Xuất phát từ nhu cầu phát triển của xã hội, từ năm 2003 đến nay, phường Hạ Long được sự quan tâm của chính quyền tỉnh và thành phố thông qua các chương trình, dự án với sự hỗ trợ tích cự
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ & CÔNG TRÌNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC GS.TS.HOÀNG VĂN HUỆ
Hà Nội – 2016
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập chương trình thạc sỹ, chuyên ngành Quản
lý Đô thị và Công trình, khóa học 2014 - 2016 tại Trường Đại học Kiến trúc
Hà Nội Học viên đã được các thầy cô giáo truyền đạt cho những kiến thức và phương pháp luận nghiên cứu khoa học quý báu Đây chính là nền tảng kiến thức giúp các học viên tự tin, vững vàng hơn trong công tác và trong lĩnh vực nghiên cứu sau khi tốt nghiệp Học viên xin trân trọng cảm ơn toàn thể quý thầy cô trong Nhà trường Đặc biệt xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới GS
TS Hoàng Văn Huệ, là người trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất, giúp cho học viên hoàn thành luận văn tốt nghiệp thạc sĩ
Xin chân thành cảm ơn các Phòng, Khoa trong Nhà trường, cảm ơn phòng quản lý hạ tầng Sở Xây dựng Nam Định, phòng Quản lý đô thị thành phố Nam Định, UBND phường Hạ Long, đã giúp đỡ học viên hoàn thành luận văn này
Hà Nội, ngày … tháng … năm 2016
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Vũ Tuấn Anh
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Vũ Tuấn Anh
Trang 5NỘI DUNG CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CẤP, THOÁT NƯỚC TẠI PHƯỜNG HẠ LONG TP NAM ĐỊNH
5
1.1 Khái quát về thành phố Nam Định và phường Hạ Long 5 1.1.1 Giới thiệu chung về thành phố Nam Định 5 1.1.2 Phường Hạ Long thành phố Nam Định 13
1.2 Thực trạng cấp, thoát nước thành phố Nam Định và
1.2.1 Thực trạng cấp, thoát nước thành phố Nam Định 14
Trang 61.2.2 Thực trạng cấp, thoát nước phường Hạ Long 25
1.3 Thực trạng công tác quản lý cấp, thoát nước phường Hạ
2.4.1 Kinh nghiệm cấp nước 63
Trang 72.4.2 Kinh nghiệm thoát nước 69 2.4.3 Bài học kinh nghiệm rút ra để áp dụng cho phường Hạ Long 73
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CẤP, THOÁT NƯỚC
3.1.1.Đề xuất các giải pháp kỹ thuật về cấp nước 75 3.1.2.Đề xuất các giải pháp kỹ thuật về thoát nước 76
3.2.1 Giải pháp về cơ chế tổ chức 80 3.2.2 Giải pháp phối kết hợp giữa quản lý cấp, thoát nước với
3.2.3 Giải pháp cơ chế chính sách 87 3.3.4 Giải pháp tham gia của cộng đồng 92
Trang 8KĐTM Khu đô thị mới
QHCT Quy hoạch chi tiết
KCN Khu công nghiệp
NTCN Nước thải công nghiệp
NTSH Nước thải sinh hoạt
QCVN Quy chuẩn Việt Nam
TCCP Tiêu chuẩn cho phép
TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam
TNHH MTV Trách nhiệm hữu hạn một thành viên
VSMT Vệ sinh môi trường
XLNT Xử lý nước thải
Trang 9DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, …
Hình 1.1 Sơ đồ vị trí thành phố Nam Định trong vùng Nam Sông
Hồng Hình 1.2 Sơ đồ vị trí thành phố Nam Định trong tỉnh Nam Định Hình 1.3 Sơ đồ thành cổ Nam Định thời Pháp thuộc
Hình 1.4 Sơ đồ vị trí phường Hạ Long
Hình 1.5 Sơ đồ vị trí hiện trạng cấp nước thành phố Nam Định Hình 1.6 Trạm bơm Quán Chuột, thành phố Nam Định Hình 1.7 Nước thải xả ngập trên đường phố
Hình 1.8 Phế thải, vật liệu xây dựng tập kết trên hè, cống thoát
nước Hình 1.9 Nước thải được trực tiếp ra kênh mương thủy lợi Hình 1.10 Hiện trạng hạ tầng cấp 3 phường Hạ Long
Hình 1.11 Đường ống cấp nước bị vỡ, xì
Hình 1.12 Mương T3-11 đang trong giai đoạn thi công cải tạo
Hình 1.13 Một số ngõ ngập lụt, ô nhiễm môi trường trên địa bàn
phường
Hình 1.14 Mô hình tổ chức của Công ty TNHH một thành viên kinh
doanh nước sạch Nam Định
Trang 10Hình 1.15 Sơ đồ tổ chức Công ty TNHH MTV Công trình đô thị Nam
Định
Hình 1.16 Sơ đồ tổ chức quản lý cấp, thoát nước phường Hạ Long
Hình 2.1 Minh họa vòng tuần hoàn quản lý nước của Singapore.
