Xây dựng hệ thống tài khoản để thực hiện kế toán tài chính và kế toán quản trị trong doanh nghiệp

LOINOII>AU H~ th6ng ali khoan kt tmin ta b9 ph~n quan trQng diu thanh cht d9 kt toan ban hanh ap d1;1ng cho cac ddn vi ke' toan... biet r5 rang giii'a ke' tm1n t~ti chinh va ke' toan qm

CHU NHI~M DE TAl: PGS.TS vo vAN NHJ

THANH VIEN: THS PHAN THJ THU HA

THS NGUYEN THJ MY HOANG THS Lu' THJ THANH NHAN

Ml)C Ll)C

? ~

LOIMODAU ,[! ~ K , ' A , , ? K CHUdNG I: TONG QUAN VE KE TOAN VA HI;: THONG TAl KHOAN KE TOAN 1

1 M " ,- ,- Qt so van e c ung ve e toan: d~ h ~ k"" , 1 1.1.f>inh nghia v€ Ke' toan: 1

1.1.2 Chuc nang ciia ke' toan: 2

1 1 3 K ,- e toan ta1 c m va e toan quan tq: , '• h' h ' k"" , ? • 3 1.1.4 Cac phu'dng phap ciia ke' toan: 4

1.2 Tai khoan va h~ th6ng tai khoan ke' toan: 6

1.2.1 Tai Khoan 6

1.2.1.1 Khai ni~m tai khoan 6

1.2.1.2 Ke't ca.' u ciia tai khoan 7

1 2 1 3 N guyen tac g 1 c ep tren cac tal " ~ h" h, " , kh oan e toan: ? k"" , 8 1 2 2 H" h"" v t ong cac ta1 , kh oan e toan: ? k"" , 9 1 3 H" h"" v t ong ta1 '• kh oan e oan ? k"" t , o ? mQt so quoc g1a : " , - , - • 12 1.3.1 Nh6m khong quy dinh h~ th6ng tai khoan ke' toan th6ng nhfft d~i d." lvn c o n om nay a v ong e oan cua y va n h h" ' 1' h" th"" k"" t " • M- ' A h 12 1.3.2 Nh6m quy dinh h~ tho'ng tai khoan ke' toan th6ng nhfft: 13

, , " K , ? K , , '

CHUdNG 2: f>ANH GIA HI;: THONG T AI KHOAN KE TOAN Hll;:N HANH QUY DJNH AP DlJNG CHO cAc DOANH NGHieP 14

2.1 Gioi thi~u h~ tho'ng tai khoan hi~n hanh 14

2.1.1 H~ tho'ng tai khoan ke' toan ban hanh theo QD15 14

2.1.2 H~ tho'ng tai khoan ke' toan ban hanh theo QD 48 24

2.2 Danh gia h~ tho'ng tai khoan ke' toan hi~ hanh: 30

2.2.1 Uu di~m 30

2.2.2 Nhu'qc di€m va cac h~n ch€: 30

A X ? "' ' X ,:? A CHu'dNG 3 : MQT SO GIAI PHAP VA KIEN NGHJ DE HOAN THieN 33

3.1 Quan di€m xay dl,l'ng: 33

3.1.1 Quan di€m phii hqp voi moi tru'ong phap ly va moi tru'ong kinh doanh cua VN 33

3.1.2 Quan di€m thich ling voi yeu cftu phat tri€n va h9i nh~p cua nen kinh t€ 33

3.1.3 Quan di€m thich hqp va thu~n lqi cho vi<%c ling d1;1ng tin hQC VaO cong tac ke' toan 34

3.2 Cac nguyen tile xay dl,l'ng: 35

3.2.1 Nguyen tile d6ng b9: 35

3.2.2 Nguyen tile th6ng nha't: 35

3.2.3 Nguyen tile ke't hqp 36

3.2.4 Nguyen tile linh ho~t, md 36

33 ac g1a1 p ap xay ng v C ~ •?• h~ "du' h"th"" ong a1 t'"kh? k""t oan e oan ~ 37

3.2.1 Giai phap ph1;1c v1;1 choke' toan tai chinh 37

3.2.1.1 Theo phu'dng an m()t thl h<% thdng tai khoan ke' toan ap d1;1ng cho DN c6 th€ du'qc xay dl,l'ng nhu' sau: 39

3.2.1.2 Theo phu'ong an 2 thl h<% th6ng tai khoan ke' toan ap d1;1ng cho DN c6 th€ du'qc xay dl,l'ng nhu' sau 44

3.2.2 Thie't ke' h<% th6ng tai khoan ke' toan ap d1;1ng cho ke' toan quan trj 51

3.2.3 Thay d6i phu'dng phap ke' toan chi phi san xua't va tinh gia thanh san h ,:/ kh" h h"" " k"" ~ ' h~ h 58 p am 1 t l,l'c Ivn ffil;IC tieu e toan ta1 c m

DANH M[/C TAl LII;U TRAM KHAO

LOINOII>AU

H~ th6ng ali khoan kt tmin ta b9 ph~n quan trQng diu thanh cht d9 kt

toan ban hanh ap d1;1ng cho cac ddn vi ke' toan H~ th6ng tai khoan la mo hlnh du'QC thie't l~p d~ tht{c hi~n phan lo~i va xfr ly thong tin g~n li~n VOi tii'ng d6i tu'<;jng ke' toan nh~m phl)C Vl) cho Vi~c ki~m tra, ki~m SOat SlJ' V~n d<)ng CUa d6i tu'<;jng ke' toan va cung dtp thong tin d~ l~p ra cac bao cao ke' toan theo yeu cfiu quan ly cua ddn vi ke' toan va cac d6i tu<;jng c6 lien quan

H~ th6ng tai khoan ke' toan c6 vi tri quan trQng va tac d<)ng trt{c tie'p de'n vi~c tht{c hi~n che' d9 ke' toan n6i chung va cong tac ke' toan n6i rieng t~i

ddn vj ke' toan H~ th6ng tai khoan du<;jc xay dlfng chung trong ph~m vi n~n

kinh te' va tung ddn vi ke' toan din cu vao di~u ki~n va d~c di~m ho~t d<)ng cua mlnh d~ v~n d1;1ng phu h<Jp Nhu v~y vi~c xay dt{ng h~ th6ng tai khoan phu h<Jp

va vi~c v~n dvng phu h<Jp h~ th6ng tai khoan vao ddn vi ke' toan c6 y nghia quan trQng trong vi~c tuan thu che' d<) ke' toan ding nhu dap ung t6t yeu cfiu xii'

ly thong tin d~ t~o ra du<Jc thong tin hii'u ich cho cac d6i tu'<;jng sii' d1;1ng

Nam du'<;jc tht{c hi~n theo QD15 va QD48 (ap d1;1ng cho doanh nghi~p nho va vua)

Nhln chung h~ th6ng tai khoan ke' toan theo quy dinh hi~n hanh da c6 nhii'ng thay d6i kha tich clfc, phu h<;Jp voi chugn mlfc ke' toan Vi~t Nam va thong 1~ qu6c te' Tuy nhien, vi~c ban hanh cung m<)t lllc hai h~ th6ng tai khoan ke' toan khac nhau du'QC V~n dl]ng VaO CclC lo~i hlnh doanh nghi~p tren Cd Sd dlfa vao SlJ' phan bi~t V~ quy mo cua doanh nghi~p cilng nhu khong CO SlJ' phan

biet r5 rang giii'a ke' tm1n t~ti chinh va ke' toan qm1n tri trong viec phan lo~i tai khoan da gay ra't nhi~u lang phi cho xa h9i, gay ra nhi~u lung tung kh6 khan cho doanh nghiep khi v~n dl.lng he thO'ng tai khoan vao cong tac ke" toan t~i ddn

vi mlnh Chinh nhii'ng h~n che' nay da lam cho tinh phap 1enh ciia che" d9 ke" toan kh6 c6 th€ bao dam m9t each ch~t che va thO'ng nha't d6ng thoi l~i vi

ph~m de"iet nam quy~n chii d<)ng d9c l~p ciia doanh nghiep trong t6 chU'c ke' toan ph1,1c v1,1 cho yeu du quan ly n9i b9 Xua't phat tu thl,l'c te', chung t6i da chQn nghieng cuu d~ tai "xay dl,l'ng he thO'ng tai khoan d€ thl,l'c hi en ke" toan tai chinh va ke" toan quan tri trong doanh nghiep"

