ĐỀ CƯƠNG TỐT NGHIỆP Đề tài:ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG CỦA DỰ ÁN NÂNG CẤP, CẢI TẠO ĐƯỜNG QUỐC LỘ 279 ĐỌAN PHỐ RÀNG – KHAU CO (KM 67 – 158), TỈNH LÀO CAI ( ĐOẠN QUA ĐỊA PHẬN XÃ TÂN THƯỢNG, HUYỆN VĂN BÀN). Địa điểm:XÃ TÂN THƯỢNG, HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH LÀO CAI Phần 1: Mở đầu 1.1. Tính cấp thiết của đề tài. Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, là tặng vật của thiên nhiên dành cho con người. Thông qua trí tuệ và lao động của chính bản thân mình, con người đã tác động vào đất đai tạo ra những sản phẩm để nuôi sống mình và thông qua đất đai phục vụ những lợi ích khác trong cuộc sống vật chất cũng như trong cuộc sống tinh thần của con người. Đất đai là nguồn tài nguyên không thể thay thế, gắn liền với hoạt động của loài người, có tác động trực tiếp đến môi trường sinh thái, là yếu tố quyết định cho sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Cùng với sự Công nghiệp hoá Hiện đại hoá đất nước, trong những năm qua nhiều dự án đầu tư phát triển xây dựng các công trình, phát triển các ngành kinh tế, các lĩnh vực kinh tế văn hoá xã hội đang được phát triển mạnh tại các địa phương trong cả nước. Trong đó các dự án xây dựng khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu chế xuất đã đóng góp một phần đáng kể vào việc giải quyết công ăn việc làm cho rất nhiều lao động trẻ của nước ta, góp phần vào sự tăng trưởng nền kinh tế. Một trong những yếu tố dẫn đến sự thành công của dự án đó là công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Để dự án đầu tư xây dựng các công trình có tính khả thi, xây dựng đúng tiến độ thì công tác giải phóng mặt bằng là một vấn đề hết sức quan trọng, quyết định thời gian thi công các công trình, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn của chủ đầu tư. Công tác này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của Nhà nước, của chủ đầu tư cũng như của cơ sở, vật chất tinh thần của người bị thu hồi đất. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là một công việc rất quan trọng, đang được nhà nước và toàn xã hội quan tâm. Nó không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của tổ chức, cá nhân và hộ gia đình có đất bị thu hồi mà còn ảnh hưởng rất lớn đến tình hình kinh tế, chính trị xã hội của địa phương sau khi tái định cư cho người dân. Bồi thường và giải phóng mặt bằng là một trong những lĩnh vực nhạy cảm và gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện, như thương lượng giá bồi thường hợp lý với người dân vì khung gia bối thường đất và tài sản liên quan đến đất thường thấp hơn nhiều so với giá đất ngoài thị trường. Ngoài ra còn phải giải quyết vấn đề công ăn việc làm, tái định cư và các hậu quả sau khi giải phóng mặt bằng (BTGPMB). Do gặp nhiều khó khăn như vậy, nên việc đánh giá công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng để thấy được những thuận lợi và hạn chế để đưa ra phương án khả thi nhằm giải quyết những vấn đề khó khăn một cách có hiệu quả đang là nhu cầu cấp thiết của toàn xã hội.
