BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa) BÁO cáo xây DỰNG TIÊU CHUẨN dược điển CHO dược LIỆU HUYẾT dụ (cordyline fruticosa)
Trang 1Muc luc
Trang 2MO DAU
Trong nghành Y tế, tiêu chuẩn của nguyên liệu làm thuốc, của các dạng chế phẩm được cơ quan quản lý nhà nước cao nhất ban hành là các tiêu chuẩn được tập hợp trong
bộ Dược điển Việt Nam do Bộ Y tế ban hành Tuy nhiên, phải hiểu răng đây lại chỉ là những tiêu chuẩn tối thiêu mà các nguyên liệu làm thuốc cần phải đạt để có thể được coi
Số lượng các được liệu được sử dụng làm thuốc lưu hành trên thị trudng kha @ lớn Tuy nhiên, không phải tất cả các dược liệu trên đều có tiêu chuẩn Vì dán lý do, chỉ
có một số tương đối hạn chế của những dược liệu thông dụng, được sử dụnÈ nhiều, có
độc tín cao hay có giá trị cao là có tiêu chuẩn
Cây huyết dụ (bộ phận dùng là lá) từ lâu trong dân gian x su dung lau voi nhiều công dụng trị bệnh như rong huyết, rong kinh, ho ra ết ly ra máu, trĩ, viêm
ruột, xuất huyết tử cung, tiểu tiện ra máu
Cho tới nay những nghiên cứu về thành pha óa học, tác dụng được lí của Huyết
Dụ còn nhiều hạn chế Hầu như chưa có tiêu chuận đầy đủ nào đề làm thước đo đánh giá chất lượng của dược liệu này Mặc khác, với.tiỆe sử dụng nhằm lẫn dược liệu, giả mạo
hay chiết bớt hoạt chất hiện nay, xây dự ột tiêu chuẩn đề định danh, chống nhằm lẫn
và xác định hàm lượng các thành phâ ác dụng dược lí trong được liệu là việc làm rất cần thiết, không những góp phần vag” ệc đây lùi các sai phạm trên, mà còn đảm bảo chất lượng nguồn nguyên liệu ứng dựng làm thuốc hay sản xuất thuốc
Vì những lý do trê cáo “Xây dựng tiêu chuẩn được liệu Huyết Dụ” đã tổng hợp các tài liệu về ake tiêu chuẩn định tính, định lượng, đông thời quan sát vi học
và đưa ra các đặc dié an dạng cân thiết đề phân biệt chồng nhằm lẫn dược liệu
Trang 3Chương 1 - TONG QUAN
1.1 Giới thiêu
1.1.1 M6 ta:
Cay nho, cao khoang 2 m Than manh, mang nhiều đốt sẹo, ít phân nhánh.Lẩ mọc tập trung ở ngọn, xêp thành 2 dãy, hình lưỡi kiếm, dai 20-50 cm, rong & ] , ĐỐC thắt lại, đâu thuôn nhọn, hai mặt mau do tia, có loại lại chỉ có một mã ấở, còn mặt kia mẫu lục xám; cuống đài có bẹ và rãnh ở mặt trên Cụm hoa aS on than thành chùm xim hoặc chùy phân nhánh, dài 30-40 cm, moi nha ng rất nhiều hoa mâu trắng, mặt ngoài mâu tía; lá đài 3, thuôn nhọn, aaah hoi that lai 6 giữa; nhị 6, thò ra ngoài tràng; bầu có 3 ô Quả mọng ae ùa hoa quả: tháng
1.1.2 Phân bố:
Cây được Edn pds > nơi trong nước ta
vào mùa hè.Khi trời khô ráo, cắt lá, loại bỏ lá sâu, đem phơi hay sấy nhẹ
đến khô Á thu hái quanh năm, rửa sạch, phơi khô
12.1 Công dụng:
—& Chữa rong kinh, rong huyết
$ Chữa bị thương ứ máu hay phong thấp đau nhức
% Chita kiét ly ra máu,viêm ruột
$ Ho ra máu
Trang 41.2.2 Cach ding:
Có thể dùng nhiều dạng khác nhau nhưng thường dùng nhất là đun sôi lấy nước uống (ngày uống 2 chén),dùng lá tươi giã nát lây nước uống,sắc lây nước uống