Ml,IC tieu cua d~ tai la g6p phgn hoan thien he thO'ng tai khoan ke' toan

ap dl.lng thO'ng nha't cho cac lo~i doanh nghiep vdi cac quy mo khac nhau, d6ng thoi g~n ke"t du'QC viec thl,J'c hien ke' toan tai chinh Va ke" toan quan tri trong he thO'ng tai khoan ke" toan rna doanh nghiep V~n d1,1ng VaO di~U kien Cl,J th€ Trude m~t, n9i dung ciia d~ tai la hudng vao ph1,1c Vl,J cho gian d~y nhu'ng d!nh hudng lau dai la muO'n g6p phgn cling vdi ndi so~n thao va ban hanh che" d9 ke" toan thl,l'c hien viec hoan thien che' d9 ke' toan ap d1,1ng cho doanh nghiep Viet Nam d€ c6 th€ su d1,1ng thO'ng nha't, 6n dinh va lau dai

N9i dung d~ tai bao g6m ba chu'dng:

Chudng I: m9t sO' va'n d~ ly lu~n chung v~ tai khoan ke' toan va he thO'ng ati khoan ke" toan

Chu'dng II: danh gia h~ thO'ng tai khoan ap d1,1ng cho cac doanh nghi~p

Vi~t Nam

Chudng III: m9t sO' giai phap va kie"n nghi d€ hoan thi~n h~ thO'ng tai khoan ke' toan ap d1,1ng cho cac doanh nghi~p Vi~t Nam

D€ thvc hi~n dS tai, tcic gia su dtJng cac phu'ong phap: phu'ong phap so sanh d6i chie'u, phu'clng phap phan tich va t6ng hcjp, phu'clng phap h~ th6ng, phu'dng phap tie'p C~n ffi!JC tieu cac phu'clng phap nay du'QC SU d!Jng xuyen su6t trong qua trlnh nghien cuu d€ gia quye't cac v~n dS ly lu~n thlfc ti~n co lien quan de'n n9i dung nghien cuu dS ali ciing nhu dS xu~t cac giai phap hoan

thi~n

Tac gia mong don nh~n du'qc y kie'n dong gop cua cac thanh vien trong h<)i d6ng d€ hoan thi~n n<)i dung dS tai nh~m ph!Jc V!J t6t cho giang d~y va cho ling dtJng

CHUONG 1: TONG QUAN VE KE TOAN VA HI; THONG TAl KHOAN KE TOAN

1 M<)t s6 va'n d~ chung v~ ke' toan:

1.1 Dinh nghla v~ Ke' toan:

toan vua la mon khoa hQC, vua Ut ngh~ nghi~p qmln ly nen dinh nghla ke' toan cffn phai CO Slf tie'p c?n V~ d~c di~m nay

Du'di g6c d<) la m<)t mon khoa hQC thl ke' toan la khoa hQC v~ thong tin va ki~m

tra m9i di~n bie'n thlfc te' c6 lien quan de'n llnh vlfc kinh te' tai chinh ctia m<)t t6 chile Cl;l th~ (doanh nghi~p, tru'ong hQc ) thong qua m<)t s6 phu'dng phap rieng bi~t g~n li~n

vdi vi~c su dvng 3 lo~i thu'dc do: ti~n, hi~n v?t va thoi gian lao d<)ng trong d6 thu'dc a

b~ng ti~n Ia chti ye'u

Duoi g6c d<) la ngh~ nghi~p thl ke' ke' toan du'qc hi~u Ia cong vi~c tinh toan va ghi chep b~ng con s6 m9i hi~n tu'qng kinh te'- tai chinh phat sinh trong ddn vi d~ cung ca'p m<)t each toan di~n va nhanh chong cac thong tin v~ tlnh hlnh va ke't qua ho~t

d<)ng ctia ddn vi, tlnh hlnh su dvng v6n ctia ddn vi

B~ lam r6 hdn, c6 th~ phan tich tren cac m~t sau:

• V ~ hlnh thuc, ke' to an la vi~c tinh toan va ghi chep b~ng con s6 m9i hi~n

tu'qng kinh te'-tai chlnh phat sinh trong ddn vi vao cac lo~i chung tu, s6 sach c6 lien quan va qua d6 l?p ra du'qc cac bao cao ke' toan cffn thie't

• V ~ n<)i dung, ke' toan la vi~c cung ca'p thong tin v~ toan b<) di~n bie'n thlfc

te' trong qua trlnh ho~t d<)ng ctia ddn vi d~ phvc vv cho yeu cffu ki~m soat, danh gia va ra cac quye't dinh kinh te'

• v ~ tr~ng thai phan anh, ke' to an phan anh cii hai tr~ng thai tlnh va d<)ng

nhu'ng d<)ng la tr~ng thai thu'ong xuyen va chti ye'u

Trang 1

Theo lu~t ke' tmin thl ke' tmin du'<Jc dinh nghia: ke' toan la vil$c thu th~p, xU' ly, kiSm tra, phan tich va cung dip thong tin kinh te', tai chinh duoi hlnh thuc gia tri, hil$n

v~ t va thai gian lao d()ng

1.1.2 Chile nang cua ke' toan:

Xuftt phat tu dinh nghia ke' toan d tren, c6 th~ thfty dng ke' toan c6 2 chile nang trong cong tac quan ly: chile nang phan anh va chile nang giam dO'c

- Chile nang phan anh (chile nang thong tin) thS hil$n d ch6 ke' toan thlfc hil$n cong vil$c theo doi toan b() cac hil$n tu'<Jng kinh te' tai chinh phat sinh trong qua trlnh hot;lt d()ng cua don vi thong qua vil$c tinh toan, ghi chep, xU' ly va t6ng ke't cac dfi' lil$u c6 lien quan de'n qua trlnh ho?t d()ng va sll' dl;lng vO'n cua don vi

- Chile nang giam dO'c (chile nang kiSm tra) thS hil$n d ch6 thong qua s61il$u da du'<JC phan anh, ke' toan se n~m du'<JC m()t each CO hi$ th6ng toan bQ qua trlnh va ke't qua ho?t d()ng cua don vi, lam co sd cho vil$c danh gia du'<Jc dung d~n, kiSm soat ch~t

che tlnh hlnh chftp hanh lu~t phap, vil$c thl,I'c hil$n cac m1;1c tieu da dS ra nhAm gitip cho ho?t d()ng ngay cang mang lt;li hil$u qua cao

- Chile nang thong tin va chile nang kiSm tra c6 m6i quan hi$ voi nhau rfit ch~t

·che: thong tin la co sd dS kiSm tra, d6ng thai thong qua kiSm tra se gitip cho vil$c thong tin du'<Jc chinh xac, r6 rang va dfty du hon Hai chile nang nay du'<Jc thl,I'c hil$n bdi m()t hi$ thO'ng cac phu'ong phap ke' toan bao g6m: chung tu ke' toan, tai khoan, ghi s6 kep, tinh gia, bao cao ke' toan

V oi hai chile nang v6n CO nhu' neu tren nen ke' toan da trd thanh m()t cong Cl;l he't sue quan trQng trong quan ly cua ban than cac don vi ke' toan, va n6 ciing rftt cfin thie't

va quan tr9ng trong quan Iy cho nhung dO'i tu<Jng khac c6 quySn lcJi trlfc tie'p hay gian tie'p d6i voi ho?t d()ng cua don vi ke' toan nhu' chu sd hfi'u, ngu'ai cung cftp tin d1;1ng va hang hoa, cac nha dftu tu', co quan thue' ho~c cac co quan chile nang khac cua nha nu'oc

Trang 2

1.1.3 Ke' toan Uti chinh va ke' toan quan tri

Xua't phat tu yeu du cung ca'p thong tin va d~c di~m ciia thong tin du'<;ic cung ca'p cho cac d6i tu'<;ing khac nhau, ke' toan du'<;ic phan bi<$t thanh hai phan hi$: ke' toan tai chinh va ke' toan quan tri

- Ke' toan tai chinh la m9t phan hi$ thu9c hi$ th6ng thong tin ke' toan cung ca'p thong tin ve tlnh hlnh tai san, ngu6n v6n ciing nhu' tlnh hlnh va ke't qua ho;;tt d9ng ciia ddn Vi nh~rn phl;lC VlJ cho cac d6i tu'Qng sfr d1;1ng thong tin ben trong Va ben ngoai doanh nghi<$p, nhu'ng chii ye'u la cho cac d6i tu'<;ing d ben ngoai

Ke' toan tai chinh c6 m9t s6 d~c di~m din ban dn du'<;ic htu y: phan anh nhii'ng slf ki<$n da xay ra ( thong tin qua khu); thong tin cung ca'p g~n lien voi ph;;tm vi toan doanh nghi<$p; phai c6 d9 tin c~y cao, mang tinh phap l<$nh; thu'oc do du'Qc sii' dvng ph6 bie'n Ia thuoc do tien t<$

