Phát triển du lịch tại làng nghề làm bánh tẻ phú nhi, thị xã sơn tây (tt)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI KHOA NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA QUỐC TẾ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI LÀNG NGHỀ LÀM BÁNH TẺ PHÚ NHI THỊ XÃ SƠN TÂY Người hướng dẫn Sinh viên thực

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI KHOA NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA QUỐC TẾ

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI LÀNG NGHỀ LÀM BÁNH TẺ PHÚ NHI (THỊ XÃ SƠN TÂY)

Người hướng dẫn

Sinh viên thực hiện

Lớp

Mã sinh viên

: TS Dương Văn Sáu : Lê Thị Thanh Nga : HDVDLQT1

: 53DHD01029

Hà Nội 2016

LỜI CẢM ƠN

Bài khóa luận được hoàn thành không chỉ bằng sự cố gắng của bản thân người viết mà còn bởi sự giúp đỡ tận tình từ nhiều cá nhân và đoàn thể

Em xin gửi lời cảm ơn đến Ban giám hiệu trường Đại học Văn Hóa Hà Nội cùng các thầy cô bộ môn, các thầy cô trên khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Quốc

Tế và khoa Văn hóa Du Lịch đã luôn động viên, giúp đỡ tận tình trong quá trình làm khóa luận; đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Dương Văn Sáu – người giáo viên hướng dẫn đã luôn chỉ bảo tận tình và tạo những điều kiện tốt nhất cho em hoàn thành khóa luận này Về phía địa phương em cũng đã nhận được sự giúp đỡ rất nhiệt tình của UBND phường Phú Thịnh, bác Kiều Huấn, cô Bình – giảng viên phụ trách lớp đào tạo nâng cao tay nghề làm bánh tẻ của phường cùng các hộ dân làm bánh tẻ trong làng

và rất nhiều người dân khác nữa mặc dù em chưa kịp biết tên họ Em cũng xin cám ơn gia đình chú Bùi Phú Cường (thôn Phú Xuyên 3 - Ba Vì) đã tạo điều kiện cho em lưu trú lại địa phương để thuận tiện cho công tác nghiên cứu, tìm hiểu

Mặc dù đã rất cố gắng trong việc tìm hiểu, thu thập các thông tin dữ liệu cũng như trong việc trình bày nội dung về các vấn đề nhưng do trình độ còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Vậy em rất mong nhận được sự đóng góp và chỉ bảo tận tình của các quý thầy, quý cô và bất kỳ ai quan tâm đến khóa luận tốt nghiệp này

Em xin chân thành cảm ơn

Hà Nội ngày 1/07/2016

Sinh viên

Lê Thị Thanh Nga

LờI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được

sự hướng dẫn khoa học của TS Dương Văn Sáu Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi

rõ trong phần tài liệu tham khảo Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước nhà trường về sự cam đoan này

Sinh viên thực hiện

Lê Thị Thanh Nga

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

LờI CAM ĐOAN

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 6

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7

4 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7

5 Phương pháp nghiên cứu 8

6 Dự kiến kết quả nghiên cứu sẽ đạt được 8

7 Bố cục của khóa luận 9 Chương 1 TỔNG QUAN VỀ LÀNG PHÚ NHI VÀ NGHỀ LÀM BÁNH

TẺ Ở THỊ XÃ SƠN TÂY Error! Bookmark not defined 1.1 Khái quát về làng nghề làm bánh tẻ Phú Nhi (Sơn Tây) Error! Bookmark not defined

1.1.1 Vị trí địa lý Error! Bookmark not defined 1.1.2 Tên gọi, lịch sử hình thành, tồn tại và phát triển Error! Bookmark not

defined

1.1.3 Điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined 1.1.4 Điều kiện kinh tế, văn hóa – xã hội Error! Bookmark not defined

1.2 Nghề làm bánh tẻ ở Phú Nhi Error! Bookmark not defined

1.2.1 Lịch sử nghề làm bánh tẻ và quá trình phát triển Error! Bookmark

not defined

1.2.2 Quy trình làm bánh tẻ Phú Nhi Error! Bookmark not defined 1.2.3 Giá trị văn hóa của đặc sản bánh tẻ Phú Nhi Error! Bookmark not

defined

Chương 2 PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ TẠI LÀNG NGHỀ BÁNH TẺ PHÚ NHI Error! Bookmark not defined 2.1 Những vấn đề cơ bản về du lịch làng nghề Error! Bookmark not defined

