Nghiên cứu ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả chiến thuật phản công nhanh cho sinh viên câu lạc bộ bóng ném trường đại học tây bắc

2.1 Thực trạng việc vận dụng chiến thuật tổ chức phản công nhanh của 2.2 Thực trạng vận dụng chiến thuật tổ chức phản công nhanh của Clb 2.3 Hiệu quả sử dụng chiến thuật phản công nha

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC KHOA THỂ DỤC THỂ THAO

=====o0o=====

QUAN VĂN GIANG

“NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO

HIỆU QUẢ CHIẾN THUẬT PHẢN CÔNG NHANH CHO

SINH VIÊN CÂU LẠC BỘ BÓNG NÉM TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Sơn La, năm 2017

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC KHOA THỂ DỤC THỂ THAO

=====o0o=====

QUAN VĂN GIANG

“NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO

HIỆU QUẢ CHIẾN THUẬT PHẢN CÔNG NHANH CHO

SINH VIÊN CÂU LẠC BỘ BÓNG NÉM TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC”

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả trong đề tài là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào

Tác giả luận văn

Quan văn Giang

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 4

4.1 Đối tượng nghiên cứu: 4

4.2 Khách thể nghiên cứu: 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

5.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 4

5.2 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm 4

5.3 Phương pháp quan sát sư phạm 4

5.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm 5

5.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 5

5.6 Phương pháp toán học thống kê 5

6 Tổ chức nghiên cứu 6

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU 8

1.1 Đặc điểm chung môn thể thao Bóng ném 8

1.1.1 Đặc điểm tâm lý 8

1.1.2 Đặc điểm sinh lý 9

1.1.3 Đặc điểm các bộ phận cấu thành chiến thuật 9

1.2 Chiến thuật trong Bóng ném 10

1.2.1 Chiến thuật cá nhân 10

1.2.2 Chiến thuật tập thể 12

1.3 Chiến thuật phản công nhanh 15

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VIỆC SỬ DỤNG CHIẾN THUẬT PHẢN CÔNG NHANH CỦA SINH VIÊN TRONG CÂU LẠC BỘ BÓNG NÉM TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC 22

câu lạc bộ bóng ném Trường đại học Tây Bắc 22

2.1.1 Thực trạng việc vận dụng chiến thuật phản công nhanh của thủ môn Bóng ném 22

2.1.2 Đánh giá hiệu quả vận dụng chiến thuật tổ chức phản công nhanh của thủ môn Bóng ném 23

CHƯƠNG 3 LỰA CHỌN VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CÁC BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHẢN CÔNG NHANH CHO SINH VIÊN TRONG CÂU LẠC BỘ BÓNG NÉM TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC 27 3.1 Cơ sở lựa chọn các bài tập phản công nhanh trong Bóng ném 27

3.2 Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả phản công nhanh cho sinh viên trong câu lạc bộ bóng ném Trường Đại học Tây Bắc 28

3.3 Đánh giá hiệu quả của các bài tập chiến thuật tổ chức phản công nhanh của thủ môn và các vị trí VĐV trên sân 36

3.3.1 Phân nhóm và xây dựng tiến trình thực nghiệm 37

KẾT LUẬT VÀ KIẾN NGHỊ 41

1 Kết luận 41

2 Kiến nghị 42

2.1

Thực trạng việc vận dụng chiến thuật tổ chức phản công nhanh của

2.2

Thực trạng vận dụng chiến thuật tổ chức phản công nhanh của Clb

2.3

Hiệu quả sử dụng chiến thuật phản công nhanh phát động từ thủ

2.4

Các nguyên nhân dẫn tới chiến thuật phản công nhanh giữa thủ

3.1

Kết quả phỏng vấn các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả chiến thuật

3.2

Kết quả phỏng vấn lựa chọn test đánh giá hiệu quả việc sử dụng

chiến thuật phản công nhanh, giữa thủ môn và các vị trí VĐV trên

CLB : Câu lạc bộ

Trình độ TDTT biểu hiện trình độ văn hoá năng lực sáng tạo của một dân tộc, đồng thời là phương tiện giao lưu quốc tế tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị hợp tác, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau giữa các nước trên thế giới

Trong TDTT bao gồm nhiều loại hình phong phú trong đó Bóng ném là một trong những môn thể thao đã và đang phát triển rộng rãi và khá phổ biến trên toàn thế giới Cũng như các môn thể thao khác như: Bóng đá, bóng chuyền, điền kinh…Bóng ném chiếm một vị trí quan trọng trong công tác giáo dục thể chất và đạo đức cho con người Bóng ném là môn thể thao, nó cũng như tất cả các môn thể thao khác điều có tác dụng nhanh chóng nâng cao

tố chất thể lực của con người như: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền tốc độ, sự khéo léo, khả năng phản ứng và sự phối hợp vận động

Vào năm 1928 Liên đoàn Bóng ném thế giới được thành lập gọi tắt là IHF Sau gần 100 năm phát triển, môn thể thao này đã lan truyền khắp các Châu lục thông qua giải Bóng ném vô địch thế giới 1970 Đến năm 1972 Bóng ném đã được đưa vào chương trình thi đấu chính thức thế vận hội Olympic cho nam và cho nữ 1976

Bóng ném xuất hiện ở Việt Nam sau ngày hoà bình lập lại ở miền Bắc

1954 khi công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội mới được bắt đầu Phong trào tập luyện Bóng ném phát triển rất nhanh trong học sinh phổ thông và đặc biệt

là các thành phố lớn như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Định…