Hình 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức ban giám sát cộng đồng
Hình 3.2 Sơ đồ tổ chức quản lý cấp, thoát nước phường Hạ Long
với sự tham gia của cộng đồng
Trang 12tư nâng cấp hạ tầng đô thị với những cách làm mới, hiệu quả và sáng tạo hơn nhằm giải quyết những vấn đề thách thức trong quá trình đô thị hóa ngày càng tăng nhanh ở Việt Nam nói chung và tỉnh Nam Định nói riêng
Thành phố Nam Định hiện nay là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Nam Định Trong những năm qua thành phố Nam Định luôn là đô thị tiên phong trong việc tạo dựng không gian phát triển đô thị với nhiều khu dân cư, khu đô thị mới được đầu tư xây dựng theo quy hoạch đã được duyệt Hệ thống cấp, thoát nước phục vụ cho cư dân đô thị được cải tạo, nâng cấp chỉnh trang góp phần tích cực thúc đẩy sự phát triển của thành phố trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa xã hội của Vùng Nam đồng bằng sông Hồng Trong những năm gần đây, thành phố Nam Định tập trung chú trọng đầu tư phát triển các khu vực đô thị mới, khu vực ngoại thành kết hợp với việc chỉnh trang nâng cấp cải tạo các khu vực đô thị cũ trong khu vực nội thành Điều đó đã và đang cho thấy
Trang 13hệ thống hạ tầng đô thị Hệ thống hạ tầng kỹ thuật, là nền tảng của sinh hoạt
đô thị, nó cung cấp các nhu cầu thiết yếu cho đời sống đô thị, trong đó cấp nước, thoát nước giữ vị trí quan trọng
Nhận thức được tầm quan trọng này, chính quyền tỉnh, thành phố đã ban hành một số cơ chế chính sách, thông qua các chương trình, dự án với sự hỗ trợ tích cực và hiệu quả của các tổ chức và các cơ quan hợp tác phát triển quốc tế nhằm cải thiện chất lượng về cấp, thoát nước trên địa bàn Tuy nhiên kết quả đạt được còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu nguyện vọng người dân thành phố
Phường Hạ Long nằm phía Đông Bắc thành phố Nam Định, có hai tuyến đường giao thông quan trọng thành phố đi qua là đường Trường Chinh
và đường Phù Nghĩa Trên địa bàn có 19 cơ quan doanh nghiệp và trường học Xuất phát từ nhu cầu phát triển của xã hội, từ năm 2003 đến nay, phường
Hạ Long được sự quan tâm của chính quyền tỉnh và thành phố thông qua các chương trình, dự án với sự hỗ trợ tích cực và hiệu quả của các tổ chức, cá nhân đã từng bước triển khai nâng cấp và quản lý cấp, thoát nước trên địa bàn phường Tuy nhiên với tình hình mới về phát triển đô thị như hiện nay, các công trình cấp, thoát nước của phường Hạ Long vẫn chưa đáp ứng nhu cầu cuộc sống của người dân Hệ thống cấp, thoát nước chưa được đầu tư nâng cấp và quản lý, đáp ứng kịp thời sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, công tác quản lý quy hoạch và tổ chức thực hiện đầu tư xây dựng theo quy hoạch còn nhiều bất cập, chưa phù hợp với điều kiện hiện tại Thực trạng cấp,
Trang 14Để góp phần đem lại hiệu quả trong công tác quản lý cấp, thoát nước tại các khu dân cư trên địa bàn phường Hạ Long yêu cầu đòi hỏi cần có những giải pháp, cơ chế chính sách và mô hình tổ chức quản lý phù hợp để khuyến kích thu hút các thành phần tham gia Nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng và quản lý đồng bộ cấp, thoát nước nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống của
người dân trên địa bàn Vì vậy, việc lựa chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý cấp,
thoát nước phường Hạ Long, thành phố Nam Định”, là hết sức cần thiết,
đáp ứng nhu cầu thiết thực và điều kiện thực tế của phường Hạ Long trong quá trình đô thị hóa và hiện đại hóa hiện nay
Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các giải pháp quản lý cấp, thoát nước trên địa bàn phường Hạ Long nhằm cải thiện điều kiện hạ tầng kỹ thuật, nâng cao chất lượng sống của người dân trên địa bàn phường
