kỹ thuật an toàn điện

TAI NẠN ĐIỆN • Tai nạn điện là tai nạn xảy ra nhiều nhất trong sinh hoạt hằng ngày cũng như trong lao động sản xuất, một phần do tính ưu việt của điện năng, nhưng nguyên nhân chính

Turbine nước

Michael Faraday, 

(22/9/1791 – 25/8/1867)

là một nhà hóa học

và vật lý học người Anh  (hoặc là nhà triết học tự nhiên, theo thuật ngữ của thời đó) đã có công đóng góp cho lĩnh vực Điện từ học và Điện hóa học.

Dmitri Ivanovich Mendeleev  (8/2/1834  – 2/2/1907), là một nhà hoá học và nhà phát minh  người Nga Ông được coi là

người tạo ra phiên bản đầu tiên của bảng tuần hoàn các nguyên

tố hoá học Sử dụng bảng tuần hoàn này, ông đã dự đoán các tính chất của các nguyên tố còn chưa được phát hiện.

Nikola Tesla (10 tháng 7 1856 – 7 tháng 1 1943)

là một nhà phát minh, nhà vật lý,

kỹ sư cơ khí và kỹ sư điện người

Mỹ gốc Serbia Ông sinh ra ở

Smiljan, Đế quốc Áo, sau này trở

thành công dân Hoa Kỳ Các phát

minh của Tesla và các công trình

lý thuyết đã làm nên cơ sở của hệ

thống phát điện xoay chiều, bao

gồm cả hệ thống phân phối điện

nhiều pha và động cơ điện xoay

chiều, giúp tạo ra Cách mạng

công nghiệp lần 2.

Thomas Alva Edison (11/2/1847 – 18/10/1931) là một nhà phát minh và thương nhân đã phát triển rất nhiều thiết bị có ảnh hưởng lớn tới cuộc sống trong thế kỷ 20

Ông là một trong những nhà phát minh đầu tiên ứng dụng các nguyên tắc sản xuất hàng loạt vào quy trình sáng tạo,

và vì thế có thể coi là đã sáng tạo ra phòng nghiên cứu

công nghiệp đầu tiên (nổi

tiếng nhất là bóng đèn)

Albert Einstein năm 1921

Sir Isaac Newton

Toán học Thiên văn học Triết học tự nhiên Giả kim thuật

Nơi công tác

Đại học Cambridge Hội Hoàng gia

Thomas Alva Edison (11/2/1847 – 18/10/1931) là một nhà phát minh và thương nhân đã phát triển rất nhiều thiết bị có ảnh hưởng lớn tới cuộc sống trong thế kỷ 20

Ông là một trong những nhà phát minh đầu tiên ứng dụng các nguyên tắc sản xuất hàng loạt vào quy trình sáng tạo,

và vì thế có thể coi là đã sáng tạo ra phòng nghiên cứu

công nghiệp đầu tiên (nổi

tiếng nhất là bóng đèn)

 sau cái chết của  Franklin D Roosevelt

- Nhiệm kì tổng thống của Truman có nhiều

sự kiện xảy ra trong đối ngoại, bắt đầu với chiến thắng  Đức quốc xã , vụ thả 

bom nguyên tử  ở Hiroshima và Nagasaki, sự đầu hàng của phát xít Nhật và sự kết

thúc Chiến tranh thế giới thứ hai, sự thành lập của Liên Hiệp Quốc, kế hoạch

Marshall để tái thiết lại châu Âu, học thuyết Truman để kiểm soát chủ nghĩa cộng sản, sự bắt đầu của Chiến tranh Lạnh, sự thành lập của khối NATOvà Chiến tranh Triều Tiên.

TRUYỀN TẢI VÀ PHÂN

PHỐI ĐIỆN I.MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA NHÀ MÁY THỦY ĐIỆN

Nhà máy thủy điện Hòa Bình

II MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN.

Nhà máy nhiệt điện Phả Lại

III MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN NGUYÊN TỬ.

Vụ nổ ngày 26/4/1986 nhà máy điện hạt nhân Chernobyl

(Ukraine)

Thống kê của Tổ chức Hòa bình xanh (tổ chức bảo vệ môi trường nhằm cải thiện con người) đưa ra con số 212 người chết, 270.000 ca ung thư liên quan tới vụ nổ Chernobyl và có 93.000 người nhiễm phóng xạ.