Trang 1ĐỀ CƯƠNG TỐT NGHIỆP
Đề tài: ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG CỦA DỰ ÁN NÂNG CẤP, CẢI TẠO ĐƯỜNG QUỐC LỘ 279 ĐỌAN PHỐ RÀNG – KHAU CO (KM 67 – 158), TỈNH LÀO CAI ( ĐOẠN QUA ĐỊA PHẬN XÃ TÂN THƯỢNG, HUYỆN VĂN BÀN) Địa điểm: XÃ TÂN THƯỢNG, HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH LÀO CAI Phần 1: Mở đầu
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, là tặng vật của thiên nhiên dành cho con người Thông qua trí tuệ và lao động của chính bản thân mình, con người đã tác động vào đất đai tạo ra những sản phẩm để nuôi sống mình
và thông qua đất đai phục vụ những lợi ích khác trong cuộc sống vật chất cũng như trong cuộc sống tinh thần của con người Đất đai là nguồn tài
nguyên không thể thay thế, gắn liền với hoạt động của loài người, có tác động trực tiếp đến môi trường sinh thái, là yếu tố quyết định cho sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Cùng với sự Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nước, trong những năm qua nhiều dự án đầu tư phát triển xây dựng các công trình, phát triển các ngành kinh tế, các lĩnh vực kinh tế - văn hoá - xã hội đang được phát triển mạnh tại các địa phương trong cả nước Trong đó các dự án xây dựng khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu chế xuất đã đóng góp một phần đáng kể vào việc giải quyết công ăn việc làm cho rất nhiều lao động trẻ của nước ta, góp phần vào sự tăng trưởng nền kinh tế Một trong những yếu tố dẫn đến sự thành công của dự án đó là công tác giải phóng mặt bằng (GPMB)
Để dự án đầu tư xây dựng các công trình có tính khả thi, xây dựng đúng tiến độ thì công tác giải phóng mặt bằng là một vấn đề hết sức quan trọng, quyết định thời gian thi công các công trình, ảnh hưởng đến hiệu
quả sử dụng vốn của chủ đầu tư Công tác này ảnh hưởng trực tiếp đến
lợi ích của Nhà nước, của chủ đầu tư cũng như của cơ sở, vật chất tinh
thần của người bị thu hồi đất
Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là một công việc rất quan
trọng, đang được nhà nước và toàn xã hội quan tâm Nó không chỉ ảnh hưởng
Trang 2trực tiếp đến quyền lợi của tổ chức, cá nhân và hộ gia đình có đất bị thu hồi
mà còn ảnh hưởng rất lớn đến tình hình kinh tế, chính trị - xã hội của địa
phương sau khi tái định cư cho người dân Bồi thường và giải phóng mặt bằng
là một trong những lĩnh vực nhạy cảm và gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện, như thương lượng giá bồi thường hợp lý với người dân vì khung gia bối thường đất và tài sản liên quan đến đất thường thấp hơn nhiều so với giá đất ngoài thị trường Ngoài ra còn phải giải quyết vấn đề công ăn việc làm, tái định cư và các hậu quả sau khi giải phóng mặt bằng (BT&GPMB)
Do gặp nhiều khó khăn như vậy, nên việc đánh giá công tác bồi thường
và giải phóng mặt bằng để thấy được những thuận lợi và hạn chế để đưa ra phương án khả thi nhằm giải quyết những vấn đề khó khăn một cách có hiệu quả đang là nhu cầu cấp thiết của toàn xã hội
Văn Bàn là một huyện thuộc tỉnh Lào Cai, hiện nay đang từng
bước hoàn chỉnh hệ thống cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống giao thông
Trong đó, dự án nâng cấp, cải tạo đường quốc lộ 279 đọan phố ràng – khau co (km 67 – 158), tỉnh lào cai (đoạn qua địa phận xã tân thượng, huyện văn bàn) làmột dự án quan trọng trong chiến lược xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ của huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai và tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, giao lưukinh tế trên địa bàn tỉnh Do vậy công tác BT&GPMB của dự án
này có vai trò quan trọng ảnh hưởng tới tình hình kinh tế, chính trị - xã
hội của huyện Văn Bàn
Xuất phát từ vấn đề đó, được sự nhất trí của Trường Đại Học Mỏ Địa Chất Hà Nội, được sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên Th.S Trần Xuân Miễn, tôi tiến hành nghiên cứu đề
tài: “đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án nâng cấp, cải tạo đường quốc lộ 279 đọan Phố Ràng – Khau co (km 67 – 158), tỉnh Lào Cai (đoạn qua địa phận xã Tân Thượng, huyện Văn Bàn) ”
1.2 Yêu cầu của đề tài
- Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng dự án đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án nâng cấp, cải tạo đường quốc lộ
279 đọan phố ràng – khau co (km 67 – 158), tỉnh lào cai ( đoạn qua địa phận xã tân thượng, huyện văn bàn)
- Đánh giá những ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng đến đời sống của người dân trong khu giải phóng mặt bằng (xã Tân
Trang 3Thượng,Huyện Văn Bàn)
- Đề xuất phương án giải quyết có tính khả thi và rút ra những bài học kinh nghiệm cho công tác giải phóng mặt bằng
1.3 Mục đích nghiên cứu của đề tài
- Tìm hiểu kỹ Luật Đất đai năm 2003, các Nghị định, Thông tư có liên quan đến công tác GPMB, hỗ trợ và tái định cư cho người dân sau khi GPMB
- Nắm chắc các Quyết định, Tờ trình và các văn bản khác có liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng của Nhà nước và của địa phương
