ĐẠI CƯƠNG: Bệnh sốt vàng do virut sốt vàng (Yellow Fever Virus) gây ra, gặp chủ yếu ở châư Phi và Nam Mỹ. Vật trung gian truyền bệnh là muỗi: + Muỗi Aedes aegypti chủ yếu gây bệnh sốt vàng ở các vùng nhiệt đới và châu Phi. + Muỗi Haemagogus gây bệnh sốt vàng ở các vùng nhiệt đới Nam Mỹ. Mặc dù đã có vacxin hiệu lực cao và an toàn nhưng hàng năm vẫn còn hàng trăm ca sốt vàng ở Nam Mỹ và hàng ngàn ca sốt vàng ở châu Phi. Tỉ lệ tử vong trên số mắc bệnh cao: 20%. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, giới. Ở các vùng nhiệt đới bệnh gặp chủ yếu ở người lớn. II. TRIỆU CHỨNG: 2.1. Ủ bệnh: 3 6 ngày. 2.2. Khởi phát ( giai đoạn tấn công ): Thường khởi phát đột ngột. Bắt đầu bằng cơn rét run dữ dội, sốt cao 39400C trong 34 ngày. Mạch nhanh, nhức đầu nhiều, đau vùng thượng vị, đau mỏi cơ lưng và hai chi dưới. Mặt đỏ ửng, kết mạc xung huyết... Có thể bị kích thích mạnh, lo lắng, vật vã, sợ ánh sáng, đoi khi mê sảng. 2.3. Toàn phát ( giai đoạn nhiễm độc ): Thường từ ngày thứ 45 của bệnh, nhiệt độ giảm trong thời gian ngắn (1224 giờ), sau lại sốt cao trở lại tiếp khoảng 45 ngày nữa. Xuất huyết kèm theo dấu hiệu hoại tử gan: + Xuất huyết nặng (chảy máu cam, lợi, nôn ra dịch màu đen, ỉa phân đen...) + Vàng da, hôn mê. Thiểu niệu ( < 500 ml nước tiểu 24h) Nặng là suy thận: vô niệu ( < 100 ml nước tiểu 24h ) Thường có biểu hiện hoang tưởng (thường do viêm não nhiễm độc) Có thể tử vong. III. ĐIỀU TRỊ VÀ DỰ PHÒNG: 3.1. Điều trị: Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Tư vấn Radio Medical, khẩn trương chuyển đến cơ sở y tế gần nhất. Các biện pháp điều trị triệu chứng như: + Hạ sốt + Bù dịch (truyền), truyền máu. + Kháng sinh khi kèm nhiễm khuẩn 3.2. Dự phòng: Chủ yếu là phòng muỗi đốt và diệt muỗi A. aegypti. Dùng vacxin dự phòng cho những người vào vùng có bệ
Trang 1BÀI 22: BỆNH SỐT VÀNG ( Yellow Fever )
I ĐẠI CƯƠNG:
- Bệnh sốt vàng do virut sốt vàng (Yellow
Fever Virus) gây ra, gặp chủ yếu ở châư
Phi và Nam Mỹ
- Vật trung gian truyền bệnh là muỗi:
+ Muỗi Aedes aegypti chủ yếu gây bệnh sốt
vàng ở các vùng nhiệt đới và châu Phi
+ Muỗi Haemagogus gây bệnh sốt vàng ở các vùng nhiệt đới Nam Mỹ
- Mặc dù đã có vacxin hiệu lực cao và an toàn nhưng hàng năm vẫn còn hàng trăm ca sốt vàng ở Nam Mỹ và hàng ngàn ca sốt vàng ở châu Phi
- Tỉ lệ tử vong trên số mắc bệnh cao: 20%
- Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, giới Ở các vùng nhiệt đới bệnh gặp chủ yếu ở người lớn
II TRIỆU CHỨNG:
2.1 Ủ bệnh: 3 - 6 ngày.
2.2 Khởi phát ( giai đoạn tấn công ):
- Thường khởi phát đột ngột
- Bắt đầu bằng cơn rét run dữ dội, sốt
cao 39-400C trong 3-4 ngày
- Mạch nhanh, nhức đầu nhiều, đau
vùng thượng vị, đau mỏi cơ lưng
và hai chi dưới
- Mặt đỏ ửng, kết mạc xung huyết
- Có thể bị kích thích mạnh, lo lắng, vật
vã, sợ ánh sáng, đoi khi mê sảng
2.3 Toàn phát ( giai đoạn nhiễm độc ):
- Thường từ ngày thứ 4-5 của bệnh, nhiệt độ giảm trong thời gian ngắn (12-24
Trang 2giờ), sau lại sốt cao trở lại tiếp khoảng 4-5 ngày nữa.
- Xuất huyết kèm theo dấu hiệu hoại tử gan:
+ Xuất huyết nặng (chảy máu cam, lợi, nôn ra dịch màu đen, ỉa phân đen ) + Vàng da, hôn mê
- Thiểu niệu ( < 500 ml nước tiểu/ 24h)
- Nặng là suy thận: vô niệu ( < 100 ml nước tiểu/ 24h )
- Thường có biểu hiện hoang tưởng (thường do viêm não nhiễm độc)
- Có thể tử vong
III ĐIỀU TRỊ VÀ DỰ PHÒNG:
3.1 Điều trị:
- Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu
- Tư vấn Radio Medical, khẩn trương chuyển đến cơ sở y tế gần nhất
- Các biện pháp điều trị triệu chứng như:
+ Hạ sốt
+ Bù dịch (truyền), truyền máu
+ Kháng sinh khi kèm nhiễm khuẩn
3.2 Dự phòng:
- Chủ yếu là phòng muỗi đốt và diệt muỗi A aegypti
- Dùng vacxin dự phòng cho những người vào vùng có bệnh lưu hành:
+ Sau khi tiêm vacxin kháng thể xuất hiện sau 10 ngày
+ Kháng thể tồn tại 10 năm; nếu tiêm nhắc lại: có tác dụng 10 năm nữa
- Khi trên tàu có người nghi mắc bệnh hoặc mắc bệnh, thuyền trưởng phải: + Tư vấn Radio Medical
+ Báo cáo đúng quy định quốc tế
+ Cách ly bệnh nhân
+ Vệ sinh môi trường trên tàu Diệt muỗi
+ Khẩn trương chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất
The end