MÁY BIẾN ÁP

CẤU TẠO MÁY BIẾN ÁP

Lõi thép

MBA

LÕI THÉP MÁY BIẾN ÁP

CUỘN DÂY MÁY BIẾN ÁP

Cuộn dây quấn cao áp, hạ áp Lắp ráp dây quấn vào lõi thép

Nguyên lý làm việc của máy biến áp

ĐỘNG CƠ ĐIỆN XOAY CHIỀU KHÔNG ĐỒNG BỘ MỘT PHA

CẤU TẠO

• Phần tĩnh ( Stato) : gồm có vỏ máy, mạch từ, dây quấn

Lõi thép hình trụ do các lá thép kỹ thuật điện dày 0,35mm hay 0,5mm

được dập rãnh bên trong ghép lại, được ép vào vỏ máy.

Dây quấn stator 1 pha gồm cuộn dây chính ( cuộn dây làm việc) và cuộn dây phụ ( cuộn dây khởi động) có kết cấu không giống nhau đặt

lệch nhau góc 900

 Tiêu chuẩn khoảng cách an toàn với các loại điện áp:

Cấp điện áp Khoảng cách an toàn tối thiểu

QUÁ TRÌNH HÌNH

THÀNH SÉT

Sấm sét là hiện tượng khí tượng, đặc biệt thường xảy ra vào mùa

hè do các phân tử nước trong đám mây mang điện tích dương gặp chân mây và mặt đất mang điện tích âm tạo ra sự chênh lệch điện áp lớn và tạo nên hiện tượng phóng điện Do sự gia tăng nhiệt độ trong mùa khô tạo nên sự bốc hơi nước mạnh mẽ, khối không khí ẩm sát mặt đất bị nâng lên cao ( hiện tượng đối lưu ) gây mất nhiệt, hơi nước ngưng tụ gây mưa kèm sấm chớp (Hình 1) Hiện tượng sét đánh được minh họa ở hình 2, 3 và 4.

Ta có thể tạm phân loại các vùng có sét nhiều hay ít qua số lần

có sét đánh trong năm:

• Vùng sét nhiều: nếu mỗi năm có trên 30 lần sét đánh.

• Vùng sét trung bình: nếu mỗi năm có 10 - 30 lần sét đánh.

• Vùng sét ít: nếu mỗi năm có dưới 10 lần sét đánh.

Các hiện tượng thiên nhiên quan sát được trước khi có sét:

• Mùa hè, nắng gắt, bầu trời trong xanh;

• Ít gió hoặc lặng gió; Nhiệt độ không khí cao;

• Sau đó trên bầu trời xuất hiện các đám mây trắng như bông;

• Ðám mây tích tụ và to dần, phía dưới chuyển sang màu đen,

phía trên vẫn trắng;

• Mây hạ thấp dần;

• Sấm chớp và mưa xuất hiện.

CHỐNG SÉT CHO ĐƯỜNG

DÂY TẢI ĐIỆN

Chống sét van được lắp đặt trên dây dẫn của đường điện trên không, nhằm giảm rủi ro chọc thủng cách điện

do quá điện áp khí quyển (phóng điện sét) và do quá điện

áp thao tác.

CHỐNG SÉT CHO

HỘ GIA ĐÌNH

CỘT THU LÔI

ĐƯỜNG DÂY HẠ THẾ

380/220V

ĐƯỜNG DÂY HẠ THẾ

220/127V

Bảng tra tiết diện dây dẫn điện.

Dòng điện liên tục cho phép lớn nhất của dây dẫn ruột đồng được cách điện bằng vỏ cao su, nhựa tổng hợp.

Tiết diện ruột dây dẫn

(mm 2 ) Dòng điện liên tục lớn nhất cho phép (A) Dòng điện định mức của dây chảy cầu chì (A)

Dòng điện liên tục cho phép lớn nhất của dây dẫn ruột đồng được cách điện bằng vỏ cao su, nhựa tổng hợp đặt trong ống.