L2.3 Bài thuốc dân gian:
- Chữa rong kinh, rong huyết: Lá Huyết Dụ 20g rễ cỏ tranh 10g, đài tôn tại củ quả mướp 10g, rễ cỏ gừng 8g Tất cả mang thái nhỏ sắc với 400 mÏ nước còn 100ml
- Chữa bị thương ứ máu hay phong thấp đau nhức: Dùng huyết đc lá, hoa, rễ 30g, huyệt giác IŠø, săc uông đên khi khỏi
- Chữa kiết ly ra máu: Lá huyết dụ 20g, cỏ nhọ nồi 12g, pic 20g Rửa sạch, giã
nát, thêm nước, gạn uống Dùng 2-3 ngày `
- Chữa ho ra máu: Lá Huyết dụ 10g, rễ Rẻ quạt ‘A ắc bách điệp sao đen 4g, lá Thài lài tía 4g Tất cả phơi khô, sắc chia làm 2 — 3 là ø trong ngày
ey Chương 2 - KET QUA THUC NGHII
2.1 Kiém nghiệm dược liệu bằng gio pháp vi Học
2.1.1 Bóc tách biếu bì
Hình 1 (Bóc tách biểu bì)
Trang 52.L2 Soi bột dược liệu
2.1.3 Cắt nhuộm vỉ phẫu lá
Cách nhuộm: tiến hành tuân tự sau
- _ Ngâm lát cắt vào dung dịch Javel từ 15 — 30p (cho đến khi thay lát cắt trở nên trăng) rửa băng nước cất nhiêu lần
- _ Ngâm lát cắt vào dung dịch acid acetic 1%-3% trong 2p để lấy Javel còn sót-lải Rửa bằng nước cất
- _ Ngâm vào Lugol từ 5 — 10 phút Rửa bằng nước cất nhiều lần
2.2 Phân uàp h tính thành phần hóa học
Xác đi nhóm hơp chất tan trong dich cần
Cá iết dịch cồn: cân 10 — 15g bột được liệu, cho vào bình định nón nút mài rồi cho 00ml cồn 96%, đun trên bếp cách thủy 30 phút Tiền hành loại tạp, đun nóng rồi cho vào khoảng 1 — 2 muỗng than hoạt tính khuấy đều, đun 5 phút rồi lọc nóng
Dịch chiết cồn được dùng để xác định các nhóm hợp chất sau:
1 Alkaloid
2 Tanin
Trang 6Saponin
Acid hữu cơ
Coumarin
Flavonoid
Triterpenoid tu do
Chat khir
#Dinh tinh Alkaloid
Lấy khoảng 5 ml dung dịch côn cho vào chén sứ, bốc hơi tới cắn Hòa cắ “trong 2— 4 ml dung dịch acid hydroclorid 5% Chia dung dịch acid vào 4 ống nghiệ ỏ Định tính alkaloid bằng các thuốc thử: Mayer, Bertrand và Bouchardat &
So sánh kết quả với ống chứng không thuốc thử Nếu dung dịch đục hoặc có tủa:
ee
=>Kết luận: Dung địkÈ không đục, không có tủa, khong c6 Alkaloid
#Dinh tính Tanin: `
+
Lay 2 mbdieh chiết cho vào chén sứ,bốc hơi tới cắn.Hòa tan cắn với 4ml nước trên
bếp cách thủy Võc dịch chiết vào 2 ống nghiệm
Os 1:Pha loãng 0.5ml dịch chiết với 1ml nước cất.Thêm 2-3 giọt thuốc thử recy ie lắc đều.Nếu dung dịch có màu xanh đen hay xanh rêu thì có Polyphenol
=Két luận: Dung dịch không có màu xanh đen hay xanh rêu, không có polyphenol + Ông 2:Thêm vào dịch lọc 5 giọt dung dịch gelatin muối, lắc đều,so sánh với ống chứng chứa dịch chiết ban đầu.Nếu có tủa bông trắng :cóTannin
Trang 7=›Kết luận: Dung dịch không có tủa bông trang khi cho dung dich gelatin
muối,không có Tanin
Lấy 5ml dịch chiết cho vào chén sứ, bốc hơi tới sắn tòa tan căn trong 5ml cồn 25% trên bếp cách thủy, lọc vào ống nghiệm Thêm ước và lắc mạnh theo chiều dọc ống Nếu có bọt bền: có Saponin t
© Lấy 2ml dịch chiết cho vào ông nghiệm.Pha loãng với Iml nước và thêm vào dung