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
+ Đối tượng nghiên cứu: Quản lý cấp nước, thoát nước
+ Phạm vi nghiên cứu: Phường Hạ Long thành phố Nam Định
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra khảo sát thu thập số liệu, chụp ảnh hiện trạng
- Phương pháp hệ thống hóa
Trang 15- Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu
- Phương pháp vận dụng có tính kế thừa giá trị khoa học và các đề xuất mới
Nội dung nghiên cứu
+ Đánh giá thực trạng cấp, thoát nước tại phường Hạ Long thành phố Nam Định
+ Xây dựng cơ sở khoa học để công tác quản lý cấp, thoát nước đạt hiệu quả
+ Đề xuất các giải pháp quản lý cấp, thoát nước tại phường Hạ Long thành phố Nam Định - tỉnh Nam Định
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
- Ý nghĩa khoa học: Đề xuất một số giải pháp về quy hoạch, kỹ thuật, tổ chức quản lý, chính sách đầu tư để quản lý cấp, thoát nước phường Hạ Long, thành phố Nam Định làm căn cứ áp dụng vào thực tiễn
- Ý nghĩa thực tiễn: Áp dụng hệ thống các giải pháp quản lý cấp, thoát nước đã đề xuất sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống cấp , thoát nước tại phường Hạ Long, từ đó mở rộng ra thành phố Nam Định
Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, phần phụ lục và tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn gồm 03 chương:
CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CẤP, THOÁT NƯỚC TẠI PHƯỜNG HẠ LONG THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIẾN MỘT SỐ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO QUẢN LÝ CẤP, THOÁT NƯỚC PHƯỜNG
HẠ LONG – THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CẤP, THOÁT NƯỚC PHƯỜNG HẠ LONG – THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH
Trang 16THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 17KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Kết luận
Phường Hạ Long thành phố Nam Định là một trong những phường trung tâm nằm ở phía Bắc thành phố Nam Định được thành lập trên cơ sở các làng, xóm và các khu nội thị cũ Với tình hình chung về cơ sở hạ tầng kỹ thuật đang trong quá trình hoàn thiện tiến tới đồng bộ Trong những năm gần đây trên địa bàn phường đã và đang thực hiện nhiều dự án, quy hoạch, phát triển, nâng cấp hệ thống cấp, thoát nước đang diễn ra mạnh mẽ trên địa bàn phường tuy nhiên hiệu quả từ các dự án mang lại chưa cao, Những yếu tố này, ảnh hưởng nhiều bởi công tác quản lý cấp, thoát nước của phường, trong công tác này còn nhiều khó khăn, bất cập và hết sức phức tạp Việc nghiên cứu đề tài
“Quản lý cấp, thoát nước phường Hạ Long, thành phố Nam Định” là việc
làm hết sức có ý nghĩa trong giai đoạn hiện nay Thông qua nghiên cứu đánh giá thực trạng công tác quản lý cấp, thoát nước tại phường Hạ Long nhằm chỉ
ra những bất cập tồn tại trong cơ chế chính sách, trình tự cách thức triển khai
và công tác quản lý trên địa bàn phường hiện nay Dựa trên cơ sở khoa học đề xuất các giải pháp khắc phục những tồn tại bất cập trên, lựa chọn các giải pháp hợp lý triển khai thực hiện quản lý cấp, thoát nước tại phường Hạ Long
Trong quá trình nghiên cứu, luận văn căn cứ vào các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật đã được nhà nước quy định và ban hành, hệ thống các văn bản pháp quy của nhà nước, của thành phố và tỉnh Nam Định, đồng thời áp dụng, học tập những kinh nghiệm phù hợp về công tác quản lý hệ thống cấp, thoát nước của các đô thị trong và ngoài nước Chính vì vậy các đề xuất, các giải pháp trong công tác quản lý cấp, thoát nước tại phường Hạ Long thực sự mang tính khoa học, tính thực tế phù hợp với yêu cầu hiện nay, làm cơ sở triển khai áp dụng trên tất cả các phường trên địa bàn thành phố, nhằm nâng cao hiệu quả dự án về hạ tầng kỹ thuật cải thiện chất lượng sống người dân