2.1.1 Khái niệm du lịch làng nghề Error! Bookmark not defined 2.1.2 Đặc điểm và tác dụng của du lịch làng nghề Error! Bookmark not

defined

2.1.3 Sức hấp dẫn của du lịch làng nghề Error! Bookmark not defined

2.2 Tiềm năng phát triển du lịch làng nghề của Phú Nhi Error! Bookmark not defined

2.2.1 Vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển du lịch Error! Bookmark not

defined

2.2.2 Các tài nguyên du lịch Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng khai thác các tiềm năng phát triển du lịch làng nghề tại Phú Nhi Error! Bookmark not defined

2.3.1 Thực trạng về cơ chế chính sách phát triển du lịch Error! Bookmark

not defined

2.3.2 Thực trạng về cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng phục vụ du lịch Error!

Bookmark not defined

2.3.3 Thực trạng nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined 2.3.4 Thực trạng thị trường và nguồn khách du lịch Error! Bookmark not

defined

2.3.5 Thực trạng sản phẩm và cung ứng sản phẩm phục vụ khách du lịch Error!

Bookmark not defined

2.3.6 Thực trạng về các chính sách tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến du lịch Error!

Bookmark not defined

2.3.7 Thực trạng về công tác bảo vệ môi trường Error! Bookmark not

defined

2.3.8 Thực trạng công tác tổ chức quản lý, liên kết phát triển du lịch Error!

Bookmark not defined

Chương 3 ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH LÀNG NGHỀ BÁNH TẺ PHÚ NHI Error! Bookmark not defined 3.1 Những thuận lợi và khó khăn khi phát triển du lịch tại làng nghề bánh tẻ Phú Nhi Error! Bookmark not defined

3.1.1 Những thuận lợi cơ bản Error! Bookmark not defined 3.1.2 Những khó khăn trước mắt Error! Bookmark not defined

3.2 Định hướng phát triển du lịch làng nghề Error! Bookmark not defined

3.2.1 Định hướng chiến lược, tổng thể Error! Bookmark not defined 3.2.2 Định hướng trước mắt, cụ thể Error! Bookmark not defined

3.3 Các giải pháp cơ bản phát triển du lịch làng Error! Bookmark not defined

3.3.1 Khảo sát nghiên cứu, đánh giá thực trạng phát triển làng nghề và du

lịch làng nghề Phú Nhi Error! Bookmark not defined 3.3.2 Nghiên cứu, xây dựng cơ chế, đường lối chính sách phát triển Error!

Bookmark not defined

3.3.3 Tuyên truyền, quảng bá hình ảnh, nâng cao nhận thức Error!

Bookmark not defined

3.3.4 Xây dựng các cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch; chỉnh trang làng nghề, xây

dựng thương hiệu điểm đến du lịch… Error! Bookmark not defined 3.3.5 Giải pháp đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phục vụ du lịch Error!

Bookmark not defined

3.3.6 Xây dựng các tour du lịch homestay tại làng nghề kết hợp du lịch trải

nghiệm học làm bánh, bán bánh Error! Bookmark not defined 3.3.7 Nâng cao chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm Error! Bookmark not

defined

3.3.8 Mở rộng các kênh bán hàng, phân phối sản phẩm tới tay người tiêu dùng; Mở rộng giao lưu, liên kết phối hợp hành động giữa địa phương và các

doanh nghiệp du lịch Error! Bookmark not defined

3.3.9 Thanh tra, kiểm tra các hộ dân, điểm bán bánh tẻ giả ven đường đi Sơn Tây, tại các điểm du lịch; Đưa ra các biện pháp xử lý triệt để nạn làm bánh

giả để giữ gìn thương hiệu bánh tẻ sạch Sơn Tây Error! Bookmark not

defined

3.3.10 Đa dạng hóa các tài nguyên du lịch và sản phẩm du lịch tại địa

phương Tập trung khai thác các tài nguyên văn hóa nhằm tạo ra sức hấp dẫn

cho làng nghề Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Kiến nghị Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Diễn giải

