Nghiên cứu ứng dụng tin học vào công tác giảng dạy học tập kế toán quản trị trong trường đại học1

HCM nghi~p cling khong thS khong Slt dl;lng ke' toan nhu' la cong ClJ quan trQng ciS qmin ly v6n, tai san va di~u hanh ho~t dong cua doanh nghi~p.. MJJC tieu cua ke' toan quan tri nham g

I

,~

I

BQ GIAO DlJC VA BAO TAO

TRl TRONG TRUONG fl4I HQC

-£>6 tai Cif p Co So -CS-2002-05 Tru:ong DH Kinh Te TP HCM

nghi~p cling khong thS khong Slt dl;lng ke' toan nhu' la cong ClJ quan trQng ciS qmin

ly v6n, tai san va di~u hanh ho~t dong cua doanh nghi~p Ke' toan la mot nganh hqc khong thS thie'u trong cac tru'ong giang d~y v~ kinh te'

K€ toan quan tri Ia h~ th6ng con, cling voi ke' toan tai chinh, trong h~ th6ng thong tin ke' toan cua mqi t6 chli'c MJJC tieu cua ke' toan quan tri nham giai quye't cac va'n d~ thuoc v~ quan tri c3 doanh nghi~p, gitip cho cac c!p do qmln ly trong

vi~c di~u hanh ho~t dong san xua't kinh doanh mot each c6 hi~u qua bang ngu6n h,tc cua doanh nghi~p Mon ke' toan quan tri du'<;jc giang d~y trong tru'ong d~i hQC cfing yeu c~u phai cho sinh vien tie'p c~n c6 hi~u qua, niim vung cong ClJ ke' toan quan tri dS cung c!p cac thong tin huu ich cho vi~cra quye't dinh d doanh nghi~p,

bdi vl xet cho cling, san ph~m d~u ra cua ke' toan.la nhung thong tin h6 tr<;1 cho

vi~c ra quye't ciinh

Cac doanh nghi~p thuong phai dl,ta tren cac ly lu~n cua ke' toan quan tq, ke't hqp voi cac thong tin cua ke' toan tai chinh ds I~p cac dl! toan thich h<;1p, cung ca'p cho qua trlnh ra quye't dinh Cac bang dl,t toan thu'ong khong linh ho~t ne'u cong ClJ thie't l~p khong h6 tr<;1 cho cac thay dtSi linh ho~t

Trong thoi ci?i cac tinh toan du'<;1c con ngu'oi nhuong ch6 cho may thl,l'c hi~n,

vi~c giai ph6ng con nguoi khoi nhung cong vi~c tfnh toan nham chan, ddn di~u voi nhung s6 lu'<;jng kh6ng 16 cac phep tinh - rna chi c~n mot thay d6i nho cua du li~u

dffu vao buoc phai tinh l~i cho kh6i Iu<;1ng khtSng ·16 cac phep tinh d6 - la mJJc W~u

cua d~ tai nay Bang vi~c li'ng d1;1ng cong ngh~ thong tin, chting toi mu6n thong qua

d~ tai nay, dua nhung nguoi sli' d1;1ng- rna d6i tu'<;1ng dffu tien la giang vien, sinh vien trong Truong D~i HQc Kinh Te' - tie'p c~n voi ke' toan quan tri theo mot each khac, hi~n d~i va hi~u qua hdn phu'dng phap truy~n th6ng tii' tru'oc cie'n nay

D~ tai trlnh bay cac ly thuye't chu d~o cua ke' toan quan tq du<;1c xli' ly bang may tinh, phan tfch tht;(c tr~ng CUa Vi~C giang d~y, hQC t~p Va V~n dt,mg thl,l'C tS kS toan quan tq d6ng thoi cung c!p phien ban dffu tien cua chu'dng trlnh li'ng dl;lng ke' toan quan tq voi d~y du cac hu'ong dftn thl,l'c hi~n theo qui trlnh ke' toan quan tri voi phu'dng phap h6 tr<;1 may tfnh

Du da c6 gffng thl,l'c hi~n d~ tai mot ~each khoa hQC va thl,l'c sl,l' nghiem ttic, nhu'ng voi cac h~n chS CUa nhung ngu'oi thl,l'c hi~n, chffc chffn d~ tai vftn boc lo nhung khuye't ai~m, chtin,g toi chan thanh cam dn cac dong gop cua qtiy vi dShoan

thi~n hdn cho cong trlnh trong nhung l~n phat triSn sau

Nhung nguoi thl,l'c hi~n

D~ tai Ca'p Cd SCi-CS-2002-05 Tntbng DH Kinh Te TP HCM

LOICAMON

Chung toi, nhil'ng nguoi tht;tc hit$n d~ tai, b~ng cac n6 lt;tc ciia chinh chung toi khong du dg hoan thanh, kigm nghi<$m va trlnh bay d~ tai nay, rna phai c6 nhil'ng giup do quy bau cua:

o Phong Quan Ly Khoa HQc - Hqp Tac Qu6c Te' tiuong E>H Kinh te': da xet duy<$t, cha'p thu~n va giao tht;J.'c hit$n d~ tai

o ·Phong Quan Tq Thie't B~ Truong E>H Kinh t€: h6 trq, t;;to mQi di~u kit$n t6t nha't, hit$n d;;ti nha't cho nh6m tht;tc hit$n

o Phong K€ Ho<;1ch Tai Chinh Truong E>H Kinh te': t;;to thu~n lqi v~ tai chinh cho nh6m thl;l'c hit$n

o Cac vi ph6 giao su, tie'n si, th<;1c si, d5ng nghit$p da khich It$ va ling hQ

d~ tai cho nh6m tht;tc hit$n

B~ng nhii'ng lei cam on chan thanh d day, chung toi tran trQng St;J.' giup do t~n

tlnh CUa quy vi cho chung toi hoan tfft cong trlnh nghien CUU khoa hQC nay

TP HCM Thang 7 nam 2004 Nhfi'ng nguoi tht;tc hit$n PGS.TS PHAM VAN DUQC- Chii nhit$m d~ tai

CN NGUYEN THE HUNG -Thanh vi en

N tai Cilp Co S(J-CS-2002-05 Tntbng DH m.nh Te TP HCM

-~ -~~ NQIDUNG CHVONG 1 : LY THUYET XAY Dl/NG Mo HiNH oa u~u vA xu LY THONG TIN KE TOAN QUAN TR! BANG MAY-TiNH 6

1 1 THONG TIN CUA KE TOAN QUAN TR! 6

7 7 1 EJinh nghia: 6

7 7.2 EJ6i tliqng va chuc nang th6ng tin K€ toan quan tri 7

7 7.2 7 fJ6i tuqng su dt,mg thOng tin k€ tofm quan tri 7

7 1.2.2 Thong tin k~ toan quan tri B 1 1.2.3 Chuc nang thong tin k~ toan quan tri: 9

1 2 DG LI~U THONG TIN Xlt L Y MAY TfNH 1 0 1 2 1 oa li~u chu yeu sii d~.,~ng 10

7 .2.2 Xii ly thong tin ktf toan quan tri 70

1.2.3 Xii ly may tfnh ~ 7 7 1.3 T6 CHUC THONG TIN KE TOAN QUAN TR! Vdl CONG NGH~ THONG TIN ~ 11

7 .3 7 Xay dl/ng cac chua'n ml/c chi phf 7 7 7 .3.2 Xay dl/ng cac tieu thuc phan bo chi ph f 7 7 7.3.3 Xay dl/ng d(}ng cava m1.,1c tieu th6ng nhJt 7 2 1 3.4 Ket hqp thOng tin ke toan quan tri vai cong ngh~ thong tin 7 3 CHVONG 2 THl/C TR~NG THONG TIN KE TOAN QUAN TR! VOl UNG Dl)NG TIN HQC 14

2.1 GIANG DAY KE 'OAN QUAN TR! TRONG TRUC1NG E>AI HOC 14

2.1 7 Tai li~u giang d;;~y 74

2.1.2 Cong tac giang d;;~y 14

2 1.3 Thtfc hanh bfl.i t~p 7 4 2.2 THl,JC TRANG THONG TIN KE TOAN QUAN TR! TRONG CAC DOANH NGHI~P VI~T NAM 14

2.2 7 Thl/C tr;;~ng v~n d1.,1ng th6ng tin ke toan quan trf 14

2.2 1 1 Thtjc tri1ng cong tac t6 chuck~ toan 14

2.2 1.2 Thl/c t6 v~n dvng thOng tin k~ toan quan tri 15

2.2 7.3 fJfmh gi.:J chung t6n t<)i ve nMn thuc k~ toan quan tri doanh nghi~p 15

2.3 THl,JC TRANG Slt DUNG CONG NGH~ THONG TIN TRONG KE TOAN QUAN TR! 16

2.4 Sl,J CAN THIET NGHIEN CUu U'NG DUNG TIN HOC VAO KE TOAN QUAN TR! 17

CHVONG 3 uNG DVNG H~ TH6NG TIN HQC vAo KE TOAN QUAN TR! 19

3.1 PHAT TRIEN H~ THONG THONG TIN KE TOAN QUAN TRI 19

3 7.1 Phan tfch h~ th6ng thong tin ke totm quan tri 19

3.1.2 Thiet ke M th6ng thong tin ke toan quan tri dung may tinh: 20

3.1.3 Thl/c hi~n v~n hanh h~ th6ng 22

3.2 UNG DUNG TIN HOC vAo KE' TOAN QUAN TR! 22

3.2.1 Xay dl/ng mo hinh ung d1.,1ng 22

3.2.2 Thtfc hi~n v~n hanh thong tin ke toan quan tri ung d1.,1ng cong ngM th6ng tin: 27

3.2.2 7 Khai bao cac di1 li~u dju ky: 27

3.2.2.2 Nh~p s6 dti, t6n kho dau ky: 29

3.2.2.3 Nh~p cac s6 li~u dinh muc: 31

3.2.2.4 Nh~p s6 cac s6/i~u dl/ toan doanh thu va chi phi: 31

3.2.2.5 Nh~p so' cac so' li~u dl/ toan t6n kho: 32

B~ tili Cilp Cd Sc'J-CS-2002-05 Tntong DH Kinh Te TP HCM

3.2.2.6 L$p cac baa caa de; taan 32

323 ,,, vng I.Jng e toan quan d k"' , ? t "d"'d' h , ' rt e an gta va ra quye tn 48 "'td" h 3.2.3 7 Baa caa thu nh$p 49