địch một ít tỉnh thể Natri Carbonat.Nêu có các bọt khí nhỏ sủi lên từ các tỉnh thể Na;CO;,
có acid hữu cơ
Trang 8
&>Két ludn:kh6ng cé cdc bot khi nhỏ sủi lên từ tinh thé NasCO}, khong 6 acid hitu
Nhỏ vài giọt dịch chiết cồn lên một miếng giấy le>Bay hơi côn cho tới khô, nhỏ lên vết dịch chiết 1-2 giọt dung dịch KOH 10% trong#-cổh và sấy mở vòng ở 100 °C trong
10 phút Che một nửa vết dịch chiết băng một mi im loại và soi dưới đèn tử ngoại
365 nm Sau vai phút, lấy miếng kim loại ch vết dịch chiết ra Nếu phần bị che có cường độ phát quang yếu hơn nửa không bị›che nhưng sau đó sáng dân lên cho tới khi có cường độ tương đương: có counmarin mS
= Kết luân: Không có hiện roy phat quang, không có Coumarin
#Dinh tinh flavonoid:
+ Dinh tinh các dẫn chất c
Lây khoảng 5ml dị
khoảng 2 ml cồn 25%,loế vào I ống nghiệm nhỏ Thêm vào dung dich 1 ít bột magnesi kim loại và 0,5 ml HCY dd (phan ứng cyanidin) Nếu dung dịch có màu từ hông tới đỏ:
có flavonoid
ớc cho vào chén sứ, bôc hơi tới căn Hòa tan can trong
>Ké : Dung dịch không có màu từ hông tới đỏ, không có Flavonoid
* Dinh tinh-anthocyanosid:
iy 1 ml dich chiết cho vào 1 ống nghiệm nhỏ Thêm 2 — 3 giot dung dich acud
h loric 10% Nêu dung dịch có màu hông tới đỏ và chuyển sang màu xanh khi kiềm
he ăng dung dịch natri hydroxid 10%: có anthocyanosid
= Kết luân: Dung dịch có màu hông tới đỏ và chuyên sang màu xanh khi kiềm hóa bằng dung dịch natri hydroxid 10%, có Anthocyanosid
Trang 9
*#Dinh tinh proanthocyanidin:
Lấy 5 ml dịch chiết cho vào ống nghiệm Thêm 2 ml © dich acid hydroloric 10% và đun trong bêp cách thủy 10 phút Nêu dung dịch cớ hông tới đỏ: có
proanthocyanidin
= Kết luân: Dung dịch không có màu hông tới đổ) không có Proanthocyanidin
* Dinh tinh triterpenoid:
Lay khoảng 5 ml dich ether cho vao chế sử, bốc hơi tới cắn Hòa tan căn với 0,5
mÌ anhydride acetic rôi thêm vào dung dịcl›0,5 ml chloroform Chuyén dung dich vao 1 ống nghiệm nhỏ, khô Dùng pipet Pas ém can than 1 — 2 ml HạSO¿ để lên thành ông nghiệm đề nghiêng cho acid chảy xả đáy ông nghiệm Nơi tiếp xúc giữa 2 lớp dung dịch có màu đỏ nâu hay đỏ đến tím lớp dung dịch phía trên dần dần chuyển sang màu xanh lục hay tím: có Triterpet oÌđ (phytosterol hoặc các triterpen) tu do
'
=Kết luân: Nơi tiếp xúc giữa 2 lớp dung dịch có màu đỏ nâu, lớp dung dịch phía trên dần dần chuyên sang màu xanh lục, có Triterpenoid
Trang 10Đinh tính các chất khử:
Lấy 5ml dịch chiết cho vào 1 chén sứ, bốc hơi tới cắn Hòa tan cắn với 3ml nước
cất trên bếp cách thủy, để nguội và lọc qua giấy lọc Thêm vào dịch lọc 0,5ml dung dịch Fehling A và 0,5ml dịch Fehling B ÐĐun cách thủy 5 phút Nêu có tủa gạch đỏ dưới đáy ống nghiệm: có các hợp chất khử(chủ yêu là đường khử
~
- tđ $4
yh, Wy cry
7
un
he, gi
M rn 1% 1 fiche 1én
t “htc Gung & dic t
* “Rand và H
rr * ae endc rũ : tỉ
=› Kết luận: có kết tủa đỏ gạch g*n) láng dưới đáy ống nghiệm, có chất khử.