Trong thi đấu Bóng ném các VĐV chỉ sử dụng chủ yếu bằng đôi tay của mình để thực hiện các kỹ thuật cơ bản như: Chuyền, bắt, dẫn và ném bóng vào cầu môn của đối phương để ghi điểm, đồng thời ngăn cản không cho đối phương tấn công ném bóng vào cầu môn của mình theo các luật đã quy định của IHF

Chiến thuật phản công nhanh trong Bóng ném là chiến thuật nhóm rất hay được sử dụng bởi tính bất ngờ và số lượng người tấn công áp đảo so với phòng thủ Ở đây đề tài nghiên cứu về tình huống phản công nhanh Khi có bóng thủ môn tìm mọi cách đưa bóng nhanh chóng sang phía bên cầu môn đối phương, các đồng đội không bóng nhanh chóng băng lên trên, nhất là 2 vị trí tấn công biên phải chiếm khoảng chống ở phía trước mặt, kéo giãn biên tạo điều kiện cho thủ môn chuyền bóng lên Hoạt động phản công nhanh này diễn

ra rất nhanh và bất ngờ khi đối phương chưa khi về phòng thủ, hoặc chỉ có 1 hoặc 2 đấu thủ đấu phương nhưng chưa kịp hình thành thế trận phòng thủ Trong thi đấu, chiến thuật phản công nhanh là rất quan trọng đạt hiệu quả cao, ngoài ra nó còn là điểm khởi đầu cho các miếng đánh tiếp theo như: Liên tiếp, xoay vòng… khi chiến thuật phản công bị lỡ nhịp

Bóng ném ở Trường Đại học Tây Bắc chính thức được đưa vào giảng dạy cho sinh viên đại học khối chuyên ngành GDTC từ năm 2011, ngay từ lúc được đưa vào giảng dạy đã thu hút đông đảo sinh viên tham gia tập luyện Trong những năm qua với sự phát triển của Khoa TDTT các câu lạc bộ thể thao trong khoa cũng được hình thành và phát triển trong đó có môn Bóng ném

Bóng ném là môn thể thao mang tính tập thể cao, đòi hỏi tinh thần đoàn kết, lòng dũng cảm, phẩm chất ý chí, tính quyết đoán, tận tụy, nhanh nhẹn, khéo léo, sự thông minh sáng tạo… sự hiệp đồng của các đối thủ như một sợi dây liên hệ chặt chẽ với nhau, hoạt động của cầu thủ trên sân đòi hỏi phải toàn diện liên tục, khẩn trương Do đó, các cầu thủ không những có kỹ – chiến thuật tốt mà còn đồi hỏi thể lực phải tốt mới phù hợp với Bóng ném hiện đại

Quá trình giảng dạy và huấn luyện thể lực là một quá trình phát triển toàn diện về các tố chất thể lực và kỹ chiến thuật, song chiến thuật phản công nhanh là một trong những chiến thuật đặc biệt đặc biệt trong hoạt động luyện tập và thi đấu Bóng ném, phản công nhanh giữ vai trò quan trọng trong các tình huống tấn công và có hiệu quả cao trong việc ghi điểm cho đội nhà…

Tuy nhiên qua thực tế tìm hiểu tại Trường Đại học Tây Bắc chưa có đề tài nào đi sâu vào nghiên cứu nâng cao hiệu quả tổ chức phản công nhanh trong môn Bóng ném Nhận thức được tầm quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả tổ chức phản công nhanh của thủ môn Bóng ném ném tôi mạnh dạn

đi sâu nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu ứng dụng một số bài tập nhằm nâng

cao hiệu quả chiến thuật phản công nhanh cho sinh viên câu lạc bộ Bóng ném Trường Đại học Tây Bắc”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn đánh giá thực trạng vận dụng chiến thuật phản công nhanh trong Bóng ném cho sinh viên trong câu lạc bộ Bóng ném, đề tài tiến hành lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức phản công nhanh cho các sinh viên trong câu lạc bộ bóng ném Trường Đại học Tây Bắc qua đó góp phần nâng cao hiệu quả tập luyện, nâng cao kỹ chiến thuật, thể lực và kết quả học tập môn Bóng ném nói riêng và các môn thể thao nói chung

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Một số bài tập nhằm nâng cao chiến thuật phản công nhanh cho câu lạc

bộ Bóng ném Trường Đại học Tây Bắc

4.2 Khách thể nghiên cứu

20 sinh viên câu lạc bộ Bóng ném Trường Đại học Tây Bắc

5 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết các nhiệm vụ trên đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau đây:

5.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Phương pháp này được đề tài sử dụng trong quá trình nghiên cứu để đọc sách giáo khoa, giáo trình có liên quan để tìm hiểu về đặc điểm tâm sinh

lý, kỹ chiến thuật trong Bóng ném, các nguyên tắc phương pháp giáo dục tổ chức phản công nhanh cho sinh viên trong CLB Bóng ném Trường Đại học Tây Bắc

5.2 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm

Phương pháp này được sử dụng trong quá trình nghiên cứu với mục đích thu thập các thông tin liên quan tới những vấn đề nghiên cứu, đề tài đã tiến hành phỏng vấn trực tiếp bằng các phiếu hỏi tới các đối tượng là các giáo viên trực tiếp giảng dạy, và các sinh viên chuyên ngành GDTC Trường Đại học Tây Bắc

5.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Trong quá trình thực hiện đề tài đã tiến hành quan sát các buổi tập của các lớp học Bóng ném, các buổi tập của CLB Bóng ném Trường Đại học Tây Bắc, quan sát giải Bóng ném hội thao do khoa tổ chức tại Trường Đại học Tây Bắc Nhằm tìm hiểu về phương pháp sử chiến thuật phản công nhanh trong Bóng ném cũng như tìm hiểu thực trạng việc sử dụng chiến thuật phản công nhanh của sinh viên trong CLB Bóng ném Trường Đại học Tây Bắc