- Ke' toan quan tri ciing la m9t phan hi$ thong tin thu9c hi$ th6ng thong tin ke' toan cung ca'p thong tin ve qua trlnh hlnh thanh, phat sinh chi phi va thu nh~p khi thlfc hi<$n cac ke' ho;;tch ng~n va dai h;;tn Va CaC thong tin khac g~n lien VOi tung bQ ph~n ClJ th~

trong qua trlnh thlfc hi<$n mvc tieu chung do ddn vi de ra nh~m phvc vv cho nhu cfi u quan tri d cac ca'p d9 khac nhau trong- n9i b9 ddn vi Thong tin ke' toan quan tri phvc VlJ cho Vi<$c thlfc hi<$n cac chuc nang cua nha quan tq: ho;;tch dinh, ki~rn SOat va ra quye't dinh

Ke' toan quan tri ciing c6 m9t s6 d~c di~m can ban cfin du'Qc hru y: phan anh nhfi'ng Slf ki<$n dang Va s~p xay ra (thong tin dinh hu'ong cho tu'dng lai), thong tin cung ca'p g5n lien voi tung b9 ph~n, tung chuc nang ho;;tt d9ng trong ddn vi; c6 tinh linh ho;;tt va thich ung; khong rnang phap l<$nh; tuy theo thong tin cung ca'p rna sii' dvng cac thu'oc do khac nhau; sii' dvng cac phu'dng phap nghi<$p vv d~c thu (thie't ke' thong tin du'oi d;;tng SO sanh du'QC, dung phu'dng trlnh ho~C d6 thi d~ bi~u dien thong tin, )

Trang 3

K€ toan tai chinh va k€ toan qm1n tri c6 m6i lien h~ m~t thiSt trong qua trlnh td chuc thtfc hi~n va cung d(p thong tin Hai lo~ti kS toan nay t~o nen lien kSt d~ thong tin du<;jc cung ca'p mang tinh xuyen su6t, phan anh du'<;ic nhii'ng stf ki~n da, dang va s~p

xay ra trong ho~t d<)ng ciia m<)t td chuc, ddn vi

1.1.4 CAC PHVONG PHAP CUA KE TOAN

D~ thu th~p, phan lo~i, xii' ly, tdng h<;ip va cung ca'p thong tin thl kS toan phai sii' dt,mg m9t h~ th6ng cac phu'dng phap bao g&m: chung tu kS toan, tai khoan, ghi sd kep, tinh gia cac d6i tu<;ing kS toan va bao cao kS toan

(.) Tai khoan kS toan:

Day la phu'dng phap phan lo~i nghi~p Vl,l kinh tS phat sinh d~ cung ca'p thong tin

va ki~m soat s6 hi~n co va tlnh hlnh biSn d9ng cua tung d6i tu<;1ng kS toan trong ho~t

d<)ng ciia ddn vi k~ toan

(.) Ghi s6 kep:

Day la phu'dng phap ghi chep s6 ti€n ciia cac nghi~p Vl,l kinh tS phat sinh vao cac tai khoan c6 lien quan d~ phan anh n<)i dung kinh tS ciia nghi~p Vl,l trong m6i quan h~

giua cac d6i tu<;ing kS toan voi nhau

(.) Tinh gia cac d6i tu'<;ing kS toan:

Day la phu'ong phap bi~u hi~n gia tri ciia d6i tu'<;ing kS toan b~ng ti€n d~ phl,lc Vl,l cho vi~c tinh toan, ghi chep va t6ng h<;ip thong tin

(.) Bao cao kS toan:

Trang 4

Day la phu'dng phap tinh toan va t6ng h<;fp sfSli~u tu cac tai khm'ln ke' toan d~ xac l?p h~ th6ng cac chi tieu phan anh tlnh hlnh tai san, ngu6n vfSn cling nhu' tlnh hlnh va ke't qua ho~t d¢ng cua ddn vi ke' toan trong ky ke' toan

Cac phu'dng phap nay c6 lien h~ ch~t che voi nhau trong qua trlnh thl!c hi~n ke' toan Ngoai cac phu'dng phap tren, thl ki~m ke cling du'<Jc coila m¢t phu'dng phap ke' toan thl!c hi~n vi~c ki~m tra trl!c tie'p t~i ch6 sfS hi~n c6 cua cac lo~i tai san t~i ddn vi ke' toan d~ d6i chie'u voi sfS li~u da du'<;fc ghi chep trong cac tai khoan ke' toan nh~m

phat hi~n du<;fc cac tai khoan chenh l~ch thua, thie'u dn du<Jc xli' ly kip thoi N6i each khac thong qua phu'dng phap ki~m ke thl s6li~u ke' toan moi phan anh dung d~n s6

thl!c te' ve tlnh hlnh tai sltn cua ddn vi ke' toan

Sau day mo ta quan h~ giii'a cac phu'dng phap ke' toan

( 1) D6i voi cac nghi~p v~ kinh te' lien quan de'n d6i tu'<;fng ke' to an la tien t~ thl din

cu vao chung tu ke' toan d~ ghi vao cac tai khoan thong qua phu'dng phap ghi s6 kep

Trang 5

(2) f)Q'i VOi cac nghi~p VlJ kinh te' lien quan den cac d6i tu'<Jng ke' toan phi ti€n t~

thl tu chung tu ke' toan phai thong qua phu'dng phap tinh gia d~ bi~u hi~n thanh ti€n va ghi vao cac tai khoan thong qua phu'dng phap ghi s6 kep

(3) Khi ki~m ke phat hi~n thua, thie'u th~ phiii l~p chung tu xac nh~n d~ lam cd sd phap ly ghi vao tai khoan thong qua phu'dng phap ghi s6 kep

(4) Thong qua phu'dng phap tai khoan tie'n hanh tinh gia cho m<)t s6 d6i tu'<Jng d~ bi~u hi~n thanh ti€n tren chung tu ke' toan lam din cu de ghi vao tai khoan thong qua phu'dng phap ghi s6 kep

(5) Tu cac s6li~u du'<Jc tai khm1n cung cffp se tinh toan t6ng h<Jp s6li~u d~ l~p ra debao cao ke' toan nh~m cung cffp thong tin cho cac d6i tu'<Jng sa dt.Ing

1.2 Tai khoan va h~ th6ng tai khoan ke' toan:

1.2.1 Tai Khoan

1.2.1.1 Khai ni~m tai khoan

f)~ c6 du'<Jc thong tin v€ sv v~n d<)ng, thay d6i cua tung lo~i tai san, tung lo~i

ngu6n v6n cling nhu' cac qua trlnh ho~t d<)ng khac nhau cua ddn vi (sau day gQi chung

Ia do'i tu'<Jng ke' toan) nh~m phvc vv cho yeu cfi u quan ly cv th~ thl cfin thie't phai sl't

dvng cac tai khoan ke' toan

Tai khoan la phu'dng phap phan lo~i nghi~p vv kinh te' phat sinh theo yeu cffu phan anh va ki~m tra m<)t each thu'ong xuyen, lien tvc va c6 h~ th6ng s6 hi~n c6 va tlnh hlnh bie'n d<)ng cua tung lo~i tai san, tung lo~i ngu6n v6n cling nhu' cac qua trlnh

ho~t d<)ng khac nhau trong ddn vi ke' toan ( theo tung d6i tu'<Jng ke' toffn cv th~)

Qua d!nh nghia nay c6 th~ neu m<)t s6 d~c di~m cd ban cua phu'dng phap tai khoan:

V € hlnh thuc: la s6 ke' to an du'<Jc dung d~ ghi chep s6 hi~n c6 cling nhu' sv bie'n d<)ng cua tung d6i tu'<Jng ke' toan ClJ th~ dlJ'a tren Cd Sd phan lo~i CaC

Trang 6

V~ nQi dung: phan anh mQt each thu'ong xuyen, lien tl,IC Slf biSn dQng cua tung d6i tu'qng kC' toan trong qua trlnh ho;;tt d{?ng cua don vi

v~ chile nang: ki~m tra, giam sat mQt each thu'ong xuyen va kip thoi tlnh hlnh bao v~ va sii' dl,lng tung lo;;ti tai san, tung lo;;ti ngu6n v6n, tlnh hlnh ho;;tt d{?ng cua don vi kC' toan

Tai khoan du'qc mCJ cho tung d6i tu'qng kC' toan c6 n9i dung kinh tC' rieng

bi~t tuc Ia m6i lo;;ti tai san, m6i lo;;ti ngu6n v6n, tung lo;;ti chi phi, doanh thu, thu nh~p se sii' d1,1ng m9t tai khoan rieng