Trang 11BANG PHAN TICH SO BO THANH PHAN HOA THUC
VAT
Nhóm hợp chât Thuốcthử | Phảnứng dương | Kết quả ĐT trên | Kết
Dich chiét con
Không thủy Q
Triterpenoid tự do | Liebermann- | Đỏ nâu tím, lớp ® "9 Có
Burchard trên có màu xanh t
——
ON
C2
& hông tới đỏ
cà
N
~\| KOH Xanh Không
đen
muôi
Fehling
10
Trang 1232.3 Xác định độ am:
Lay I chén cân có nắp mài, sây đến khôi lượng không đôi ở 105°c Cân và ghi lại khối lượng của chén Cân vào đó 2g lá trà rồi đem sấy
trong tủ sấy ở nhiệt độ 105°c trong 2 giờ Lây chén ra và cho ngay vào
bình hút âm, hé mở nắp bình hút ẩm cho thông khí với bên ngoài trong
khoảng 1 phút rồi đóng kính bình hút âm.để nguội chén trong bình hú
âm 15 phút
Sau 15 phút, lấy chén ra, cân và ghi kết quả Tiếp tyesay trong | giờ và cân mẫu như trên cho đên khi kết quả 2 lần cân liền tiếp chênh lệch không quá 0,5 mg
Tính kết quả đồ âm của dược liệu theo công Hye sau: X="x 100%= _
Trong đó: X: độ âm dược lieyYÈ)
a: khối lượng được liệu trước khi say (g) b: khối J6ồng dược liệu sau khi sây
11
Trang 13Chwong 3 - XAY DUNG TIEU CHUAN DUOC DIEN
3.1/ Mô tả
Cây huyết dụ (Cordyline fruticosa(L),Asparagaceae)
Bo phan ding: Lá,hoa rễ
Phân bó: Cây của Châu Âu nhiệt đới, trồng làm cảnh phô biến ở nhiều nơi
Đặc điểm cảm quan:
“ Hình dạng màu sắc: Cây nhỏ cao cỡ 1-2m Thân mảnh to bằng ngón †ay cái, mang
nhiều vết sẹo của những lá đã rụng Lá mọc tập trung ở ngọn, v20 rộng 1,2- 2.4cm, mà đỏ tía;lá mặt trên có màu đỏ, mặt dưới có màu xanh àu trăng pha tím, mọc thành chùy dài ở ngọn thân Qủa mọng chứa I-2 hạt
3.2/ Vi phẫu lá
Vi phẫu mặt dưới lôi, mặt trên phăng Biểu bì trên và dưới giống nhau, mô mềm có
hình chủ nhật hay bầu dục có kích thước khôn và các khí không kiểu một lá mầm 3.3/ Soi bột dược liệu
Bột dược liệu có màu vàng ng mùi thơm nhẹ, có vị nhạt hơi đăng gôm các thành phân sau; các mảnh ban, soi ứng????
3.4/ Định tính
Cân 10 — 15g bột dược liệu, kho vào bình định nón nút mài rồi cho vào 100ml côn 96%,
đun trên bêp cách thủ phút Tiên hành loại tạp, đun nóng rôi cho vào khoảng 1 — 2 muỗng than hoạt tính Khuây đều, đun 5 phút rôi lọc nóng
A Lấy oie ynoi Lấy 1 ml dịch chiết cho vào 1 ống nghiệm nhỏ Thêm 2 — iốt d ng dich acud hydrochloric 10% Nếu dung dịch có màu hồng tới đỏ và
ae sang màu xanh khi kiềm hóa bằng dung dịch natri hydroxid 10%
ÿ 1á 5ml dịch chiết cho vào chén su, bốc hơi tới cắn Hòa tan cắn trong 5ml cồn 25% trên bếp cách thủy, lọc vào ông nghiệm Thêm 5ml nước và lắc mạnh theo chiều dọc ông
5/ Đô âm
Không quá 12% (bột dược liệu 2%)
12
Trang 146/ Chế biến
Chặt cây đem về nhà,bỏ thân ,lấy lá hoặc rễ đem rửa sạch sau đó đem phơi hoặc sấy khô
7/ Bảo quản
Đề nơi khô ráo,thoáng mát,tránh môc mọt
8/ Tinh vi,quy kinh
Có vị nhạt hơi đắng,tính mát
9/ Công năng chủ tri
$ Chữa rong kinh, rong huyết
$ Chữa bị thương ứ máu hay phong thấp đau nhức
$ Chữa kiết ly ra máu,viêm ruột
% Hora mau
10/ Cach ding
Có thể dùng nhiều dạng khác nhau ‘Shy nate dùng nhất là đun sôi lấy nước uống(ngày uống 2 chén),dùng lá tươi giã ây nước uông,săc lây nước uông
Chương 4: KÉT LUÂN
Phân tích thành phân ne thực vật bột dược liệu lá huyết dụ (Cordyline fruticosa (L.) A Cheval ) trong điều`Kiền phòng thí nghiệm qua dung môi Côn nhận thấy:
e
> Dược liệu có Rap hang chứa nhiều Anthocyanoid năm phân lớn trong dịch chiết
cồn không+thũy phân
> Có khả ø không chứa Tanin, Flavonoid, Coumarin
> N dược liệu có khả năng chứa Saponin
> So sinh v6i một số tài liệu về định tính sơ bộ thành phân hóa học cho thấy kết quả kha phù hợp; đặc biệt là các hợp chất Saponin, Anthocyanoid được đề cập ở hầu hết các tài liệu
13