5.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Kiểm tra sư phạm để đánh giá hiệu quả sử dụng chiến thuật phản công nhanh của sinh viên trong CLB Bóng ném Trường Đại học Tây Bắc Trong quá trình nghiên cứu đề tài đã sử dụng các test kiểm tra sau:

- Test 1: Bài tập phối hợp phản công nhanh 1:0 của thủ môn và VĐV trên sân

- Test 2: Bài tập dẫn bóng 30m luồn qua 8 cọc

- Test 3: Phản công nhanh 3 đánh 2

5.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Đề tài đã tiến hành nghiên cứu trên 20 sinh viên trong CLB Bóng ném Trường Đại học Tây Bắc

Các VĐV này được chia ngẫu nhiên thành 2 nhóm có trình độ ban đầu tương đương nhau

Nhóm 1: Gồm 10 sinh viên trong CLB Bóng ném (gọi là nhóm thực nghiệm) tập theo các bài tập mà đề tài đã lựa chọn

Nhóm 2: Gồm 10 sinh viên trong CLB Bóng ném (gọi là nhóm đối chứng) tập luyện các bài tập đang được nhà trường sử dụng

Ban đầu đề tài đã tiến hành xác định các chỉ số đánh giá về trình độ chiến thuật phản công nhanh của từng VĐV trong các nhóm và ghi vào biên bản Cuối giai đoạn thực nghiệm đề tài lại tiến hành kiểm tra lại các chỉ số để

so sánh với kết quả ban đầu với mục đích nhằm đưa ra các bài tập mới vào thực tế giảng dạy, tập luyện Qua đó kiểm tra mối tương quan và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các bài tập này với hiệu quả sử dụng chiến thuật phản công nhanh trong Bóng ném

5.6 Phương pháp toán học thống kê

Các kết quả nghiên cứu được xử lý bằng thuật toán thống kê

+ Số trung bình cộng:

n

x x

n

i i





Trong đó :x :Là gí trị trung bình

xi :Là tổng lượng giá trị số các số liệu

n

i i

b a

n n

x x t

) (

2 1

2 2 2

2 1 1 2

x x x

x

c



6 Tổ chức nghiên cứu

6.1 Thời gian nghiên cứu

Thời gian tiến hành từ tháng 9 năm 2016 đến tháng 5 năm 2017 và được chia thành các giai đoạn sau:

- Giai doạn 1: Từ 01/09/2016 – 30/10/2016

+ Xác định vấn đề, chọn tên đề tài, đăng ký thực hiện nghiên cứu + Phân tích các tài liệu liên quan, hoàn thành đề cương nghiên cứu, xây dựng phiếu phỏng vấn

- Giai đoạn 2: Từ 01/11/2016 – 30/01/2017

+ Thu thập tài liệu, nghiên cứu tài liệu

+ Điều tra thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên + Phỏng vấn các nhà quản lý, giảng viên, sinh viên Khoa TDTT về hoạt động nghiên cứu khoa học; đề xuất và phỏng vấn các biện pháp nâng cao hiệu

quả hoạt động nghiên cứu khoa học cho sinh viên Khoa TDTT Đánh giá hiệu quả các biện pháp

- Giai đoạn 3: Từ 01/02/ 2017 – 01/05/2017

+ Xử lý số liệu thu thập được

+ Chỉnh sửa, tổng hợp, hoàn thiện toàn bộ đề tài và rút ra kết luận + Nộp đề tài về Phòng KHCN&QHQT

6.2 Địa điểm nghiên cứu

Khoa TDTT Trường Đại học Tây Bắc

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU 1.1 Đặc điểm chung môn thể thao Bóng ném

Bóng ném là môn thể thao đồng đội Một trận đấu Bóng ném được điều khiển bởi hai trọng tài trên sân, trọng tài bàn và trọng tài giám sát trận đấu

Đặc điểm thi đấu của môn Bóng ném đó là: Thi đấu ở cả trong nhà và ngoài trời được chia ra làm hai đội, mỗi đội có 7 VĐV chính thức và 7 VĐV

dự bị Sân có kích thước 40m chiều dài, 20m chiều rộng, thời gian thi đấu chính thức là 60 phút đối với nam, 50 phút đối với nữ, nghỉ giữa hai hiệp là

10 phút

Người trung phong cần có thể lực tốt, chiều cao, sức bền tốc độ và sức bật tốt, sức mạnh và khả năng bắt bóng xa ném cầu môn Vị trí trung phong tấn công biên thường là người tấn công nhanh nhất và trở về phòng thủ cũng nhanh nhất để có thể tạo được tình huống bất ngờ và phòng thủ chắc chắn Bóng ném thường phần chia các VĐV theo từng chức năng, nhiệm vụ cụ thể Đây là một trong những nguyên tắc cơ bản của hoạt động và thi đấu Sự hiệu quả của các hoạt động là kết quả của quá trình tập luyện không biết mệt mỏi của VĐV và chiến thuật hợp lý của huấn luyện viên

Các đội giành ưu thế trước đối phương bằng cách che dấu ý đồ của mình đồng thời nhanh chóng phát triển ý đồ, điểm yếu của đối phương để từ

đó đề ra những chiến thuật cho hợp lý Do vậy sự phối hợp với tất cả mọi người trong đội trở thành một thể thống nhất là rất khó khăn Để có thể làm tốt được điều này phải cần đến hai yếu tố đó là đặc điểm tâm lý và đặc điểm sinh lý của các VĐV Bóng ném