1.2.1.2 KC't ca"u cua tai khoan

Xua"t phat tU tinh khach quan Ia ba"t ky lo;;ti tai san, lo;;ti ngu6n v6n nao cling bao g6m hai m~t d9c l~p nhau nhu': ti~n m~t: thu chi; v~t li~u: nh~p - khfru; ngu6n v6n kinh doanh: tang len - giam xu6ng; vay ngan hang: vay - tra nq vay nen tai khoan kC'

toan du'qc chia thanh hai bend~ phan anh va giam d6c ca hai m~t d9c l~p d6

Ben trai tai khoan gQi la ben nq (Debit)

Ben phai tai khoan gQi la ben c6 (Credit)

Tai khoan kC' toan c6 mfiu nhu' sau:

Tai khoan

Chungtu Dien giai TK

S6 Ngay 1 s6 du d§ u thang ung

2 s6 phat sinh trong thang

3 s6 du' cu6i thang

1.2.1.3 Nguyen t~c ghi chep tren cac tai khmin ke' toan:

Trong m9t don vi ke' toan, tai san va ngu6n v6n bao g6m nhiSu lo~i khac nhau, hon nii'a cac qua trlnh ho~t d()ng l~i bao g6m nhiSu m~t, nhiSu giai do~n c6 d~c di~m

khac nhau nen d~ phan anh du'<Jc tinh da d~ng ciia cac d6i tu'<jng ke' toan thi h~ th6ng tai khoan dttqc quy dinh g6m nhiSu tai khoan khac nhau vs nguyen t~c phan anh vao tai khoan, c6 th~ chia thanh 3 nh6m co ban c6 nguyen t~c phan anh khac nhau

Nh6m cac tai khoan phan anh tai san

Nh6m cac tai khoan phan anh ngu6n v6n

Nh6m cac tai khoan trung gian du'<Jc dung d~ phan anh cac lo~i va qua trlnh ho~t d()ng khac nhau trong don vi ke' toan

• Nguyen t~c phan anh tren cac tai san phan anh tai san:

Phat sinh tang trong ky

S6 dtt cu6i ky

• Nguyen t~c ghi chep tren tai khoan phan anh ngu6n v6n:

Ben n<J:

s6 du' phat sinh giam trong ky

Ben c6:

Trang 8

• Nguyen tAc ghi chep tren cac tai khoan trung gian:

Nguyen tAc phan anh c6 tinh cha't da d<;1ng ph1,1 thu()c vao d6i tu'<Jng phan anh Tuy nhien c6 th~ trlnh bay nguyen tAc phan anh t6ng quat nhu' sau:

Ben N<;1: cac khoan du'<Jc ghi nh~n tu cac nghi~p v1,1 kinh te' phat sinh lam tang chi phi, lam giam doanh thu va thu nh~p ciing nhu' CaC khoan du'QC ke't chuy~n vao cu5i

ky

Ben C6: cac khoan du'QC ghi nh~n tu cac nghi~p Vl,l kinh te' phat sinh lam tang doanh thu va thu nh~p, laril giam chi phi ciing nhu' cac khoan du'qc ke't chuy~n vao cu6i ky

Cac tai khoan trung gian khong c6 s5 du' (phat sinh va ke't chuy~n toan b())

1.2.2 H~ th6ng cac tai khoan ke' toan:

H~ th6ng tai khoan ke' toan th6ng nha't la m()t b() ph~n quan trQng trong che' d() ke' tmin du'qc nha nu'oc quy djnh ap d1,1ng th6ng nha't trong n~n kinh te'

H~ th6ng tai khoan ke' toan la mo hlnh du'QC thie't ke' d~ phan lo(;li va xu ly thong tin gAn li~n voi tung d6i tu'<;fng ke' toan c1,1 th~ nham ph1,1c v1,1 cho vi~c ki~m soat tlnh hlnh ho(;lt d()ng t(;li doanh nghi~p va l~p ra cac bao cao ke' toan d~ cung ca'p thong tin hii'u ich cho cac d6i tu'<;fng su dt,Ing ben trong va ben ngoai doanh nghi~p

Khi xay dl,l'ng h~ th6ng tai khoan ke' toan th6ng nha't ngu'C1i ta phai dl,l'a vao cac can ell' sau:

- Can cu vao tinh da d<;1ng, phong phil ciing nhu' sv v~n d()ng, thay d6i cua cac d5i tu'<;jng ke' toan trong die'u ki~n chung cua n~n kinh te' trong m()t giai do(;ln nha't djnh

Trang 9

Thgc cha't ciia h~ th6ng t~ti khoan Ut m<)t h~ th6ng dinh san nhii'ng tlti khoan phai sii' d1,mg d~ phan lo~i Va phan anh CaC nghi~p Vl;l kinh te" phat sinh theo n<)i dung CUa tung lo~i tai san, tung lo~i ngu6n v6n cling nhu' tung qua trlnh ho~t d<)ng san xua't kinh doanh va nhii'ng ho~t d<)ng khac c6 tinh cha't rieng bi~t Qua h~ th6ng cac tai khoan se c6 du'qc thong tin dgy dii, toan di~n v~ cac lo~i tai san, cac lo~i ngu6n v6n cling nhu' tinh hinh va ke"t qua ho~t d<)ng ciia don vi

- Can ell' vao co che" kinh te" hi~n hanh dang du'qc v~n dl;lng vao hoan canh Cl;l th~

cua da't nuoc dS xac I~p nhii'ng tai khoan phan anh du<;~c cac m~t ho~t d<)ng khac nhau ciia doanh nghi~p trong m6i quan h~ ch~t che va nhi~u m~t voi nha nu'oc, voi cac d6i tu'qng khac nhau trong cling nhu' ngoai nu'oc E>6ng thoi cling cho phep c6 du'<;fc nhii'ng thong tin cgn thie"t dS danh gia dung d~n, kiP thoi hi~u qua kinh te" tren tung m~t ho~t

d<)ng, trong tung m6i lien h~ kinh te" cling nhu' trong ph~m vi toan b<) ho~t d<)ng ciia doanh nghi~p

- Can ell' vao nhii'ng nguyen t~c ke" toan va nhii'ng chu§'n mgc ke" toan d~ h~ thO'ng tai khoan c6 du'<;fc tinh hoa h<;fp va hi~n d~i du'<;fc thua nh~n d~ v~n dl;lng cho ta't ca cac doanh nghi~p trong m6i quan h~ ch~t che va nhi~u m~t voi nha nu'oc, voi cac d6i tu'<;fng khac nhau trong cling nhu' ngoai nu'oc E>6ng thoi cling cho phep c6 du'<;fc nhii'ng thong tin cgn thie"t dS danh gia dung d~n, kip thoi hi~u qua kinh te" tren tung m~t ho~t

d<)ng, trong tung m6i lien h~ kinh te" cling nhu' trong ph~m vu toan b<) ho~t d<)ng ciia doanh nghi~p

- Can ell' vao nhii'ng nguyen t~c ke" toan va nhii'ng chu§'n mlfc ke" toan dS h~ thO'ng

t~ti khoan CO du'QC tinh hoa h<;fp va hi~n d~i du'QC thua nh~n d~ V~n dt,mg cho tfft ca cac doanh nghi~p khac nhau hi~n ho~t d<)ng tren Hinh th6 Vi~t Nam, du'<;fc cac t6 chuc qu6c te" v~ ke" toan thua nh~n va d~c bi~t la thu~n l<;Ji, de dang v~ m~t nghi~p v1;1 cling nhu' c6 nhii'ng co sd phap ly dn thie"t ph1;1c VlJ cho vi~c ki~m tra ki~m soat va danh gia

Trang 10

- Can cu vao sv bie"n d()ng cua n~n kinh te" trong nhung giai do~n khac nhau dS xay dlfng nh~m lam cho h~ th6ng tai khmln c6 gia tri lau dai tren cd sd c6 th€ du'cjc b6 sung hofm thi~n m()t each ti~n lcji khi c6 nhii'ng bie"n d()ng nao d6 v~ moi tntong ho~t

d()ng va nhii'ng thay d6i nao d6 trong cac m6i quan h~ kinh te"- phap ly Can cu nay doi hoi h~ th6ng du'cjc xay dlfng phai la h~ th6ng md c6 djnh hu'ong d€ dam bao ca nguyen t~c th6ng nha't l~n nguyen t~c linh ho~t

