: PHÒNG CHỐNG BỆNH TẬT TRÊN TẦUPhòng bệnh dễ hơn chữa bệnh. Phòng bệnh đóng một vai trò rất quan trọng trong y học và nó quan trọng hơn ở những nơi biệt lập như trên tầu biển.Điều kiện bảo đảm sức khỏe trên biển không thể như trên bờ, vì:+Các cơ hội để giải trí, nghỉ ngơi, tập luyện và điều kiện vệ sinh bị hạn chế.+Phòng ở chật hẹp, ít được dùng thực phẩm tươi sống.+Phải sống xa gia đình và chỉ giao lưu với một số lượng nhỏ thuyền viên trên tầu trong một khoảng thời gian dài. Những điều kiện trên tạo ra sự buồn chán và stress, từ đó góp phần gây ra ốm đau, bệnh tật cho các thủy thủ.Thuyền trưởng phải đặc biệt chú ý và có những biện pháp thích hợp để đảm bảo sức khỏe, tinh thần thoải mái cho các thủy thủ.
Trang 1BÀI 40: PHÒNG CHỐNG BỆNH TẬT TRÊN TẦU
- Phòng bệnh dễ hơn chữa bệnh Phòng bệnh đóng một vai trò rất quan trọng trong y học và nó quan trọng hơn ở những nơi biệt lập như trên tầu biển
- Điều kiện bảo đảm sức khỏe trên biển không thể như trên bờ, vì:
+ Các cơ hội để giải trí, nghỉ ngơi, tập luyện và điều kiện vệ sinh bị hạn chế + Phòng ở chật hẹp, ít được dùng thực phẩm tươi sống
+ Phải sống xa gia đình và chỉ giao lưu với một số lượng nhỏ thuyền viên trên tầu trong một khoảng thời gian dài
- Những điều kiện trên tạo ra sự buồn chán và stress, từ đó góp phần gây ra ốm đau, bệnh tật cho các thủy thủ
- Thuyền trưởng phải đặc biệt chú ý và có những biện pháp thích hợp để đảm bảo sức khỏe, tinh thần thoải mái cho các thủy thủ
I Phòng bệnh lây truyền:
- Xem thêm các bài: Các bệnh do thực phẩm; Các bệnh lây truyền qua đường tình dục; Các bệnh kiểm dịch
- Các biện pháp phòng chống hay kiểm soát các bệnh lây truyền nhằm mục đích: + phá vỡ đường lây truyền dịch tễ tại khâu yếu nhất của nó để tránh sự tiếp xúc với mầm bệnh
+ Tăng sức đề kháng để bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của các mầm bệnh :
gây miễn dịch chủ động
hoặc gây miễn dịch thụ động,
hoặc dùng các liều thuốc uống phòng ngừa
1 Cách ly:
+ Cách ly người ốm sẽ ngăn ngừa được sự lây lan của bệnh dịch sang những người khác trên tàu
+ Để tiện lợi có thể phân chia sự cách ly làm 2 loại:
o Cách ly triệt để
o Loại cách ly có mực độ
a Cách ly triệt để:
Bệnh nhân được cách ly tại bệnh xá của tàu, hoặc tại một phòng dành riêng cho một mình anh ta tại một nơi yên tĩnh nhất của tàu
Những đồ đạc, thảm, nệm không cần thiết được dọn đi để dễ cọ rửa và khử trùng
Cử riêng một người chăm sóc người bệnh và người này đã được hướng dẫn để thực hiện nội quy chăm nom người bệnh thích hợp:
o Hiểu biết về bệnh dịch đó: đường lây truyền, mức độ nguy hiểm?
o Đeo khẩu trang, găng tay, mặc áo bảo hộ
o Không tiếp xúc trực tiếp với các chất thải của bệnh nhân
Trang 2o Có thể dùng thuốc dự phòng: chỉ có giá trị với một số bệnh
o Sau khi chăm sóc bệnh nhân: tắm rửa, súc miệng dung dịch sát trùng
Các dụng cụ đồ dùng cho bệnh nhân ăn, uống:
o Nên dùng loại chỉ dùng một lần, sau khi dùng phải huỷ bỏ
o Nếu trường hợp phải dùng lại thì khử trùng bằng cách luộc sôi 2 phút
và để tại phòng bệnh xá
o Không bao giờ được rửa chung với đồ dùng ăn uống của các thuyền viên khác
Tất cả các đồ trải giường, các khắc phải được luộc sôi hoặc khử trùng
Phân, nước tiểu, chất nôn và đờm rãi… phải đựng vào bô đại tiện rồi sịt nước và đang hành trình trên biển có thể đổ, xối nước mạnh vào hố xí giành riêng cho việc này
o Người phục vụ phải đeo găng tay khi làm việc này và chú ý đừng để văng bẩn chất bài tiết ra xung quanh
o Bô chứa phân, vịt đựng nước tiểu phải được luộc sôi sau mỗi khi dùng
o Nếu tầu đậu tại bến, phân và nước tiểu không được đổ ra khỏi tàu ngay mà phải khử trùng và chỉ thải bỏ sau khi xin ý kiến của các nhà chức trách y tế cảng (cơ quan kiểm dịch)
Bơm tiêm và kim tiêm đã dùng cho bệnh nhân cũng phải biết cách xử lý thích đáng:
o Sau khi tiêm, dùng bao đựng kim chụp kim lại khi kim còn cố định tại bơm tiêm
o Bỏ bơm tiêm và kim vào một bao nilon rồi buộc chặt cổ bao