1.1.1 Đặc điểm tâm lý

Tâm lý của con người được thể hiện phong phú và đa dạng Tuy vậy theo tâm lý hoạt động của con người cũng có điểm chung theo lứa tuổi, giới tính theo nghề nghiệp trình độ nhận thức và cả tâm lý theo từng cộng đồng dân tộc … Chính vì vậy trong quá trình giảng dạy và huấn luyện thể thao nói

chung và Bóng ném nói riêng, người giáo viên, huấn luyện viên phải lắm bắt được quy luật trạng thái tâm lý của từng đối tượng trên cơ sở đó vận dụng vào công tác giảng dạy cho phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao nhất

1.1.2 Đặc điểm sinh lý

Kỹ năng kỹ xảo vận động của con người được hình thành Trong quá trình sống và tập luyện, việc xây dựng các kỹ năng vận động được tiến hành bằng thị phạm, bằng lời nói, các kỹ năng động tác mới Đồng thời các kỹ năng vận động mới bao giờ cũng được xây dựng và hình thành trên cơ sở động tác

cũ hoạt động vận động của con người đa dạng và luôn biến đổi phụ thuộc vào các điều kiện khác nhau Quá trình tiếp thu các bài tập có liên quan đặc điểm lứa tuổi và giơí tính, ở mỗi giai đoạn cần có sự thay đổi thích ứng Vì vậy học

kỹ thuật động tác mới là quá trình củng cố hệ thần kinh trung ương, toàn bộ các hoạt động của con người đều được lưu dấu vết hình thành các kinh nghiệm thu nhận trong cuộc sống

1.1.3 Đặc điểm các bộ phận cấu thành chiến thuật

* Khái niệm chiến thuật

Chiến thuật là những hoạt động vận động được xác định trong một khoảng thời gian và không gian nào đó của một hay tất cả vận động viên được sắp xếp theo ý đồ chiến thuật của người HLV theo từng thời gian của từng trận đấu cụ thể

* Các bộ phận cấu thành chiến thuật

Chiến thuật được cấu thành bởi ba bộ phận: Tri thức chiến thuật, hành động chiến thuật, và ý thức chiến thuật

- Tri thức chiến thuật: Là sự nắm vững về những vấn đề có liên quan đến việc cấu thành chiến thuật, xu hướng phát triển chiến thuật trong môn thể thao vận dụng luật thi đấu hợp lý tạo điều kiện tốt trong thi đấu… Do vậy trong quá trình giáo dục, huấn luyện người giáo viên, huấn luyện viên cần phải trang bị đầy đủ những tri thức chuyên môn để cho họ sử dụng thành thạo, linh hoạt các phương thức, các thủ thuật, chiến thuật trong thi đấu

- Hành động chiến thuật là sự biểu hiện một cách cụ thể các loại hình

kỹ thuật, động tác, ý đồ chiến thuật và các hoạt động cần thiết khác đã được

dự định Đó là sự phối hợp và biến hoá động tác hợp lý trong thi đấu, cách thức phân phồi thể lực trong toàn trận đấu, cách thức gây ảnh hưởng tâm lý cho đối phương, che dấu ý đồ của mình và toàn đội

- Ý thức chiến thuật phát triển theo hành vi chiến thuật và được phản ánh chủ yếu qua năng lực của VĐV, thể hiện cụ thể qua quá trình hành động chiến thuật, ý thức chiến thuật có vai trò quan trọng bởi nó chính là sự tự giác thực hiện hành động chiến thuật đã được dự định từ trước một cách tích cực, chủ động trong thi đấu cũng như khả năng ứng phó của VĐV khi tình huống thi đấu thay đổi trên sân Khả năng ứng phó còn được coi là năng lực tác dụng của VĐV

1.2 Chiến thuật trong Bóng ném

Chiến thuật trong Bóng ném gồm có 2 chiến thuật cơ bản đó là: Chiến thuật cá nhân và chiến thuật tập thể

1.2.1 Chiến thuật cá nhân

Chiến thuật cá nhân là sự thể hiện lựa chọn các thành phần kỹ thuật Là

sự phân công vị trí phôi hợp ăn ý của các cầu thủ trong đội qua các tình huống thi đấu bằng hình thức vận động của cầu thủ để đạt kết quả cao nhất…

Chiến thuật cá nhân bao gồm: Chiến thuật cá nhân có bóng và chiến thuật cá nhân không có bóng

1.2.1.1 Chiến thuật cá nhân có bóng

* Chiến thuật cá nhân trong kỹ thuật nhận bóng: Là một kỹ thuật rất cơ bản khi bước vào học Bóng ném Nhưng nó cũng hết sức quan trọng trong tập luyện và thi đấu VĐV muốn có thể thực hiện được các kỹ thuật tấn công thì trước hết anh ta phải nhận được bóng

* Chiến thuật cá nhân trong kỹ thuật chuyền bóng: Kỹ thuật chuyền bóng là giai đoạn chuyển tiếp của kỹ thuật nhận bóng đòi hỏi người tập phải luyện tập thường xuyên thì mới có cảm giác tốt để chuyền những đường

chuyền nhanh và chính xác tạo điều kiện thuận lợi cho đồng đội nhận bóng ghi điểm

Kỹ thuật chuyền bóng rất đa dạng và phong phú gồm có:

+ Chuyền bóng tay cao

+ Chuyền bóng tay ngang

+ Chuyền bóng thấp tay

+ Chuyền bóng tay sau

Người chuyền bóng có thể chuyền ở mọi tư thế: Tại chỗ, di chuyển trên không hay ngã dưới sân,…