- Điều tra thu thập kết quả của việc giải phóng mặt bằng, từ đó phân tích và nhận xét
- Làm rõ những mặt được, chưa được của công tác thu hồi đất, bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư
-Trung thực, khách quan với số liệu thu thập được tại địa phương
- Đề xuất những phương án giải quyết có tính khả thi và rút ra những bài học kinh nghiệm cho công tác bồi thường giải phóng mặt bằng
1.4 Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Đối tượng nghiên cứu: giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án
nâng cấp, cải tạo đường quốc lộ 279 đọan Phố Ràng – Khau Co (km 67 – 158),
tỉnh Lào Cai - Phạm vi nghiên cứu:
+ Không gian: Trên địa bàn xã Tân Thượng, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai
1.5 Ý nghĩa của đề tài:
- Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: Trước hết đề tài giúp
tôi củng cố và hiểu biết sâu hơn về công tác quản lý Nhà nước về đất đai nói chung đặc biệt về công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng nói riêng
- Ý nghĩa trong thực tiễn: Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng
là công tác hết sức quan trọng đối với các dự án xây dựng, nó quyết định đến tiến độ và thời gian thi công các công trình, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn của chủ đầu tư
Phần 2 : Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
Trang 42.1 Một số khái niệm cơ bản
2.1.1.Kháiniệm
* Gỉai phóng mặt bằng:
GPMB là quá trình tổ chức thực hiện các việc có liên quan đến việc didời các nhà cửa, cây cối, công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trên phầnđất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo mở rộng hoặc xây dựng côngtrình mới
Quy trình GPMB được tính từ khi bắt đầu hình thành hội đồng GPMBđến khi giải phóng xong và giao cho chủ đầu tư mới Đây là một quá trình đadạng và phức tạp thể hiện sự khác nhau giữa các dự án và liên quan trực tiếp đếncác bên tham gia và của toàn xã hội
*Bồi thường:
Theo khoản 12, điều 4, Luật đất đai 2013 quy định: “ Bồi thường về đất làviệc nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích thu hồicho người sử dụng” Trong đó, giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằngtiền của quyền sử dụng đất đối với một diện tích đất xác định trong thờihạn sử dụng đất xác định
Bồi thường là đền bù những tổn hại đã gây ra Đền bù là trả lại tươngxứng với giá trị hoặc công lao Như vậy, bồi thường là trả lại tương xứng với giátrị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì hành vi của chủ thể khác
mang lại
* Thu hồi đất
Khoản 5, Điều 4, Luật Đất đai 2003 quy định: “Thu hồi đất là việc Nhànước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử dụng đất đã giao lại cho tổchức, UBND xã, phường, thị trấn quản lý theo quy định của luật này”
Chỉ có nhà nước mới có quyền thu hồi đất, tức thu hồi phần diện tích đất đai đã giao cho các tổ chức cá nhân sử dụng hiện đang nằm trong vùng quy hoạch xây dựng phát triển của địa phương
* Hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất
Trang 5Khoản 14, Điều 3, Luật Đất đai 2013 quy định “Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi ổn định đời sống, sản xuất và phát triển”
* Tái định cư
TĐC khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước bố trí chỗ ở mới cho các
hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất đang ở để giao cho người khác sửdụng để xây dựng lại cuộc sống, thu nhập, cơ sở vật chất tinh thần tại đó Đây làhoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu về kinh tế - xã hội đối với một bộphận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung TĐC là một bộ phận không thểtách rời và giữ vị trí rất quan trọng trong chính sách bồi thường GPMB
Hiện nay ở nước ta khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thìngười sử dụng đất được bố trí TĐC bằng một trong các hình thức sau: Bồithường bằng nhà ở, Bồi thường bằng giao đất ở mới, Bồi thường bằng tiền đểngười dân tự lo chỗ ở
Từ đây có thể thấy rằng bản chất của công tác GPMB, bồi thường, hỗ trợ
và TĐC trong tình hình hiện nay không chỉ đơn thuần là bồi thường trả lại về giátrị vật chất mà còn đảm bảo lợi ích chính đáng cho những người dân bị Nhànước thu hồi đất phục vụ cho mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợiích công cộng Đó là việc Nhà nước đảm bảo cho họ có một cuộc sống mới ổnđịnh, một điều kiện sống tốt hơn hoặc ít nhất bằng điều kiện sống nơi ở cũ, hỗtrợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất, hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạoviệc làm… để họ yên tâm sản xuất, làm việc và cống hiến cho xã hội góp phầnđưa đất nước phát triển trên những cơ sở vững chắc, ổn định và tiến vững trêncon đường hội nhập toàn cầu
2.1.2 Các yếu tố tác động trong thực tiễn thực hiện công tác bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
Trang 6GPMB Nếu công tác quản lý đất đai được thực hiện tốt thì công tác đền bù thiêthại sẽ được tiến hành nhanh chóng.
Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ởcũng giữ vai trò rất lớn trong việc xác định tính hợp pháp của mảnh đất và tài sảngắn liền với mảnh đất đó làm căn cứ để xem xét mảnh đất đó có được đền bù haykhông Do đó công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữunhà là cơ sở để xác định đối tượng được đền bù thiệt hại Nếu công tác cấp giấychứng nhận quyền sở hữu nhà và quyền sử dụng đất được tiến hành đúng, đủ đốitượng thì sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác đền bù thiệt hại Khi đó việc xácđịnh đối tượng được đền bù sẽ trở nên dễ dàng hơn Ngược lại nếu công tác cấpgiấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà không được thực hiện tốt
sẽ gây khó khăn cho việc xác định đất sử dụng hợp pháp hay bất hợp pháp để thựchiện chính sách đền bù thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất Đặc biệt gây khó khăncho công tác quản lý quá trình đền bù thiệt hại
- Công tác đánh giá đất
Đánh giá đất là phương pháp kinh tế nhằm tính toán lượng hóa giá trị củađất đai Khi chúng ta tiến hành thu hồi đất thì phải đền bù cho người dân màmuốn đền bù chính xác thì chúng ta phải định giá đất để làm cơ sở tính tiền đền
bù cho dân
Định giá đất là sự ước tính về giá trị của đất bằng hình thái tiền tệ cho mộtmục đích sử dụng đã được xác định, tại một thời điểm xác định Đất đai là mộttài sản đặc biệt Giá đất ngoài các yếu tố về không gian, thời gian, kinh tế, pháp
lý, nó còn bị tác động bởi các yếu tố tâm lý, xã hội Khi định giá đất người địnhgiá phải căn cứ vào nguyên tắc và phương pháp định giá đất, phải cân nhắc đầy
đủ ảnh hưởng của chính sách đất đai của chính phủ trên cơ sở nắm chắc tư liệuthị trường đất đai, căn cứ vào những thuộc tính kinh tế và tự nhiên của đất đaitheo chất lượng và tình trạng thu lợi thông thường trong hoạt động kinh tế thực
tế của đất đai
Chính vì vậy việc đánh giá đất cần phải chính xác, hợp lý và phải dựa trên
cơ sở khoa học và thực tiễn Đây là công tác hết sức quan trọng và có ý nghĩa rấtlớn trong việc góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình và hiệu quả sử
Trang 7dụng đất, là cơ sở để thực hiện công tác bồi thường thiệt hại một cách hiệu quả vàchính xác.
