Chuang II: Th\fc tr~ng h~ th6ng tai khoan ap dvng cho cac doanh nghi~p Chuang III: Thi~t k~ h~ th6ng tai khoan k~ toan ap dlng cho cac doanh f~ th\l'C hi~n d~ tai, tac gia Str dt,mg CaC
Trang 1BO GIAO Dl)C & DAO T~O ,l
-CHU NHIEM DE TAl : PGS.TS VO VAN NHI
THANH VlEN : NCS.THS PH~M NGOC TOAN
Niim 2008
Trang 2MUCLUC • •
Ml)C Ll)C Trang LOI MO DAU 1
CHlf~G }= 'J~"r qua? v~:: h~~ th~ng ki toan va h~ th6ng tai khoan ki toan 3
1.1 MQt so van de ca ban ve ke to an 3
1 1.1 Dinh nghia v~ k~ to an 3
1.1.2 C~uc nang k~ toan 4
1.1.3 Ke toan Uti chinh va ke toan quan tri 5
1.1.4 Cac phuang phap cua k~ toan 6
1.2 Quy trinh va h~ th6ng k~ to an 7
1.2.1 Quy trinh k~ toan 7
1.2.2 H~ thfmg k~ toan va cac b(> ph~ du thanh h~ th6ng k~ toan 8
1.3 Tai khoan va h~ th6ng tai khoan k~ to{m 11
1.3.1 Titi khoan 11
1.3 2 H~ th6ng Uti khoan k~ toan 14
1.4 H~ th6ng tai khoan a m(>t s6 qu6c gia 17
1.4.1 Nhom khong quy djnh h~ th6ng tai khoim k~ toan th6ng nhdt 17
CHUONG 2: Danh gia h~ th6ng tai khoan k~ toan hi~n hanh quy djnh ap dyng cho ca~-~oa~h n~hi~p :: : ·:·~ ·:·· 20
2.1 Gtm thu;u htt thong tat khoan hittn hanh 20
2.1.1 H~ th6ng ·tai khoan ke toan ban hanh theo QD 15 20
2.1.2 H~ thbng tai khoan k~ toan ban hanh theo QD 48 32
2.2 Danh gia h~ th6ng tai khoim ke toan hi~n hanh 41
2.2.1 Vu di~m 42
2.2.2 Nhuqc di~m va h~n che 42
CHUONG 3: Mqt s6 giai phap va ki~n nghj di thi~t k~ h~ th6ng tai koan ap dyng cho cac doanh nghi~p Vi~t N am 46
3.1 Quan di~m thiet ke 46
3 1.1 Quan di~m phil hgp v6i moi trubng phap ly va moi trubng kinh doanh VN 46
3 1.2 Quan di~m thich trng v6i yeu ctlu phat tri~n va h<)i nh~p cua n~n kinh te 46
3 1.3 Quan di~m g~n ket h~ thfmg tai khoan ap d1,mg cho ca linh V\l'C kinh doanh va linh V\[C HCSN 47
3.1.4 Quan di~m thich hgp Vel thu~ lqi cho vi~c trng dl,lng tin hQC vao cong tac ke toan 48
3.2 Cac nguyen Me thiet ke 49
3.2.1 Nguyen t~e dflng b(> 49
3.2.2 Nguyen Me th6ng nhdt 49
3.2.3 Nguyen t~e ket hgp 49
3.3 N<)i dung va giai phap thiet ke h~ th6ng TK ap dl,lng eho eac DNVN 50
3.3.1 N<)i dung, giai phap tbng th~ so 3.3.2 N<)i dung va giai phap phl,le V\1 eho ffi\IC tieu ke toan tai ehinh 53
3.3.3 Giai phap thiet ke h~ th6ng tai khoan ap d\lllg eho KTQT 71
3.4 M<)t s6 kien nghi e6 lien quan 76
3.4.1 D6i v6i b<) tai ehinh 76
3.4.2 D6i v6i doanh nghi~p 76
KETLU~N 77
DANH MVC T AI LI~U THAM KHAO 81
Trang 3LOINOIDAU
H~ th6ng tai khofm ke tmin Ia m<)t b<) ph~n quan tn;mg cdu thanh che d<) k€ to{m ban hanh ap dt.mg cho cac dan vi k€ toan H~ th6ng tai khofm Ia mo hinh
duqc thiet l~p d€ thgc hi~n phan lo~i va xu ly thong tin g~n li~n vai tirng d6i
tuqng k€ toan nh~m phvc vv cho mvc dich ki€m tra, ki€m soat sv v~n d<)ng cua d6i tuqng k€ toan va cung cdp thong tin d€ l~p ra cac bao cao ke toan theo yeu cfiu qm!n ly cua dan vi k€ toan va cac d6i tuQTig c6 lien quan
H~ th6ng tai khofm ke toan c6 vi tri quan trqng va tac d<)ng tn.rc tiep d€n
vi~c thvc hi~n ch€ d<) ke toan n6i chung va cong tac k€ toan rieng t~i dan vi ke
toan H~ th6ng tai khoan duqc xay dl!llg chung trong ph~m vi n~n kinh te Tirng dan vi k€ toan can cfr vao di~u ki~n va d~c di€m ho~t d<)ng cua minh d€
v~n dvng phil hqp Nhu v~y vi~c xay dl!llg h~ th6ng tai khoan phil hqp va vi~c
v~n dvng phil hqp h~ th6ng tai khoan vao dan vi k€ toan c6 y nghia quan tr9ng trong vi~c tuan thu che d<) ke toan cling nhu dap frng t6t yeu cfiu xu ly thong tin d€ t~o ra dugc thong tin hfru ich cho cac d6i tuQTig sir dvng
Hi~n nay h~ th6ng Uti khoan k€ toan ap dvng cho cac doanh nghi~p Vi~t
Nam dugc tuan theo Q£>15 va Q£>48 (ap dvng cho doanh nghi~p nho va vira) Nhin chung h~ th6ng tai khmin k€ toan theo quy dinh hi~n hanh da c6 nhfrng thay d6i kha tich C\[C, phil hqp vai chudn mgc k€ toan Vi~t Nam va
thong I~ qu6c t~ Tuy nhien, vi~c ban hanh cilng m<)t h!c hai h~ th6ng tai khoan k€ toan khac nhau dugc v~n dvng vao cac lo~i hinh doanh nghi~p tren ca sa
dga vao sg phan bi~t quy mo cua doanh nghi~p cling nhu khong c6 sg phan
bi~t ro rang giua k€ toan tai chinh cling nhu k€ toan quan tri trong vi~c phan
kh6 khan cho doanh nghi~p khi v~n dvng h~ th6ng tai khoan vao cong tac ke
toan t~i dan vi cua minh Chinh nhfrng h~n ch€ nay da lam cho tinh phap l~nh
cua ch€ d9 k€ toan kh6 c6 th€ dam bao m<)t each ch~t che va th6ng nhdt dflng
thai l~i vi ph~m quy~n chu d<)ng d<)c l~p cua doanh nghi~p trong t6 chuc k€
Trang 4•
toan phvc vv cho yeu cdu qwin ly n(>i b(> Xu~t phat tir th\fc t~, chung toi da ch9n nghien c(ru d~ Uti "thi~t k~ h~ th6ng tai khoan k~ toan ap dvng cho cac doanh nghi~p Vi~t Nam"
Ml)c tieu cua d~ titi Ia gop phdn hoim thi~n h~ th6ng tai khoan k~ toan ap dvng th6ng nh~t cho cac lo~i doanh nghi~p v&i quy mo khac nhau, d6ng thai
g~n k~t duqc vi~c thl!c hi~n k~ tm1n tai chinh va k~ toan quan tri trong h~ th6ng
tai khoan k~ toan rna doanh nghi~p v~n dvng vao di~u ki~n cv th~
N(>i dung d~ tai Ia huang vao phvc vv cho giang d~y d6ng thai cling g&p
phfin cimg v&i nai so~n thao va ban hanh ch~ d(> k~ toan th\fc vi~c hoan thi~n ch~ d(> k~ toan ap dl)ng cho doanh nghi~p Vi~t Nam d~ c6 th~ sfr dvng th6ng nh~t, lm djnh va lau dai
N(>i dung d~ tf1i bao g6m ba chuang:
Chuang I: Tfmg quan v~ h~ th6ng k~ toan va h~ th6ng tai khoan k~ toan
Chuang II: Th\fc tr~ng h~ th6ng tai khoan ap dvng cho cac doanh nghi~p
Chuang III: Thi~t k~ h~ th6ng tai khoan k~ toan ap dl)ng cho cac doanh
f)~ th\l'C hi~n d~ tai, tac gia Str dt,mg CaC phuang phap: phuang phap SO sanh d6i chi~u, phuang phap phan tich va tbng hqp, phuang phap h~ th6ng, phuang