o Trên biển, bao này được buộc thêm vật nặng cho chìm được và vứt xuống biển
o Khi tàu chạy ven bờ biển hoặc tại vùng nước nông, bao phải được để riêng một chỗ cho tới khi tàu vào bến và được giao cho nhà chức trách y tế cảng xử lý
Găng tay của người phục vụ cũng phải được xử lý tương tự Người phục
vụ phải rửa tay sau mỗi lần thay găng
b Cách ly có mức độ:
Bệnh nhân được cách ly tại bệnh xá hoặc tại một phòng giành riêng cho anh ta sử dụng
Không cần thiết phải lập chế độ chặt chẽ như trường hợp cách ly triệt để
Khi bệnh nhân đã xuất hiện những triệu chứng phục hồi:
o Sự cách ly này có thể bị bãi bỏ,
o Những người tới thăm được nhắc nhở chỉ nên ngồi chơi trong thời gian ngắn
Trang 3 Khi bệnh nhân đã khỏi hẳn, nên động viên mọi người tới thăm để người bệnh đỡ buồn chán
2 Sự miễn dịch:
a Miễn dịch chủ động: Mỗi người đi biển xa, để bảo vệ chính mình và thuận
lợi, cần thiết phải tiêm phòng để gây miễn dịch với các bệnh lây truyền:
Tiêm phòng bệnh bạch hầu, uốn ván: thời gian miễn dịch là 5 năm kể từ
ngày tiêm đủ liều
o Phòng bệnh uốn ván bằng cách tiêm vắc xin là rất cần thiết vì nó là sự phòng ngừa tích cực
o Bệnh uốn ván thường hay xảy ra trên đất liền ở khắp thế giới, trên biển,
o Nguy cơ bị bệnh uốn ván đặc biệt cao ở các tàu chở động vật có sừng, ngựa, da súc vật chưa luộc và các loại hàng hoá tương tự
Tiêm phòng bệnh Sốt vàng da:
o Bệnh Sốt vàng da là bệnh truyền nhiễm do virut gây ra, lây sang người qua muỗi đốt, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, tỷ lệ tử vong cao
o Tiêm phòng có giá trị trong 10 năm
o Yêu cầu phải được tiêm khi tàu chạy tới nhiều vùng nhiệt đới thuộc Châu Mỹ và Châu Phi
Tiêm phòng bệnh dịch tả:
o Tiêm phòng có giá trong 6 tháng
o Dịch Tả còn lưu hành ở Châu Á, Châu Phi do điều kiện vệ sinh kém
Tiêm phòng bệnh Thương hàn: hay gặp ở các nước kém phát triển
Y tế của Công ty tàu biển, Các Trung tâm Kiểm dịch y tế hoặc các các
bộ y tế của cảng xuất phát cần cung cấp những chỉ dẫn cần thiết về việc tiêm phòng
b Miễn dịch thụ động:
Do được truyền từ người mẹ sang lúc còn nhỏ: Không đặc hiệu: không tuyệt đối bảo vệ cơ thể với một bệnh cụ thể nào
Sau khi mắc các bệnh truyền nhiễm, cơ thể hình thành miễn dịch với bệnh đó
Mức độ và thời gian bảo vệ khác nhau, tuỳ thuộc loại bệnh và cơ địa:
o Có thể miễn dịch bền vững nhiều năm: quai bị, sởi, sốt phát ban…
o Hoặc vẫn bị mắc bệnh trở lại: lao, tả, sốt rét…
3 Cải thiện vệ sinh môi trường:
- Giữ cho môi trường sống sạch sẽ là rất quan trọng trong công việc quản lý các bệnh kiểm dịch quốc tế
- Nó được coi trọng trong việc phòng ngừa sự lan rộng của tác nhân gây bệnh bằng cách hạn chế cả hai khâu là:
Trang 4 Nguồn lây
Phương thức lan truyền của bệnh
Ví dụ: Việc xử lý chất thải bỏ để tránh nhiễm bẩn cho nước và thực phẩm
và kiểm soát, diệt các vectơ truyền bệnh ( chuột, muỗi , )
4 Giấy phép được xuât nhập cảng về phương diện y tế.
- Các biện pháp để phòng ngừa và kiểm soát sự lan truyền của các bệnh dịch trong các tuyến giao thông quốc tế được quy định trong bản Điều lệ kiểm dịch Quốc tế
- Bản điều lệ này đã được tất cả các nước có biển trên thế giới công nhận
- Tại hầu hết các nước, cơ quan kiểm dịch cảng có trách nhiệm áp dụng bản điều lệ này
- Trong một số trường hợp sau đây cần thiết phải xin ý kiến, gửi thông báo sớm và nhanh, tốt nhất vào khoảng 4 - 12 giờ trước khi tàu tới cảng:
Có người chết trên tàu không phải do tai nạn,
Có người mắc hoặc nghi ngờ mắc các bệnh kiểm dịch y tế quốc tế: Sốt vàng, bệnh tả, bệnh dịch hạch…
Có người mắc các bệnh nhiễm trùng chưa rõ nguyên nhân:
o Xin ý kiến tư vấn qua Radio Medical
o Tìm hiểu thông tin về tình hình dịch bệnh đang xảy ra trên thế giới, đặc biệt những nơi tầu đã đến
Có chuột chết hàng loạt dưới tàu ( xem bệnh dịch hạch )
II Phòng chống các bệnh tật khác:
1 Chế độ ăn uống hợp lý
2 Vệ sinh cá nhân
3 Phòng chống bệnh tật do nhiệt độ cao
4 Phòng chống bệnh tật do nhiệt độ thấp
5 Đảm bảo an toàn vệ sinh lao động
6 Tập thể dục và giải trí
The end.