3.2.3.2 EJanh gia hi~u qua sinh fiJi bQ ph$n san pham 53

3.2.3.3 L$p Baa Ca.a K6t Qua Kinh Daanh 53

3.3 KJEN NGH! UNG Dl)NG KE TOAN QUAN TR! VAO DOANH NGHI~P 55

3.3.1 Kit§n nghi sit dl!ng thong tin ke toan quan tri 55

3.3.2 Kien nghi ung dl!ng may tinh 56

3.4 HVONG PHATTRIEN f)~ TAl: 57

LOI KET ~ ~ • 58

TAIU~U THAM KHAO ., 59

unq;~vng CNTT vao gidng dqy KTQT tqi tnJong dqi hQc 5

E>~ tai Ca'p Cd So- CS-2002-05 Tntong DH Kinh Te TP HCM

Chu'dng 1 : Ly thuye't xay dt;ing mo hlnh du Ii~u va xii' ly thong tin ke' toan quan tri biing may tinh

1.1 Thong tin ciia ke' toan qmin tr1

1.1.1 Binh nghia:

Theo dinh nghia cua Hi~p H9i ke' toan vi en Hoa Ky, KS Toan Quan Tri la

"Quy trlnh nh?n di~n, do htong, t6ng hqp, phan tich, I?p bao biSu, giai trlnh va truy€n d~t cac seili~u ali chinh va phi tai chinh cho nha quan ly sti' d1,1ng n9i b9 d~

I?p ke' ho~ch, danh gia va kiSm tra nh~m dam bao vi~c sti' d1,1ng cac ngu6n h;tc cua t6 chuc c6 hi~u qua va nh~m xac dinh Cl,l thS ngttoi chiu trach nhi~m deii voi cac ngu6n lttc nay"

Theo W diSn thu?t ngfi' ke' toan My, KS Toan Quan Tri duqc dinh nghia la

"M<)t linh V\l'C ke' toan lien quan dSn vi~c dtnh lttqng cac thong tin ke' toan va h6 trq nhfi'ng nha quan ly trong vi~c dtta ra quye't dinh tai chinh, nha't la vi~c ho~ch

dinh va quan ly gia thanh theo Iu?t dtnh ke' toan"

Nhtt v?y, h~ theing K€ Toan Quan Tri la m<)t qua trinh cung ca'p thong tin tai chinh va thong tin ho~t d<)ng cua t6 chuc cho nhfi'ng ngttoi sti' dl,lng d ben trong t6 chuc nhtt cong nhan vien va can bQ quan ly Qua trlnh nay dttqc dtnh httong theo cac nhu c~u thong tin cua nhfi'ng nguoi d ben trong t6 chuc dS giup h9 sti' d1,1ng hi~u

qua cac ngu6n lVc cua t6 chuc, xac dinh Cl,l thS ngu'oi chtu trach nhi~m deii voi cac ngu6n h;l'c d6 va ra quye't dtnh di~u hanh ho~t d<)ng kinh doanh h~ng ngay va cac quye't dinh d~u ttt

K€ toan dttqc chia thanh nhi€u chuyen nganh, nh~m dap ung cho nhu c~u sti' d1,1ng nhi€u deii tttqng khac nhau Ne'u din cu vao hai d6i tll'qng sti' d1,1ng chu ye'u thong tin ke" toan la d6i ttt<;fng ben ngoai la nhfi'ng nguoi khong trl;l'c tie"p · di~u hanh

ho~t.d<)ng kinh doanh rna ch! sti' dl,lng ke't qua cua qua trlnh di~u hanh va deii tttqng

· (J b.en trong Ia nh~m nhfi'ng nguoi trttc tie'p di€u hanh dS d~t ke't qua kinh doanh, thl ke" toan phan lam hai la K€ toan tai chinh chu ye'u cung ca'p thong tin cho d6i tttqng ben ngoai con Ke" toan quan tri chu ye"u cung ca'p thong tin k€ toan cho deii tttqng ben trong la cac ca'p d9 nha quan trt trong doanh nghit%p

Nhtt v?y: Beii tliqng nghien cuu cua ke" toan quan tri la nghien cuu v6n va sv

chu · chuySn cua vein dl;l' kie"n xay ra trong tttdng lai Ngttqc l~i ke' toan tai chinh nghien cuu v6n va sl;l' chu chuy€n cua vein da xay ra trong qua khil tren m<?t ddn vt

K€ toan quan tri·la qua trlnh nh?n di~n, do lttong, thu th?p, phan tich, so~n, thao, di~n giai va truy~n d~t thong tin tai chinh giup cac nha quan tri d ben trong t6 chuc ho~ch dtnh, danh gia va kiSm tra cac qua trlnh ho~t d9ng cua t6 chile nh~m

dam bao cho vi~c sti' d1,1ng cac ngu6n lVc - nhan ll;l'c, v~t h,tc- tai lVc- cua t6 chile dttqc hqp ly va c6 trach nhit%m

· Ong;.~l,lng CNTI vao gic3ng dQY KTQT tQI trLJCing dQI hQc

E>~ tai Ci p Co So - CS-2002-05 Tntong DH IVnh Tt TP HCM

-Nh~n di~n Ia qua trlnh thua nh~n va aanh gia cac giao dich kinh doanh va cac sv ki<$n kinh te' kh~c nham c6 hanh a<?ng ke' toan thich h<;fp

- Do lu'O'ng la qua trlnh ainh lu'<;fng, g6m d uoc tinh, cac giao dich kinh doanh hay cac Slf ki<$n kinh tS khac· aa phat sinh, va d1f bao nhfi'ng S\l ki<$n CO th€ phat sinh

- Thu nh~p la qua trlnh thie't l~p cac phuong phap phil h<1p a€ ghi s6 va phan lo~i

cac giao dich kinh doanh va cac sv ki<$n kinh te' khac

- Phan tfch Ia qua trlnh phan giai a€ tlm cac nguyen nhan cua ho~t a<?ng au'<;fc bao cao Va cac m6i quan h<$ cua chung VOi nhfi'ng S\l ki<$n kinh tS Va cac tlnh hu6ng khac

- So~n thao va di~n giai la qua trlnh trlnh bay s6li<$u m<?t each h<!p ly va cac ke't

lu~n nit ra tu nhii'ng s6li<$u a6

-Truy~n d~t la qua trlnh bao cao thong tin thich h<!p cho quan ly va nhung a6i tu'<;fng c6 lien quan khac i3 ben trong t6 chuc a€ sit dlfng n<?i b<? va a6i ngo~i

1.1.2 D6i tu'ong va chuc nang thong tin Ke' toan quan tri

1.1.2.1 Dffi tll(Jng si't d~mg thong tin kl toan quan trj

H<$ th6ng thong tin ke' toan quan tq thu nh~p cac s6 li<$u tai chinh va cac s6 li<$u ho~t a<?ng nham xu ly va thie't ke' chung thanh cac bao cao phil h<1p voi nhu

du cua nhung ngu'oi (J ben trong t6 chuc a€ giup hQ c6 co sd aanh gia ra quye't ainh thich h<;fp

So a6: D6i tu'<;fng sit dlfng thong tin ke' toan quan tri va quye't ainh cua hQ

tlm bi<$n phap nang cao l(e't qua, sfr dlfng cac ngu6n Ivc du<;fc giao hi<$u qua hon

Nha quan tq cac ca'p, g6m ca cac Di~u hanh, aanh gia, ki€m tra, quye't ainh

uy vienHDQT

Tu so a6 cho tha'y, a6i tu'<;fng sit dlfng thong tin ke' toan quan tr:i la nhii'ng thanh vien (J ben trong t6 chuc HQ su dlfng thong tin ke' toan quan tq nham phlfc Vlf cho cac quye't ainh vs aiSu hanh, aanh gia, ki€m tra ho~t a<?ng cua san xua't kinh doanh cua t6 chuc vacua chinh hQ Tily theo vi tri cua hQ trong t6 chuc rna ke' toan quan

tq se thie't kS s6 lu'<;fng va lo~i thong tin cung ca'p phil h<;fp voi chuc nang nhi<$m Vlf cua hQ