* Chiến thuật cá nhân trong kỹ thuật dẫn bóng

Dẫn bóng là một kỹ thuật khá đơn giản mà cũng không kém phần phức tạp Để có thể dẫn bóng tốt thì người tập cần phải có đủ ba yếu tố: Sức nhanh, sức mạnh, sự khéo léo mềm dẻo

* Chiến thuật cá nhân trong kỹ thuật động tác giả

Mục đích để đánh lừa đối phương di chuyển theo đúng ý đồ chiến thuật của mình để tạo ra khoảng trống dứt điểm hoặc tạo cơ hội cho đồng đội của mình Do vậy đòi hỏi người thực hiện động tác giả phải có kỹ thuật cá nhân

và khả năng phối hợp vận động đến mức kỹ xảo

1.2.1.2 Chiến thuật cá nhân không có bóng

Chiến thuật cá nhân trong phòng thủ và chiến thuật cá nhân tấn công không bóng

* Chiến thuật cá nhân trong phòng thủ: Nhằm cản phá đường chuyền, khả năng nhận bóng, chắn bóng và thực hiện ném bóng của đối phương Do vậy đòi hỏi người phòng thủ phải thật bình tĩnh có khả năng phán đoán tốt ý

đồ của đối phương

* Chiến thuật trong tấn công không bóng: Với hoạt động của mình người tấn công không bóng nhằm hai mục đích:

- Bằng các hoạt động di chuyển nhằm tạo nên áp lực rộng rãi, mạnh mẽ của toàn đội lên đối phương

- Bằng hoạt động không bóng của mình sẽ tạo điều kiện thuận lợi nhất

cho đồng đội cả về không gian và thời gian để có thể nhận bóng và dứt điểm

1.2.2 Chiến thuật tập thể

Gồm chiến thuật nhóm và chiến thuật đồng đội

1.2.2.1 Chiến thuật nhóm trong tấn công

Từ sự phối hợp hoạt động chung của bảy VĐV trong tấn công người ta

chia ra làm bốn loại hình phối hợp cơ bản sau đây:

-Di chuyển tự do trong cùng vị trí tấn công (FEP)

- Di chuyển qua vị trí tấn công khác (FAP)

- Di chuyển đổi vị trí (PW)

- Chắn yểm hộ

* Di chuyển tự do ở cùng một vị trí tấn công (FEP)

Điểm mấu chốt của dạng phối hợp cơ bản này là VĐV tấn công không

có bóng (A) phải di chuyển trong vị trí tấn công của mình và trong một

khoảnh khắc nào đó tạo được thế thuận lợi để nhận bóng chuyền tới của đồng

đội (E) và ném bóng vào gôn dứt điểm Sự di chuyển của VĐV tấn công (A)

có thể là sự đột phá vào phía gôn hoặc chéo về hai góc của vị trí tấn công của

mình hoặc di chuyển ngang tạo thế thuận lợi Trong trường hợp này sự phối

hợp thành công là ở đường chuyền chính xác và đúng thời điểm của VĐV dẫn

Sự phối hợp cơ bản này là VĐV (A) nhanh chóng di chuyển từ vị trí tấn công của mình sang vị trí tấn công khác trong thời gian nhất định, ở vào thế

có lợi nhất sẽ nhận đường chuyền bóng của đồng đội và dứt điểm, sự di chuyển của VĐV (A) là sự tiến sâu vào khu vực gần gôn vượt qua sự phòng thủ của đội bạn, tiến hoặc di chuyển ngang quá trước mặt các VĐV phòng thủ lùi Sau đây là một số cách phối hợp đặc trưng:

VD: FPA: 2 – 7 (6) số 2 chuyền bóng cho số 7 ở vị trí tấn công số 4

FPA: 2 – 4 (6) số 2 chuyền bóng cho số 4 ở vị trí tấn công số 6

* Chuyển đổi vị trí tấn công (PW)

Sự phối hợp tấn công này là do VĐV tấn công có bóng (A) trong một khoảnh khắc nào đó rời khỏi vị trí tấn công của mình sang một vị trí tấn công khác đồng thời kéo theo phòng thủ đối diện Trong khoảnh khắc sai lầm của đối thủ giữa việc “chuyển giao” và tiếp nhận” người tấn công sẽ nhận bóng và tấn công dứt điểm

VD: PW: 3 – 4 số 3 cầm bóng tiếp sâu song vị trí số 4 (giả đột phá)

VĐ phòng thủ số 6 đối diện sẽ di chuyển theo, số 4 làm động tác giả qua bên trái rồi đổi quay lại người chạy qua số 2 để nhận bón từ số 3 chuyển tới và dứt đểm

thể mình chắn hướng di chuyển của VĐV phòng thủ đối diện với VĐV thứ 2 đang có bóng để tạo điều kiện cho VĐV đó ném bóng không có tay chắn trực tiếp hoặc VĐV thứ 2 có thể đột phá dứt điểm

VD: SW: 6 (4) – 4

1.2.2.2 Chiến thuật đồng đội

Chiến thuật đồng đội là sự phối hợp vận động của các thành viên trong đội nhằm thực hiện mục đích chiến thuật

Chiến thuật đồng đội bao gồm: Chiến thuật tấn công đồng đội và chiến thuật phòng thủ đồng đội Trong đó hai dạng chiến thuật này lại bao gồm nhiều chiến thuật khác

+ Chiến thuật phòng thủ đồng đội: Là hình thức cả đội phòng thủ nhằm cản phá các miếng phối hợp của đối phương