- H~ th6ng tai khoan dttcjc xay dlfng phai biSu hi~n duqc tinh hai m~t cua tai san,

d~c diSm tufin hoang cua v6n ciing nhu m6i quan h~ giua cac tai khoan voi nhau

nh~m c6 sv s~p xe"p khoa h9c d~ nho va d~ xll' ly thong tin Ngoai ra vi~c xay dlfng h~

th6ng tai khoan con g~n li~n VOi yeu cfiu tin hQC h6a cong tac ke" toan - mQt trong nhung bi~n phap quan tr9ng dS tang cuong cha't lttcJng va hi~u qua cua cong tac ke"

to an

H~ th6ng tai khoan ke" toan th6ng nha't quy dinh cac n<)i dung cd ban:

1 S6 lu'cjng, ten g9i va s6 hi~u cua cac tai khoan dttcjc sll' dvng trong n~n kinh te"

de phan anh cac d6i tu'cjng ke" toan Cl) thS

2 N()i dung kinh te", cong dvng kinh te" cua tung tai khoan ca'p 1,2

3 Ke"t ca'u·cua tung tai khoan

4 M()t s6 quan h~ d6i ling chu ye"u cua cac tai khoan

Ngoai ra con httong d~n m<)t s6 phu'dng phap tinh toan va xac djnh nhii'ng chi tieu ducJc sll' dvng dS ke"t chuy€n gifi'a cac tai khoan khac nhau co lien quan

H~ th6ng tai khoan ke" toan th6ng nha't du'cjc quy djnh chung cho n~n kinh te", trong khi d6 m6i nganh ho~t d()ng, ho~c thanh phfin kinh t€ l~i c6 nhfi'ng d~c thu v~

d6i tu'cjng phan anh va yeu du quan ly nen tren cd sd cua h~ th6ng tai khoan ke" toan th6ng nha't, m6i nganh ( ho~c thanh phfin kinh te") se nghien cuu va xay dlfng h~ th6ng tai khoan cho nganh ho~c thanh phfin kinh t€ m<)t each phu hcjp

Trang 11

H~ thO'ng tai khm'in ke" toan thO'ng nhfft du'<;1c quy dinh ap dl)ng cho cac doanh

nghi~p a Vi~t Nam bao g6m 10 lo:;ti, trong tung lo:;ti bao g6m nhieu tai khm'in cffp 1 va tuy theo yeu du quan ly tai khoan cffp 1 c6 th~ c6 nhieu tai khoan cffp 2 Til' tai khm'in cffp 3 tra di thl nganh ho~c doanh nghi~p dl)'a vao d?c di~m quan ly ciia mlnh

d~ rna cho phu h<;1p va thu~n lqi cho vi~c theo d6i (ngo:;ti tru m()t sO' tai khoan cffp 3 du'<;1c nha mtoc quy dinh thO'ng nhfft )

Cac tai khoan lo:;ti 1 ->9 du'<Jc dung d~ phan anh tai san, ngu6n v6n, tinh hlnh va ke"t qua ho:;tt d()ng ciia doanh nghi~p, du'<;1c ghi chep theo phu'dng phap ghi kep (d6i ung giua cac tai khoan c6 quan h~ ), con c6 tai khoan lo:;ti 0 dung d~ phan anh m()t sO' d6i tu'<;1ng d~c bi~t lien quan de"n vi~c quan ly, sii' dl)ng trong doanh nghi~p va cffn dtt<;1c theo d6i rieng D?c di~m ghi chep vao cac tai khoan nay Ia ghi ddn ( khong d6i ung voi tai khoan khac) Khi tang len ghi ben Nq, khi giam xu6ng ghi ben C6 va c6 sO' du' N<;1

1.3 H~ thO'ng tai khoan ke" toan d m()t sO' qu6c gia :

Cd th~ phan bi~t thanh 2 nh6m dl)'a vao vi~c quy dinh va khong quy dinh d6i voi

h~ thO'ng tai khoan ke" toan

1.3.1 Nh6m khong quy dinh h~ thO'ng tai khoan ke" toan th6ng nhfft d:;ti di~n cho nh6m nay la h~ thO'ng ke" toan ciia My va Anh

T:;ti cac nu'oc nay khong c6 m()t h~ thO'ng tai khoan ke" toan thO'ng nhfft ve ten g9i

va s6 hi~u b~t bu()c sii' dl;lng trong tfft ca cac doanh nghi~p Thl)'c te" cac doanh nghi~p

din cu vao linh vl)'c kinh doanh, qui mo ciia doanh nghi~p va yeu du quan ly d~ ll)'a chQn cac tai khoan sii' dl;}ng rieng cho doanh nghi~p mlnh, va tl)' d?t ten cung nhu' sO'

hi~u cho cac tai khoan SO' hi~u tai khoan c6 th~ la hai, ba chu sO', th~m chi nhieu hdn Nguyen t~c ciia vi~c d?t ten, sO' hi~u tai khoan phai phan anh du'<;1c d6i tu'<;1ng dn theo d6i, vi~c sii' dl;lng tai khoan phai nhfft quan trong ky, ne"u c6 sl)' thay d6i phai giai trinh

ly do va anh hu'dng ciia sl)' thay d6i d6 d6i voi bao cao tai chfnh

Trang 12

Can ell' d~ xay dlfng h~ th6ng ati khoan ke' tmin la: dlfa tren cd sCJ tuan thii chuffn mlfc ke' tmin va nguyen t~c ke' tmin chung du'<;jc chffp nh?n, dlfa vao n<)i dung kinh te' ciia tai khoan, dlfa vao m6i qm;m h~ gifi'a tai khoan voi yeu du cung cffp thong tin cho

vi~c l?p h~ th6ng bao cao tai chinh

H~ th6ng tai khoan ke' toan xay dlfng theo xu hu'ong nay c6 u'u di~m la t?O kha nang tu' duy nang d<)ng cho ngu'oi lam ke' toan trong doanh nghi~p nhu'ng vfin con m<)t s6 nhu'<;Jc di~m la: gay kh6 khan trong so sanh, d6i chie'u; t6ng h<;Jp thong tin, trong

ki~m tra, ki~m soat Va trong hu'ong dfrn nghi~p Vl,l

1.3.2 Nh6m quy dinh h~ th6ng tai khoan ke' toan th6ng nhfft:

+ H~ th6ng ke' toan phap c6 thie't l?p m9t h~ th6ng tai khoan ke' toan th6ng nhfft

H~ th6ng tai khoan ke' toan dgu tien ciia Phap du'<;Jc ban hanh nam 1947, sau d6 du'<;jc b6 sung, sii'a d6i vao cac nam 1957,1982, 1986,2000 Trong d6 cac tai khoan ke' toan du'<;jc chia thanh 9 lo?i:

• Tai khoan lo?i 1 de'n lo?i 8: thu<)c ke' toan t6ng quat phan anh toan b9 tai

san, v?t tu', ti~n v6n, tlnh hinh mua ban, chi phi, thu nh?p, tinh toan ke't qua

(J d?ng t6ng quat, la cd sCJ d~ l?p bao cao tai chinh

• Tai khoan lo?i 9: thu<?c ke' toan phan tich nhiim phan tich chi phi, gia

thanh, ke't qua kinh doanh ciia tung lo?i hang, tung nganh ho?t d<?ng, la phu'dng ti~n giup Ban Giam :D6c Ki~m Soat m<?t each c6 hi~u qua tl.nh hinh ho?t d<)ng ciia doanh nghi~p minh

+ H~ th6ng ke' toan Nga: B9 Tai Chinh C<?ng hoa Lien Bang Nga ciing thie't l?p

va ban hanh m<?t h~ th6ng tai khoan ke' toan th6ng nhat moi ap dl,lng cho cac doanh nghi~p tit ngay 1/1/2001 voi d~c di~m:

• Cac d6i tu'<;Jng ke' toan khong phan tich theo tinh ng~n h?n hay dai h?n

Trang 13

• Khong tach bi~t ke" toan t~ti chfnh, ke" toan quan tri, c6 cac tai khoan dung

d~ h~ch toan chi phi phl}c Vl} cho vi~c tfnh gia thanh

• Lo<;ti bo nhieu tai khoan chi tie"t nh~m tang tfnh linh ho<;tt cua h~ th6ng khi

v~n dl}ng trong tht;tc ti€n, chu ye"u htu gifi' nhfi'ng tai khoan chi tie"t theo yeu

du cua co quan thue"

" Hi~n t<;ti h~ thO'ng tai khoan ke" toan d Vi~t Nam du'qc xay dt;tng va quy dinh

ch~t che tu'ong tt;( voi cac nu'oc d nh6m 2 H~ thO'ng tai khoan ke" toan d nh6m 2 c6 u'u

di~m la t<;to nen tinh th6ng nha"t cao, thu~n lqi trong ki~m tra, ki~m soat va hu'ong d~n nghi~p Vl} nhu'ng c6 nhu'qc di~m la qua cling nh~c, h<;tn che" tfnh chu d<)ng, linh ho~t

cua doanh nghi~p trong t6 chuc su dl}ng d~ t~o ra thong tin hfi'u fch cho cac q6i tu'qng sll' dl}ng