phap ti~p c~ mvc tieu cac phuang phap nay d~u su dt,mg xuyen su6t trong qua trinh nghien ciru d~ tai cling nhu d~ xufit cac ghli phap hoan thi~n
Tac gia mong don nh~n duqc y ki~n dong gop ctia cac thanh vien trong h(>i d6ng d~ hoan thi~n n(>i dung d~ tai nh~m ph1,1c V\1 t6t cho giang d~y va cho frng
d1,1ng
Trang 5CHUONG I: TONG QUAN VE H~ THONG KE TOAN VA
H~THONGTAIKHOANKETOAN
djnh dang va ngay cang tra nen cAn thi~t, ph6 bi~n cho nhi€u d6i tuqng khac nhau Thong tin k~ toan luon duqc S\1' quan tam tim hi~u, su d1,mg tir cac df>i
tuqng ben trong doanh nghi~p lfrn ben ngoai doanh nghi~p
C6 nhi€u djnh nghia khac nhau v€ k~ toan Tuy nhien cAn nh~n thuc r~ng, k~ toan vira Ia mon khoa hQc, vira la ngh€ nghi~p quan ly nen djnh nghia k~
toan cAn phai c6 S\1' ti~p c~n v€ d~c di~m nay
Duai g6c d(> Ia m(>t mon khoa hQC thi k€ toan Ia khoa hQC v~ thong tin va ki~m tra m9i di~n bi~n th\l'c t~ c6 lien quan d~n linh V\l'C kinh t~ tai chinh cua
m(>t t6 chirc C\1 th~ (doanh nghi~p, tru<mg hQc ) thong tin m{>t s6 phmmg phap rieng bi~t giin li~n v6'i vi~c su d1,1ng 3 loi;ti th(rc do: ti~n, hi~n v~t va thai gian lao d{>ng trong d6 thu6'c do bAng ti~n Ia chu y~u
Du6'i g6c d(> la ngh€ nghi~p thi k~ toan duqc hieu Ia cong vi~c tinh toan
va ghi chep bAng con s6 m9i hi~n tuqng kinh t~ - tai chinh phat sinh trong dcm vi de cung cdp m(>t each toan di~n va nhanh chong cac thong tin v€ tinh hinh va k~t qua hoi;lt d()ng cua dcm vj, tinh hinh su d1,1ng v6n cua dan vj
De lam ro hem c6 the phan tich tren cac m~t sau:
- v€ hinh thirc, k~ toan la vi~c tinh toan va ghi chep bAng con s6 m9i
s6 sach c6 lien quan va qua d6 l~p ra duqc cac bao cao k€ toan cAn thi€t
- v€ n(>i dung, k€ toan Ia vi~c cung cdp thong tin v€ toan b() di~n bi~n
th\l'c t~ trong qua trinh hoi;tt d()ng cua dcm vi de ph1,1c V\1 cho yeu cAu ki~m
soat, danh gia va ra quy~t djnh kinh t~
- v € tri;lng thai phan anh, k~ toan phan anh ca hai tri;lng thai tinh va d(>ng nhung d(>ng Ia tri;tng thai thu<mg xuyen va chu y~u
Trang 6Theo lu~t k€ tmin thi k€ tmin duqc dinh nghia: k€ tmin la vi~c thu th~p, xu
ly, ki~m tra, phan tich va cung cfip thong tin kinh t€, tai chinh du6i hinh thuc
gia tri, hi~n v~t va thai gian lao d<)ng
1.1.2 Chlfc nang k~ toan:
Xufit phat tir dinh nghia k€ toan a tn!n, co th~ thfiy r~ng k€ toan co 2 chtrc
nang trong cong tac quan ly: chuc nang phfm anh va chuc nang giam d6c
- Chuc nang phan anh ( chuc nang thong tin) th~ hi~n a ch6 k€ toan thl!C
trong qua trinh ho?t d<)ng cua dan vi thong qua vi~c tinh toan, ghi chep, xu
ly Va t6ng k€t cac dfr li~u CO lien quan d€n cac qua trinh ho?t d<)ng va SU
dt,mg v6n cua dan vi
- Chuc nang giam d6c ( chuc nang ki~m tra) th~ hi~n a ch6 thong qua s6
qua trinh Va k€t qua ho?t d<)ng CUa dan Vi, lam CO" sa cho Vi~c danh gia dung din, ki~m soat ch~t che tinh hinh chfip hanh phap lu~t, vi~c thl!c hi~n cac m\lc tieu da dS ra nh~m giup cho ho?t d<)ng ngay cang mang l?i hi~u qua
V 6i hai chuc nang vfm co nhu neu tren nen k€ toan da tra thanh m<)t
cong C\1 b€t SUC quan trc;mg trong quan ly cua ban than cac dan vi k€ toan va n6 cling rfit dm thi€t va quan tn,mg trong quan ly cho nhfrng d6i tuqng khac
co quySn lgi ti"\l'C ti€p hay gian ti~p d6i v6i cac ho?t d<)ng cua dan vi k€ toan
nhu: chu sa hfru, ngu<ri cung cfip tin d1,lng va hang boa, cac nha ddu tu, ca quan thu€ ho~c CO" quan chtrc nang khac CUa nha nu<Jc
Trang 71.1.3 K~ toan tai chinh va k~ toan quan trj
Xu~t phat tu yeu cftu cung c~p thong tin va d~c di~m cua thong tin duqc
cung c~p cho cac d6i tu<,Yng khac nhau, k~ toan duqc phan bi~t thanh hai phan h~: k~ toan tai chinh va k~ toan qu{m trj
- K~ toan tai chinh Ia m(>t b(> ph~n trong h~ th6ng thong tin k~ toan cung c~p thong tin v~ tinh hinh tai san, ngu6n v6n ciing nhu tinh hinh va k~t qua ho~t d(>ng cua dan vi nhiim phl)c V\1 cho cac d6i tu<,Yng su d1,mg thong tin ben trong va ben ngoai doanh nghi~p, nhung chu y~u Ia cho cac d6i tu<,Yng ben ngoai
K~ toan tai chinh c6 m(>t s6 d~c di~m cftn luu y: phan anh nhfrng sg ki~n
da xay ra (thong tin qua khu); thong tin cung c~p g~n li~n v&i ph~m vi toan doanh nghi~p; phai c6 d(> tin c~y cao, mang tinh phap l~nh; thu&c do su dl)ng
- K~ toan quan tri ciing Ia m(>t phan h~ thong tin thu(>c h~ th6ng thong tin k~ toan cung c~p thong tin v~ qua trinh hinh thimh, phat sinh chi phi va thu nh~p khi th\l'C hi~n cac k~ ho~ch ng~ h~n, dai h~n Va cac thong tin khac g~n
vi d~ ra nhiim phl)c V\1 cho nhu cftu quan tri khac nhau a cac c~p d(> khac
nhau trong n(>i b(> dan vi Thong tin k~ toan quan tri phl)c V\1 cho vi~c th¥c
K~ toan quan tri cfing c6 m(>t s6 d~c di~m can ban cftn duqc luu y: phan anh nhfrng S\1' Vi~c dang Va S~p xay ra (thong tin dinh huang cho tuang lai),
thong tin cung c~p g~n li~n v&i tung b(> ph~n, tung chuc nang ho~t d(>ng
trong dan vi; c6 tinh linh ho~t va thich trng; khong mang phap l~nh; tuy theo thong tin cung c~p rna sir dl)ng cac thu&c do khac nhau; sir dl)ng cac phuang
phap nghi~p V1) d~c thu (thi~t k~ thong tin du&i d~ng so sanh, dung phuang
trinh ho~c d6 thi d~ bi~u di€n thong tin,
K~ toan tai chinh va k~ toan quim tri c6 m6i lien h~ m~t thi~t trong qua
trinh t6 ch(rc th\l'C hi~n va cung c~p thong tin Hai lo~i k~ toan nay t~o nen lien k~t d~ thong tin duqc cung c~p mang tinh xuyen su6t, phan anh duqc
Trang 8nhfrng Sl! ki~n da, dang Va S~p xay ra trong ho(;lt d<)ng cua m<)t t6 ch(rc, dan
V!