VD: Chiến thuật phòng thủ 6:0; 5:1; 3:3;

+ Hệ thống tấn công trong tấn công khu vực

Là hệ thống chiến thuật biểu hiện của các vị trí cơ bản, các đấu thủ trên sân cũng như là sự liên quan đến chức năng thi đấu của họ Hệ thống tấn công đồng đội được phân theo hai tuyến chính

- Tuyến thứ nhất: Là những VĐV được phân công thi đấu ở các vị trí gần với sân của đội nhà nhất (khu vực ném bóng xa)

- Tuyến thứ hai: Là những VĐV thi đấu ở sát vùng cấm địa của thủ môn đối với phương (khu vực ném bóng gần)

Có rất nhiều hệ thống thi đấu tấn công: 6:0; 5:1; 4:2; 3:3; 2:4; nhưng trong thi đấu thường hay sử dụng hai hệ thống tấn công 3:3 và 2:4

* Các dạng tổ chức chiến thuật trong các đội hình tấn công:

- Chiến thuật giữ nguyên các vị trí trong các đội hình tấn công

Ưu điểm: Nhanh chóng nâng cao khả năng thi đấu riêng biệt của từng

cá nhân để dễ cho việc chuyên môn hoá trong nhiều vị trí tấn công

Nhược điểm: Làm cho đối phương nhanh chóng thích nghi được với từng lối chới của VĐV tấn công và thiếu sự đa dạng hoá trong phối hợp chiến thuật tấn công

- Chiến thuật chuyển đổi vị trí tấn công

Ưu điểm: Đòi hỏi VĐV phải luôn di chuyển đổi vị trí cho nhau trong các hoạt động phối hợp tấn công, luôn tạo được thế bất ngờ, tăng cường độ biến hoá và khả năng phối hợp tấn công, luôn tạo được thế bất ngờ, tăng cường độ biến hoá và khả năng phối hợp vận động, gây xáo trộn trong hàng phòng thủ, dễ tạo nên các tình huống dẫn bóng dứt điểm

Nhược điểm: Đòi hỏi nhiều về thể lực, khả năng thi đấu đa dạng của các VĐV, khả năng thực hiện, kỹ thuật tấn công trong lúc đang di chuyển

- Chiến thuật chuyển đội hình chiến thuật tấn công:

Là sự chuyển đổi vị trí tấn công của các cầu thủ ở khu vực ném bóng gần hoặc ném bóng xa mà không có sự chuyển đổi vị trí cho nhau

1.3 Chiến thuật phản công nhanh

Là chiến thuật tạo nên tình huống ném bóng vào cầu môn bằng sự nhanh chóng đưa bóng nên vượt qua sang phần sân của đối phương trước khi đối phương hình thành được hàng rào phòng thủ (tấn công một nhịp) hoặc đó

có người phòng thủ nhưng không kịp tổ chức được hàng rào phòng thủ (tân công hai nhịp)

Từ thực tế chúng ta thấy chiến thuật phản công nhanh trong Bóng ném là chiến thuật nhóm, nó rất hay được sử dụng bởi tính bất ngờ và ssố lượng người tấn công áp đảo Chiến thuật phản công nhanh thường được sử dụng sau (trong) những cơ hội sau:

- Đội nhà đang phòng thủ mà cướp lại được bóng từ đối phương đó: + Sự tích cực tranh cướp bóng của các đổi thủ phòng thủ

+ Do đối phương chuyền bóng hỏng

+ Do đối phương chạy bước hoặc dẫm vạch khi nhảy lên ném cầu môn + Do cướp lại đựơc bóng bật ra tư cầu môn, thủ môn và tay chắn

+ Do thủ môn bắt được quả ném bóng cầu môn hoặc các đường bóng

đó đi ra cuối đường biên ngang

Đội tấn công không ghi được bàn thắng mất quyền khống chế bóng và quay về phòng thủ khi đó có bóng thủ môn tìm mọi cách nhanh chóng đưa bóng sang phía cầu môn đối phương Các đồng đội không có bóng nhanh chóng thoát người, vượt lên trước tất cả, nhất là hai vị trí tấn công biên và số

6 phải chiếm khoảng trống phía trước mặt, kéo giãn biên, tách người tạo điều kiện thuận lợi cho thủ môn đối phương Hoạt động phản công nhanh này diễn

ra rất nhanh và bất ngờ gây lúng túng cho đối phương, nó thường sảy ra sau 1 hay 2 nhịp chuyền bóng là kết thúc đợt tấn công khoảng 3 – 5 giây khi đối phương chưa kịp về phòng thủ 1: 0 hoặc chỉ có 1 hoặc 2, 3 đấu thủ đối phương chưa kịp hình thành thế trận phòng thủ 2:1 hoặc 3:2, để tạo thế tấn công áp đảo so với số lượng người tấn công nhiều hơn phòng thủ hoặc ít nhất cũng bằng nhau

Chiến thuật phản công nhanh chủ yếu thực hiện dưới ba hình thức sau đây:

+ Hình thức 1: Phản công nhanh bằng đường chuyền bóng dài Đây là hình thức kết hợp giữa các cầu thủ bằng cách chuyền bóng dài vượt tuyến có nghĩa khi cầu thủ mình có bóng thì nhanh chóng chuyền dài lên cho tiền đạo đội mình, dùng tốc độ vượt lên chiếm vị trí thuận lợi nhất, không bị đối phương kèm hoặc kèm không chặt Khi tiền đạo có bóng dùng kỹ thuật cá nhân đột phá hoặc phối hợp với đồng đội ném bóng vào cầu môn đối phương