Vi<%c ke" thua u'u di~m cua 2 nh6m tren d~ thie"t ke" h~ thO'ng tai khoan thfch ling voi dieu ki~n cua nu'oc ta la dieu dn phai nghien cliu va tht;(c hi~n

CHU'<1NG 2: DANH GIA Hit THONG TAl KHOAN KE TOAN HI!tN HANH QUY DlNH AP DVNG CHO CAC DOANH NGHIJtP

2.1 Gioi thi~u h~ thO'ng tai khoan hi~n hanh

Hi<%n nay, c6 2 h~ thO'ng tai khoan ke" toan quy dinh ap dl}ng cho cac lo<;ti hlnh doanh nghi~p ho<;tt d<)ng d VN: h~ thO'ng tai khoan ban hanh theo QD 15 2006QD-BCC ngay 20.03.2006 va h~ thO'ng tai khoang dung cho doanh nghi~p nho va vua ban hanh theo QD 48/2006 QD-BTC ngay 14.09.2006 cua BTC Sau day gioi thi~u t6ng quat tung h~ th6ng t~ti khoan ke" toan

2.1.1 H~ tho'ng tai khoan ke' toan ban hanh theo QD15:

Trang 14

H~ tho'ng tai khoan nay ra doi dva tren co sd da b6 sung sii'a d6i tu h~ th6ng tai khoan ban hanh theo QD 1141 de phu hqp vdi cac chuffn m1fc ke' toan da ban hanh va moi tntong kinh doanh co nhi~u thay d6i trong thai gian qua

H~ th6ng tai khoan nay bao g5m 10 lo~i tai khoan, trong do cac tai khoan tu lo~i

1 - > 9 bao g5m 86 tai khofm ca"p 1, 120 tai khoan ca"p 2 va 2 tai khoan ca"p 3 , con tai khoan lo~i 0 bao g5m 6 tai khoan

H~ th6ng tai khoan ke' toan , duqc ban hanh chua dvng cac n9i dung sau:

- Quy dinh chung

- Danh illlJC ten gQi va s61i~u cua cac lo~i tai khoan

- Giai thlch n<)i dung , ke't ca"u va phu'ong phap ghi chep tai khoan ke' toan

Sau day gidi thi~u danh ml]c h~ tho'ng tai khoan ke' toan

Trang 15

TAl sAN NGAN H~N

1111 Tien Vi$t Nam

Vang, b~c kim khf quy, da quy

Tien dang chuy~n

Tien Vi$t Nam

Dau ht chCtng khoim ng~n h~n

co phieu Trai phieu, tfn phieu, ky phieu

Tien gUi c6 ky h~n Dau tlf ng~n h~n khac

Dlf phong giam gia dau tv ng~n h~n

Phai thu cua khach h~mg

Thue GTGT dve1c khau tru

Thue GTGT dlfc;1~ khau tnJ' cua hang h6a, d[ch Vl) Thue GTGT dlfc;Jc khau tnJ' cua TSCD

Phai thu noi bo Von kinh d~anh o cac ddn v[ tn;c thu<)c Phai thu n9i b9 khac

Phai thu khac Tai san thieu chC:J xU' ly

Phai thu ve co phan haa Phai thu khac

Chi tiet thea

aoi M;m 9

Cam co, ky quy, ky cvqc ng~n h~n

Hang mua dang di dvC1ng

Nguyen li~u, v~t li~u

Cong cy, dyng cy Chi phi slm xuat, kinh doanh dd dang Thanh ph~m

Hang h6a

Gia mua hang h6a Chi phf thu mua hang h6a Hang h6a bat d¢ng san

Hang glti di ban

Himg hoa kho bao thue

Dlf phong giam gia himg ton kho

BQ GIAO D~JC VA DAO TAO

TRUONG EJH KINH TE TP.HCM

TFIU VI;¢N

~

rA1 sAN oA1 H~N

Tai san co dinh hltu hinh

Nha eU'a, vat kien true May m6e, thiet bl

Thiet bl dt,mg et,J quan ly Cay lau nam, sue vat lam viee va eho san phE1m

26 212 Tai slm co djnh thue tai chinh

27 213 Tai san co dinh vo hinh

2131 au yen sl'r dv~g dat

2132 Quyen phat hanh

2133 Ban quyen, bang sang che

2134 Nhan hi~u hang hoa

2135 Phan mem may vi tfnh

2136 Giay phep va giay phep nhlf<;mg quyen

2138 TSC8 v6 h1nh khac

28 214 Hao mon tai slm co djnh

2141 Hao man TSC8 hilu h1nh

2142 Hao man TSC8 thue tai chfnh

2143 Hao man TSC8 v6 hlnh

2147 Hao man bat d(>ng s~m dau tlf

\ 29 217 Bat d{mg san dau tlt

30 221 Dau tLt vao cong ty con

31 222 Von gop lien doanh

32 223 Dau tu vao cong ty lien ket

33 228 Dau tu dai h<tm khac

2281 co phieu

2282 Trai phieu

2288 8au tv dai han khac

34 229 Dlf phong giam gia dau tu dai h~n

35 241 Xay dlfng cd ban db dang

2411 Mua sam TSC8

2412 Xay d!fng cd ban

2413 Sl'ra chCta ldn TSC8

36 242 Chi phi tra truck dai h<:tn

37 243 Tai san thuethu nh~p hoan l<:ti

38 244 Ky quy, ky cuqc dai h<:tn

Thue GTGT hang nhijlp khau

Thue tieu thu dac biet Thue xuat, n·h~p kh&u Thue thu nh~p doanh nghi$p Thue thu nh~p ca nhan Thuetainguyen Thue nha dat, tien thue dat Cac lo~i thue khac

Phf, 1$ phf va cac khoan phai n<)p khac

43 334 Phai tra ngLtoi lao d<;>ng

3341 Phai tra cong nhan vien

3348 Phai tra ngt.Joi lao d<)ng khac

Phai tra, phai n<;>p khac Tai san thua chd giai quyet Kinh phf cong doan

sao hi~m y te · Phai tra ve co phan hoa

ke ho~ch

Thue thu nh~p hoan l~i phai tra

Quy dlf phong tr<;J cap mat vi~c lam Dlf phong phai tra

VON CHU so Hlru Nguon von kinh doanh

Von dau tV cua chu sd hltu

Von khac

Chenh l~ch danh gia l~i tai san Chenh l~ch ty gia hoi doai Chenh l~ch ty gia hoi doai danh gia l?i cuoi nam tai chinh