- Nguồn vốn thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng
Nguồn vốn thực hiện công tác GPMB bao gồm: Vốn Ngân sách Nhànước, vốn của chủ dự án và nguồn vốn khác Có thể coi nguồn vốn có vai tròquan trọng, quyết định tới tiến độ GPMB, tiến độ thi công nhanh hay chậm Cónguồn vốn thì chúng ta mới có tiền để trả các chi phí bồi thường, có kinh phí đểtiến hành thực hiện các công tác liên quan đến việc thu hồi và xây dựng nhàTĐC cho các hộ bị thu hồi Nguồn vốn lớn, mạnh thì công tác đền bù diễn ranhanh, kết thúc sớm Ngược lại, thiếu vốn sẽ ảnh hưởng lớn tới tiến độ cũng nhưchất lượng công việc
- Vai trò, năng lực của chính quyền địa phương và sự phối hợp giữa các cấp, các ngành trong công tác giải phóng mặt bằng
Chính quyền địa phương là cơ quan quản lý trực tiếp về đất đai, gần gũinhất với nhân dân, nắm rõ tình hình kinh tế - xã hội và đời sống của nhân dân
Do đó nếu chính quyền địa phương hiểu rõ được những lợi ích kinh tế mà dự ánđem lại thì việc tuyên truyền tới người dân sẽ trở nên dễ dàng hơn Tuy nhiênviệc một số người dân chống đối việc thực hiện dự án là không thể tránh khỏi,trong trường hợp đó chính quyền địa phương là cơ quan có đầy đủ quyền vànghĩa vụ cưỡng chế thực hiện GPMB
Bên cạnh đó sự phối hợp đồng bộ và thống nhất giữa các cơ quan quản lý,các ban ngành liên quan và sự theo dõi chỉ đạo sát sao của cơ quan Trung ươngcũng có tác động rất tích cực tới công tác GPMB
* Các yếu tố khách quan
- Chính sách đền bù của Nhà nước
Chính sách đền bù của Nhà nước là một nhân tố khách quan có ảnhhưởng trực tiếp đến công tác BTGPMB Nó là căn cứ pháp lý quan trọng màdựa vào đó để xác định nội dung đền bù, mức đền bù, giá đền bù và phương
án TĐC, HT chuyển đổi nghề nghiệp, HT sản xuất, ổn định đời sống ngườidân bị thu hồi đất Một chính sách đền bù thống nhất, chặt chẽ sẽ giúp việcbồi thường GPMB được thực hiện một cách dễ dàng và minh bạch Ngược lại
Trang 8nếu chính sách đền bù không nhất quán sẽ dẫn đến bế tắc trong công tácGPMB.
- Bối cảnh chung của nền kinh tế
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế nước ta, thị trường bất động sảnngày càng được hình thành và phát triển Ngày nay thị trường bất động sản đã
và đang trở thành một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống các loại thịtrường của nền kinh tế quốc dân, nó có nhiều đóng góp vào ổn định xã hội vàthúc đẩy nền kinh tế đất nước trong thời gian qua và trong tương lai Tácđộng không nhỏ tới công tác bồi thường GPMB giá đất bị ảnh hưởng bởi nềnkinh tế trong thời điểm tiến hành bồi thường, một nền kinh tế ổn định sẽ giúpviệc bồi thường GPMB được tiến hành nhanh và dễ dàng hơn Ngược lại, nềnkinh tế không ổn định trong thời gian dài sẽ gây ra khó khăn lớn trong công
tác bồi thường GPMB gây ảnh hưởng tới chật lượng công việc
- Biến động của thị trường đất đai và giá đất
Giá cả của bất động sản được hình thành trên thị trường và nó sẽ tác động tớigiá đất bồi thường Việc hình thành và phát triển của thị trường bất động sản gópphần giảm thiểu việc thu hồi đất để thực hiện các dự án đầu tư (do người đầu tư cóthể đáp ứng như cầu về đất đai thông qua các giao dịch trên thị trường), đồng thờingười bị thu hồi đất có thể tự mua hoặc cho thuê đất đai, nhà cửa mà không nhấtthiết phải thông qua Nhà nước thực hiện chính sách TĐC và bồi thường
- Phía người dân bị thu hồi đất
Người dân có đất bị thu hồi là một trong các bên tham gia trực tiếp vàoquá trình bồi thường GPMB Vì vậy đây là nhân tố ảnh hưởng rất lớn tới côngtác bồi thường GPMB Nếu người dân có ý thức, trách nhiệm và tự giác thamgia thì công tác GPMB sẽ được thực hiện nhanh chóng và đạt kết quả tốt Tuynhiên việc để người dân tự giác tham gia là vô cùng khó khăn vì việc bồi thườngGPMB có liên quan trực tiếp tới lợi ích của họ Bên cạnh đó một bộ phận ngườidân lại không có hiểu biết dễ bị kẻ xấu lôi kéo chống phá, cản trở quá trình thựchiện bồi thường GPMB của Nhà nước Do đó khi thực hiện công tác GPMB cáccấp, ngành có thẩm quyền phải có trách nhiệm tuyên truyền để người dân hiểu