:N tai Ca' p Cd So - CS-2002-05 TniCing DH Kin1J Te TP HCM

1.1.2.2 Thong tin kt toan qulm trj

Thong tin ke' toan quan tri la cac s6 lit%u tai chinh va s6 lit%u v~t chfft v~ cac

m~t ho~t dQng, cac qua trJ.nh, cac ddn Vi kinh doanh, cac loc;ti san ph£m, dich Vl;l, khach hang v.v cua mQt t6 chuc, duqc ke' toan quan tq xli' ly va thie't ke' thanh cac bao CaO ke' toan quan tri a6 phl;lC Vl;l cho cac chile nang quan tri cua cac cffp quan tri trong t6 chile

Ht% th6ng thong tin k€ toan quan tq Ia m9t trong nhung ngu6n thong tin ban dffu cua qua trlnh ra quye't dinh va ki6m tra trong t6 chuc Ht% th6ng nay cung ca'p thong tin c6 tac d1;1ng giup cho cac thanh vien trong t6 chile c6 nhung quye't dinh teSt

hdn, qua d6 cai tie'n ke't qua chung cua t6 chile

Tuy theo chuc nang, nhit%m Vl;l cua tltng thanh vien trong t6 chile rna k€ toan quan tri se thie't k€ va cung ca'p thong tin phu hqp, phan anh ke't qua hoc;tt d9ng cua tli'ng nguoi ct6 giup hQ qua d6 rut ra bai hQC tlt ke't qua Gt:l-t du'QC nham cai tie'n thvc hit%n trong tu'dng lai Thi d1;1:

- 86i voi cong nhan trvc tie'p san xua't hay cac ca'p quan ly trvc tie'p san xua't nhu' t6 tru'dng san xua't, quan ct6c thl thong tin rna k€ toan quan tri cung ca'p cho hQ chu ye'u Ia thong tin s6luqng v~ cac ye'u t6 dffu vao rna hQ da sli' d1;1ng nhu s6 luqng nguyen lit%u, v~t lit%u, thoi gian lao d9ng hao phi , va v~ ke't qua dt:l-t GU</C nhu' sfS lu'Qng San phffm ho~tn thanh, sfS lu'qng san ph£m CO khie'm khuy@t phai lam lc;ti, cha't luqng dich vl} thong tin duqc cung ca'p hang ngay hay ngay sau m6i cong vit%c hoan th~tnh ct6 nguoi cong nhan tv danh gia GUQC ngay nhung chenh lt%ch giua thvc hit%n voi tieu chu£n ho~c voi ke't qua ky truoc N6i each khac, d vi tri trvc tie'p nay cffn duqc cung ca'p thong tin s6 luqng chi tie't phan anh qua trJ.nh thl,l'c hit%n nhit%m Vl} CUa mlnh tfSt nhu' the' nao va nh~n ra nhung ch6 c6 th6 cai tie'n ct6 dc;tt ke't qua t6t hdn

- 86i voi ca." p quan ly trung gian nhu giam d6c xi nghit%p trvc thu9c, giam ct6c m9t b9 ph~n, k€ toan quan tq cung ca'p ca thong tin s6 htqng lfin thong tin chi phi v~ cac ngu6n htc da sli' dl}ng va ke't qua dt:l-t duqc a6 giup hQ danh gia tinh hit%u qua CUa vit%c sli' d1;1ng cac ngu6n }l,l'C Va kha nang sinh loi CUa adn Vj thUQC phc;tm vi trach nhit%m cua hQ

toan quan tri cung ca'p thong tin phan anh kha riang sinh lOi chung cua to~tn b9 t6 chuc, thong tin v~ cd h9i thi truong va cac nguy cd bi cc;tnh tranh, thong tin v~

Sl,l' hai long CUa khach hang afSi VOi san ph£m cling nhu' dfSi VOi thai dQ phl}C Vl}

h~u mai cua t6 chile va cac tie'n bo ky thu~t c6 lien quan N6i each khac, d dtp cao nhfft nay, thong tin do k€ toan quan tri cung ca'p chu ye'u la thong tin c6 tinh chi@n lu'QC nham dinh hu'ong cac quy@t djnh phat tri6n lau dai cua t6 chuc

-':'·

B~ tai Ol'p Cd Sd-CS-2002-05 TntCing DH Klnh Tt TP HCM

1.1.2.3 Chile niing thong tin kt to{m qulm trj:

Thong tin ke' toan quan tri c6 m<?t s6 chuc nang khac nhau v~ m~t t6

chuc-ki~m soat ho~t d()ng, tinh gia thanh san ph~m va khach hang, ki€m soat quan ly'

va ki~m soat chie'n htQC- nhu' trlnh bay tren Sd d6 du'oi day:

Sd d6: Cac chuc nang cua ke' to an quan tri

Ki€m soat ho~t dQng Qua trlnh cung ca'"p thong tin phan h6i v~ cha'"t lttqng va

hi~u qua cua cac ho~t d()ng dang thtlc hi~n cho nhan vien va nhung ngu'oi quan ly hQ

Tinh gia thanh san ph~m Do lttong gia v6n cua cac ngu6n lt1c da sli' d1,1ng d~ san

xua'"t illQt san ph~m hay dich Vl,l

Tinh gia thanh khach Qua trlnh phan b6 cac chi phi tie'p thi, ban hang, phan

phi ph1,1c v1,1 tung khach hang

Ki~m so at quan ly Cung ca'p thong tin v~ ke't qua cua cac nha quan ly va

cac ddn vi kinh doanh

Ki€m soat chie'n lttqc Cung ca'"p thong tin v~ ke't qua tai chinh va ke't qua c6

tinh c~nh tranh la u dai, cac di~u ki~n thi trttong, thi hie'u cua khach hang, va cac cai tie'n v~ ill~ t ky thu? t cua doanh nghi~p

Nhu du d6i voi thong tin ke' toan quan tri cua cac ca'"p quan tri khac 0 ca'"p· thi hanh, Ia ca'p che' t~o nguyen li~u thanh thanh ph~m hay tht1c hi~n dich v1,1 cung

c1p cho khach hang, thong tin chu ye'u nh~m d~ ki~m soat va di·tie'n cac thao t::lc Thong tin khong t6ng h<;fp va~t.httong xuyen, G6 tinh v?t cha'"t va hanh d<?ng hdn la

tai chinh va kinh te' 6 nhung ~1p quan tri caq hdn nhtt cac ca'"p quan tri trung gian,

la ca'"p giam sat Cong Vi~c Va du'QC ra cac quye't dinh V~ cac ngu6n lt1c tai chfnh va v?t chfft, san ph~m dich Vl;l, va khach hang Nhung nha quan tri nay khong dn duqc thttong xuyen cung ca'"p thong tin ke' toan nhttng thong tin c6 muc t6ng hqp hdn HQ sli' d1;1ng nhung thong tin nay d~ nh?n di~n nhung da'u hi~u canh bao v~

cac llnh Vl:l'C ho~t d<?ng khac voi ke' ho~ch Ngoai ra hQ con sli' dl;lng thong tin ke' toan quan tq d€ c6 nhung ke' ho~ch cfing nhtt nhung quye't dinh t6t hdn

Cac uy vien H<?i d6ng quan tq, la ca'p qmin tq cao dn dttqc cung ca'p lo~i

thong tin ke' toan quan tQ t6ng h<;fp cac giao dich Va cac Stl ki~n xay ra d tung cffp thi hanh, khach hang va tung bQ ph?n; hQ su dl;lng nhung thong tin nay d~ h6 tr<;f cho cac quye't dinh c6 ke't qua lau dai d6i vOi doanh nghi~p Cac uy vien thttong nh?n thong tin ke' toan quan tri it thuong xuyen hdn vl hQ sli' d1;1ng thong tin cho cac quye't dinh c6 tinh chie'n ltt<;fc nhi~u hdn la c6 tinh tac nghi~p Trttoc day, cac nha

D€ tai Ca' p Cd So- CS-2002-05 Tntong DH K:iuh T~ TP HCM

quan tq ca'p cao c6 th6i quen chi sll' d1,1ng thong tin tai chinh d6 danh gia m?t kinh

tS cua cac Slf ki~n xay ra trong t6 chuc

Ngay nay, c.ac nha quan tii ca'p cao da theo doi m<?t t~p hqp cac chi tieu ke't qua bao g6m nhi~u thong tin tai chinh hdn, nha't la thong tin vS cac nhan t6 sau:

)> Khach hang va thi trltong

)> NhCr'ng cai tie'n vS san phffm va dich Vl,l

)> Cha't Iu(;ing chung, thoi gian san xua't, va gia v6n cua cac quy trlnh quan trQng ben trong

)> Nang llfc san xua't cua ngu6n nhan llfc va cua cac h~ th6ng trong t6 chile

1.2 Dii' Ii~u thong tin xii' ly may tinh

1.2.1 Du lieu chu ye'u sll' dung

Du li~u trong may tinh dltc;Jc lttu tru dttoi d~ng s6 Tuy thUQC vao thie't bi

thu nh~n rna du li~U dltc;JC chuy6n h6a tU nhi~U ngucSn thanh d~ng lttu tru CUa may tinh Cac du li~u nay dttc;Jc lttu tru (J hai tr~ng thai, vi d1,1 tqng thai c6 nhi~m tu, khong nhi~m tu, tqng thai c6 phan quang, khong phan quang, tr~ng thai c6 di~n

tich, khong di~n tich Du li~u lttu tru nay sau d6 se dttc;Jc chuy6n h6a thanh d~ng

s6 nhi phan, ung voi tr~ng thai nay la gia tq 0 va tr~ng thcii kia Ia gia tri 1 Vi~c

chuy6n h6a du li~u dttc;Jc thlfc hi~n bdi cac phffn m~m ling d1,1ng tuy theo m1,1c dich xU' ly s6 li~u