Chenh l$ch ty gia hoi doai trong giai do?n dau tlf XDCB

Quy dau tu ph at tri~n

Quy dlf phong tai chinh Cac quy khac thu(>c von chu sd hltu

L<;Ji nhu~n chua phan phoi

L<;ji nhu~n chlfa phan phoi nam nay Quy khen thlfdng, phuc I<;Ji

Quy khen thlfdng

4312 Quy phuc I<;Ji

4313 Quy phuc I<;Ji da hinh thimh TSCD

64 441 Nguon von dau tv xay dlfng cd bim

65 461 Nguon kinh phi slf nghi~p

4611 Nguon kinh phi slf nghi$p nam tnJ6c

4612 Nguon kinh phi slJ nghi$p nam nay

Nguon kinh phi da hinh th<'mh TSCD

5111 Doanh thu ban hang h6a

5112 Doanh thu ban cac thanh pham

5113 Doanh thu cung cap dich Vt,J

5114 Doanh thu tr<;J cap, tr<;J gia

5117 Doanh thu kinh doanh bat d¢ng san dau tlf

Doanh thu ho~t d<?ng tai chfnh

Chiet khau thlfdng m~i Hang ban b! tra l~i

Giam gia hfmg ban

CHI PHf SAN XUAT, KINH DOANH

611 Mua hfmg

6111 Mua nguyen li$u, v~t li$u

6112 Mua hang h6a

T.Cty c6 nguon kinh pi

Chi tiet thee yeu cau quEm ly

Ap dyng kh c6 ban han! n¢i b¢

Ap dyng

ph liang phap kierr

ke dinh ky

74 621 Chi phi nguyen li~u, v~t li~u tn,tc tiep

75 622 Chi phi nh~tn cong tnJc tiep

Chi phi khau hao may thi c6ng

6271

6272

6273

6274

Chi phi sim xuat chung

Chi phf nhan vien phan xv6ng

Gia thfmh s?m xuat

632 Gia von hang ban

635 Chi phi tai chinh

641 Chi phi ban hfmg

82 642 Chi phi quim ly doanh nghi~p

6423 Chi phf do dung v~n phong

6424 Chi phf khau hao TSCD

6425 Thue, phf va I~ phf

6426 Chi phf dlf phOng

6427 Chi phf d!ch vt,~ mua ngaai

6428 Chi phf bang tien khac

CHI PHi KHAC

85 821 Chi phi thue thu nh~p doanh nghi~p

8211 Chi phf thue TNDN hi~n· hanh

8212 Chi phf thue TNDN haan l~i

XAC f)!NH KET QUA KINH DOANH

86 911 Xac dinh ket qua kinh doanh

rAt KHOAN NGoAt BANG

001 Tai san thue ngoai

002 V~t ht, hang h6a nh~n gilt h(?, nh~n gia cong Chi tiet thea

yeu cau quan

ly

003 Hang h6a nh~n ban h(?, nh~n ky glti, ky

CltCJC

004 NCJ kh6 doi da xl't ly

008 Dutoan chi su nghiep, d!J an

2.1.2.H~ tho'ng tai khmin ke' toan ban hanh theo QD 48

H~ th6ng tai khoan nay ra doi tren cd siJ sii'a d6i , b6 sung h~ th6ng tai khoan ban hanh theo QD 1177 vaQD 144 ap d1,mg cho doanh nghi~p vita va nho d~ phu h<;fp voi cac quy dinh trong chuffn mtfc ke' toan va nhung thay d6i trong ho~t d9ng cua cac doanh nghi~p c6 quy m6 nho va vita

H~ th6ng tai khoan nay cling bao g6m 10 lo~i tai khoan , trong d6 cac tai khoan

tit lo~i 1 de'n lo~i 9 bao g6m 51 tai khoan ca'p 1 ' 62 tai khoan ca'p 2 va 5 tai khoan ca'p 3 'con tai khoan lo~i 0 bao g6m 5 tai khoan

H~ th6ng tai khoan ke' toan ban hanh theo QD 48 cling bao g6m cac n9i dung sau:

- Quy djnh chung

- Danh mvc h~ th6ng tai khoan ke' toan ( bao g6m lo~i tai khoan , ten tai khoan

va s6 hi~u cua cac lo~i tai khoan )

- Giai thich n9i dung, ke't ca'u va phu'ong phap ghi chep tai khoan ke' toan

Sau day gioi thi~u danh mvc h~ th6ng tai khoan ke' toan

Trang 24

Tien Viet Nam Nooai tc b Yang, b<_1c, kim khi quy, cl<l quy

Ticn gi'ri Ngan hfmg Chi tie·t theo

Ngo~i t~

Yang, b<;tc, kim khf quy, da quy Dau tv tai chfnh ng~n h<.m Phai thu cua khach hang Chi tier theo

rlf!lg khach h~mg Thue GTGT dvqc khau trir

Thue GTGT dvqc khau tru cua hang hoa,

Nguyen li~u, v~t li~u Chi tier theo yeu

du quan ly Cong c~, d~ng c~ Chi tiet theo yeu

du quan ly Chi phf san xuat, kinh doanh da dang Chi tier theo yeu

d.u quan ly

1 2 3 4 5 6

1591 Dlf phong gi<irn gia dJu tLr tai chinh ngdn

han

1592 Dlf phong phai thu kh6 doi

1593 Olf phong giarn gia hang ton kho

L0.\1 TAl KHO.:\.N 2 TAl SAN DAI HAN

'- 2141 Hao mon TSCD hliu hlnh

2142 Hao mon TSCD thue tai chfnh

2143 Hao mon TSCD v6 hlnh

2147 Hao mon bat d<)ng slm d~u tu

18 217 Bat d(>ng san dau tu

19 221 Dau tu Hti chfnh dai h:~m

2212 von g6p lien doanh

2213 Dau w vao c6ng ty lien ket

2218 Dau tl1 tai chfnh dai h<;m khac

20 229 Dt! phong ghim gia dau tu tai chfnh dai

22 242 Chi phf tra tru6c dai h?n

23 244 Ky quy, ky cuqc dai h?n

NQ PHAI TRA

24 311 Yay ngl1n h:~n

25 315 Nq di1i h~m den h:;m tr~i

1 2 3 4 5 6

26 331 Phai tra cho nguui ban Chi til!'t theo cl6i

rvqng

27 333 Thue va cac khoan phai n<)p Nha nu<fc

3331 Thue gia tr! gia tang phai n¢p

33311 Thue'GTGT ddu ra

33312 Tllli/GTGT !tclng nh~ip khdu

3332 Thue tieu thy d~tc bi¢t

3333 Thue xwit, nh~tp khau

3334 Thue thu nh~p doanh nghi~p

3335 Thue thu nh~p ca nhan

3336 Thue tai nguyen

3337 Thue nha dat, tien thue dat

3338 Oic lo<).i thue khac

3339 Phf, I~ phi va de khoan phai n¢p khac

28 334 Phai tra ngubi lao·d9ng

29 335 Chi phf phai tra

30 338 Phai tra, phai n<)p khac

3381 Tai san thua cha giai quyet

3382 Kinh phf cong doan

3383 Bao hi~m xa h¢i

3384 Bao hiem y te

3386 Nh?n ky quy, ky cuqc ngtm h<).n

3387 Doanh thu chua thvc hi¢n

3388 Phai tra, phai n¢p khac

31 341 Yay, nq d~.d h~n

3411 Yay dai h~n

3412 Nq dai h<).n

3413 Trai phieu phat hanh

34131 M~nh gia trai phieu

34132 Chiet khau rnli phieu

34133 Phy tr¢i trai phieu

3414 Nh~n ky quy, ky cuqc dai h<.m

32 351 Quy dt! phong trq cap mat vi¢c lam

33 352 Dv phung ph iii td

7

1 2 3 4 5 6

L0,\1 TAl KIIOAN 4

v6N CHU S(J Hlru

34 411 Nguon von kinh doanh

4111 Von dJu tu cua chu sa hiiu

4112 Th(lng du von co phJn (Cong ty eel ph<in)

4118 Yon khac

35 413 Chenh J~ch ty gia hoi doai

36 418 Cac quy thu(>c von chu sa hfru

37 419 c6 phieu quy (C6ng ty eel phdn)

38 421 Lqi nhu~n chua phiin phoi

'· 4211 Lqi nhu?n chua phan phoi nam tw6c

4212 Lqi nhu?n chua phan phoi nam nay

39 431 Quy khen thuang, phuc lqi

4311 Quy khen thu6ng

4312 Quy phuc Iqi

LOc;\.1 TAl KHOAN 5

DOANHTHU

40 511 Doanh thu ban hang va cung cap djch Vl,l

5111 Doanh thu ban hang hoa

5112 Doanh thu ban cac th~tnh phftm Chi tier theo yeu

5113 Doanh thu cung cap dich vy d.u quan Iy

5118 Doanh thu khac

41 515 Doanh thu ho~t d(>ng- U1i chfnh

42 521 Cac khoiin giam trir doanh thu

5211 Chiet kha"u thuong m~i

5212 Hang ban b! tra ~~~i

5213 Gii\m gi<i hang ban

Gi:i von hang ban Chi phf Uti chfnh Chi phf quan Jy kinh doanh

Chi phf qmin ly doanh nghi~p

LOA! TAl KHOAN 7 THU NH~P KHA C

L01-\I TAl KHOAN 8 CHI PHi KHAC Chiphfkhac

Chi phf thue thu nh~p doanh nghi~p

LOA! TAl KHOAN 9 xAc D~NH KET QUA KINH DOANH Xac d!nh ket qua kinh doanh

LOA-I TAl KHOt\N 0

TAl KHOAN NGOAI BANG Tai san thue ngoai

6

Ap dt,mg cho PP

(tp ch,mg cho PP ki0m kt: cltnh ky

2.2 Danh gia h~ tho'ng tai khoan ke' toan hi~ hanh:

2.2.1 u'u diim

Sau nhi€u lffn sii'a d6i , b6 sung , hi~n t~i h~ th6ng ali khoan ke' toan dang du'<;fc sii' d1,mg d~t du'<;jc 1 s6 ttu diSrn sau:

(1) phu h<;jp VOi cac quy dinh CUa chufin lllJ!C kt§ toan du'QC ban h~tnh va CO SJ! tu'dng

thinh voi cac chufin rnJ!c qu6c te' v€ ke' toan

(2) phan anh kha dffy du cac rn~t ho~t d9ng trong giai do~n dang phat triSn va h9i

nh~p hi~n nay

(3) dap ling du'<;fc cac yeu du co ban v€ thong tin dS thJ!c hi~n vi~c kiSrn tra, kiSrn SOat ho~t dQng CUa doanh nghi~p ciing nhu' phl)C Vl) cho Vi~c l~p cac bao cao tai chinh

2.2.2 Nhtiqc diim va cac h~n che':

Ben c~nh cac u'u diSrn neu tren thl h~ th6ng tai khoan ke' toan hi~n hanh con c6

1 s6 nhu'<Jc diSrn va h~n che' sau day

(1) Vi~c quy dinh d6ng thai 2 h~ th6ng tai khoan ke' toan dS ap dt;Ing cho doanh

nghi~p tren co sd phan bi~t quy rno ctia doanh nghi~p la di€u khong cffn thie't, gay nhi€u t6n kern va vi ph~rn nguyen t~c th6ng nha't Hi~n t~i vi~c phan bi~t quy rno ctia doanh nghi~p la chua ro rang; hon nii'a h~ · th6ng tai khoan ke' toan th6ng nha't du'<;fc ban hanh la dS cho doanh nghi~p v~n dt;Ing vao di€u ki~n cl) thS nhffrn phii h<;fp voi quy rno, d~c diSrn ho~t d9ng va yeu du quan ly Do v~y chi dn rn9t h~ th6ng tai khoan ke' toan du'<;fc xay dJ!ng c6 tinh bao quat, toan di~n la c6 thS ap dt;Ing cho rnQi

lo~i hlnh doanh nghi~p voi cac quy rno khac nhau

M9t kinh nghi~rn dn du'<;fc chi ra la tru'oc day chung ta b~n hanh 2 h~ th6ng tai khoan ke' to an theo QD 1141 va QD 1177 nhu'ng hff u he't cac doanh nghi~p d€u a p dt;Ing theo QD 1141 biJi h~ th6ng tai khoan ke' tmin nay du'<;fc xern la chinh th6ng trong dao t:;to, hu'ong dfrn nghi~p Vl) Va thJ!c hanh ke' toan

Trang 30

(2) H~ th6ng tai kholm ke' tmin hi~n hanh quy djnh kha cling nh~c va qua chi tie't rna diSu nay se gay nhiSu can tra, kh6 khan cha daanh nghi~p trong t6 chuc sll' d1,mg va diSu ki~n Cl.J th~ D6i chie'u th6ng tin duqc trlnh bay tren BCTC vdi thong tin phai xU' ly thea h~ th6ng t~ti khaan ke' taan hi~n hanh se thfiy ro stf can thi~p qua sau cua nha nudc trong vi~c qui djnh tai khoan sll' dl_lng cha daanh nghi~p Thea chung toi,

di~u nay la khong cffn thie't, gay t6n kern va lam h~n che' tinh chu d<)ng, d<)c l~p cua daanh nghi~p trong v~n dl_lng cac qui d!nh chung

(3) H~ th6ng tai khoan ke' taan hi~n hanh con qua n~ng nS ke' taan tai chinh rna chua t~a thu~n lqi cha vi~c t6 chuc thtfc hi~n ke' taan quan tri M~c du che' d<) ke' toan doanh nghi~p quy djnh thtfc hi~n d6i vdi ke' taan tai chinh nhung di~u d6 khong c6 nghia la hoan taan tach roi vdi ke' taan quan tri Hi~n t~i ke' taan quan tri dang duqc cac doanh nghi~p quan tam va dang trong giai da~n hlnh th~mh, phat tri~n a nhiSu la~i

hlnh daanh nghi~p nen vi~c t~a diSu ki~n d~ daanh nghi~p c6 th~ ke't hqp thtfc hi~n

KTTC va KTQT tren h~ th6ng tai khaan ke' taan la diSu dn phai duqc quan tam va thtfc hi~n sdm

(4) H~ th6ng tai khaan hi~n hanh chua c6 tinh linh ha~t caa nen gay nhiSu kh6 khan cha daanh nghi~p khi cffn phai b6 sung cac tai khoan Cl.J th~ phat sinh tu ho~t

d<)ng thtfc te' d~ phl.JC Vl.J cha yeu cffu ki~m saat CUa daanh nghi~p Va cung cffp thong tin hii'u ich cha ngu'oi sll' dl_lng

(5) Vi~c phan la~i va s~p xe'p cac tai khoan trong h~ th6ng tai khaan hi~n hanh con 1 s6 ch6 bfft hqp ly, c6 th~ chi ra 1 s6 ch6 nhu sau:

+ Vi~c s~p xe'p tai khoan TS thua, thie'u cho xU' Iy khong phil hqp vdi ban chfit kinh te' cu a d6i tuqng

+ Chua phan bi~t Cl.J th~ khaan phai thu ng~n h~n vS dai h~n tren h~ th6ng tai khaan

Trang 31

+ Oic ali khoan thu9c nh6m 51, 52, 53 va 63 du<;Jc sa:p xe'p thie'u ch~t che, chua c6 cd sCi khoa hQc

- Vi~c sa:p xe'p tai khoan 335 thu()c nh6m 33 la khong phu h<;Jp v~ va ban cha't kinh te' cua Slf ki~n

va chuy€n h6a cac lo<;ti ngu6n v6n trong qua trinh ho<;tt d()ng cua doanh nghi~p

Chinh nhung nhu'QC di€m va h<;tn che' cua h~ th6ng tai khoan ke' toan hi~n hanh la

cd sCi thlfc tiSn d€ thtfc hi~n cac n()i dung nghien cuu du'<;Jc trinh bay (J chu'dng 3

Trang 32

CHUONG 3 : MOT SO GIAI PHAP VA KIEN NGHJ DE HOAN THI~N

3.1 Quan diim xay dtfng:

Vi~c xay dljng h~ th6ng ati khoan ke' tm1n ap dt,mg cho cac DN Vi~t Nam du'Qc thlfc hi~n tren cd sd quan tri~t cac quan di€m sau:

3.11 Quan diim phu h(!p vrJi moi tntong phdp ly va moi tntong kinh doanh czla VN

Hi~n t<;1i chung ta da ban h~mh lu~t ke' toan , chuffn mlfc ke' toan va cac lu~t

khac lien quan de'n ho<;1t d<)ng cua DN nen vi~c hoan thi~n h~ th6ng t~ti khoan phai bao dam tuan thu cac quy dinh cua phap lu~t v@ ho<;1t d<)ng vua DN n6i chung, ho<;1t d<)ng cua ke' toan n6i rieng va phai phu hQp voi chuffn mljc ke' toan du'QC quy dinh

Ben C<;lnh moi tru'ong phap ly thi moi tru'ong kinh doanh cling anh hu'dng trljc tie'p de'n vffn d@ hoan thi~n h~ th6ng ke' toan Hi~n nay ben c<;1nh cac DN c6 quy mo nho va vua chie'm da s6, chung ta dang trong qua trlnh xay dljng va du'a vao ho~t d<)ng cac t~p doan kinh te' c6 quy mo IOn, ho~t d<)ng theo mo hlnh cong ty my - cong ty con

d nhi@u linh vlfc ho<;1t d<)ng khac nhau Ben c~nh d6, vi~c cac cong ty tham gia vao thi tru'ong chung khoan ngay cang nhi@u va vit';c c6 phffn hoa cac DN nha nu'oc dang du'Qc dffy m<;1nh da lam thay d6i b9 m?t va cd cffu cac lo~i hlnh DN Tinh chfft da d<;1ng v@ hlnh thuc sd hii'u, quy mo va dia ban hoc,J.t dong, linh vlfc va nganh ngh@ kinh doanh dlfdc xac djnh nhu' la nhung nhan t6 chi ph6i de'n vit';c thie't ke' h~ th6ng tai khoan ke' toan c6 tinh linh hoc,J.t va thich ung voi cac lo~i hlnh DN khac nhau

3.12 Quan diim thfch ung v{Ji yeu cdu phdt triin va hqi nhqp czla n€n kinh te'

N@n kinh te' Vi~t Nam dang trong giai doc,J.n phat tri€n nhanh va m~nh nen dang

d~t ra cho cac cong Cl;l quan ly n6i chung Va ke' toan n6i rieng nhfi'ng doi hoi phai thay d6i d~ phu hqp voi slf phat tri€n nay La m<)t cong Cl,l cung cffp thong tin quan trQng cho DN, cho n@n kinh te' nen ke' toan phai c6 nhung cai bie'n d€ phan anh du'QC va dung Slf phat tri€n nay, cung cffp dlfdC nhung thong tin hfi'u ich cho cac d6i tu'Qng sii' d1,1ng ngay cang da dc,J.ng voi yeu cffu chfft lu'cJng ngay cang cao He tho'ng tai khoan ke'

Trang 33