phai su dvng m9t h~ th6ng cac phuang phap bao g6m: chung tir k~ toan, tai
khmln, sb ghi kep, tinh gia cac d6i tuqng k~ toan va bao cao k~ toan
- Chtrng tir k~ toan:
Day Ia phuang phap ghi nh~n cac hi~n tuqng kinh t~ - tai chinh phat sinh va hoan thanh trong hoC;tt d<)ng cua dan vi k~ toan thong qua cac v~t mang tin Ia cac m~u gicly ta theo quy djnh ho~c cac loC;ti bang tir, dia tir, the thanh toan
Thong qua chung tir k~ toan se thu th~p thong tin ban d~u tC;to ca sa phap ly cho vi~c ghi sb k~ toan
- Tai khoan k~ toan:
Day hi phuang phap phan lo?i nghi~p vv kinh t~ phat sinh d~ cung ccip thong
tin va ki~m soat s6 hi~n c6 va tinh hinh bi~n d<)ng cua tirng d6i tuqng k~ toan
trong hoC;tt d<)ng cua dan vi k~ toan
- Ghi sb kep:
Day Ia phuang phap ghi chep s6 ti€n cua cac nghi~p vv kinh t~ phat sinh vao
m6i quan h~ gifra cac d6i tuqng k~ toan v&i nhau
- Tinh gia cac d6i tuqng k~ toan:
Day Ia phuang phap bi~u hi~n gia tri cua d6i tugng k~ toan b~ng ti~n phvc V\}
cho vi~c tinh toan, ghi chep va tbng hqp thong tin
- Bao cao k~ toan:
Day Ia phuang phap tinh toan va tbng hqp s6 li~u tir cac tai khoan k~ toan d~
xac l~p h~ thfmg cac chi tieu phan anh tinh hinh tai san, ngu6n v6n tinh hinh
va k~t qua ho(;lt d<)ng cua dan vi k~ toan trong ky k~ toan
Cac phuang phap nay c6 lien h~ ch~t che v&i nhau trong qua trinh thgc
hi~n k~ toan Ngoai cac phuang phap tren, thi ki~m ke cfing duqc coi Ia m<)t
phuang phap ke toan thgc hi~n vi~c ki~m tra tqrc tiep t?i ch6 s6 hi~n c6 cua
d~ d6i chieu v&i s6 li~u da
Trang 9- - - -
-trong sb k~ tmin nh~m phat hi~n cac khoim chenh l~nh thira, thi~u cftn dugc
xu ly kip thai N6i each khac thong qua phuang phap ki€m ke thi s6 li~u k~
tmin m6i phan anh dung d~n s6 thvc t~ v~ tinh hinh Uti san cua dan vi k~
to an
B€ thl,lc hi~n vi~c thu th~p, phfm lo~i, xir ly, tbng hgp va cung cdp thong tin thi k~ toan phai g~n k~t nhi~u hinh thuc ghi nh~n thong tin bao g6m nhilng thong tin rai r~c g~n li~n v6i tirng nghi~p VI) kinh t~ phat sinh, thong tin da dugc phan lo~i theo thai gian phat sinh va theo tirng dbi tugng k~ toan, thong tin tbng hgp tinh hinh tai san ciing nhu tinh hinh va k~t qua ho~t d<)ng cua dan
vi k~ toan
Xet theo guy trinh thlJc hi~n ke toan thi ke toan bao g6m 3 giai do~n: l~p
chung tir, ghi sb k~ toan va l~p bao cao k~ toan L~p chung tir k~ toan Ia buac
dftu cua cong vi~c k~ toan, thl,l'C hi~n vi~c ghi nh~n thong tin dftu vao g~n li~n
v6i tirng nghi~p VI) kinh t~ phat sinh lam din cu phap ly cho vi~c ghi sb k€ toan Ghi s6 k~ toan Ia giai do~n ti€p theo th1Jc hi~n vi~c phan lo~i nghi~p VI)
kinh t~ theo trinh tl! thai gian phat sinh va dbi tugng k~ toan c6 lien quan d€
phan anh khf>i IUQ'Ilg nghi~p VI) kinh t~ phat sinh theo thai gian va SlJ bi~n d<)ng cua dbi tuQllg k~ toan trong qua trinh ho~t d<)ng cua dan vi k~ toan Lap bao
cao k~ toan Ia giai do~n cubi cung thlJc hi~n vi~c tbng hgp thong tin tir cac sb
k~ toan khac nhau theo h~ thbng cac chi tieu dugc s~p x~p theo trinh tl! khoa h<;>c nhdm qua d6 phan anh duqc tinh hinh tai chinh, tinh hinh kinh doanh va cac tinh hinh khac lien quan d~n ho~t d<)ng cua dan vi k~ toan
Qua mo ta tren c6 th€ thdy rdng guy trinh thl,l'C hi~n k€ toan Ia guy trinh
bi~n cac thong tin rai r~c thanh thong tin tbng hgp d€ t~o ra buc tranh toan
canh v~ ho~t dt)ng cua mt)t dan vi k~ toan nhdm giup cho dbi tugng nh~n thong
tin nAm lai dU<YC tinh hinh tai chinh Va tinh hinh kinh doanh cua dan vi, lam C<Y
sa cho vi~c phan tich, ki€m tra, danh gia va ra cac quy~t djnh kinh t€ phil hqp
Trang 10Quy trinh thvc hi~n k~ toan c~n duqc xem nhu h't m<)t quy trinh san xufrt
phat sinh duqc cung cfrp thong qua cac chung tir ke toan, con san ph~m d~u ra
la h~ th6ng bao cao tai chinh va bao cao ke toan quan tr! duqc sir dvng trong n<)i b<) va cac df>i tuqng khac c6 lien quan a ben ngoai Trong qua trinh san xufrt nay thi vi~c sir dvng h~ thbng tai khoan ke toan d~ thvc hi~n vi~c phan loai
va xi'r ly thong tin lien quan den tirng d6i tuqng ke tmin duqc xem nhu cong
toan bao gia cling duqc bi~u hi~n tren cac Io~i s6 k~ toan khac nhau du lam bimg thu cong hay lam bilng may tinh s6 k~ toan g~n li~n v&i tai khoan k~ toan tuong tl,l nhu cong ngh~ ch~ tac phai g~ li~n v&i h~ th6ng cong cv va may moe chuyen dung d€ t~o ra sg chuy€n h6a cac nguyen li~u tho thanh loi v~t chfrt cua
khoan k~ toan, la ngu6n s6 li~u d~ l~p ra cac bao cao k~ toan c6 lien quan
Xet tren khia c~nh cfiu true thi k~ toan Ia m(>t h~ thbng thong tin bao g6m cac h~ th6ng con la h~ th6ng thong tin d~u vao, h~ th6ng xu ly thong tin
va h~ thbng thong tin d~u ra Ngoiti ra n~u g~n h~ th6ng k~ toan v&i h~ thbng
quan ly thi n6 con lien h~ tn.rc ti~p v6i h~ th6ng ki~m soat n(>i b(> thong qua chuc nang thong tin va ki~m tra
Cac h~ thbng thong tin n6i tren t~o ra cac thong tin c~n thi~t d~ th\l'c