Cac thie't bi thu nh~n du li~u cho cac h~ th6ng may tinh- rna ph6 bie'n la may tinh ca nhan- hit%n nay trong cac trltong d~i hQC chu ye'u nh~n du lit%u tu ban phim Ngttoi sll' d1,1ng nh~p cac du lit%u vao cac t~p tin lttu tru theo dinh d~ng cua phffn m~m sll' dgng

1.2.2 XU' ly thong tin ke' toan quan tri

Thong tin ke' toan quan tq c6 dttc;Jc tu vit%c xU' ly cac du lit%u cua doanh nghit%p M<?t phffn ldn du li~u nay la'y tU' ht% th6ng ke' toan tai chinh Trong hffu he't cac doanh nghit%p, cling nhlt trong cac trltong d~i hQC, h~ th6ng ke' toan tai chfnh dttc;Jc xay dlfng ra't chuffn mt,tc, theo qu6c t€ cling nhu' theo tung qu6c gia Vi~c xU'

ly thong tin trong h~ th6ng ke' toan tai chinh cling vl the' da dttc;Jc thlfc hit%n tu la u

va ngay cang phat tri6n VOi cong Cl,l may tlnh

Ben c~nh d6, thong tin ke' toan quan tq do tinh d?c thu la phvc vv cho cac ca'p quan ly trong n<?i b<? doanh nghit%p, nen hffu nhtt m6i h~ th6ng thong tin ke' toan qm1n tq cua m6i doanh nghi~p la ra't khac nhau Th~m chi thong tin ke' toan quan tq con dltc;Jc xem la bi m~t doanh nghi~p nen vi~c xU' ly thong tin trong h~

th6ng ke' toan quan tq hoan toan do n<?i bQ doanh nghi~p thie't ke' va xay dlfng

E>5 tai Cil p Co Sd- CS-2002-05 Tntong DH Kinh Te TP HCM

1.2.3 Xi't ly rna y tinh

Nhu tren da d~ c~p hgu he't mQi h~ th6ng xiY ly thong tin dung may tinh du<;1c t~p trung cho xi't ly thong tin ke' toan tai chinh M<?t h~ th6ng thong tin ke' toan quan tr.i dap ling cho mQi doanh nghi~p va xfr ly mQi quye't dinh Ia di~u khong tudng Tuy nhien voi nhung yeu cfru chfnh ye'u cua ke' toan quan tr.i, m<?t h~ th6ng thu nht_ln, t~p hQp, phan tich va xi't ly s61i~u d€ tu do dua ra cac thong tin huu ich cho vi~c ra quye't dinh, danh gia va di~u chlnh quye't dinh du<;1c xfr ly bftng may tinh Ia co th€ thlfc hi~n du<;1c

Hon the' nua, voi nhung thay d6i cua cac ye'u t6 ngu6n llfc doanh nghi~p vi~c xfr ly m<?t lu<;1ng kh6ng 16 cac du li~u d€ dua ra cac thong tin huu ich moi m<?t each nhanh chong, chfnh xac Ia ra't cfrn thie't

1.3 T6 chti'c thong tin ke' toan qmin tr! v6'i cong ngh~ thong tin

1.3.1 Xay dung cac chuffn muc chi phi

Xay dlfng chi phi tieu chuffn la va'n d~ v~n d1,1ng cac phuong phap ky thu~t

Tieu chu:fn v~ lu<;1ng cua nguyen li~u va lao d9ng trlfc tie'p dUQC xac dinh bftng each xem xet cffn th~n cac phuong phap san xua't d€ xem cfrn bao nhieu ye'u t6 dfru vao moi d~t dUQC mQt don Vi thanh phffm

Nghien cuu v~ thai gian va thao tac cua cong nhan trlfc tie"p thuang dUQC dung dS' xay dlfng cac tieu chuffn v~ lu<;1ng cua lao d9ng cfrn thie't d€ hoan thanh tung cong vi~c T6ng s6 thai gian qui dtnh d€ hoan thanh toan b<? m<?t cong vi~c trd thanh dinh muc thai gian tieu chuffn Tuong tlf, cac ky su nghien cuu cac d~c diS'm cua san ph:fm d€ xac dinh s6 lu<;1ng nguyen li~u cfrn thie't cua m<?t don vi san ph:fm

Can eli vao lu<;1ng tieu chuffn da xac dinh voi gia cua tung don vi lu<;1ng, ta xac dinh dUQC chi phi nguyen li~u trlfc tie'p va chi phi lao dQng trlfc tie'p, hai khoan m1,1c chi phi nay thuang la bie'n phi vl chung bie'n d<?ng tr1fc tie'p theo kh6i lu<;fng san ph:fm

Phan tich chi phi san xua't chung bift dfru tu m<?t don vt san pha':m la di~u kho khan K.hac voi chi phi nguyen li~u trlfc tie'p va lao d9ng trlfc tie'p, hfr u he't chi phi san xufit chung khong trlfc tie'p lien quan voi tung don vi san phffm, chi phi san xua't chung thuang lien quan voi m<?t kh6i lu<;1ng IOn san phffm, t6ng s6 lao d9ng trlfc tie'p, t6ng s6 gia may ho~c cac ye'u t6 khac Do do, cac tieu chuffn d6i voi cac ye'u t6 chi phi san xua't chung thuang phai ap dl,lng phuong phap phan tich chi phi h6n hQp dS' tach chi phi san xua't chung thanh bie'n va dtnh phL

Chi phi tieu chuffn Ia cong Cl,l quan trQng d€ l~p k€ ho~ch, ki€m soat va danh gia cac trung tam chi phi d€ cac nha quan tq nh~n du<;fc thong tin phan anh hi~u

nang cua qua trlnh ho~t d9ng

1.3.2 Xay dung cac tieu thuc phan b6 chi phi

8~ titi Ca'p Cd Si'J-CS-2002-05 Tntong DH Kinh Te TP HCl\1

Cac bie'n phi ciing nhu cac chi phi tn,tc tie'p la lo<}.i chi phi c6 th€ ki~m soat duqc vl chung tn,tc tie'p phat sinh cung voi cac mlic dQ ho<}.t df>ng cua tung bQ ph~n

Va'n d~ con l<}.i la cac chi phi gian tie'p, chung phat sinh nh~m ph1,1c v1,1 cho nhi~u b<?

ph~n khac nhaLL trong doanh nghi~p Doanh nghi~p dn phai ll,l'a chQn cac tieu thlic phan b6 chi phi giin tie'p nay sao cho hQp ly nha't

Khi cac nha quan tri quye't dinh phan b6 cac chi phi gian tie'p, cgn phai ll,ta chQn mQt din eli phan b6 Can eli thuong la m<?t s6 mlic d<? ho<}.t df>ng ho~c sli' d1,1ng

d~ch Vl,l duqc cung ca'p cho tung bQ ph~n

Vi d1,1: sli' d1,1ng s6lu'qng nhan vien trong tung b<? ph~n lam can eli d€ phan b6 chi phi cua nhan vien gian tie'p

Can eli phan b6 chi phi t6t nha't la ho<}.t d9ng gay ra chi phi, ho<}.t df>ng phan anh m6i quan h~ nguyen nhan cua vi~c sli' d1,1ng voi chi phi Nghia la, ne'u ho<}.t df>ng cua d6i tuqng sli' dl,lng, khie'n cho chi phi tang len, thl chi phi phai duqc tinh theo d6 Can eli t6t nha't tie'p theo la can eli phan anh lQi ich rna d6i tuQng sli' d1,1ng Khi cac can eli nhu mlic sli' dl,lng ho~c lqi ich d~u khong c6 san thl vi~c phan b6 thuong duqc tie'n hanh dl,l'a tren mlic dQ ganh chiu cua mQt bQ ph~n d6i voi cac chi phi gian tie'p

1.3.3 Xay dung dong cd va muc tieu th6ng nha't

Cac quan tq ciing nhu cac nhan vien trong doanh nghi~p d~u c6 gang lam

Vi~c d€ d<}.t cac ffil,IC tieu chinh CUa hQ, CO th€ dUQC tang ludng, tang chlic va khen thudng K.hi theo du6i CclC ffil,IC tieu nay, hQ cef gang thl,(C hi~n teft cong Vi~C dUQC giao vl hQ danh gia theo d6 Va'n d~ quan trQng d~t ra la li~u hQ c6 h~mh d<?ng d~

d<}.t duqc cac ffil,IC tieu cua doanh nghi~p hay khong? Ml,IC tieu chinh cua qua trlnh

ki~m tra, danh gia CUa ban giam defc doanh nghi~p la dQng vien nha't tri V~ ffil,IC tieu d€ ffiQi nguoi lam Vi~c nh~m d<}.t dUQC cac ffil,IC tieu CUa doan.h nghi~p d6ng thai voi cac ffil,IC tieu cua chinh hQ MQi nguoi d~u dUQC khuye'n khi~h lam vi~c d~

huang v~ cac ffil,IC tieu chung Mu6n lam dUQC di~u nay doi hoi doanh nghi~p phai thie't ke' t<}.O ra duqc mQt h~ th6ng bao cao trach nhi~m cua quan ly MQt h~ th6ng ke' tmin trach nhi~m t6t, chi bao cao cac nhan t6 rna nha quan tq c6 th€ ki~m soat

va danh gia du<Jc Cac va'n d~ chinh khi ki€m tra h~ th6ng trach nhi~m hi~u qua la each ling xli' cua chi phi trong m6i quan h~ voi ho<}.t d<?ng kinh doanh, khi h~ th6ng trach nhi~m cua ke' toan da duqc thie't ke', theo d6 h~ th6ng danh gia phai sli' dl,lng cac tieu chuffn d€ danh gia ke't qua thl,(c hi~n cua cac ca'p quan tri khac nhau Thong qua danh gia la buoc phan h6i cung ca'p thong tin cho cac nha quan tri va cac tieu chuffn dUQC dung dang gia chung ciing phai dUQC khuye'n khich d€ ffiQi thanh vien trong doanh nghi~p d~u hanh df>ng theo huang d~t mt;tc tieu cua doanh