Tiết diện ruột

dây dẫn

( mm 2 )

Dòng điện liên tục cho phép lớn nhất ( A) Dòng điện định mức của

dây chảy cầu chì (A) Trong ống có

2 dây dẫn Trong ống có 3 dây dẫn Trong ống có 4 dây dẫn Dùng trong nhà ở

CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ AN TOÀN ĐIỆN

1 TAI NẠN ĐIỆN

• Tai nạn điện là tai nạn xảy

ra nhiều nhất trong sinh hoạt

hằng ngày cũng như trong

lao động sản xuất, một phần

do tính ưu việt của điện năng,

nhưng nguyên nhân chính dẫn

đến xảy ra tai nạn vẫn là do con

người chưa thực hiện đầy đủ

các yêu cầu về kỹ thuật an toàn

trong sản xuất và sinh hoạt

• Các tai nạn ở điện áp thấp (<250 V đối với đất ) có tỉ lệ lớn (78% ), còn lại là tai nạn xảy ra ở điện áp cao Nguyên nhân chủ yếu là do con người thường tiếp xúc với các thiết bị điện hạ áp, được dùng rất phổ biến trong sản xuất

người với phần tử có điện

áp hay qua trung gian của

Chấn thương do điện giật

Chúng ta thường

bị điện giật khi nào?

Chúng ta thường

bị điện giật khi nào?

Bị điện giật khi tiếp xúc với mạng điện

phải do công việc

yêu cầu tiếp xúc.

- Tiếp xúc gián tiếp: vào bộ phận kim loại của thiết bị bị chạm vỏ.

+ Lúc thiết bị không được nối đất.

+ Lúc thiết bị có nối đất.

1.2 ĐỐT CHÁY ĐIỆN:

Đốt cháy điện có thể phát sinh khi xảy ra ngắn mạch nguy hiểm, kèm theo nó là nhiệt lượng sinh ra rất lớn và là kết quả của phát sinh hồ quang điện:

- Tai nạn đốt cháy điện là do chạm đất kéo theo phát sinh

Nạn nhân tai nạn điện do đốt cháy

1.3 HỎA HOẠN, NỔ DO ĐIỆN:

• Hoả hoạn: do dòng điện, có thể xảy ra ở các buồng

điện, vật liệu dễ cháy để gần với dây dẫn có dòng điện chạy qua Khi dòng điện đi qua dây dẫn vượt quá giới hạn cho phép làm cho dây dẫn bị đốt nóng hoặc do

hồ quang điện sinh ra.

• Sự nổ: do dòng điện, có thể xảy ra tại các buồng điện

hoặc gần nơi có hợp chất nổ Hợp chất nổ này để gần các đường dây điện có dòng điện quá lớn, khi nhiệt

độ của dây dẫn vượt quá giới hạn cho phép sẽ sinh ra nổ.

• Nhận xét: So với điện giật và đốt cháy điện thì số tai

nạn do hoả hoạn và nổ ở trang thiết bị điện có ít hơn Đại đa số các trường hợp tai nạn xảy ra là do điện giật

2 TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN ĐỐI VỚI CƠ THỂ CON NGƯỜI

Khi người tác dụng vào mạng điện thì sẽ có dòng điện chạy qua người, dòng điện qua người

có hai tác dụng:

• Tác dụng kích thích

• Tác dụng gây chấn thương

2.1 TÁC DỤNG KÍCH THÍCH

dòng điện qua người còn bé, tác dụng của nó làm bắp thịt tay, ngón tay co quắt lại.

điện trở của người dần dần giảm xuống và dòng điện tăng lên, hiện tượng co quắt càng tăng lên.

nguy hiểm vì người không còn khả năng tách rời khỏi vật mang điện đưa đến tê liệt tuần hoàn và hô hấp dẫn đến chết người ( không gây thương tích)

Ngưỡng giá trị Ing giới hạn gây tác hại lên cơ thể người

Hô hấp tê liệt Nếu kéo dài với t ≥ 3 s tim ngừng đập

0,6 - 1,5

Điện DC Điện AC (f = 50 – 60 (Hz))

Tác hại đối với người

I ng

(mA)

2.2 TÁC DỤNG GÂY CHẤN THƯƠNG

• Tác dụng gây chấn thương thường xảy ra do người tiếp xúc

với điện áp cao Khi người đến gần vật mang điện

(≥ 6kV) tuy chưa tiếp xúc nhưng vì điện áp cao sinh ra hồ quang điện, dòng điện qua hồ quang chạy qua người tương đối lớn

• Do phản xạ tự nhiên của người rất nhanh, người có khuynh

hướng tránh xa vật mang điện làm hồ quang điện chuyển qua vật có nối đất gần đấy, vì vậy dòng điện qua người trong thời gian rất ngắn, tác dụng kích thích ít nhưng người bị nạn

có thể bị chấn thương hay chết do hồ quang đốt cháy da thịt.

www.themegallery.com

Các trường hợp hoại

tử do điện

NGUYÊN NHÂN XẢY RA

Nguyên nhân xảy ra tai nạn về điện

- Do trình độ tổ

chức, quản lý công

tác lắp đặt, xây

dựng, sửa chữa.