a ben ngoai don vi k~ toan Gifra cac h~ thbng nay c6 mbi lien h~ ch~t che va
c6 Sl,l tuong tac trong qua trinh thu th~p va xir ly thong tin C6 th€ mo ta cfiu true h~ thbng k~ toan theo cac mo hinh sau:
Trang 11Mo hinh thuc hien bAng phuang phap thu cong:
H~ th6ng thong tin H~ th6ng xu ly He th6ng thong tin
Mo hinh thuc hien bAng may
H~ th6ng thong tin H~ th6ng CO' sa dfr H~ th6ng thong tin
So sanh 2 mo hinh tn!n c6 th~ th~y duqc sv khac bi~t th~ hi~n 6 h~ th6ng
xu ly: Xu ly bAng thu cong ho~c xu ly bAng ph~n m€m k~ toan duqc cai d~t
trong may tinh Sg khac bi~t nay chi la sv khac bi~t v€ m~t ky thu~t xu ly va
hinh thuc chua dl!llg thong tin, chu cong c1,1 d~ thlJc hi~n vi~c xu ly thong tin
cua 2 mo hinh m1y vfrn la h~ th6ng tai khoan k~ toan duqc thi~t k~ thich ung
tren n~n tang cua h~ th6ng tai khoan k~ toan ap d1,1ng cho dan vi k~ toan
o mo hinh thgc hi~n bAng phuang phap thu cong thi h~ th6ng xu ly
thong tin la S\1' gdn k~t gifra h~ th6ng tai khoan va h~ th6ng sf> k~ toan du6i hinh
thuc giAy ta, con 6 mo hinh thlJC hi~n bAng may tinh thi SlJ gdn k~t nay duqc
thlJc hi~n du6i hinh thuc rna hoa va cac lo?i sb k~ toan duqc k~t xu~t 6 d~u ra
du6i hinh thuc gifty ta theo yeu c~u quim ly
Sau day trinh bay cac b9 ph~n cAu thanh h~ th6ng k~ toan duqc ap d1,1ng
cho cac dan vi k~ toan
(1) H~ thAng chD-ng tir k~ toan: Chung tir k€ toan duqc su d1,1ng d~ ghi nh?n
thong tin ban dfru v~ cac nghi~p Vl,l kinh t€ phat sinh va hm1n thanh Chfrng tir
k~ tmin chua d\lllg nguyen li~u ban dfru v€ ho?t d<)ng cua dan vi k€ toan, t?o
Trang 12nen h~ th6ng thong tin dftu vao rna qua d6 se ki~m tra tinh hqp phap cua
c6 lien quan d~ thl,l'c hi~n cac m~nh l~nh, chi thi cong tac; Ia ngubn dfr li~u
cung c~p cho h~ th6ng xu ly (hoac h~ th6ng ca sa dii li~u) d~ thl,l'c hi~n vi~c
phan lo~i va ghi nh~n thong tin theo tirng tai khmin k~ toan Xet tren khia c~nh
phap ly thi ch(rng tir k~ tmin Ia C<Y sa phap ly cua thong tin dugc ghi nh~n trong cac s6 k~ toan, Ut slJ nlng bu(>c phap ly gifra cac d6i tlJqng co lien quan
(2) H~ thAng tai khoan k~ toan: H~ th6ng tai khofm thu(>c h~ th6ng xu ly thong tin gim v&i tirng d6i tuqng k~ toan d~ qua d6 cung ccip thong tin v~ SlJ hi~n c6 va tinh hinh bi~n d(>ng cua tirng d6i tuqng k~ toan trong ho~t d(>ng cua
dan vi k~ toan H~ th6ng tai khoan Ia b9 ph~n tn;mg y~u nhung rcit linh ho~t d€
luon thich frng v&i S\1' thay d6i cua d6i tuqng k~ toan trong SlJ phat tri€n, thay
d6i cmi dan vi k~ toan va cua n~n kinh t~ qu6c gia
Thi~t k~ h~ th6ng tai khoan thich frng v&i dijc di~m va di~u ki~n ho~t
d(>ng cua dan vi k~ toan Ia C<Y sa quan trQng d€ t~o ra duqc cac thong tin cfin thi~t, hfru ich cho vi~c l~p cac bao cao k~ toan
(3) H~ thAng sa k~ toan: s6 k~ toan Ia hinh thfrc ghi nh~n thong tin v~ nghi~p
vv kinh t~, v~ tirng d6i tuqng k~ toan theo thfr tl! thai gian phat sinh va theo SlJ
phan lo~i n(>i dung nghi~p vv d~ cung ccip thong tin v~ sg hi~n c6 va tinh hinh bi~n d(>ng cua cac d6i tuqng k~ toan trong qua trinh ho~t d(>ng cua dan vi k~
toan T6 chfrc h~ th6ng s6 k~ toan luon g~n li~n v&i h~ th6ng tai khoan k~ toan
nhfim thlJc hi~n vi~c phan lo~i nghi~p vv kinh t~ d€ ghi nh~n thong tin lien
quan d~n tirng d6i tuqng k~ toan rna qua d6 c6 duqc nhiing s6 li~u cfin thi~t d€ l~p ra cac bao cao k~ toan va thlJC hi~n Vi~c ki€m soat ho~t d(>ng cua dan vj
Tinh da d~g cua h~ thfmg s6 k~ toan g~n li~n v&i tinh da d~ng cua cac
tai khoan thu<)c h~ th6ng tai khoan ap d1;lng cho dan vi k~ toan Bai suy cho cimg thi s6 k~ toan va cac tai khoan k~ toan Ia 2 mijt cung tfm t~i g~n li~n v&i
d6i tugng k~ toan cAn phan anh - s6 k~ toan Ia hinh thfrc ghi nh~n thong tin, tai khoan k~ toan hl ca sa cho vi~c phan lo~i thong tin duqc ghi nh~n tren s6 k~
to an
Trang 13(4) H~ thAng bao cao k~ toan: Bao co k€ toan la san phAm cua cong tac k€ toan la ngu6n thong tin rna k€ toan phai c6 trach nhi~m t~o ra va cung cftp cho cac df>i tuqng Slr dt.mg.Tinh hfru ich cua bao cao k€ toan la vftn d~ luon duqc SJ! quan Him tir nhi€u d6i tuqng khac nhau a ben trong lfrn ben ngoai don vi k€ toan.Tang cu<mg tinh hfru ich cua thong tin k€ toan qua h~ th6ng bao cao k€
toan se lam cho cac chfrc nang cua k€ toan phat huy t6t tac dt.mg v6n c6 nh~m
phvc vv c6 hi~u qua cho cong tac quan ly, di~u hanh don vi k€ toan va ra duqc nhfrng quy€t dinh kinh t€ phil hqp
De l~p duqc cac bao cao k€ toan bao g6m: bao cao tai chinh va bao cao k€ toan quan tri c6 chftt luqng cao thi vi~c tb chfrc v~n dvng h~ th6ng tai khoan k€ toan c6 y nghia h€t sfrc quan trQng, trong m(>t chirng ffi\l'C nhftt djnh con c6 y nghia quy€t dinh Thong qua h~ th6ng tai khoan k€ toan duqc tb chfrc v~n dvng phil hqp v6i quy mo, d~c diem ho~t d(>ng ciing nhu yeu cAu xu ly va cung cftp thong tin se t~o ra nhfrng s6 li~u cAn thi€t cho vi~c l~p cac bao c6 k€ toan, d~c
Chftt luqng va hi~u qua cua cong tac k€ toan a m(>t don vi k€ toan duqc danh gia qua chftt luqng cua h~ th6ng bao cao k€ toan cung cftp cho cac d6i