UBND Ủy ban nhân dân

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học kĩ thuật cũng như nền kinh tế, đời sống con người ngày càng được nâng cao kéo theo những nhu cầu về vui chơi giải trí cũng phát triển theo Nếu như trước đây, con

người chỉ cần đáp ứng đủ những nhu cầu cơ bản là “ăn no, mặc ấm” thì

nay những nhu cầu đó đã chuyển thành “ăn ngon mặc đẹp” và được vui chơi, hưởng thụ những dịch vụ tốt nhất, được đi du lịch,tham quan thưởng ngoạn Chính sự phát triển của những nhu cầu này đã tạo điều kiện để nhóm ngành dịch vụ và du lịch ra đời và ngày càng phát triển Đi

du lịch và hưởng thụ những dịch vụ trong du lịch dường như đã trở thành một tiêu chí đánh giá mức độ sống và khả năng chi trả cho cuộc sống người dân, đặc biệt là một bộ phận người dân có thu nhập trung bình khá

và cao Chính vì thế, du lịch đã thực sự phát triển thành một ngành công nghiệp không khói mang lại những hiệu quả kinh tế nhất định

Trong những năm gần đây, nhờ có những ưu thế về điều kiện tự nhiên, tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn, nền du lịch của nước ta đã

có những bước khởi sắc và phát triển mạnh mẽ Du lịch trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn của đất nước mang lại hiệu quả kinh tế cao và thu

về nguồn ngoại tệ lớn Ngành du lịch càng phát triển càng đòi hỏi cần những sản phẩm du lịch có tính sáng tạo và khác biệt cao mới mong đáp ứng được nhu cầu mạnh mẽ của du khách Cũng do đời sống hiện đại phát triển quá mạnh mẽ nên một bộ phận khách du lịch có nhu cầu tìm về những nét truyền thống bình dị, giản đơn Các loại hình du lịch đồng quê,

du lịch làng nghề, du lịch về nguồn cũng từ đó có nhiều điều kiện phát triển và chiếm được cảm tình của du khách Trong đó du lịch làng nghề, đặc biệt là các làng nghề truyền thống là một loại hình du lịch có nhiều điều kiện và tiềm năng phát triển Nhiều làng nghề nổi tiếng trên cả nước nói chung và Hà Nội nói riêng đã phát triển loại hình du lịch này và đạt được những hiệu quả du lịch nhất định như làng gốm Bát Tràng, làng lụa Vạn Phúc, làng tranh Đông Hồ, làng mây tre đan Chương Mỹ … Tuy

nhiên, vẫn còn vô số làng nghề truyền thống đặc sắc vẫn chưa được đem vào khai thác trong hoạt động du lịch mặc dù những làng nghề này có tiềm năng phát triển du lịch rất lớn

Sơn Tây xưa có tên gọi là xứ Tam Giang, vùng đất bán sơn địa nơi có ba con sông chảy qua: Phía Tây với sông Đà hùng vĩ, phía Bắc có sông Hồng thơ mộng và phía Đông là sông Đáy hiền hòa, còn phía Nam giáp ranh giới vùng sơn cước Hòa Bình với chập trùng đồi núi Nơi đây từng là một trong tứ trấn của kinh thành Thăng Long xưa, tức trấn phía Tây của kinh thành hay còn gọi là trấn Đoài, nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa độc đáo của người Việt, nơi được coi như một tiểu vùng cấu thành

nên văn hóa Thăng Long, giống như nhà sử học Phan Huy Chú trong Lịch

triều hiến chương loại chí đã khẳng định: “Trấn Đoài ở phía Tây, núi cao, sông dài và sâu … nhiều đời là phên dậu của đất kinh kì” Vùng đất

Sơn Tây xưa chính là trung tâm của cả một vùng văn hóa lớn – văn hóa

xứ Đoài - nơi đến nay vẫn còn lưu giữ rất nhiều những giá trị truyền thống và bản chất mộc mạc của vùng thôn quê Bắc Bộ Hiện nay, ở thị xã Sơn Tây còn lưu giữ hàng trăm di tích lịch sử có giá trị trong đó nhiều điểm du lịch đã thu hút được đông đảo lượng du khách đến thăm quan trong và ngoài nước như đền Và, làng cổ Đường Lâm, thành cổ Sơn Tây,

hồ Đồng Mô, Làng văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam… Ngoài ra, tại mảnh đất tài hoa này cũng còn tồn tại nhiều làng nghề truyền thống có giá trị lịch sử như làng nghề thêu ren Ngọc Kiên, làng nghề bánh tẻ Phú Nhi

và một số nghề khác như sinh vật cảnh, gốm, làm tăm hương, đan lát, làm mộc … Tuy nhiên, hiện nay các hoạt động du lịch tại Sơn Tây chỉ tập trung vào các thể loại du lịch văn hóa như du lịch tâm linh, du lịch thăm quan các di tích lịch sử và du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng tại các hồ nước gần Ba Vì Riêng tại các làng nghề thủ công truyền thống, hiện nay vẫn còn thiếu các hoạt động du lịch một cách đồng bộ mặc dù tiềm năng du lịch tại các làng nghề này là rất lớn