Nguyên nhân xảy ra tai nạn về điện

- Do vi phạm quy trình

kỹ thuật an toàn điện,

đóng điện khi có người

đang sửa chữa ( quên

đóng cầu dao tiếp đất

an toàn), thao tác vận

hành thiết bị điện

không đúng quy trình.

Nguyên nhân xảy ra tai nạn về điện

- Sửa chữa điện

không cắt nguồn

điện, không sử

dụng dụng cụ bảo

vệ an toàn điện.

Nguyên nhân xảy ra tai nạn về điện

Nguyên nhân xảy ra tai nạn về điện

CẤP CỨU NẠN NHÂN KHI BỊ ĐIỆN GIẬT

1 KHÁI QUÁT CHUNG

Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện phụ thuộc rất nhiều vào thời gian dòng điện chạy qua cơ thể nạn nhân, vì vậy việc cứu chữa phải được tiến hành khẩn trương và thận trọng.

* Tỉ lệ nạn nhân cứu sống phụ thuộc vào thời gian sơ

cứu theo số liệu thống kê sau:

- Số liệu ở bảng trên cho thấy thời gian sơ cứu có ý nghĩa sống còn đối với các nạn nhân.

cần phải luôn ở trạng thái sẵn sàng Tất cả mọi người, không trừ một ai đều phải nắm vững các thao tác sơ cứu căn bản.

cứu chữa, tủ thuốc và các phương tiện khác như bảng biểu, tranh ảnh, áp phích…về vấn đề sơ cứu nạn nhân.

2 PHƯƠNG PHÁP TÁCH NẠN NHÂN RA KHỎI MẠNG ĐIỆN

2.1 NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý

ra khỏi mạng điện.

dụng cách điện, không được chạm trực tiếp vào nạn nhân.

2.2.GIẢI PHÓNG NẠN NHÂN KHỎI MẠNG ĐIỆN HẠ ÁP

• Trường hợp có thể cắt mạch điện bằng các thiết bị điều khiển đóng, cắt:

Cần nhanh chóng

cắt mạch điện bằng

cầu dao hoặc aptomat

gần nhất

• Trường hợp không thể sử dụng thiết bị đóng, cắt cần:

- Sử dụng các phương

tiện an toàn cá nhân như:

ủng cách điện, găng tay

cách điện, đứng trên thảm

cách điện hoặc ván khô.

- Dùng sào cách điện hoặc

tre, gỗ khô gạt dây điện ra

khỏi nạn nhân, có thể dùng

rìu cán gỗ chặt đứt dây dẫn

điện, hoặc túm tóc, quần áo

khô của nạn nhân để lôi ra.

2.3 GIẢI PHÓNG NẠN NHÂN KHỎI MẠNG ĐIỆN CAO ÁP

phương tiện an toàn như:

sào, găng tay cách điện…

bị ngắt mạch nhân tạo để

cắt đầu nguồn bằng cách

ném lên đường dây một

đoạn dây dẫn nhưng nhất

thiết nối trước một đầu.

3 SƠ CỨU NẠN NHÂN

3.1 CÁC THAO TÁC BAN ĐẦU

- Đặt nạn nhân ở chỗ khô ráo, thoáng mát nhưng tránh gió, nhanh chóng cởi hết quần áo, thắt lưng.

- Để nạn nhân nằm ngửa và kiểm tra nhịp tim, cơ quan hô hấp, đồng tử mắt, đồng thời nhanh chóng gọi cho bác sĩ hoặc nhân viên y tế

• Trường hợp nạn nhân chưa mất tri giác, tim còn đập, còn thở:

Để nạn nhân nằm yên tĩnh, nới rộng quần áo và cho ngửi amoniac.