tuqng sir dvng Ma chftt luqng cua h~ th6ng bao cao k€ toan l~i phv thu(>c trJ!c ti€p vao qua trinh xu ly thong tin tren h~ th6ng tai khoan k€ toan nen vftn d~
nghien cfru, v~n dvng h~ th6ng tai khoan phai duqc d~t ra Ia vftn d~ trung tam
va trQng y€u trong tb chuc cong tac k€ toan a cac don vi k€ toan
1.3.1 Tid khoan
De c6 duqc thong tin v~ SJ! v~n d(>ng, thay dbi cua tirng lo~i tai san, tung
(sau day gQi chung Ia d6i tuqng k€ toan) thi cAn thi€t phai sir dvng cac tai
khoan k€ toan
Tai khoan Ia phuang phap phan lo~i nghi~p V\1 kinh t€ phat sinh theo yeu cAu phan anh va kiem tra ffiQt each thu(mg xuyen, lien t\lC Va CO h~ thf>ng
Trang 14•
s6 hi~n c6 va tinh hinh bi~n d()ng cua tirng lo~i tai san, tirng lo~i ngu6n v6n cling nhu cac qua trinh ho~t d()ng khac nhau trong dan vi k~ toan (theo tirng d6i tuqng k~ toan C\1 th~)
Qua dinh nghla nay c6 th~ neu m()t s6 d~c di~m ca ban cua phuang phap tai khoan:
V ~ hinh thuc : Ia s6 k~ toan duqc dung d~ ghi chep s6 hi~n c6 cling nhu
S\l' bi~n d(}ng CUa tirng dfJi tuqng k~ toan Cl,l th~ d\l'a tren C<J SO phan }o~i
cac nghi~p V\l kinh t~ theo cac tieu thuc nhAt dinh
V~ n(}i dung: phan anh m(}t CaC thu(mg xuyen, lien t\}C S\l' bi~n d(}ng cua tirng d6i tuqng k~ toan trong qua trinh ho~t d()ng cua dan vi
V~ chuc nang: ki~m tra, giam sat m()t each thu<mg xuyen va kip thai tinh hinh bao v~ va sir dl,lng tirng lo?i tai san, tirng lo~i ngu6n v6n, tinh hinh ho?t d()ng cua dan vi k~ toan
Tai khoan duqc ma cho tirng d6i tuqng k~ toan c6 n()i dung kinh t~ rieng
bi~t tuc Ia m6i lo~i tai san, m6i lo~i ngu6n v6n, tirng lo?i chi phi, doanh
thu, thu nh~p se sir d1,1ng m()t tai khoan rieng
1.3.1.2 K~t cAu ctia titi khmin
Xu~t phat tir tinh khach quan Ia b~t ky lo~i tai san, lo~i ngu6n v6n nao cling bao g6m hai m~t d()c l~p nhau nhu: ti~n m~t: thu - chi; v~t li~u: nh~p -
xu~t; ngu6n v6n kinh doanh: tang len- giam xu6ng; vay ngan hang: vay - tra
nq vay nen tai khofm k~ toan duqc chia thanh hai ben d~ phan anh va giam d6c
ca hai m~t d()c l~p d6
Ben trai tai khoan gQi Ia ben nq (Debit) Ben phai tai khoan gQi Ia ben c6 (Credit)
Trang 15Titi khoan k~ tmin c6 m~u nhu sau:
1.3.1.3 Nguyen tic ghi chep tren cac tai khoan k~ toan:
c6 d~c di~m khac nhau nen d~ phim anh duqc tinh da d~ng cua cac dbi tuqng k~
ho~t dc)ng khac nhau trong dan vi k~ toan
Ghi chu
Trang 16• Nguyen t~c ghi chep tren cac titi kho{m phan anh titi san:
s6 phat sinh giam trong ky
anh Uti san
vao cu6i ky
vao cu6i ky
1.3.2 H~ thAng tai khmin k~ toan:
Trang 17kit~m smit tinh hinh ho~t d(>ng t~i doanh nghi~p va l~p ra die bao cao k~ toan d€
cung c~p thong tin hfru ich cho cac d6i tuqng sir dvng ben trong va ben ngoai doanh nghi~p
ThlJc ch~t cua h~ th6ng tai khoan Ia m(>t h~ th6ng djnh s~n nhfrng tai
khoan phai sir dvng d€ phan }o~i Va phan anh CclC nghi~p V\1 kinh t~ phat sinh
theo n9i dung cua tirng lo~i tai san, tirng lo~i ngu6n v6n cfing nhu tirng qua
trinh ho~t d(>ng san xu~t kinh doanh va nhfrng ho~t d(>ng khac c6 tinh ch~t rieng bi~t Qua h~ th6ng cac tai khoan se co duqc thong tin dAy du, toan di~n v~ cac lo~i tai san, cac lo~i ngu6n v6n cfing nhu tinh hinh va k~t qua ho~t d(>ng cua
dan vj
Khi xay dl!llg h~ th6ng tai khoan k~ toan th6ng nh~t nguai ta phai dlJa vao
cac can Clr sau:
- Can Clr vao tinh da d~ng, phong phu cfing nhu S\f v~n d(>ng, thay d6i cua
cac d6i tuqng k~ toan trong di~u ki~n chung cua n~n kinh t~ trong m(>t giai
- Can cu vao ca ch~ kinh t~ hi~n hanh dang duqc v~n d\lng vao hoan
canh C\1 th~ cua d~t nUOC d~ xac l~p nhfrng tai khoan phan anh dUQ'C cac m~t ho~t d(>ng khac nhau cua doanh nghi~p trong m6i quan h~ ch~t che va nhi~u
m~t v6i nha nu6c, v6i cac d6i tuqng khac nhau trong cfing nhu ngoai nu6c D6ng thai cfing cho phep c6 duqc nhiing thong tin cAn thi~t d~ danh gia dung
d~n, kip thai hi~u qua kinh t~ tren tirng m~t ho~t d(>ng, cfing nhu trong ph~m vi
toan b9 ho~t d(>ng cua doanh nghi~p
- Can cu vao nhfrng nguyen t~c k~ toan va h~ th6ng chudn m1Jc k~ toan d~ h~ th6ng tai khoan c6 duqc tinh hoa hqp va hi~n d~i duqc thira nh~n d~ v~n
d\lng cho t~t ca cac doanh nghi~p khac nhau hi~n ho~t d(>ng tren lanh th6 Vi~t
Nam, duqc cac t6 chuc qu6c t~ v~ k~ toan thira nh~n va d~c bi~t la thu~n lqi, d€
dang v~ m~t nghi~p V\1 cfing nhu c6 nhfrng ca sa phap ly cAn thi~t ph\lc V\1 cho vi~c ki~m tra ki~m soat va danh gia ho~t d(>ng cua cac lo~i doanh nghi~p khac
nhau
- Can cu vao S1J bi~n d(>ng cua n~n kinh t~ trong nhfrng giai doC;tn khac
nhau d~ xay d1Jllg nhilm lam cho h~ th6ng tai khoan co gia tri lau dai tren ca sa
Trang 18c6 th~ duqc b6 sung, hmln thi~n m<)t each ti~n lqi khi c6 nhfrng bi€n d<)ng nao d6 v~ moi truang ho~t d<)ng va nhfrng thay d6i nao d6 trong cac m6i quan kinh t€ - phap ly Can cu nay doi hoi h~ th6ng duqc xay dvng phai Ia h~ th6ng m&