BS tai Ca'p Cd Sd-CS-2002-05 Tnt~ng DH Klnh Te TP HCM

1.3.4 ·· Ke'"t hdp thong tin ke'" tmin quan tri voi cong nghe thong tin

)> Ma hoa thong tin Ke'" toan quan tq: E>~ xi't ly cac du li<$u, thorig tin trong h<$ tho'ng may tinh, ta phai xay d\[ng m(>t h<$ tho'ng rna so' cho cac lo~i chi phi, cac chi phi cl} th~ trong tUng lo~i, h<$ tho'ng rna so' cho cac trung tam trach nhi<$m, trung tam chi phi Hdn the'" nua, h<$ tho'ng rna so' phu hqp d~ trao d6i s61i<$u giii'a h<$ thO'ng ke'" toan tai chinh va ke'" toan quan tri cftn phai phu hqp

)> Chuy~n hoa thong tin vao may tinh:

Thong tin chuy~n h6a vao may tinh duqc htu trfi' trong cac t?p tin du li<$u M6i do'i tltqng trong m9t lop dO'i tuqng duqc ghi nh?n thong tin vao cac bang du li<$u

8€ tai Ca' p Cd So - CS-2002-05 TntCJng DH Kinh T~ TP HCM

Chtio'ng 2 Thljc tr~ng thong tin Ke' toan quan trj v6'i ung d1;mg tin hQc

Chudng nay trlnh bay tht;(c tr~ng v~ cac phudng thuc tie'p c~n va xu ly d6i voi thong tin ke' toan quan tri trong CaC doanh nghi~p Va trong Cac truong d~i hQC CO giang d~y ke' toan quan tri Ci khu vtfc phia Nam

2.1 Ghing d~y kt tmin quan trf trong tru'ong d~i hQc

2.1.1 Tai lieu gian·g day

Cd sCi la tai li~u bien dich tu cac sach v~ ke' toan quan tri cua m<?t sO" tac gia nuoc ngoai va chuytin h6a cho phu hqp voi Vi~t Nam

C6 m<?t s6 tai li~u phat tri€n them nhung sao chep bie'n h6a nhi~u chua dap ung duqc v~ m~t ly lu~n hoan thi~n, con m<?t s6 thu~t ngii' cling nhu n<?i dung chua th6ng nha't giii'a ~ac tac gia b~en dich, bien so~n

C6 m<?t s6 tai li~u theo y tuCingke' toan chi tie't cua ke' toan tai chinh, chu ye'u la ke' toan gia thanh

2.1.2 Cong tac giang day

V~ m~t chudng trlnh, n<?i dung chua th6ng nha't giii'a cac cd sCi dao t:;to

Qua trlnh truy~n d~t vfrn con chi ph6i theo quan di€m cua tung giang vien cho cling m<?t d6i tuqng h9c

2.1.3 Thuc hanh bai tap

Ra't it bai t~p duqc bien t~p va phat hanh, ne"u c6 chi do m<?t s6 ca nhan tac gia so:;tn dQc l~p, chua du<;Jc thim c1inh

Chua c6 cd sCi ciao t~o nao c6 bai t~p la giao trlnh

Cac bai t~p chu ye"u duqc la'y y tuCing, sao chl,lp 6 tai li~u nuoc ngoai

2.2 Thl}.'c tr~ng thong tin ke' toan qmin trf trong cac doanh nghi~p Vi~t Nam

2.2.1 Thuc trang van dung thong tin ke' toan quan tri

2.2.1.1 Tkt!c tr{lng cong tac td chuc kt toan

Cong tac t6 chuc bQ may ke' toan cua cac doanh nghi~p Vi~t Nam duqc thie't ke' nh~m thu nh~p Va XU ly thong tin ke' toan tudng ung VOi h~ th6ng ke' toan GUQC Nha nuoc ban hanh

Thong qua nghien cuu khai quat hi~n tr~ng cong tac t6 chuc bQ may ke' toan cua m<?t s6 doanh nghi~p cho tha'y:

Cong tac to chuc bQ may ke' toan duqc xay dt;(ng khac nhau, phl,l thUQC vao quy

mo, d~c di€m kinh doanh va trlnh dQ quan ly d m6i doanh nghi~p

8~ tai Ca'p Cd Sd- CS-2002-05 Trubng DH K!nh Tt TP HCM

- BiSm chung gi6ng nhau c5 cac doanh nghit$p la t6 ke' toan gia thanh nh~m theo d6i t6ng hc;1p chi phi va tinh gia thanh, va t6 ke' toan t6ng hc;1p ph6i hc;1p voi cac b9 ph~n khac dS l~p cac bao cao tai chlnh, hai b9 ph~n nay tach rieng bit$t

- Cong tac thu nh~n thong tin qua so d6 t6 chile b<) may ke' toan chii ye'u la thong tin cua ke' toan Uti chlnh

- Hffu he't cac thong tin nh~m sU' d1,mg cac chile nang qmln tri c5 cac doanh nghit$p

d~u it du'c;1c quan tam de'n

Vi d1,1 nhu: dl,l' toan san xua't kinh doanh, phan tich cac bao cao b<) ph~n, ung d1,1ng dl,l' doan chi phi theo ho?t d<)ng cua ke' hO(,l.Ch linh ho(,l.t

- Phan tich ho?t d<)ng kinh doanh d cac doanh nghit$p chua du'QC quan tam thu'ong xuyen Vfrn d~ nay chi c6 m<)t it doanh nghit$p quan tam

2.2.1.2 Th~tc tt w!,n dZJ.ng thong tin kt toan quiin trj

Thong qua qua trmh thl,l'c nghit$m tn,tc tie'p v~n d1,1ng mQt s6 n<)i dung thu<)c phffn h~mh ke' toan quan tri d m<)t s6 doanh nghit$p DiSm qua n<)i dung da v~n

dt,mg vao ca.c doanh nghit$p nhu' sau:

- Phan lo?i va xac dinh chi phi cho ho?t d<)ng quan tri

- Phan tich m6i quan ht$ chi phi - kh6i lu'c;1ng - lc;1i nhu~n

- E>inh gia san ph~m

- Phan b6 chi phi va phan tich bao cao b<) ph~n

- Dl,l' toan san xua't kinh doanh

- V~n dt,mg ke' toan quan tri vao vit$c hoan thit$n cong tac t~p h</p chi phi va tinh

- E>anh gia trach nhit$m ho?t d<)ng quan tri

- Phan tich ho?t d<)ng tai chinh

- M<)t s6bit$n phap hoan thit$n cong tac tinh gia th~mh cho ho?t d<)ng quan tq

2.2.1.3 Danh gia chzmg tlin t{li vi nh{j,n thuc kt toan quiin trt doanh nghifp

Cac doanh nghit$p Vit$t Nam da trai qua thoi ky dai ho?t d<)ng theo co che' ke' hO(,l.Ch t~p trung, VOi mQt th~tnh phffn kinh te' qufSc doanh duy nhfrt hO?t d<)ng trong

n~n kinh t€ Theo d6 qua trlnh di~u h~tnh san xufft kinh doanh cling nhu' qua trlnh h?ch toan d~u dva tren ke' ho?ch du'c;1c giao lam m1,1c tieu phfrn dfru dS hoan thanh, chinh di~u nay da lam h?n che' v~ nh~n thilc cua m<)t cd sd kinh doanh theo cd che'

D~ tiJ.i Cffp Cd Sd-CS-2002-05 Tntong DH Kinh Te TP HCM

nh?t thttong xuyen dS dap ling trong di~u ki~n kinh doanh moi, hon nua phfrn d6ng lq.i dttqc dao q.o khong qua trttong lOp chlnh quy Do d6, di~u hanh kinh doanh theo kinh nghi~m Ia chu y€'u, va qua trlnh hq.ch tmin chu y€'u la "d6i ph6" voi ch€' d() chinh sach cua Nha nttoc

H~ th6ng k€' toan doanh nghi~p hi~n hanh dttqc thay d6i va b6 sung thttong xuyen dS phu hqp voi di~u ki~n kinh doanh moi Cac doanh nghi~p d~u phai quan tam ti€p c?n ds chuysn d6i theo h~ th6ng moi, trong do co ca vi~c nghien cuu thay d6i b() may k€' toan cho phu hqp voi vi~c thu nh~p thong tin cua h~ th6ng k€ toan moi nay

Nhtt da trlnh bay (J tren, h~ th6ng k€ to an moi la h~ th6ng h6n hqp bao g6m ca k€' toan tai chlnh lfrn k€' toan quan tri rna ph~n hanh chu y€u la k€' toan tai chinh cho nen vi~c t6 chile bQ may k€' toan d cac doanh nghi~p d~u d~t trQng tam vao

vi~c thu nh~p thong tin cho k€ toan tai chinh, con vi~c d~t vffn d~ dS thu th~p

thong tin cho k€ toan quan tri hfru nhtt Ia khong c6.'Ngay ca vi~c phan tich kinh doanh, la ki€n thuc c6 tinh truy~n th6ng cua Vi~t Nam, cung chi c6 it doanh nghi~p

quan tam

d€n.-Do v~y, vi~c thu nh~p dS xU' Iy thong tin v~n dvng cho k€ toan quan tq la

di~u kh6 khan va phuc tq.p d6i voi cac doanh nghi~p

Cac n9i dung cua k€ toan quan tq dttqc v~n d1;mg vao cac doanh nghi~p d

tren Hfru h€t cac doanh nghi~p d~u cho r~ng day la nhung thong tin huu ich va dn thi€'t cho cong tac quan tri hi~n nay Da c6 nhi~u doanh nghi~p d~t vffn d~ quan tam nghien cuu dS v~n dvng

Qua nghien cuu va thljc nghi~m, cho thffy vi~c v~n dvng k€ toan quan tri vao cac doanh nghi~p Vi~t Nam 1a di~u thl;l'c t€ c6 thS tht;ic hi~n dttqc Vffn d~ con lq.i o

day la cfrn thi€t phai dinh huang mo hlnh k€' toan 9uan tri chung dS de doanh

nghi~p Vi~t Nam theo·do v~n dt,mg dliqc d@ dang

2.3 Thtfc tr~ng sii' d1,1ng cong ngh~ thong tin trong ke' tmin qm1n tr1

2.3.1 Trong cong tac giang d~y

Hfru h€t cac bai giang, bai t~p d~u thvc hi~n bang cac phttong phap truy~n

th6ng Giang vien tdnh bay tq.i giang dttong cho ngttoi hQc ti€p thu va xU' ly cac tlnh hu6ng gia dinh do giang vien soq.n trttoc Bai giang n€'u c6 dung cong ngh~

thong tin thl chl dung d mile sll' dvng cac phfrn m~m trlnh di@n - rna chu y€u 1a MS Power Point- con vi~c xU' ly tinh hu6ng thl vfrn dung cong cv thu cong la giffy but

va may tinh tay M()t s6 it bai t~p d m()t vai lOp chfft lttqng cao dttqc vai giang vien trinh bay bang cong cv bang tinh MS Excel m()t each kha thu cong

Thljc trq.ng nay lam cho ca ngttoi dq.y l~n ngttoi hQC loay hoay khong it voi d.c con s6 Th~m chi do qua nhi~u s6 li~u, bang biSu cfrn Ctttqc xU' ly, vi~c tfnh toan de bttoc trung gian bi sai sot la di~u khong thS tranh khoi N€'u vi~c sai s6t

86 tfd Ca"p Co SCi-CS-2002-05 Tntong DH K:inh Te TP HCM

xay ra, tlm va sua la cong vi~c chan nan va mfft thl gio khong it Nguy hi€m hdn, ne'u cac sai s6t khong du'qc phat hi~n vi~c can eli vao cac thong tin kern chinh xac nay d€ ra nhung quye't d!nh t6i t~ la di6u tfft ye'u

2.3.2 Trong doanh nghi~p

M<?t s6 cac doanh nghi~p Ion rna cong ngh~ thong tin la chla kh6a trong h~

th6ng thong tin quan tq- nhu' Bayer, Roche, Givaudan, Mobil, - s61i~u cung cffp cho h~ th6ng h6 trq ra quye't d!nh duqc Iffy tl,t d9ng tu h~ th6ng ke' toan tai chinh Trong da s6 cac doanh nghi~p khac, cong vi~c xu ly cung duqc tht;(c hi~n nhu' khi hQ da duqc hQc d tru'ong dq.i hQc, c<?ng them m<?t it cong c1,1 rna doanh nghi~p

cung cftp va cac kinh nghi~m quy bau sau nhi6u nam tich lfiy

M<?t h~ th6ng thong tin ke' toan quan tfi, xu ly b~ng cong ngh~ thong tin theo dung nghia - loq.i tru cac ye'u t6 xa hQi - xem ra chua du'qc quan tam dung muc

2.4 St! can thie't nghien cuu ung dQng tin hQC vao ke' toan qmin trf

Vi~t Nam dang trong qua trlnh chuy€n sang n6n kinh te' thi tru'ong cling voi cac chinh sach d6i moi cac cong Cl,l quan ly kinh tS Va khuySn khich phat tri€n san xufft kinh doanh cua Nha nuoc Trong nhung nam gftn day da c6 nhi6u thanh phftn kinh te' ra doi va c6 nhi6u nha dftu tu' nuoc ngoai tq.i Vi~t Nam S6 luqng doanh

nghi~p Va vefn dffu tu' cua cac Cd Sd ngoai quefc doanh cfing nhu' cac nha d§u tu' nuoc ngoai khong ngung tang len Cac hlnh thuc dft u tu' da dq.ng, hqp tac, lien doanh, lien ke't Day la di~u ki~n thu~n lqi d€ cac doanh nghi~p Vi~t Nam hQc

t~p va trao d6i kinh nghi~m trong vi~c t6 chuc hoq.t dQng kinh doanh theo cd che' moi

Trong cd che' thi tru'ong, doanh nghi~p phai tl,l' lo Iffy v6n, tt;t' tlm hi€u thi

tru'ong v6 san ph~m c6 th€ san xufft, tt;( can d6i giua dffu vao va dffu ra cac chi phi hoq.t d9ng kinh doanh sao cho chi phi thffp nhfft va dq.t du'qc m1,1c tieu lqi nhu~n t6i

da Trong n6n kinh te' tt;t' do rna (J d6 cac doanh nghi~p theo du6i quy~n lqi cua mlnh b~ng each c6 gang tq.o ra lqi nhu~n cho mlnh cang nhi6u cang t6t theo kha nang cua hQ C6 rftt it ho?c khong c6 sl,l' can thi~p cua Nha nuoc v~ chuc nang thu<?c v6 quan tq doanh nghi~p Truoc tlnh hlnh nay d?t cho cac doanh nghi~p Vi~t

Nam phai nhanh chong thich nghi, ne'u thich nghi duqc Ia cd hQi d€ doanh nghi~p

phat tri€n Tuy nhien, mu6n thich nghi duqc truoc he't doanh nghi~p phai hi€u thftu dao quy lu~t va lu~t 1~ cua Cd che' th! tru'ong c6 Sl,l' quan ly cua Nha nu'oc rna trong d6 doanh nghi~p con phai bie't su dl,lng t6t nhfft cac ngu6n ll,l'c san c6 cua mlnh d€ tham gia vao hoq.t dQrig kinh doanh, trong d6 tai chfnh kS toan la ffiQt cong Cl,l quan trQng trong cac chuc nang quan tq (J doanh nghi~p Trong nhung nam gffn day Nha nu'OC da CO nhfr'ng chinh sach nh~m d6i moi cong CUQC quan ly kinh te', trong d6 CO

nhi~u che' d9 moi v6 quan ly tai chinh ke' toan Du h~ th6ng ke' toan doanh nghi~p

du'qc BQ tai chinh moi ban hanh ~a e_6 nhit%u u'u-di€m.va'< u'ong toi Sl,l' hoa hqp voi thong 1~ ke' toan qu6c t€, nhu'ng I ~t:c·ht~&AiJ~'{p\6~~:(m' la cac thong tin cua ke'

~ I 1d• _ _.,, '· At ~·~ ,.,_(i>.:d ! ~-~ 1 ;,:,.nCIVi

17

Ung· dt,mg CNIT vao giang dQY KTQT to I trlldng dQI 1 QC :t

· L_,~.,mS: .J,_~ ' ) / ,<}

~ ~

E>~ tai Ca'p Cd Sa-CS-2002-05 Trubng DH Kinh T6 TP HCM

toan tai chlnh doanh nghil%p Con ke' toan qmln tJi dang du'qc B<? tai chlnh nghien cuu so~n ~hao Trong khi d6 (J cac mroc c6 nSn kinh te' thi tru'ong kS toan quan tri

da duqc hlnh thanh va phat tri€n trong nhiSu th~p nien qua Ke' toan quan tri la cong ClJ quan trQng cung cffp thong tin ke' toan cho ho~t d(>ng quan tJi la khong thS thie'u du'QC trong cac doanh nghil%p Vi1%t Nam trong co che' quan ly moi hil%n nay Chlnh diSu nay doi hoi cac chuyen gia ke' toan phai nhanh chong xay dlfng n<?i dung ke' toan quan tri dS c6 th€ v~n d1J.ng vao cac doanh nghil%p Vil%t Nam trong hie nay }a Slf cftn thie't khach quan

Trong b6i canh d6, thong tin ngoai doi hoi chinh xac, kip thai va dang tin c~y,

con bi dijt tru'oc kh6 khan Ia s6 lu'qng cac s6 lil%u trlfc tie'p va gian tie'p ngay cang IOn, muc d<? lien quan giua chling ngay cang hfi'u co va slf bie'n d(>ng thong tin ngay cang nhiSu va lien tlJ.c Cong nghl% thong tin Ia giai phap co ban va hil%u qua d€ giai quye't cho vffn dS nay duqc nhiSu nha chuyen mon nhfft tri