• Nếu nạn nhân bất tỉnh nhân sự, tim ngừng đập, toàn thân co giật:

- Đưa nạn nhân đến chỗ

thoáng mát, nới lỏng quần

áo, moi miệng xem có gì

vướng không, nhanh chóng

3.2 HÔ HẤP NHÂN TẠO

Ba phương pháp được coi là hiệu quả nhất đó là:

• Phương pháp miệng vào miệng

• Phương pháp miệng vào mũi

• Phương pháp miệng vào miệng và mũi

Các phương pháp này có hiệu quả như nhau,

nó cho phép cung cấp oxy cần thiết cho nạn nhân bằng thổi ngạt.

- Trước hết cần đặt nạn nhân nằm ngửa trên mặt phẳng.

- Mở rộng đường hô hấp bằng cách ngửa đầu nạn nhân về phía sau: Tỳ một tay lên chán, tay kia hất cằm nạn nhân lên.

- Sau khi đường thở được mở, kiểm tra hơi thở của nạn nhân.

• Phương pháp miệng vào miệng

- Quỳ bên cạnh nạn

nhân, cúi sát vào mặt.

- Dùng tay tỳ chán và

bịt mũi bằng hai ngón

tay cái và ngón tay trỏ

để ngăn không cho

không khí thoát ra

đằng mũi.

- Tay kia kéo nạn nhân

nhẹ mở miệng ra, luôn

giữ cho lưỡi được kéo ra,

nếu hàm bị co cứng thì

cần sử dụng vật gì nhẵn

như thìa, thanh gỗ, đũa cả…

để cạy ra sao cho không

khí có thể tràn vào dễ dàng.

- Người cứu hít một hơi

dài, áp sát miệng mình

vào miệng nạn nhân sao

cho thật kín rồi thổi mạnh Lượng không khí thổi vào phải đủ để ngực nạn nhân phồng nên sau khi thổi.

chu kỳ khoảng 12 lần/phút ( trẻ con thì khoảng

20 lần/phút) cho đến khi nạn nhân hồi tỉnh.

• Phương pháp miệng vào mũi

cúi sát vào mặt.

ấn nhẹ đầu nạn nhân ngửa

về phía sau.

- Tay kia đặt dưới cằm nạn nhân giữ cho miệng nạn nhân khép kín, áp ngón tay cái vào môi

dưới, khép nó dính chặt vào môi trên để ngăn

không cho khí thoát ra đằng miệng.

- Người cứu hít một hơi dài, áp chặt miệng mình vào mũi nạn nhân.

- Thổi mạnh vào mũi

trong khoảng hai giây

sao cho ngực nạn nhân

phồng nên.

- Lặp lại nhiều lần theo chu kỳ khoảng 12 lần/phút ( đối với trẻ con thì khoảng

20 lần/phút) cho đến khi nạn nhân hồi tỉnh.

• Phương pháp miệng vào miệng và mũi

- Phương pháp này được

áp dụng cho trẻ con Người

thực hiện hô hấp nhân tạo

thổi đồng thời vào cả miệng

và mũi nạn nhân Tần số

nhanh hơn còn khối lượng

khí thì ít hơn so với người

lớn.

3.3 HÔ HẤP NHÂN TẠO KẾT HỢP ẤN TIM NGOÀI LỒNG NGỰC

- Nếu có hai người

cấp cứu thì một người

thổi ngạt, còn người

kia thực hiện ấn tim.

- Người ấn tim chồng tay lên nhau theo hướng vuông góc tại

vị trí 1/3 dưới

xương

ức của nạn nhân.

- Ấn mạnh tỳ xuống phần ức để lồng ngực

ép xuống sau đó giữ trong khoảng 1/3 giây rồi nới tay ra để lồng ngực trở về vị trí cũ.

- Lặp lại với tần suất mỗi giây một lần Cứ

5 – 6 lần thì thổi ngạt một lần.

- Nếu có một người thực hiện cấp cứu thì tiến hành lần lượt các thao tác vừa thổi ngạt vừa ấn tim.

- Nếu có hai người thì

mỗi người làm nhiệm vụ.

- Tóm lại việc sơ cứu nạn nhân phải được tiến hành hết sức khẩn trương và liên tục ngay cả khi nạn nhân không còn dấu hiệu của sự sống.

- Người cấp cứu phải thật bình tĩnh và kiên trì, linh hoạt xử lý các tình huống.