rõ lợi ích mà dự án đem lại cũng như các chính sách về bồi thường GPMB củaNhà nước
Trang 92.2 Căn cứ pháp lý của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
Cơ sở pháp lý của đề tài là tất cả các văn bản liên quan đến công tác bồithường và hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất, bao gồm những văn bản chính sau:
- Luật Đất đai năm 2013;
-Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15-5-2014 của Chính phủ quyđịnh chi tiết thi hành một số điều của luật đất đai;
Trang 10-Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15-5-2014 của Chính phủ quyđịnh về giá đất ;
-Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15-5-2014 của Chính phủ quyđịnh về thu tiền sử dụng đất;
-Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15-5-2014 của Chính phủ quyđịnh về bồi thường,hỗ trợ,tái định cư khi nhà nước thu hồi đất;
-Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT ngày 19-5-2014 của Bộ Tàinguyên môi trường quy định về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sởhữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất;
-Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT ngày 19-5-2014 của Bộ Tàinguyên môi trường quy định về hồ sơ địa chính;
-Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT ngày 19-5-2014 của Bộ Tàinguyên môi trường quy định về bản đồ địa chính;
-Thông tư số 28/2014/TT-BTNMT ngày 02-6-2014 của Bộ Tàinguyên môi trường quy định về kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng
sử dụng đất;
-Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 02-6-2014 của Bộ Tàinguyên môi trường quy định về hồ sơ giao đất,cho thuê đất,chuyển mụcđích sử dụng đất,thu hồi đất;
-Thông tư số 76/2014/BTC ngày 16-6-2014 của Bộ tài chính;
-Thông tư số 77/2014/BTC ngày 16-6-2014 của Bộ tài chính;
-Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT ngày 30-6-2014 của Bộ Tàinguyên môi trường quy định chi tiết về bồi thường,hỗ trợ ,tái định cư khinhà nước thu hồi đất;
Trang 11-Thông tư số 28/2014/TT-BTNMT ngày 02-6-2014 của Bộ Tàinguyên môi trường;
-Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 02-6-2014 của Bộ Tàinguyên môi trường;
-Nghị định số: 90/CP ngày 17 tháng 9 năm 1994 của Chính phủquy định về việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sửdụng vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích côngcộng;
-Nghị định số: 87/CP ngày 17/8/1994 ban hành khung giá các loại đất;
-Thông tư Liên bộ số: 94/TTLB ngày 14/11/1994 của Liên bộ Tàichính - Xây dựng-Tổng cụ Địa chính-Ban vật giá Chính phủ hướng dẫnthi hành Nghị định
Trang 12-Nghị định số: 22/1998/NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm 2004 củaChính phủ về việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sửdụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích côngcộng;
- Thông tư số: 145/1998/TT-BTC ngày 04/11/1998 của Bộ Tàichính hướng dẫn thi hành Nghị định số 22/1998/NĐ-CP ngày 24 tháng 4năm 2004 của Chính phủ
* Tổng hợp các quyết định về bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lào Cai:
- Quyết định số 91/2014/QĐ-UBND ngày 27/12/2014 của UBND tỉnh Lào Cai ban hành Quy định về bảng giá đất 05 năm (2015-2019) trên địa
bàn tỉnh Lào Cai
- Quyết định số: 40/2015 /QĐ- UBND sửa đổi, đính chính Quyết định số 29/2015/QĐ -UBND ngày 25/6/2015 của UBND tỉnh Lào Cai ban hành quy định hạn mức giao đất ở, đất trống, đồi núi trọc, đất có mặt nước thuộc nhómđất chưa sử dụng; hạn mức công nhận quyền sử dụng đất ở đối với trường hợp có vườn, ao; hạn mức đất xây dựng phần mộ, tượng đài, bia tư ởng niệmtrong nghĩa trang, nghĩa địa; diện tích tối thiểu được phép tách thửa đối với đất ở trên địa bàn tỉnh Lào Cai; căn cứ Luật Tổ chức HĐND và UBND ngày 26/11/2003