18

£>6 tai Ca' p Co Sd-CS-2002-05 Tniong DH Kinh Tc£ TP HCM

Chu'o'ng 3 Ung dt_mg h~ thong tin hQC vao ke' toan quan tri

3.1 Phat tri~n h~ thO'ng thong tin ke' toan quan trf

3.1.1 Phan tfch he th6ng thong tin ke' toan qm1n tri

Dl,ta tren cd sd thong tin cua ke' toan tai chinh d€ chuy€n h6a cac thong tin nay cho thong tin cua ke' toan qmln tr:t, rna chu ye'u cac thong tin tren cac bao cao tai chinh Ia bang can d6i ke' toan va bao cao ke't qua kinh doanh va cac thong tin v§ chi phi kinh doanh cac thong tin nay CO du'<;jC dl;(a tren Cd Sd cac tai khoan lO(;li 6 Bao g6rn 621, 622, 627, 641 va 642 d€ chuy€n h6a cho thong tin ke' toan quan tti Chi phi nguyen v~t li~u trl;(c tie'p va chi phi nhan cong trl;(c tie'p: cac chi phi nay

Ia chi phi san xufft trl;(c tie'p t~p h<;1p vao tai khoan 621, 622 theo ke' toari tai chinh, thong thu'ong hai lo<;1i chi phi nay )a bie'n phi vl chung bie'n d9ng theo kh6i lu'<;1ng san phirn san xufft St;t bie'n dQng nay din cu vao lu'<;1ng va gia cua hai khoan rnl;!C gia thanh trend~ xac dinh bie'n phi Cac bie'n phi nay Ia bie'n phi san phffrn Do d6, khi san phffrn san xua"t chung g8:n voi s6lu'<;1ng san phirn san xufft Khi san phffrn du'<;1c ban chung la bie'n phi hang ban trong rnQt bQ ph~n cua gia v6n hang ban Chi phi san xufft chung t~p h<;1p vao tai khoan 627 theo ke' toan t~i chinh Chi phi san xufft chung la chi phi h6n h<;1p bao g6rn ca dtnh phi va bie'n phi

+ Ph~n dinh phi san xufft chung se khong d6i v§ rn~ t t6ng s6 nhu'ng khi kh6i · lu'<;1ng san xufft thay d6i thl dinh phi san xufft chung tinh cho rnQt san phirn se thay d6i Do d6, dinh phi san xua"t chung du'<;1c phan b6 theo s6lu<;1ng san phffrn san xufft trong ky

+ Ph~n bie'n phi san xufft chung se bie'n dQng theo cac ho<;1t d9ng trong san xufft Thong thuong chi phi nguyen v~t li~u gian tie'p bie'n d<?ng theo gio may ho<;1t d9ng, chi phi nhan cong gian tie'p bie'n d9ng theo s6 gio c6ng nhan tn;rc tie'p Cac bie'n phi san xufft chung khac bie'n dQJ1g theo cac ho(;lt d9ng rna chung c6 rn6i lien h~ nhan qua, d€ ung xU' chi phi ~ay

Cling nhu' chi phi san xua"t trt;rc tie'p, chi phi san xufft chung Ia chi phi san phirn

va chi phi san xufft chung g8:n voi san phirn san xufft, khi san phffrn du'<;1c ban chung Ia rn<?t bQ ph~n cua gia v6n hang ban

C6 rn<?t s6 quan di€rn khac cho r~ng dinh phi san xufft chung la chi phi thai ky,

CO nghia la dinh phi san xufft Chung g8:n v6i ky l~p bao cao va du'<;jc h<;lCh toan (khffu tnr, phan b6) toan bQ trong ky d6 Bi§u nay se d~n de'n l<;1i nhu~n tren hai bao cao ke't qua kinh doanh l~p theo ke' toan tai chinh va bao cao ke' toan quan tti khac nhau L<;1i nhu~n khac nhau 6 day chinh la gia tti dinh phi san xufft chung t6n kho

Chi phi ban hang va chi phi quan ly theo ke' toan tai chinh t~p h<;1p vao tai khoan 641 va 642 Ban chfft 2 lo<;1i chi phi nay la chi phi h6n h<;1p c6 nghia la bao g6rn ca dinh phi va bie'n phi

D6 ali cil p Cd sa - cs-2002-05 Tntbng DH Kinh Te TP HCM

+ Phgn bi€n phf bi€n d()ng thu'ong theo kh6i lu'qng ban ho~c doanh thu ho~c

thay d6i theo hoc;tt d()ng ban hang va hoc;tt d()ng quan ly Phgn dinh phf v~ m~t t6ng s6 se khong thay d6i khi cac hoc;tt d()ng thay d6i

+ Chi phf ban hang va quan ly la chi phf thai k:Y, do d6 chung phat sinh (J k:Y

nao thi du'qc hc;tch toan ta't ca (J kY d6

Sd d6 khai quat phan tich thong tin k€ toan quan tri

Binh khi: khong tac d()ng

641

H6nhqp Bi€n phi: tieu thuc anh hu'dng

3.1.2 Thi€t k€ he th6ng thong tin k€ toan quan tri dung may tinh:

H~ th6ng thong tin ke' toan quan tri dung may tinh doi hoi sv chuy~n h6a rna s6 cac dfr' li~U trend~ sfr d1,1ng may tinh Theo d6, ta thfty cffn ~ac anh X~ tu'dng ling sau:

Chi phi g6m hai lo~i ung xU' Ia bi€n phi va dinh phi Trong hai loc;ti nay g6m c:i cac chi phi tn;!'c ti€p va chi phi gian ti€p Vi~c phan loc;ti va t?p hqp chi phi theo qui dinh cua k€ toan tai chinh, va nhu' v?y m6i chi phi, du la bie'n phi hay dinh phi d~u

phai nh~n anh X<;l tu s6 hi~U tai khoan trong h~ th6ng tai khoan

Bang sau day minh hQa cho vi~c gan s6 hi~u tai khoan cho chi phi

, unq d1,mg CNTT vao glang dQY KTQT tQI truong dql hQc · 20

D~ tai C!p Cd So- CS-2002-05 Tntong DH Kinl1 Te TP HCM

M6i nguyen li<$u, v~t li<$u sli' dt,mg cho san xua't duqc theo doi sef h.tqng va gia

tri tren s6 chi tie't nguyen v~t li<$u, tai khoan 152 trong ke' toan tai chinh, sef li<$u nay cling phai rna hoa tu'dng thich trong h<$ thefng ke' toan quiin tfi

Voi h~u he't cac h<$ thefng ke' toan tai chinh, ~a sef cho tung chi tie't nguyen v~t

li<$u da du'QC dinh san, ta dung chinh sef hi<$u nay 1a phu hqp nhfft

ffinh sau day minh hQa cho anh X~ tren

Tltdng tl,l', m6i san ph~m du'qc theo doi sef 1u'qng va gia tri tren s6 chi tie't thanh

ph~m, tai khoan 155 trong ke' toan tai chinh, h<$ thefng ke' toan quan tri nen nh~n sef

hi<$u qui d~nh trong ke' tmin tai chinh Xem hinh minh hQa sau:

MQi defi tu'qng nguyen 1i<$u, thanh ph~m dSu c6 sef li<$u t6n kho d~u kY v6 1uqng va gia tq Ke' toan quan tri c~n h.tu trii' them thong tin vS sef li<$u t6n kho cuefi

ky theo dl,l' toan

Them vao do, m6i san ph~m san xua't dSu c6 d~nh muc vs nguyen 1i<$u, vs chi phi bie'n d6i, v6 ·chi phi nhan cong, d~nh phi c~n phan b6 M<?t dl,l' to an tieu thQ thanh phgm cfing 1a sef 1i<$u dn thie't trong xU' 1y thong tin ke' toan quan tri

MQi defi tu'qng tren bang can defi ke' toan c~n cung cffp cho h<$ thefng thong tin ke' toan quan tri gia tri cua chung vao d~u kY - di nhien ngo~i tru tai khoan 152,

155 vi chung du'c;ic cung ca'p m<?t each chi tie't ca vS sef 1u'qng va gia tq

H<$ thefng thong tin ke' toan quan tri cfing c~n lu'u tru cac thong tin d~c bi<$t nhu' tieu thuc phan b6 chi phi san xua't chung, ph~n tram thue' thu nh~p doanh nghi<$p, ty 1<$ sef·du cuefi kY cua thue' phai n{?p ngan sach tren muc thue' dl,l' toan, ty 1<$ cua sef

du' nc;i cuefi ky cac khoan phai thu khach hang tren doanh thu, ty 1<$ sef du' c6 cac khoan phai tra cho ngu'oi ban tren gia nguyen v~t li<$u mua vao

El~ tai Ca'p Cd SCi- CS-2002-05 Tn!ong DH Ki.nh Tt TP HCM

3.1.3 Thuc bien van h~mh he thO'ng

Nhu tren da trlnh bay, thu ~c v~n hanh h~ thO'ng thong tin ke' toan quan tri

theo xay dl,l'ng cua d~ tai bao g6m cac bu'oc chinh sau day:

)> Cac khai bao ban· d~u:

o Md (cac) nam tai chinh c~n l~p bao cao

o Khai bao cac khoan m1,1c chi phi, nh~p sO' tai khoan chi phi cho tung khoanm1,1c