Trang 18Kiến nghị
Trong thực tế thời gian qua thực hiện chủ trương nhà nước và nhân dân cùng làm với các giải pháp huy động nguồn lực trong dân Tuy nhiên chưa có những quy định mang tính pháp lý và mang tính định lượng, vì thế tại nhiều địa phương, chủ trương và giải pháp chưa đi liền với nhau Trạng thái nâng cấp cải tạo cấp, thoát nước không theo nhu cầu nguyện vọng của người dân dẫn đến dự án triển khai thiếu hiệu quá, việc huy động các nguồn lực trong dân không tính đến tiềm lực kinh tế của dân và không tính đến trạng thái trong đô thị có sự phân hóa giàu nghèo gây khó khăn thêm đối với người nghèo đã giảm tính tích cực của giải pháp huy động các nguồn lực từ cộng đồng để phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị Toàn bộ những đề xuất giải pháp về
cơ chế chính sách, mô hình quản lý, công tác giải phóng mặt bằng , trong Chương III của luận văn về công tác quản lý cấp, thoát nước phường Hạ Long, sẽ được UBND thành phố, UBND phường nghiên cứu và đưa vào áp dụng và triển khai thực hiện trên địa bàn phường
- Đối với với các dự án đầu tư nâng cấp hệ thống cấp, thoát nước đô thị cần phải có sự huy động cộng đồng dân cư tham gia, cần nghiên cứu đảm bảo lợi ích giữa 3 bên chủ thể Chính quyền đô thị - Chủ đầu tư - Cộng đồng dân
cư sống trên địa bàn
- Đối với các Bộ ban ngành: Cần tiến hành tập trung rà soát, chỉnh sửa
bổ sung và hoàn thiện hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn, tiêu chuẩn đối với công tác quản lý cấp, thoát nước đô thị Tạo cơ sở pháp lý vững chắc, cơ chế chính sách rõ ràng, cụ thể và đồng bộ để cấp cơ sở dễ áp dụng và triển khai thực hiện phù hợp với tình hình phát triển triển mới
Các Bộ, Ngành liên quan như Bộ Tài nguyên môi trường, Bộ Xây dựng… cần ban hành những văn bản pháp lý hướng dẫn cụ thể hóa các quy định về nâng cấp và quản lý cấp, thoát nước Phân cấp quản lý phải được thực
Trang 19hiện một cách triệt để, tránh hình thức, chồng chéo và phải được cụ thể hóa bằng các quyết định, chỉ thị, văn bản… Tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn và công tác kiểm tra đối với việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, tránh dân chủ hình thức
- Đối với UBND tỉnh Nam Định: Cần sớm lập chương trình phát triển
đô thị cho toàn tỉnh, trong đó chỉ ra những dự án cần thiết nâng cấp đặc biệt
là đối với hệ thống cấp, thoát nước, hoàn thiện và nghiên cứu ban hành các cơ chế đặc thù về quản lý cấp, thoát nước đối với tỉnh Nam Định nói chung và thành phố Nam Định nói riêng
- Đối với các sở ban ngành tỉnh Nam Định: Xây dựng lộ trình, kế hoạch
và các bước thực hiện đối với các dự án cấp, thoát nước Cụ thể hóa các chủ trương chính sách của UBND tỉnh, có những hướng dẫn cụ thể, khoa học phù hợp với điều kiện của địa phương Quan tâm đến việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về nâng cấp và quản lý cấp, thoát nước đưa các nội dung này vào các cuộc thi tìm hiểu hay phong trào thi đua của các tổ chức, đoàn thể
- Đối với UBND thành phố Nam Định: Lập chương trình kế hoạch, lộ trình cụ thể đối với quản lý cấp, thoát nước trên địa bàn thành phố Tăng cường công tác tuyên truyền nên thực hiện đều đặn, thường xuyên, đồng thời cần nhân rộng các điển hình tiên tiến trong xây dựng và quản lý các công trình cấp, thoát nước trên địa bàn, có cơ chế và công cụ để cộng đồng tham gia có hiệu quả
- Đối với UBND phường Hạ Long: Rà soát các dự án ưu tiên thực hiện trong thời gian tới, ban hành cơ chế huy động nguồn lực của người dân trên địa bàn phường đối với từng dự án cụ thể kết hợp với công tác truyên truyền thay đổi nhận thức của người dân đối với dự án nâng cấp và quản lý cấp, thoát nước