- Quyết định số 13/2015/QĐ-UBND về việc Ban hành ngày
09/04/2015 Quy định một số nội dung về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lào Cai
- Quyết định số 17/2015/QĐ-UBND ngày 22/4/2015 của UBND tỉnh Lào Cai về Quy định áp dụng đơn giá bồi thường thiệt hại về Nhà, công trình gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lào Cai
Trang 13- Quyết định 19/2015/QĐ-UBND ngày 25/4/2015 của UBND tỉnh Lào Cai Ban hành Quy định áp dụng đơn giá bồi thường thiệt hại về cây trồng, vật nuôi là thủy sản khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lào Cai
2.3 Một số những quy định về công tác bồi thường, hỗ trợ
2.3.1.Công tác bồi thường
2.3.1.2 Bồi thường đối với vật nuôi là thủy sản quy định tại Điểm b khoản 2, Điều 90, Luật Đất đai 2013
Thực hiện theo quyết định của UBND tỉnh ban hành Quy định áp dụng đơn giá bồithường cây trồng, vật nuôi là thủy sản khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lào Cai
2.3.1.2 Bồi thường thiệt hại về nhà, công trình xây dựng khác gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi quy định tại hiện khoản 2, Điều 89, Luật Đất đai và Điều 9, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP
1 Đối với nhà, công trình xây dựng khác gắn liền với đất của hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồi thường bằng đơn giá xây dựng mới nhà, công trình xây dựng do UBND tỉnh ban hành tại thời điểm thu hồi đất
2 Đối với nhà, công trình xây dựng khác gắn liền với đất của tổ chức khi Nhà nước thu hồi đất
a) Đối với nhà, công trình xây dựng được hình thành từ nguồn ngân sách Nhà nước: Mức bồi thường nhà, công trình bằng tổng giá trị hiện có của nhà, công trìnhxây dựng bị thiệt hại theo quy định tại khoản 2, Điều 9, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP
b) Đối với nhà, công trình xây dựng được hình thành không từ nguồn ngân sách nhà nước thì được bồi thường bằng đơn giá xây dựng mới nhà, công trình xây dựng do UBND tỉnh ban hành tại thời điểm thu hồi đất
Trang 142.3.1.3 bồi thường đối với nhà, công trình xây dựng không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của Bộ quản lý chuyên ngành quy định tại khoản 4, Điều
9, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP
1 Thực hiện theo quyết định của UBND tỉnh ban hành Quy định áp dụng đơn giá bồi thường thiệt hại về nhà, công trình gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lào Cai
2 Trường hợp nhà, công trình xây dựng chưa có trong bảng giá ban hành kèm theoQuyết định của UBND tỉnh thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư căn cứ biên bản thống kê hiện trạng của Tổ công tác (có xác nhận của UBND
xã, phường, thị trấn nơi thu hồi đất) để thuê đơn vị tư vấn có tư cách pháp nhân, đủnăng lực chuyên môn lập hồ sơ bản vẽ hiện trạng, dự toán xây dựng mới của nhà, công trình gửi Sở Xây dựng thẩm định, trình UBND tỉnh quyết định
Chi phí thuê tư vấn được tính vào chi phí đầu tư dự án
2.3.1.4 Bồi thường đối với nhà, công trình xây dựng không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của Bộ quản lý chuyên ngành quy định tại khoản 4, Điều
9, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP
1 Thực hiện theo quyết định của UBND tỉnh ban hành Quy định áp dụng đơn giá bồi thường thiệt hại về nhà, công trình gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lào Cai
2 Trường hợp nhà, công trình xây dựng chưa có trong bảng giá ban hành kèm theoQuyết định của UBND tỉnh thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư căn cứ biên bản thống kê hiện trạng của Tổ công tác (có xác nhận của UBND
xã, phường, thị trấn nơi thu hồi đất) để thuê đơn vị tư vấn có tư cách pháp nhân, đủnăng lực chuyên môn lập hồ sơ bản vẽ hiện trạng, dự toán xây dựng mới của nhà, công trình gửi Sở Xây dựng thẩm định, trình UBND tỉnh quyết định
Trang 15Chi phí thuê tư vấn được tính vào chi phí đầu tư dự án.