+ Hình thức 2: Phản công nhanh bằng đường chuyền bóng ngắn

Đây chính là hình thức phối hợp giữa ba người (cầu thủ) trở lên bằng nhiều nhịp chuyền bóng Hình thức này được sử dụng khi xét thấy không còn cơ hội chuyền bóng dài Do vậy đòi hỏi phải chuyền bóng cho cầu thủ ở vị trí thuận lợi ở khu vực giữa sân, từ đó cầu thủ này có thể chuyền lên cho đồng đội ở vị trí thuận lợi dẫn bóng hoặc đột phá ném cầu môn khi có thể

+ Hình thức 3: Phản công nhanh bằng cách ném bóng thẳng vào cầu môn của đổi phương Hình thức này ít có cơ hội được sử dụng, hiệu quả lại thấp Để thực hiện hình thức này phải có sự quan sát tốt, xa mới có thể ném thẳng vào cầu môn được nếu cầu thủ có thể hội tụ được những phẩm chất trên thì hiệu quả đạt được trong thi đấu sẽ rất cao

Để chiến thuật phản công nhanh mang lại hiệu quả cao trong thi đấu đòi hỏi các VĐV phải có thể lực thật tốt, đặc biệt là sức mạnh tốc độ và sức mạnh bền, khả năng quan sát, phối hợp nhuần nhuyễn các bài tập, sự sáng tạo,

tự duy, chiến thuật, tâm lý vững vàng trong thi đấu …

Ngoài những yếu tố trên, yếu tố quan trọng hơn, cơ bản hơn để thực hiện tốt chiến thuật là kỹ thuật, kỹ thuật chuyền bóng và nhận bóng từ đường chuyền dài khi tốc độ di chuyển rất cao và kỹ năng dứt điểm cầu môn Vì nếu

không có kỹ năng hoàn thiện thì chiến thuật này sẽ không đem lại hiệu quả được thậm chí có tác dụng ngược lại

Trước khi đi vào lựa chọn và đánh giá hiệu quả của các bài tập chuyên môn nâng cao hiệu quả sử dụng chiến thuật phản công nhanh của thủ môn với các VĐV trên sân, ta có thể hiểu quá trình huấn luyện phản công nhanh theo quan niệm tâm lý học như sau: Hành động chiến thuật là sản phẩm của các quá trình tâm lý - vận động phức tạp Các quá trình này có quan hệ với nhau

về mặt thời gian nghĩa là chúng diễn ra kế tiếp nhau hoặc cùng một lúc Các quá trình tâm lý - vận động của một hành vi chiến thuật xảy ra trong ba giai đoạn chính:

- Nhận thức và phân tích tình huống thi đấu

- Giải quyết nhiệm vụ chiến thuật bằng tư duy

- Giải quyết nhiệm vụ chiến thuật bằng vận động

Ba giai đoạn trên là kết quả của cách giải quyết, chúng có quan hệ chặt chẽ với nhau trong đó trí nhớ đóng một vai trò quyết định

+ Giai đoạn 1: Nhận thức và phân tích tình huống thi đấu: có ý nghĩa quyết định đối với nhiều giải quyết nhiệm vụ chiến thuật bởi vì giai đoạn này tạo nên cơ sở cho hai giai đoạn sau Những sai sót trong giai đoạn 1 có ảnh hưởng tới giai đoạn 2 và 3 Chất lượng nhận thức phụ thuộc vào phạm vi thứ

2, sự tính toán thị giác vận động, mức độ của trình độ huấn luyện các kỹ sảo, chiến thuật chất lượng của các quá trình tư duy, kiến thức và kinh nghiệm, khả năng tập trung và quyết định của VĐV Tư duy nhận thức toàn bộ quá trình thi đấu chỉ là một phần của giai đoạn thứ 1 của hành vi chiến thuật VĐV cũng phải quan sát có chủ đích các chi tiết của toàn bộ tình huống tới mức có thể phân tích và đánh giá chung để nhận nhiệm vụ cần giải quyết

+ Giai đoạn 2: Giải quyết nhiệm vụ chiến thuật bằng tư duy

Nhiệm vụ chiến thuật trong thời gian ngắn nhất Khi giải quyết nhiệm

vụ chiến thuật bằng tư duy là tìm ra cách giải quyết tốt nhất nhiệm vụ chiến thuật trong thời gian ngắn nhất Khi giải quyết nhiệm vụ chiến thuật bằng tư

duy cần phải chú ý tới khả năng của đối phương lẫn khả năng của đồng đội mình Điều này đòi hỏi VĐV phải có ý thức đối với kiến thức về chiến thuật bằng tư duy kéo dài nhất khi VĐV đối đầu với các tình huống bất thường Tư duy chiến thuật được huấn luyện và phát triển bằng sự giúp đỡ của các phương tiện trực quan từ trừu tượng đến cụ thể bằng các bài tập thực tế

+ Giai đoạn 3: Giải quyết nhiệm vụ chiến thuật bằng vận động

Hành vi chiến thuật chỉ được giải quyết rõ ràng khi giải quyết nhiệm vụ chiến thuật bằng vận động Sự giải quyết vận động là một hoạt động tổng hợp được phép lại với nhau bằng các khả năng trí tuệ, năng lực thể chất và các kỹ xảo

Nó là kết quả của hoạt động tư duy phong phú và sáng tạo gắn liền với việc sử dụng tốt nhất các năng lực thể chất Nó là sản phẩm của sự nhận thức và phân tích tình huống thi đấu và sự giải quyết chiến thuật chuyên môn bằng tư duy Thông qua nhận thức và phân tích tình huống thi đấu VĐV nhận thức ra được nhiệm vụ chiến thuật mà họ cần phải giải quyết trước hết bằng sự tu duy sau

