Khái niệm về giải quyết tranh chấp hàng hải: Trong nghành hàng hải khi xẩy ra bất cứ sự cố nào thì thường kéo theo thiệt hại, tổn thất, khiếu nại, đòi bồi thường, tranh chấp giữa các bên
Trang 1GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP HÀNG HẢI
1 Khái niệm về giải quyết tranh chấp hàng hải:
Trong nghành hàng hải khi xẩy ra bất cứ sự cố nào thì thường kéo theo thiệt hại, tổn thất, khiếu nại, đòi bồi thường, tranh chấp giữa các bên Các vụ kiện tụng, tranh chấp đôi khi không dễ gì giải quyết ổn thoả, đáp ứng được quyền lợi của các bên trong hoặc ngay sau khi sự cố xẩy ra, mà sự việc còn có thể kéo dài vài ba năm, thậm chí còn lâu hơn, gây ảnh hưởng không nhỏ đến vần đề kinh doanh
Việc giải quyết tranh chấp còn phụ thuộc nhiều yếu tố, chẳng hạn các quy định của hợp đồng, mức độ tổn thất, mức độ lỗi, giới hạn trách nhiệm dân sự và đặc biệt là việc xử lý sự cố có đúng luật hay không
Đối với chủ tàu, muốn đạt được hiệu quả trong các vụ tranh chấp, chủ tàu cần có những bằng chứng, có liên quan đến con tàu, chứng cứ phải đầy đủ và chính xác Chứng cứ đôi khi giúp cho việc giải quyết tranh chấp nhanh chóng, và còn là cơ sở để toàn án đánh giá sự hoạt động hợp pháp của con tàu
Việc thu thập chứng cứ đầy đủ cũng là một trong những bước quan trọng phải làm đầu tiên để thực hiện quá trình giải quyết tranh chấp
Khi một tai nạn, sự cố sẩy ra, thông thường quá trình giải quyết tranh chấp được tiến hành như sau:
- Xử lý tai nạn
- Báo cáo sự cố
- Giám định, kiểm tra, điều tra tai nạn
- Thu thập chứng cứ
- Thủ tục thưa kiện
- Toà án (hội đồng trọng tài) xét xử
Nhuiều sự cố nhỏ việc phân định có thể dừng ở bước điều trên xét xử của chính quyền cảng, và thậm chí do hai bên thoả thuận với nhau
Các loại sự vụ thông thường trong hàng hải mà có thể dẫn đến tranh chấp:
- Tổn thất vê hàng hoá (hư hỏng, mất mát, thiếu hụt)
- Tổn hại đối với trang thiết bị, máy móc của tàu
- Sự tiêu tốn quá mức đối với nhiên liệu nhưng mang lại hiệu quả lớn (đối với các hợp đồng thuê tàu)
- Cầu và cảng không an toàn (hợp đồng thuê tàu)
- Tổn hại chung (General Average)
- Chi phí cứu hộ
- Va chạm tàu
- Mắc cạn
Trang 2- Hợp đồng lao động
- Oâ nhiễm
2 Xử lý sự cố hàng hải đối với tàu (thuyền trưởng, chủ tàu)
Khi sự cố hàng hải xẩy ra nói chung, tàu phải hành động theo nguyên tắc:
- Ngăn ngừa tổn thất phát sinh, tổn thất toàn bộ
- Xác định và ngăn ngừa hạn chế tổn thất
- Ghi chép nhật ký chính xác, hợp lý, đầy đủ Giữ gìn nhật ký thận trọng Thu thập chứng cứ như chụp ảnh, quay phim
- Thông báo sự cố bằng văn bản, điện tín chó chủ tàu, đại lý, chính quyền cảng, bảo hiểm Thậm chí cần thiết phải liên lạc trong cả khi sự cố xẩy ra và khi đang xử lý sự cố
- Làm kháng nghị hàng hải
- Giám định hoặc tham gia giám định tổn thất
- Lập kế hoặch sửa chữa
- Tập hợp các tài liệu liên quan như:
• Nhật ký sự cố (ghi chi tiết sự cố: nguyên nhân, thời gian, địa điểm, mô tả sự cố, biện pháp khắc phục, tổn thất…)
• Giấy chứng nhận khả năng đi biển (mục đích để thuyết trình với người bảo hiểm và có thể phải thay đổi sau khi khắc phục sực cố )
• Giấy chứng nhận cấp tàu
• Kháng nghị hàng hải, thư khiếu nại
• Biên bản giám định tổn thất
• Dự trù sửa chữa
• Tổng hợp các chi phí phát sinh -tính toán bồi thường (sửa chữa, thay thế, nhiên liệu, vật liệu, tiền lương, cầu phí, phí tàu lai, hoa tiêu, buộc dây, giám định phí, phí đăng kiểm, phí kháng tố, điện thoại, phí xếp dỡ hàng, phí vệ sinh, cảng phí…)
• Các hồ sơ cần thiết khác của đăng kiểm, bảo hiểm
• Hợp đồng thuê tàu
3 Hội đồng trọng tài hàng hải và tiến hành giải quyết tranh chấp: