Tổ chức không gian nhà ở kết hợp sản xuất làng nghề giò chả ước lễ, huyện thanh oai, thành phố hà nội (tt)

PHAN ĐỨC HẠNH TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NHÀ Ở KẾT HỢP SẢN XUẤT LÀNG NGHỀ GIÒ CHẢ ƯỚC LỄ, HUYỆN THANH OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SỸ KIẾN TRÚC Hà Nội - 2015 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO B

PHAN ĐỨC HẠNH

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NHÀ Ở KẾT HỢP SẢN XUẤT LÀNG NGHỀ GIÒ CHẢ ƯỚC LỄ, HUYỆN THANH OAI,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ KIẾN TRÚC

Hà Nội - 2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

PHAN ĐỨC HẠNH KHÓA: 2014-2016

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NHÀ Ở KẾT HỢP SẢN XUẤT LÀNG NGHỀ GIÒ CHẢ ƯỚC LỄ, HUYỆN THANH OAI,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Kiến trúc

Mã số: 60.58.01.02

LUẬN VĂN THẠC SỸ KIẾN TRÚC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS BÙI ĐỨC DŨNG

Hà Nội -2015

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

-

MỤC LỤC

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các bảng, biểu

Danh mục các hình vẽ, đồ thị

PHẦN MỞ ĐẦU

* Lý do chọn đề tài 01

* Phạm vi nghiên cứu, Đối tượng nghiên cứu 01

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN KIẾN TRÚC NHÀ Ở KẾT HỢP

SẢN XUẤT LÀNG NGHỀ GIÒ CHẢ ƯỚC LỄ, THANH OAI,

HÀ NỘI

04

1.1 Hiện trạng kiến trúc Nhà ở kết hợp sản xuất tại các làng nghề

ở Thanh Oai, Hà Nội

04

1.1.1 Điều kiện hình thành các làng nghề 04 1.1.2 Thực trạng làng nghề truyền thống ở châu thổ sông Hồng 05 1.1.3 Thực trạng làng nghề truyền thống ở Hà Nội 06 1.1.4 Thực trạng kiến trúc nhà ở kết hợp sản xuất tại một số làng

nghề tiêu biểu của huyện Thanh Oai, Hà Nội

08

1.2 Hiện trạng kiến trúc Nhà ở kết hợp sản xuất Làng nghề giò chả Ước Lễ, Thanh Oai, Hà Nội

12

1.2.1 Hiện trạng về Quy hoạch 12 1.2.2 Hiện trạng về Nhà ở 15

1.2.3 Hiện trạng Hạ tầng kỹ thuật, vệ sinh môi trường 24

1.2.4 Hiện trạng về Kiến trúc cảnh quan 30

1.2.5 Văn hóa phi vật thể 34

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC ĐỂ TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NHÀ Ở KẾT HỢP SẢN XUẤT LÀNG GIÒ CHẢ ƯỚC

LỄ

37

2.2.1 Nguyên lý thiết kế kiến trúc Nhà ở 39 2.2.2 Nguyên lý thiết kế kiến trúc theo xu hướng bền vững 43 2.2.3 Quy trình công nghệ tổng quát Xử lý nước thải chăn nuôi bằng hầm ủ Biogas - HPDE

45

2.2.4 Công nghệ năng lượng mặt trời 47

2.4.1 Xây dựng nông thôn trong đô thị - bài học từ Trung Quốc 54 2.4.2 Một số kinh nghiệm về công tác bảo tồn di sản kiến trúc làng ở các nước trên thế giới

58

2.4.3 Giới thiệu dự án bảo tồn làng cổ Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội

(Dự án hợp tác nghiên cứu giữa Cục Di Sản Văn hoá (Bộ Văn hoá

63

Thông tin - Việt Nam) và Trường Đại học Showa - Nhật Bản)

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NHÀ Ở KẾT HỢP SẢN XUẤT LÀNG NGHỀ GIÒ CHẢ ƯỚC LỄ

72

3.1.2 Gom các chức năng chung của từng gia đình 74 3.1.3 Quy hoạch khu nghề truyền thống 75

3.1.4 Quy hoạch các điểm dân cư 75 3.1.5 Quy hoạch Hạ tầng kỹ thuật 77 3.1.6 Quy hoạch cây xanh kiến trúc cảnh quan 82

3.2.1 Tổ chức không gian thôn xóm và nhà ở 83

3.2.2 Tổ chức không gian hộ gia đình 84

3.3 Đề xuất giải pháp về kỹ thuật - công nghệ 91 3.3.1 Giải pháp sử dụng công nghệ Biogas 91 3.3.2 Giải pháp sử dụng công nghệ Năng lượng mặt trời 92 3.3.3 Giải pháp sử dụng Máy giã giò công nghiệp 93

3.4 Đề xuất giải pháp về quản lý - khai thác - phát triển 93 3.4.1 Chính sách giáo dục đào tạo 93

3.4.4 Chính sách tuyên truyền nâng cao dân trí, quan trí 95 3.4.5 Các giải pháp về giữ gìn đặc trưng văn hoá vật thể và phi vật thể của làng nghề truyền thống

96

3.4.6 Các giải pháp về tài chính 97 3.4.7 Giải pháp về phát triển du lịch 98

B Kiến nghị 101 TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Tên đầy đủ

BTDS Bảo tồn di sản

BĐKH Biến đổi khí hậu

DD& CN Dân dụng và công nghiệp

NSĐP Ngân sách địa phương

XHCN Xã hội chủ nghĩa

UBND Ủy ban nhân dân

DANH MỤC BẢNG, BIỂU

Số hiệu bảng, biểu Tên bảng, biểu

Bảng 1.1 Hiện trạng hệ thống đường huyện qua xã Bảng 1.2 Hệ thống đường giao thông ngõ xóm

Bảng 1.3 Các công trình di tích

Bảng 2.1 Hiện trạng dân số

Bảng 2.2 Hiện trạng phân bố dân cư

Bảng 2.3 Hiện trạng kinh tế xã Tân Ước

DANH MỤC CÁC HÌNH MINH HỌA

Hình 1.1 Bản đồ vùng đồng bằng sông Hồng

Hình 1.2 Quy hoạch chung Hà Nội 2030 tầm nhìn 2050

Hình 1.3 Thực trạng nhà ở kết hợp sản xuất làng nghề nón lá Chuông

Hình 1.4 Ảnh chụp thực tế nhà ở làng Cự Đà

Hình 1.5 Thực trạng nhà ở kết hợp sản xuất làng nghề tương Cự Đà

Hình 1.6 Thực trạng nhà ở kết hợp sản xuất làng nghề lồng chim Dân

Hòa

Hình 1.7 Trích Quy hoạch chung huyện Thanh Oai 2030

Hình 1.8 Trích quy hoạch Nông thôn mới xã Tân Ước

Hình 1.9 Tổng thể quy hoạch làng Ước Lễ

Hình 1.10 Tổng quan hệ thống nhà ở

Hình 1.11 Vị trí và ảnh chụp mẫu nhà số 01

Hình 1.12 Mặt đứng và Mặt bằng mẫu nhà số 01

Hình 1.13 Vị trí và ảnh chụp mẫu nhà số 02

Hình 1.14 Mặt đứng và Mặt bằng mẫu nhà số 02

Hình 1.15 Vị trí và ảnh chụp mẫu nhà số 03

Hình 1.16 Vị trí và ảnh chụp mẫu nhà ở kết hợp kinh doanh

Hình 1.17a Mặt bằng nhà ở kết hợp kinh doanh

Hình 1.17b Mặt bằng nhà ở kết hợp kinh doanh

Hình 1.18 Ảnh chụp hiện trạng vệ sinh môi trường

Hình 1.19 Bố cục không gian làng nghề Ước Lễ

Hình 1.20 Trục cảnh quan làng nghề Ước Lễ

Hình 1.21 Thành phần cảnh quan tự nhiên làng nghề Ước Lễ

Hình 1.22 Thành phần cảnh quan nhân tạo làng nghề Ước Lễ

Hình 1.23 Ảnh chụp hội làng

Hình 1.24 Ảnh làng nghề

Hình 2.1 Quy trình công nghệ Biogas

Hình 2.2 Quy trình công nghệ Biogas phục vụ sản xuất - đốt - phát điện

Hình 2.3 Nguyên lý hoạt động bình năng lượng mặt trời

Hình 2.4 Nhà ở nông thôn Trung Quốc

Hình 2.5 Nông thôn ngoại thành – nơi cung cấp rau sạch cho đô thị

Hình 3.1 Quy hoạch phân vùng bảo tồn

Hình 3.2 Minh họa phương án ghép 02 hộ gia đình

Hình 3.3 Minh họa phương án ghép 04 hộ gia đình

Hình 3.4 Quy hoạch khu nghề truyền thống

Hình 3.5 Quy hoạch khu dân cư mới

Hình 3.6 Quy hoạch hệ thống giao thông

Hình 3.7 Quy hoạch hệ thống cấp nước

Hình 3.8 Quy hoạch hệ thống cấp điện

Hình 3.9 Mặt bằng Tổng thể 1

Hình 3.10 Phối cảnh tổng thể

Hình 3.11 Mặt bằng Tổng thể 2

Hình 3.12 Phương án cải tạo Mặt bằng tổng thể 2

Hình 3.13 Mặt bằng Nhà chính

Hình 3.14 Phối cảnh nội thất nhà chính Hình 3.15 Mặt bằng Nhà sản xuất Hình 3.16 Khu vực Bếp + Sản xuất Hình 3.17 Khu chăn nuôi

Hình 3.18 Biogas

Hình 3.19 Pin năng lượng mặt trời Hình 3.20 Máy giã giò

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Làng Ước Lễ, huyện Thanh Oai, Hà Nội là một làng có nghề truyền thống làm giò, chả lâu đời Cùng với sự phát triển nhanh chóng của kinh tế xã hội, nghề làm giò chả truyền thống đã trở thành nguồn kinh tế chính của nhiều hộ gia đình trong làng Song song với nguồn lợi kinh tế, việc ô nhiễm do rác thải làng nghề đã trở thành một vấn đề cấp thiết cần giải quyết Việc tổ chức một không gian sống và sản xuất theo xu hướng phát triển mới trong đó vẫn giữ được những nét truyền thống của làng nghề trở thành câu hỏi cho những nhà làm quản lý, quy hoạch và kiến trúc Với lý do này, tôi chọn đề tài “Tổ chức không gian Nhà ở kết hợp sản xuất làng nghề giò chả Ước Lễ, huyện Thanh Oai, Hà Nội”

Cổng làng Ước Lễ

2 Phạm vi nghiên cứu, Đối tượng nghiên cứu

- Phạm vi nghiên cứu là làng nghề giò chả Ước Lễ, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội;

2

- Đối tượng nghiên cứu là việc Tổ chức không gian Nhà ở kết hợp sản xuất làng nghề giò chả Ước Lễ, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Đánh giá hiện trạng

Đánh giá hiện trạng việc tổ chức không gian Nhà ở kết hợp sản xuất của làng nghề, các dạng nhà ở làng nghề tiêu biểu Sự biến đổi của các dạng nhà ở làng nghề và nguyên nhân gây ra sự biến đổi đó

3.2 Đề xuất

Đề xuất một số giải pháp tổ chức không gian Nhà ở kết hợp sản xuất phù hợp với sự phát triển của kinh tế xã hội, giữ gìn kiến trúc truyền thống, thân thiên với môi trường nhưng vấn đáp ứng được nhu cầu tiên nghi sống và sản

xuất kinh tế làng nghề

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp điều tra: Khảo sát lịch sử, thực trạng điều kiện tự nhiên và

xã hội của làng

4.2 Các phương pháp phân tích, suy luận: Phân tích suy luận, diễn dịch đánh giá từ chung đến riêng, hoặc quy nạp từ riêng đến chung

4.3 Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi với các chuyên gia quy hoạch - kiến trúc, các nhà xã hội học, nghiên cứu xu hướng phát triển trong tương lai 4.4 Phương pháp tham chiếu: Thu thập các tài liệu liên quan (Các báo cáo khoa học của ngành, các dự án, số liệu thống kê, ảnh chụp, bản vẽ,… các tiêu chuẩn, quy phạm có liên quan) Tham khảo kinh nghiệm trong nước và quốc tế cùng các cơ sở khoa học, thực tiễn để đề xuất những định hướng bảo tồn

5 Cấu trúc luận văn

3

Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung chính của luận văn có ba chương gồm có:

- Chương I: Tổng quan Nhà ở kết hợp sản xuất làng nghề giò chả Ước Lễ, huyện Thanh Oai, Hà Nội

- Chương II: Cơ sở khoa học để tổ chức không gian Nhà ở kết hợp sản xuất làng nghề giò chả Ước Lễ, huyện Thanh Oai, Hà Nội

- Chương III: Đề xuất các giải pháp tổ chức không gian Nhà ở kết hợp sản xuất làng nghề giò chả Ước Lễ, huyện Thanh Oai, Hà Nội

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

100

PHẦN KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ

A PHẦN KẾT LUẬN CHUNG

- Đô thị hóa là nguyên nhân chính dẫn đến sự chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp sang các mô hình kinh tế khác như dịch vụ nông nghiệp, sản xuất thủ công, kinh doanh thương mại từ đó làm biến đổi không gian nhà ở nông thôn truyền thống, gây ra các vấn đề về ô nhiễm môi trường, mật độ xây dựng tăng cao ảnh hưởng đến đời sống nhân dân

Do đó, việc tổ chức lại không gian sống và làm việc tại các làng nghề truyền thống Bắc Bộ nói chung và làng nghề giò chả Ước Lễ nói riêng nhằm đáp ưng tốt các yêu cầu mới đặt ra, phù hợp với điều kiện kinh tế gia đình nông thôn nhưng vẫn giữ được nhưng nét đẹp truyền thống của kiến trúc, của văn hóa là cần thiết

- Cơ cấu không gian kiến trúc Nhà ở truyền thống làng nghề giò chả Ước Lễ cơ bản không khác nhiều với nhà ở truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ Những nhà xây dựng hiện nay đều ít nhiều kế thừa đặc điểm của nhà truyền thống, đồng thời được cải tiến phù hợp với điều kiện sản xuất, kinh doanh, lối sống mới

- Trên cơ sở giá trị truyền thống, điều kiện tư nhiên, nhu cầu mới về kinh tế, sản xuất, xã hội, cơ sở hạ tầng, … đề tài đã đề xuất một số nguyên tắc, quan điểm, mô hình tổ chức không gian nhà ở kết hợp sản xuất tại làng giò chả Ước Lễ với nhiều giải pháp khac nhau, phù hợp với điều kiện kỹ thuật xây dựng, kinh tế của các hộ gia đình

- Những nghiên cứu trên đây đã góp phần bảo tồn, gìn giữ những kinh nghiệm; di sản về kiến trúc, quy hoạch, nghề truyền thống; thay đổi tạo ra một không gian sống mới tiện nghi và phù hợp hơn, làm cơ sở để xây dựng nông thôn mới phát triển bền vững theo hướng hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc

101

B KIẾN NGHỊ

- Cần xây dựng và hoàn chỉnh các văn bản pháp quy cần thiết như : tiêu chuẩn,

quy phạm, quy trình kỹ thuật, quy chế quản lý, … để làm cơ sở trong công tác thiết

kế, quản lý, xây dựng nhà ở nông thôn mới

- Quan tâm hơn nữa đến việc đào tạo, bồi dưỡng và xây dựng đội ngũ kiến trúc sư chuyên nghành về thiết kế nông thôn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao với việc tổ chức không gian nhà ở tại các vùng nông thôn trong quá trình đô thị hóa

- Đề ra những biện pháp về cơ chế, chính sách đẩy mạnh du lịch làng nghề, gắn lợi ích từ du lịch làng nghề với phát triển nghề truyền thống

- Tuyên truyền, kêu gọi, thu hút, tập hợp sự tham gia của các nghành, các chuyên gia và cộng đồng đến những vấn đề của nhà ở nông thôn trong quá trình đô thị hóa

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Toan Ánh, Làng xóm Việt Nam, Nhà xuất bản trẻ 2005

2 Bộ Xây dựng, Định hướng phát triển kiến trúc Việt Nam đến năm 2020, tháng

1/2000

3 Bộ Xây dựng, Định hướng và các giải pháp bảo tồn kiến trúc các làng truyền

thống ở Bắc Bộ, năm 2012

4 Bộ Xây dựng, Tiêu chuẩn nhà ở nông thôn, tháng 01/2015

5 Bộ Văn hoá- Thông tin, Luật Di sản Văn hoá, tháng 12/2000

6 Hoàng Đạo Cung, Làng xã đổi mới và truyền thống, Bài tham luận hội thảo

khoa học do Viện Nghiên Cứu kiến trúc tổ chức tháng 11 năm 2006

7 Chính phủ, Đồ án quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm 2030

tầm nhìn đến 2050, năm 2011

8 Cục Di sản Văn Hoá - Bộ Văn hoá Thông tin và Nhật Bản, Dự án Bảo tồn

làng cổ Đường Lâm

9 Trần Đức Hạnh, luận văn thạc sĩ kiến trúc: kiến trúc nhà ở truyền thống tỉnh

Hà Tây

10 Hoàng Đạo Kính, Di sản văn hoá bảo tồn và trùng tu, NXB văn hoá thông tin

2002

11 Mỵ Duy Hà, Luân văn Thạc sĩ đề tài Tổ chức không gian nhà ở nông thôn mới

theo xu hướng bền vững, năm 2015

12 Dương Bá Phượng, Bảo tồn và phát triển làng nghề trong quá trình công

nghiệp hoá, Nhà xuất bản Khoa học xã hội năm 2001

13 Nguyễn Quân - Phan Cẩm Thượng, Mỹ thuật ở làng nhà, NXB Mỹ thuật Hà

Nội 1991

14 Ngô Huy Quỳnh, Lịch sử kiến trúc cổ Việt Nam, NXB Văn hóa thông tin,

1998

15 Sở văn hoá thông tin và thể thao Phú Thọ, Di tích và danh thắng vùng đất tổ,

xuất bản năm 1998

16 Sở VHTT tỉnh Bắc Ninh ,Văn hiến Kinh Bắc

17 Sở Văn hoá thông tin Hà Tây, Làng văn hoá Hà Tây, xuất bản năm 2003

18 Sở Văn hoá thông tin Hà Tây, Làng cổ ở Đường Lâm, xuất bản năm 2006

19 Hoàng Huy Thắng, Ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới đối với kiến trúc làng

truyền thống ở Bắc Bộ, Bài tham luận hội thảo khoa học do Viện Nghiên cứu

Kiến trúc, năm 2006

20 Nguyễn Đức Thiềm, Nguyên lý thiết kế kiến trúc nhà ở, Nhà xuất bản Khoa

học và Kỹ thuật năm 2007

21 UBND huyện Thanh Oai, Đồ án quy hoạch chung xây dựng huyện Thanh Oai

đến năm 2030, năm 2015

22 UBND huyện Thanh Oai, Đồ án quy hoạch nông thôn mới xã Tân Ước, năm

2015

Danh mục các trang Wed tham khảo:

- Boxaydung.gov.vn

- Chinhphu.vn

- Hanoi.gov.vn

- Thanhoai.hanoi.gov.vn