đó là vận động

Khi giải quyết nhiệm vụ này bằng vận động dù kết quả tốt hay xấu, hệ thống ứng dụng này đã được hoàn thiện Sự hoàn thiện hệ thống này bằng cách giải quyết nhiệm vụ cũng phù hợp với các nguyên tắc điều chỉnh trong điều khiển

Kết quả của sự giải quyết bằng vận động được nới trở lại với trí nhớ thông qua bộ phận nhận thức tác động Ngay khi kết quả trở thành quen thuộc đối với VĐV thì họ xuất hiện các kinh nghiệm thực tế Nếu giải quyết kinh nghiệm thực tế, giải quyết tốt nhiệm vụ, VĐV sẽ lựa chọn cách giải quyết và thực hiện nhiệm vụ bằng vận động một cách tốt nhất và hiệu quả cao

Nguyên nhân của thất bại có thể là do không nhận thức và phân tích đầy dủ tình huống thi đấu, phát triển thiếu sót quá trình tư duy …

Do vậy trong quá trình huấn luyện để các VĐV phát triển tốt các tố chất vận động cần phải có các phương pháp huấn luyện khoa học, đó là những bài tập với lượng vận động phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, giới tính, thời

gian trong quá trình tập luyện Những bài tập hài hoà về lượng vận động và quãng nghỉ phải kích thích tâm lý người tập Đồng thời, tuỳ thuộc vào đặc thù của các môn thể thao để đề ra các bài tập hợp lý có thể thực hiện tốt các chiến thuật

* Đặc điểm cách xử lý chiến thuật

Cách sử lý chiến thuật được thể hiện ở tổ chức và tiến hành cuộc thi đấu thể thao

- Tổ chức cuộc thi đấu thể thao là tất cả các biện pháp đề ra trước khi thi đấu trong khi thi đấu để đặt VĐV vào tình huống trận đấu trong những điều kiện tốt nhất

Tiến hành cuộc thi đấu thể thao là tất cả các hành vi thực hiện của VĐV được tiến hành từ đầu đến cuối cuộc đấu nhằm vươn tới những kết quả tốt hoặc dành thắng lợi Đối với cách sử lý chiến thuật thì tổ chức và tiến hành cuộc thi đấu thể thao tạo thành một hệ thống và chúng giải quyết định lẫn nhau Các biện pháp để tạo ra trong tổ chức và các hành vi thực hiện trong khi tiến hành cuộc thi đấu thể thao mang tính đặc thù từng môn

- Tổ chức là cơ sở cho việc tiến hành thi đấu

Các biện pháp tổ chức được tiến hành lâu dài trước quá trình thi đấu, trong quá trình thi đấu và sau quá trình thi đấu phù hợp với các môn thể thao

Để thực hiện được yêu cầu trên trước hết cần phân tích các điều kiện thi đấu, phải xác định cuộc thi đấu được tiến hành vào lúc nào, ở đâu vào thời gian nào, điều kiện tự nhiên (độ ẩm, nhiệt độ …), bao nhiêu VĐV và những VĐV nào tham gia thi đấu Muốn vậy phải xác định các vấn đề sau:

+ Tình trạng và thiết bị thi đấu như thế nào?

+ Những trọng tài nào điều khiển trận đấu?

+ Phản ứng của công chúng theo dự đoán sẽ như thế nào?

+ Số lượng khán giả đến xem từng trận và các giải đấu

+ Ăn uống, nghỉ ngơi

* Tóm lại: Qua các vấn đề liên quan đến đề tài như trên chúng ta thấy được các đặc điểm về tâm sinh lý, chiến thuật (chiến thuật cá nhân, chiến thuật tập thể) có vai trò và ý nghĩa quan trọng để nâng cao hiệu quả chiến thuật tổ chức phản công nhanh của thủ môn Bóng ném

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VIỆC SỬ DỤNG CHIẾN THUẬT PHẢN CÔNG

NHANH CỦA SINH VIÊN TRONG CÂU LẠC BỘ BÓNG NÉM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC 2.1 Đánh giá thực trạng vận dụng chiến thuật tổ chức phản công nhanh của câu lạc bộ bóng ném Trường đại học Tây Bắc

Để làm rõ thực trạng việc vận dụng chiến thuật tổ chức phản công nhanh của sinh viên trong CLB Bóng ném Trường Đại học Tây Bắc Đề tài chủ yếu sử dụng phương pháp quan sát sư phạm và phỏng vấn các giáo viên tham gia công tác giảng dạy Bóng ném tại trường Đại học Tây Bắc Đây chính là cơ sở thực tiễn cho việc giải quyết các mục tiêu nghiên cứu của đề tài

2.1.1 Thực trạng việc vận dụng chiến thuật phản công nhanh của thủ môn Bóng ném

Để tìm hiểu thực trạng việc vận dụng chiến thuật tổ chức phản công nhanh của thủ môn Bóng ném, đề tài đã tiến hành quan sát và thu thập số liệu của các đội thông qua giải Bóng ném vô địch toàn quốc năm 2016 Kết quả được thống kê qua 4 trận đấu của giải và trình bày ở bảng 2.1

Bảng 2.1 Thực trạng việc vận dụng chiến thuật tổ chức phản công

nhanh của thủ môn trong thi đấu Bóng ném

Các chiến thuật trong Bóng ném PCN

của thủ môn

Chiến thuật tấn công 5:1

Chiến thuật tấn công 3:3

Chiến thuật tấn công 6:0