c6 d!nh hu6ng d~ dam bao ca nguyen t~c th6ng nhdt lfrn nguyen t~c linh ho~t
- H~ th6ng tai khoan duqc xay dtJng phai bi~u hi~n duqc d~c di~m tufm
hoan cua v6n ciing nhu m6i quan h~ gifra cac tai khoan v6'i nhau nh~m c6 sv
th6ng tai khoan con g~n li~n v6'i yeu cftu tin hQc h6a cong tac k~ toan - m<)t trong nhfrng bi~n phap quan trQng d~ tang cuang ch~t luqng va hi~u qua cua
cong tac k~ toan
H~ th6ng tai khoan k€ toan th6ng nh~t quy dinh & nu6'c ta bao g6m cac n<)i
dung caban:
1 s6 luqng, ten gQi va s6 hi~u cua cac tai khoan duqc su d\mg trong n~n kinh t~ d~ phan anh cac d6i tuqng k~ toan Cl,l th~
2 N<)i dung kinh t~, cong dl,lng kinh t~ cua tung tai khoan c~p 1,2 va 3(n~u c6)
4 M<)t s6 quan h~ d6i ung chu y~u cua cac tai khoan
Ngoai ra con huang dfrn m<)t s6 phuang phap tinh toan va xac dinh nhfrng chi tieu duqc su d\lng d~ k~t chuy~n gifra cac tai khoan khac nhau c6 lien quan
H~ th6ng tai khoan k€ toan th6ng nh~t duqc quy dinh chung cho n~n kinh t~
, trong khi d6 m6i nganh ho~t d()ng , ho~c thanh phftn kinh t~ l~i c6 nhfrng d~c
thil v~ d6i tuqng phan anh va yeu cftu quan ly nen dtJa tren ca s& cua h~ th6ng
tai khoan k~ toan th6ng nh~t, m6i nganh (ho~c thanh phftn kinh t~) se nghien
cuu va xay dtJng h~ th6ng tai khoan cho nganh ho~c thanh phftn kinh t~ m<)t
each phil hqp
H~ th6ng tai khoan k~ toan th6ng nh~t duqc quy dinh ap d\lng cho cac
doanh nghi~p & Vi~t Nam bao g6m 10 lo~i, trong tirng lo~i bao g6m nhi~u tai
khoan c~p 1 va tily theo yeu cftu quan ly m6i tai khoan c~p 1 c6 th~ c6 nhi~u tai
khoan c~p 2 Tir tai khoan c~p 3 tr& di thi nganh ho~c doanh nghi~p dtJa vao
d~c di~m quan ly cua minh d~ m& cho phil hqp va thu~n lqi cho vi~c theo doi (ngo~i trir m<)t s6 tai khoan c~p 3 duqc nha nu6'c quy dinh th6ng nh~t)
Trang 19- - - -
-Cac tai khoim lo~i 1-> 9 duqc dung de phim anh tai san, ngu6n v6n, tinh hinh va k~t qua ho~t d<)ng cua doanh nghi~p, duqc ghi chep theo phuang phap ghi kep (d6i ung gifra cac tai khoan c6 quan h~), con c6 tai khoan lo~i 0 dung
d~ phan anh m()t s6 d6i tuqng d~c bi~t lien quan den vi~c quan ly, su dvng trong doanh nghi~p va cdn duqc theo doi rieng U~c diem ghi chep vao cac tai
khofm nay Ia ghi dan (khong d6i ung v&i tai khoim khac ) Khi trmg len ghi ben
Nq, khi giam xu6ng ghi ben C6 va c6 s6 du Nq
1.4 H~ thBng tai khoan k~ toan 0' mqt sA quAe gia:
C6 the phan bi~t thanh 2 nh6m dva vao vi~c quy dinh va khong quy dinh d6i
vai h~ th6ng tai khoan k€ toan
U~i di~n cho nh6m nay la h~ thf>ng k€ toan cua My va Anh
T~i cac nuac nay khong c6 m9t h~ th6ng tai khoan k€ toan th6ng nhdt v~
ten gQi va sf> hi~u b~t bu<)c su dt_mg trong tdt ca cac doanh nghi~p Thvc t~ cac
doanh nghi~p din Clr vao linh VVC kinh doanh, qui mo CUa doanh nghi~p Va yeu cAu quan ly d~ Iva chQn cac tai khoim si'r dt.mg rieng cho doanh nghi~p minh, va
tv d~t ten cling nhu s6 hi~u cho cac tai khoan s6 hi~u tai khoan c6 the Ia hai,
ba chfr s6, th~m chi nhi~u han Nguyen t~c cua vi~c d~t ten, s6 hi~u tai khoan
phai phan anh duqc d6i tuqng cdn theo doi, vi~c si'r dt,mg tai khoan phai nhdt
qmin trong ky, n~u CO SV thay df>i phai giai trinh ly do va anh huemg cua SV
thay dbi d6 d6i v&i bao cao tai chinh
Can cu d~ xay dvng h~ th6ng tai khoan k~ toan Ia: dva tren ca sa tuan thu chuAn mgc k~ toan va cac nguyen t~c k~ toan chung dugc chftp nh~, dga
vao n()i dung kinh t~ cua d6i tuqng dugc phan anh, dva vao m6i quan h~ giua
tai khoan v&i yeu cdu cung cftp thong tin cho vi~c l~p h~ th6ng bao cao tai
chinh va cac bao cao k~ toan khac cua dan vi
H~ th6ng tai khoan k~ toan xay dvng theo nh6m nay c6 uu diem Ia t~o
kha nang tu duy nang d()ng cho ngu<'Yi lam k€ toan trong doanh nghi~p nhung
co nhuqc di~m la do de tung doanh nghi~p tv thiet k~ h~ th6ng tai khoan si'r
dvng cho cong tac k~ toan t~i doanh nghi~p nen se gay kh6 khan trong so sanh,
Trang 20d6i chi€u, t6ng hqp thong tin, trong ki€m tra, ki€m smit va trong huang dfrn
6 d~ng t6ng quat, Ia ca so d€ l~p bao cao tai chinh
ti~n giup ban giam d6c ki€m soat m9t each c6 hi~u qua tinh hinh ho~t d()ng
- Lo~i b6 nhi~u tai khoan chi ti€t nh~m tang tinh linh ho~t cua h~ th6ng
Hi~n t~i h~ th6ng tai khoan k€ toan 6 Vi~t Nam duqc xay d\l'ng va quy
Trang 21Vi~c k€ thira uu di€m cua 2 nhom tren d€ thi~t k€ h~ th6ng ti1i khoan
K~t luan chuong 1
vi~c t~o ra thong tin thich hqp va hii'u ich cho cac d6i tuQTig sir d1,1ng ben trong
S\1' tuong tac nh~m giup cho vi~c xu ly thong tin thich ung v6i yeu cAu trinh
vi~c djnh huang thi€t k€ h~ th6ng tai khoan k€ toan
Ben c~ d6, vi~c tim hi€u kinh nghi~m thi~t k€ h~ th6ng tai khoan a
Vi~tNam
Trang 22CHlfONG 2: DANH GIA HE THONG TAl KHOAN KE
H~ th6ng k~ toan doanh nghi~p Vi~t Nam n6i chung va h~ th6ng tai
khmin k~ toan n6i rieng ke tir luc ra d<'ri cho d~n nay da qua rAt nhi~u I§n sua dbi, di~u chinh b6 sung de phil hqp v&i moi tru<'rng phap ly va moi tru<'rng kinh