0 K.hai bao thong tin V~ nguyen li~u, V~t li~U sfr Sl,lng, san phffm san xua't, bao g6m ten, don vi tinh, sO' tai khoan

o Nh~p thong tin v~ sO' du d~u ky cac tai khofm

o Nh~p cac sO'lit%u dinh muc v~ nguyen lit%u, v~ chi phi bie'n d6i, v~ chi phi nhan cong, dinh phi c~n phan b6

o Nh~p dlf toan doanh thu, chi phi

o Nh~p sO' nguyen li~u va san phffm t6n cuO'i ky

o Ki€m tra s6Iit%u, bang can d6i ke' toan d~u ky

)> XU' ly thong tin

o Nh~p ph~n tram thue'" thu nh~p doanh nghit%p, ty It% s6 du' cuO'i ky cua thue' phai nt)p ngan sach tren muc thue' dlf toan, ty It% cua sO' du nq cuO'i ky cac khoan phai thu khach hang tren doanh thu, ty It% s6 du' c6 cac khoan phai tra cho ngu'di ban tren gia nguyen v~t lit%u mua vao

o Xem in cac bang dlf toan, thay d6i tham s6 ne'u c~n d€ xem xet sl,l' thay d6i thong tin tren dlf toan nham h6 trq ra quye't dinh

3.2 Ung dQng tin hQC vao ke' tmin qm1n tri

3.2.1 Xay dung mo hlnh ling dung

E>~ tai llfa ch9n ht% quan tri co sd dii' li~u MS Access d€ xay dl,l'ng h~ thO'ng thong tin ke' toan quan tfi Co sd cho slf llfa ch9n nay Ia tinh ph6 bie'n cua MS Access trong cac may tinh ca nhan d phong thl,l'c hanh nha tru'dng, d van phong doanh nghit%p Hon the' nii'a, MS Access tu'ong thich voi bang tfnh Excel, d~ dang

ggn nhu' m9i phgn m~m ke' toan tai chlnh d~u c6 kha nang ke't xua't s6Iit%u ra Excel

Vl the', mo hlnh dii' lit%u sii' dl,lng la mo hlnh quan h~, mo hlnh nay xay dl,l'ng g6m cac bang dii' li~u theo yeu c~u phan tich trong ph~n 3.1

Giii'a chung t6n t~i cac quan h~ du'qc trlnh bay theo minh h9a sau:

D~ tai Ca' p Cd So - CS-2002-05 Tntbng DH I(fnh TC: TP HCM

~.Matco:E

!MatName 1

Unit

! AccountNo

B€ xay dt,l'ng mo hlnh thong tin KS toan Qmln Tq ling dt,mg tin hQc, d~ t~li du'a ra tai li<$u cila doanh nghi<$p Hoa Blnh nhu' sau:

Doanh nghit%p c6 bang din a6i Ke' toan dgu nam dl;l' toan 2004 nhu' sau:

86 tai Ca'p Cd sa-CS-2002-05

2.585~000

100.000 600.000 1.883.000 245.000 1.638.000 11.100.000 11.100.000 14.800.000 3.700.000 13.683.000

600.000 400.000 200.000 13.035.000 13.085.000 8.000.000 5.083.000 13.683.000

(3) Khoan phai tra nguoi ban 18 do mua v~t lit$u san xufit

Df tai Cilp Co Sd-CS-2002-05 Tntong DH Kinh Te TP HCM

M()t s6 thong tin dlf kie'n cho narn dlf tmin:

Sanph~m Luqng ban Don vi ban Doanh thu

o Cac bi€n phi san xua't chung

- Chi phi nguyen v~t li~u gian ti€p: l.OOOd /gio cong nhan trt;t'c ti€p

- Chi phi sll'a chua: 800d /giO cong nhan trt;t'c ti€p

- Chi phi nhan cong gian ti€p: 1.000d /giO cong nhan trt;t'c ti€p

- Biin phi khac: 200d/gi0 cong nhan trt;t'c ti€p

o Cac dinh phi thea nam

- Luong nhan vien phan xudng san xua't:361.000.000d

- Chi phi kha'u haa tai san c6 dtnh: 790.000.000d

o Dt;t' ki€n chi phi ban hang va quan ly daanh nghi~p

o Cac bi€n phi

- Hoa h6ng hang ban 7% daanh thu

Chi phi chuyen chd 2% doanh thu

o Cac dinh phi

t

D~ tai Ci(p Cd SCI- CS-2002-05 TntCing DH Kinh Tt TP HCM

-Ti~n 1u'ong

- Chi phi bao tri

- Chi phi van phong phffrn

- Chi phi bao hiSrn

- Thue tai san

- Chi phi quang cao

o Dv kie"n·t6n kho cu6i narn

T6n kho san phffrn X 17 OOOsp

T6n kho san phffrn Y 15.000sp

2.100.000.000d 200.000.000d 200.000.000d 250.000.000d 400.000.000d 2.200.000.000d

T6n kho nguyen v~t li~u: rna s6101: 86.000kg

Tdn kho nguyen v~t li~u: rna s6 102: 148.000kg

o M<?t s6 thong tin khac

- Thue" thu nh~ p doanh nghi~p 50%

- Ty 1~ s6 du' cu6i ky eli a thue" phai n<)p ngan sach 1a 25% tren rnuc thue" dv toan

- Ty 1~ cua s6 du' n<;1 cu6i ky cac khoan phai thu cua nguoi rnua 1a 9% tren doanh thuban hang

Ty 1~ s6 du' co cac khoan phai tra cho ngu'oi ban la 10% cua gia nguyen v~t li~u

So dd cua bang dv toan du'<;1c danh s6 thu tv dS trlnh bay thu tv l~p ~ac bang

dv toan, qua do chota thffy khai quat rn6i quan h~ cua cac bang dv toan theo rniii

8~ tai Clip Cd SCI- CS-2002-05 TntCing DH Kinh Te TP HCM

ten Rieng bang dl.,l' toan tieu thl;l voi dl.,l' toan ngoai san xua't va dl.,l' toan san xua't voi dl.,l' toan t6n kho c6 d~c di€m vua phl;l thu()c va tac d()ng l~n nhau

3.2.2 Thu'c hien van hanh thong tin ke' toan quan tri ling dung cong nghe thong

3.2.2.1 Khai bao cdc du li~u idu ky:

0 Khai bao nam tai chinh dl.,l' toan:

Click bi€u tu'<Jng Tru'Cfng B';li HQc Kinh Te', man hlnh sau xua't hit$n d€ md nam tai chinh moi:

· ' Tank~

of 1

Du lit$u nh~p <5 day se du'<Jc luu vao bang Nam Tai Chfnh (Periods)

o Khai bao thong tin v~ nguyen lit$u sll' dl;lng: click nut Nguyen lit$u, man hlnh sau xua't hit$n:

D~ tai Ca'p Cd So- CS-2002-05 Tntbng DH Kinh Te TP HCM

'Ma:riguy~ri ne~v·:.' Je n Nguyen:lllf.u :-:·: fJ\.'T · : · ·· · · · SHTK

li~u theo nhu' s6 hi~u qui dinh d ke' toan tai chinh

Nut Xem tntoc in cho ta bao cao danh ml,lc nguyen li~u

Du li~u nh~p d day se du'<;5c lu'u vao bang Nguyen Li~u (Materials)

o Khai bao thong tin vs san phffm san xua't: click nlit San phffm, man hlnh sau xua't hi~n:

Trong man hlnh nay, cffn lu'u y nh~p s6 hi~u tai khoan chi tie't cua san phffm theo nhu' s6 hi~u qui dinh d ke' toan tai chinh

Du li~u nh~p d day se du<;5c lu'u vao bang San Phim (Products)

o Khai bao thong tin vS cac lo().i chi phi: click nut Chi Phi, man hlnh sau xufft hi~n:

\CPNVLGT

Phrl8ten.PhL l:=a=======l_:_:. _: : _: ,

ichi phi NVL gian liep

Du li~u nh~p d day se du'<;ic lu'U vao bang Chi Phi (Costs)

Bang Lo().i Chi Phi (CostCategory) du'<;ic t().o san va gan hai lo().i chi phi kha bie'n - bie'n phi, Variable Costs kY hi~u B- va bfft bie'n - dinh phi, Fixed Costs ky

hi~u D

E>~ lili C{p Co Sd- CS-2002-05 Tntong DH Iiliih Te TP HCM

3.2.2.2 Nhqp sf/ dzt, t5n kho diiu ky:

o Nh~ p t6n kho nguyen li~u:

Click nut T6n·Kho Nguyen Li~u, man hlnh sau xua't hi~n d~ nh~p s61i~u

jril~m 2004 Kho;§n rnuc: !NVL T6nl\tto

Nut Xem truoc in cho ta bao cao s6ll1<;1ng va gia tq t6n nguyen li~u Vi dt;t:

135,000,000 110,000,000

245,000,000

.,

Click nut T6n Kho San Phim, man hlnh sau xua't hi~n d~ nh~p s6 li~u Trong man hlnh nay, chQn s6 hi~u tai khoan chi tie't cua san phim theo nhu' s6 hi~u qui d!nh (J ke' toan tai chinh trong mt;tc SHTK

Du li~u nh~p (J day cung se du<;1c lu'U vao bang Can d6i ke' toan t~i ky d~u

(BalSheet)