Là trung tâm kinh tế văn hóa – xã hội, thị xã Sơn Tây phát triển với nhiều ngành nghề khác nhau trong đó phải kể đến làng Phú Nhi (phường Phú Thịnh) là làng nghề chế biến thực phẩm bánh tẻ truyền thống nổi tiếng trong vùng được nhiều người yêu thích Với vị trí địa lý thuận lợi nằm ngay cạnh những tuyến đường giao thông quan trọng và điểm du lịch nổi tiếng của thị xã Sơn Tây cùng những ưu thế về văn hóa làng xã, sự nổi tiếng của đặc sản bánh tẻ, Phú Nhi có rất nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch làng nghề tại địa phương tuy nhiên đến nay tại địa phương này vẫn chưa được đầu tư đúng mức để phát triển du lịch

Xuất phát từ lý do trên, em đã tiến hành thực hiện đề tài “Phát triển du

lịch tại làng nghề làm bánh tẻ Phú Nhi, thị xã Sơn Tây” nhằm đưa ra

một cái nhìn chung nhất về những tiềm năng cũng như thực trạng phát triển du lịch làng nghề tại đây, đồng thời đưa ra những giải pháp và định hướng lâu dài để đưa làng nghề này phát triển thành một điểm du lịch lý tưởng trên bản đồ du lịch của thị xã Sơn Tây trong tương lai

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích

Mục đích của khóa luận nhằm nghiên cứu đưa ra những cơ sở về lý luận và thực tiễn cho việc phát triển du lịch tại làng nghề làm bánh tẻ Phú Nhi, phường Phú Thịnh, thị xã Sơn Tây Sự nhìn nhận và đánh giá đúng tiềm năng du lịch cũng như đưa ra các định hướng và giải pháp phát triển đúng đắn sẽ góp phần thu hút lượng khách du lịch đến địa phương, đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, phát triển các vấn đề về kinh tế cũng như bảo tồn, giữ gìn nét văn hóa truyền thống của ông cha để lại

Nhiệm vụ

Đưa ra những thông tin cơ bản về làng nghề làm bánh tẻ Phú Nhi:

Vị trí địa lý, lịch sử hình thành, điều kiện kinh tế – văn hóa – xã hội, lịch

sử hình thành và phát triển nghề làm bánh tẻ ở Phú Nhi

Phân tích những tiềm năng phát triển và thực trạng khả năng phát triển du lịch ở làng làm bánh tẻ Phú Nhi

Đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm khai thác du lịch hiệu quả tại làng nghề làm bánh tẻ Phú Nhi

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là làng nghề làm bánh tẻ Phú Nhi thuộc phường Phú Thịnh, thị xã Sơn Tây, Hà Nội

Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi không gian: Làng nghề bánh tẻ Phú Nhi thuộc phường

Phú Thịnh, thị xã Sơn Tây Trong khóa luận tập trung nghiên cứu vào khu vực tổ dân phố I, II, III và tổ dân phố Hồng – Hậu là nơi tập trung chủ yếu các hộ làm bánh tẻ ở Phú Nhi

Phạm vi thời gian: khóa luận được thực hiện từ tháng 4 năm 2016

đến tháng 8 năm 2016

Phạm vi nội dung: Phát triển du lịch tại làng nghề làm bánh tẻ Phú

Nhi

4 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Hiện nay đã có một số đề tài nghiên cứu về làng nghề làm bánh tẻ Phú Nhi tuy nhiên những đề tài này chỉ nghiên cứu trên phương diện văn hóa làng nghề hoặc văn hóa ẩm thực Chiếc bánh tẻ Phú Nhi đã rất nổi tiếng khi được giới thiệu thông qua các sách, báo, chương trình truyền hình và trong tâm thức của người dân đất Sơn Tây Tại địa phương đã có những lớp dạy nghề làm bánh tẻ cho nhân dân và những bài giảng liên quan đến nghề làm bánh tẻ được Ủy ban Nhân dân phường Phú Thịnh và một số nghệ nhân kết hợp biên soạn để làm tài liệu như bài giảng “Hương sắc bánh tẻ Phú Nhi” của Kiều Huấn (2006), Quy trình công nghệ làm bánh tẻ Phú Nhi của Chu Quang Lê (2006), bài giảng “ Quy trình làm bánh tẻ” của Phạm Thị Bình (2014) Tuy nhiên, tất cả những đề tài và tài