doanh khong ngirng thay dbi theo yeu du phat trien va h9i nh~p kinh t~ toan
'
cau
Tinh cho d~n nay, v~ m~t phap ly thi a Vi~t Nam da c6 lu~t k~ toan, da
c6 h~ th6ng chuftn mgc k~ toan dang trong qua trinh hoan chinh Day Ia ca sa
phap ly chi ph6i trgc ti~p d~n ho;;tt d<)ng k~ toan cling nhu vi~c tb chirc thgc
hi~n k~ toan a cac doanh nghi~p nh~m cung cfrp thong tin cho cac d6i tuqng sir dt,mg khac nhau Tren CO' sa lu~t k~ toan va chuftn mgc k~ toan da ban hanh, B9
tai chinh da nghien c(ru va ban hanh ch~ d9 k~ toan ap dt,mg cho cac doanh
V~ h~ thfmg tai khofm k~ toan thi hi~n nay, c6 hai h~ th6ng tai khoc'm
quy dinh ap d1,mg cho cac lo;;ti hinh doanh nghi~p ho;;tt d<)ng a VN: h~ th6ng tai khoi'm ban hanh QD 15/2006 Qfl - BTC ngay 20.03.2006 va h~ th6ng tai
khmin dung cho doanh nghi~p nho va va vira ban hanh theo Qfl 48/2006 QD BTC ngay 14.09.2006 cua BTC Sau day gi&i thi~u tbng quat tung h~ th6ng tai
-khoim k~ toan
H~ th6ng tai khmin nay ra d<'ri dga tren ca sa da bb sung sua dbi tir h~
th6ng tai khoi'm ban hanh theo QD 1141 de phil hqp v&i cac chuftn mgc k~ toan
da ban hanh va moi tru<'rng kinh doanh c6 nhi~u thay dbi trong thai gian qua
H~ thlmg tai khoan nay bao g6m 10 lo;;ti tai khoim, trong d6 cac tai
khoan tir lo;;ti 1 - > 9 bao g6m 86 tai khoan cfrp 1, 120 tai khoan ccip 2 va 2 tai khoan ccip 3, con titi khoan lo;;ti 0 bao g6m 6 tai khoan
H~ th6ng tai khoiin k~ toan, duqc ban hanh chua dgng cac n<)i dung sau:
Trang 23Quy djnh chung
Danh mvc ten goi va s6 li~u cua cac la~i tai khaan
Giai thich n(>i dung, k~t cciu va phuang phap ghi chep vaa tai khaan k~
taan
Sau day gi6i thi~u m(>t s6 d~c diem h~ th6ng tai khaan k~ taan n6i tren:
H~ th6ng tai khaan k~ taan ban hanh thea QD 15 baa g6m 1 0 la~i tai khaan, trong d6:
- Cac la~i tai khafm n&m trong la~i 1 - 9 duqc goi Ia nhfrng tai khaan trong bang, phan anh thea phuong phap ghi sb kep
+ Cac tai khaan thu(>c la~i 1 va 2 ( s6 dAu tien cua s6 hi~u tai khaan Ia s6
1 ha~c s6 2) duqc dung de phan anh tai san cua daanh nghi~p
Trang n(>i b(> cac Uti khaan thu(>c 1, 2 va gifra la~i 1 va 2 c6 m6i quan h~ d6i ung phb bh~n bieu hi~n S\1' chuyen h6a gifra cac la~i tai san v6i nhau trang qua trinh ha~t d(>nng ctia daanh nghi~p
+ Cac tai khaan thu9c la~i 3 va 4(s6 dAu tien cua s6 hi~u tai khaan Ia s6
3 ha~c s6 4) duqc dung de phan anh ngu6n v6n cua daanh nghi~p
Trang n9i b9 cac tai khaan la~i 3 ha~c 4 co m6i quan h~ d6i ung phb bi~n bieu
hi~n SlJ chuyen h6a gifra cac la~i ngu6n v6n trong qua trinh ha~t d9ng cua daanh nghi~p
+ Cac tai khaan thu9c la~i 5 d€n la~i 9 duqc sir dvng de phan anh cac qua trinh ha~t d9ng cua daanh nghi~p va xac djnh k€t qua kinh daanh, duqc g<;>i chung Ia tai khaan trung gian (s6 dAu tien cua s6 hi~u tai khaan Ia s6 5,6,7,8,9)
Cac tf1i khaan tir la~i 5 d€n la~i 9 khong c6 s6 du
Cac tai khaan tir la~i 5 d€n la~i 8 co m6i quan h~ d6i ung phb bi~n v6i cac tai khaan thu9c la~i 1 ,2,3, bieu hi~n qua trinh phat sinh, hinh thanh chi phi va
daanh thu trong ha~t d9ng cua doanh nghi~p Cac tai khmin tir lo~i 5 d€n lo~i 8 c6 m6i quan h~ d6i ung phb bi€n v6i tai khmin lo~i 9 nh&m xac djnh k€t qua kinh doanh
- Cac tai khofm thu9c lo~i 0 ghi sb theo phuang phap ghi don Khi phat sinh
tang thi ghi ben Nq va khi phat sinh giam thi ghi ben C6 Cac tai khoan nay c6 the ghi d9c l~p ho~c cling c6 the ghi d6ng thai v6i m9t but toan kep nao d6
Trang 24- M6i quan h~ cua h~ th6ng tai khmin v6i vi~c l~p cac bao cao tai chinh
+ Sf> li~u duqc cung cclp tir cac tai khoim thu('>c cac lo;;ti I ,2,3,4 duqc dung
+ s6 li~u duqc cung cfip tir cac tai khoan thu('>c cac lo;;ti 5,6,7,8,9 duqc dung
+ Sf> li~u cung cclp tir cac TK Ill, 112,113 va TK 121,128 duqc su d1,mg d~ l~p bao cao hru chuy~n ti~n t~ theo phm:mg phap tn,rc ti~p
+ sf> li~u duqc cung cclp tir cac tai khoan thu('>c lo;;ti 1 ,2,3,4 va m9t sf> TK
khac duqc dung d~ l~p bao cao luu chuy~n ti~n t~ theo phuang phap gian ti~p
Nh6m 6: chi SlJ nghi~p (TK 161)
Tai san dai Nh6m 2: Dfiu tu dai h;;tn (TK221,222,223,228,229)
h;;tn Nh6m 4: Xay dlJng CO' ban - ung tru6c dai h;;tn
Trang 25Nh6m 6: Ngu6n kinh phi ( TK461, 466)
Nh6m 1: Doanh thu ( TK511, 512)
Nh6m 1 : Chi phi khac (TK811)
Xac dinh k~t qua (TK911)
Trang 26Mo ta quan h~ giii'a cac tai khoan trong h~ thfing TK k~ toan DNVN
TK yeu t6 chi TK t~p hqp chi
Phi( lo~i 1,2,3) hi SX (lo~i 6
TK tinh gia tht'mh TK tha.nh
hfun
I Chi phi phat sinh tAng hi'Jl chi phi sx t6ng gia thanh san
phfim hoan thanh
sO' aa 3
TK th~mh pham (lo~i1) TK gia v6n(lo~i 6)
TK y~u t6 chi phi (lo~i 1)
TK T~p hQ'p chi phi thai
TK xac djnh k~t
Trang 27TK Ti~n va Nq TK f)i~u chlnh
TK ti~n va Nq
'
Trang 28DANH MVC cA.c T AI KHOAN KE TOA.N
1113 Vimg, bt~c, kim khi quy, da quy
1122 Ngo~i t~
1123 Vang, bt~c, kim khi quy, da quy
1131 Ti~n Vi~t Nam
06 129 D\1' phong giam gia dfiu tu ng~n h~n
dfiitlfQ'Dg
