên quan với toàn khu đô thị

- So sánh đối chiếu: Công việc này yêu cầu các đối tượng nghiên cứu phải được xem xét dựa trên mối tương quan của chúng với nhau, với các thành tố bên ngoài

- Sự tham gia của cộng đồng trong quản lý: Phương pháp này đòi hỏi cộng đồng tham gia vừa mang tính chất chiều rộng (đa dạng về cách tiếp cận, các vấn đề đô thị gặp phải); tính chất chiều sâu (thể hiện việc “cộng đồng” được hiểu bao gồm không chỉ dân cư khu vực mà còn cả các tổ chức trong, tổ chức lân cận khu vực cần tham vấn, các chuyên gia, các thành phần lứa tuổi khác nhau, từ đó cùng có nhiều cách tiếp cận một vấn đề

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Cụ thể hóa quy định quản lý về xây dựng, quy hoạch xã, đáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn mới

- Đề xuất giải pháp quản lý hiệu quả các hoạt động xây dựng theo đúng quy hoạch đã được phê duyệt trên địa bàn nông thôn, phù hợp thực tiễn điều kiện của thủ đô Qua đó có thể áp dụng với một số nơi khác

Các khái niệm (thuật ngữ)

- Điểm dân cư nông thôn [20]

Theo Luật xây dựng 2014 điểm dân cư nông thôn là nơi cư trú tập trung của các hộ gia đình gắn kết với nhau trong sản xuất, sinh hoạt và các hoạt động xã hội khác trong phạm vi một khu vực nhất định, được hình thành do điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội, văn hoá và các yếu tố khác

- Quy hoạch xây dựng nông thôn: [20]