1331 Thui GTGT d~f}'c khiu trir ciia himg hoa, djch vy
1332 Thui GTGT dU'f}'c khiu trir ciia TSCD
09 136 Phai thu noi bo
1361 Van kinh doa~h 0' cac don vj tri}'C thuqc
1368 Phai thu nqi bq khac
10 138 Phai thu khac
1381 Tai san thiiu chir xfr ly
1385 Phai thu v~ co phin boa
Trang 29- - - - - -
11 139 Dg phong phai thu kh6 doi
d6i tu·Q·ng
13 142 Chi phi tra trn&c ng~n h~n
14 144 Cfun c6, ky quy, ky cuqc nglln h~n
15 151 Himg mua dang di du(mg
21 157 Hang gui di ban
dtrQ"c ''f kho baothue
23 159 Dv phong giam gia hang t6n kho
LO~.ITK 2
TAI sAN oAI H~N
25 211 T ai san c6 dinh hfru hinh
26 212 Tai san c6 dinh thue tai chinh
27 213 Tai san c6 dinh vo hinh
28 214 Hao mon tai san c6 djnh
Trang 3029 217 B~t d()ng sim d~u tu
30 221 D~u tu vao cong ty con
31 222 V 6n gop lien doanh
32 223 D~u tu vao cong ty lien k~t
33 228 D~u tu dai h?n khac
34 229 Dv phong giam gia d~u tu dai h?n
35 241 Xay dvng ca ban da dang
36 242 Chi phi tra truac dai h?n
37 243 Tai san thu~ thu nh?p hoan l?i
38 244 Ky quy, ky cuqc dai h?n
42 333 Thu~ va cac khoan phai n()p Nha nu6c
33311 Thui GTGT dliu ra
33312 Thui GTGT himg nh~p khiiu
43 334 Phai tra nguai lao d()ng
44 335 Chi phi phai tra
45 336 Phai tra n()i b<)
46 337 Thanh toan theo ti€n d() k€ hO?Ch hqp d6ng xay d\l'Ilg DN xay lip co
thanh toan theo tiin d{) k1 ho~ch
47 338 Phai tra, phai n()p kMc
Trang 313385 Phai tra v~ eft phAn boa
48 341 Vay dai h?n
49 342 Nq dai h?n
50 343 Tnii phieu phat hanh
51 344 Nh~~ ky quy, ky CUQ'C dai h?U
52 347 Thue thu nh~p hoan l?i phai tra
53 351 Quy dg phong trq dp mfrt vi~c lam
54 352 Dg phong phai tra
LO~ITK 4
VON CHO SO HUu
55 411 Ngu6n v6n kinh doanh
56 412 Chenh l~ch danh gia l?i tai san
57 413 Chenh l~ch ty gia h6i doai
chinh
XDCB
58 414 Quy dclu tu phat tri~n
59 415 Quy dg phong tai chinh
60 418 Cac quy khac thu<)c v6n chu sa hfru
62 421 Lqi nhu~n chua phan ph6i
63 431 Quy khen thuang, phuc lqi
64 441 N gu6n v6n dclu tu xay dl,l'llg CO' him Ap d1,mg cho
DNNN
phi
66 466 Ngu6n kinh phi da hinh thanh TSCD
LO~JTK5
Trang 32DOANHTHU
L0-1-ITK 6
CHI PHi SAN XUAT, KINH DOANH
ke djnh ky
Trang 336417 Chi phi djch VI} mua ngoai
82 642 Chi phi qmin ly doanh nghi~p
85 821 Chi phi thu~ thu nh~p doanh nghi~p
LO~ITK9 XAC DJNH KET QUA KINH DOANH
86 911 Xac dinh k~t qua kinh doanh
LO~JTKO
T AI KHOAN NGOAI BANG
001 Tai san thue ngoai
002 V~t tu, hang h6a nh~ gifr h<), nh~n Chi ti~t theo
quanly
003 Hang h6a nh~ ban h<), nh~ ky gui, ky cugc
004 Ng kho doi da xu Iy
008 Dt,r toan chi st,r nghi~p, dt,r an
Trang 342.1.2 H~ thAng tai khoan k~ toan ban hanh theo QD 48:
dung sau:
hi~n hanh Vi~c rut gQn nay dugc tom luge qua cac di~m sau:
Trang 351 Gom m()t s6 d6i tugng k~ tmin vito trong m()t Uti khoim c~p 1 va theo doi
2 Luqc bo m()t s6 d6i tugng k~ toan duqc cho Ia khong c6 ho~c chua xu~t
hi~n a cac doanh nghi~p nho va vira
3 Don giim h6a vi~c theo doi cac khoim m1;1c chi phi san xu~t va t~p trung
vi~c theo doi tren tai khoan 154, don gian h6a m<)t s6 n<)i dung va
phuong phap h~ch toan d6i v6i m<)t s6 d6i tuqng k~ toan va cac nghi~p
vt,I kinh t~ c6 lien quan
Vi~c rut g<;>n nay b<)c 1() nhi~u h~n ch~ va thi~u sot se duqc d~ c~p trong phdn
Trang 36Nh6m 1 : Doanh thu (TK51l, 515) Nh6m 2: cac khoan giam trir doanh thu (TK521)
Nh6m 1 : Mua hang (TK611) Nh6m 3: Gia v6n, gia thanh (TK631, 632, 635) Nh6m 4: Chi phi thai ky (641,642)
Chi phi khac (TK811 ,821)
Xac djnh k€t qua (TK911)
Cac sO' dO k~ toan cO' ban
SO' dO 1: (£>ay Ia di.§m khac biet CO' ban cua doanh nghiep nh6 va vlJ'a)
TK Y~u t& chi
TK tinh gia thanh(154)
Phat sinh
TOng gia thanh san ph~m hoan thanh
Trang 37SO' d6 2 (Ho~m toan tU'ang ti,J' ON thi,J'c hi$n ke toan theo Q£) 15)
Chi phl(loc;~i 1 ,2,3) chi phi thai ky ( loc;~i 6)
SO' d6 3 (Chi khac bi$t v~ tai khoan sll' d1.,mg - cac khoan di~u chinh giam doanh thu gom vao TK 521)
Trang 38SO' dO 4 (Chi khac a cho khong quy d!nh TK phan anh chi phi thue thu
TK Xac dinh ket qua
TK Thu nh~p khac
Trang 39Danh myc cac tai khoan k~ tmin
timg khach hang
ttrc;rng
Trang 40n., phong giam ghi diu ttr tai chinh ngin h~n
o., phong phai thu kho doi DU' phong giam ghi hang tAn kho
LO~I T AI KHOAN 2
T AI SAN DAI H~N
Tai san c6 djnh TSCD hii'u hinh TSCD thue tai chinh TSCD vo hinh Haomon TSCD Hao moo TSCD hfru hinh Hao moo TSCD thue tai chinh Hao moo TSCD vo hinh Hao moo bit dqng san diu tU' BAt d<)ng san ddu tu
Ddu tu tai chinh dai h;;tn van gop lien doanh Diu tU' vao cong ty lien k~t
Diu tU' tai chinh dai h~n khac
Dv phong giam gia ddu tu tai chinh dai h;;tn Xay d\l'llg ca ban d6 dang
Mua sim TSCD Xay dl!Jlg cO' ban dO' dang Sua cbfra 16'11 TSCD Chi phi tn'l trucrc dai h;;tn
Ky quy, ky CUQ'C dai h;;tn
NQPHAITRA Vay ngin h~n
Nq dai h\ln d~n h\ln tra Phai tra cho nguai ban
Thu~ va cac khoan phai n<)p Nha nucrc
Thu~ gia trj gia tang phai n{)p
Thui GTGT ttJu ra
Thui GTGT himg nhpp khau
Chi ti@t theo ct6i
hrQ11g