2.3.1.5 Bồi thường nhà, công trình đối với người đang sử dụng nhà ở
thuộc sở hữu nhà nước quy định tại khoản 1, Điều 14, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP
Người đang sử dụng nhà ở thuộc sở hữu nhà nước (nhà thuê hoặc nhà do tổ chức tựquản) nằm trong phạm vi thu hồi đất phải phá dỡ, thì người đang thuê nhà được bồithường chi phí tự cải tạo, sửa chữa, nâng cấp nhà phù hợp với giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, nhưng không được bồi thường đối với diện tích nhà ở thuộc sở hữu nhà nước và diện tích cơi nới trái phép
Mức bồi thường thiệt hại trong trường hợp này do Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư xem xét, lập phương án trình Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt
2.3.1.6 Bồi thường về di chuyển mồ mả quy định tại Điều 18, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP
1 Đối với việc di chuyển mồ mả mà không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1,Điều 8, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP thì người có mồ mả phải di chuyển được bố trí đất và được bồi thường chi phí đào, bốc, di chuyển, xây dựng mới và các chi phíhợp lý khác có liên quan trực tiếp Mức bồi thường cụ thể như sau:
1 Mộ chưa cải táng:
A - Mộ đất, mộ xếp đá chưa cải táng thời gian > 3
B - Mộ đất, mộ xếp đá thời gian dưới 3 năm: 10.000.000
C - Mộ xây chưa cải táng thời gian dưới 3 năm: 16.000.000
D - Mộ xây chưa cải táng thời gian > 3 năm: 14.000.000
2 Mộ đã cải táng:
Trang 16A - Mộ đất, mộ xếp đá đã cải táng: 4.000.000
B
- Mộ xây đã cải táng, diện tích xây <1m2 (Nếu diện
tích xây > 1m2, xác định khối lượng thực tế, áp dụng
đơn giá XDCB của tỉnh)
Các trường hợp có mức hoàn thiện cao hơn thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư căn cứ đề xuất mức bồi thường cụ thể gửi Phòng Tài nguyên và Môi trường thẩm định trình UBND cấp huyện quyết định
3 Mộ vô chủ: Đối với mồ mả vô chủ thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ,tái định cư căn cứ điều kiện thực tế lập phương án di chuyển cụ thể gửi Phòng Tài nguyên và Môi trường thẩm định, trình Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định.Trong thời gian không quá 05 (năm) ngày làm việc Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan có trách nhiệm thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ, phương án di chuyển trình Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định
2.3.1.7 Bồi thường chi phí để tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt tài sản theo quy định tại Điều 91, Luật Đất đai 2013
1 Bồi thường di chuyển đối với hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở trong phạm vi tỉnh Lào Cai
1.1 Đối tượng:
Trang 17Hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất (gồm cả trường hợp đủ điều kiện được bồi thường về đất và không đủ điều kiện được bồi thường về đất) mà phải di chuyển tài sản.
Trường hợp Nhà nước thu hồi đất ở nhưng diện tích đất còn lại (không phải đất ở)
đủ điều kiện tái định cư tại chỗ (quy hoạch là đất ở) nếu có nhu cầu tái định cư tại chỗ thì cho phép chủ hộ chuyển mục đích sang đất ở để xây dựng nhà ở, chủ hộ phải nộp tiền chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định và được bồi thường di chuyển
2 Bồi thường di chuyển đối với tổ chức:
a) Đối với các trường hợp phương án thuộc thẩm quyền phê duyệt của UBND cấp huyện:
- Hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất và tài sản hợp pháp của tổ chức phải thuhồi đất có thể tháo dời và di chuyển được thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗtrợ, tái định cư căn cứ biên bản điều tra hiện trạng của Tổ công tác có xác nhận củaUBND xã, phường, thị trấn nơi thu hồi đất để thuê đơn vị tư vấn có tư cách pháp nhân lập dự toán tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt lại (bao gồm cả mức thiệt hại khi tháo
dỡ, vận chuyển, lắp đặt hệ thống máy móc, dây chuyền sản xuất), gửi phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện thẩm định
Trang 18Trong thời gian không quá 5 (năm) ngày làm việc phòng Tài nguyên và Môi
trường cấp huyện chủ trì phối hợp với các cơ quan có liên quan thẩm định phương
án bồi thường di chuyển trình Ủy ban nhân dân cấp huyện phê duyệt
b) Đối với các trường hợp phương án thuộc thẩm quyền phê duyệt của UBND cấp tỉnh: Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì phối hợp với sở Tài chính thẩm định trình UBND tỉnh phê duyệt
Thời gian thẩm định thực hiện theo quy định tại Điều 24 bản quy định này
c) Chi phí bồi thường để tháo dỡ, di chuyển, lắp đặt chi áp dụng đối với các tài sản không được bồi thường
2.3.1.8 Hỗ trợ khác quy định tại Điều 25, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP
Ngoài việc được hỗ trợ theo quy định thì hộ gia đình, cá nhân có đất ở bị thu hồi đất, được bồi thường về đất và phải di chuyển chỗ ở thì được hỗ trợ như sau:
1 Hỗ trợ đối với hộ gia đình chính sách:
Hộ gia đình chính sách (có giấy chứng nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền)khi bị thu hồi đất và phải di chuyển chỗ ở thì ngoài việc được hưởng đầy đủ các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại Quy định này còn được hỗ trợ, cụ thể như sau:
a) Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng lao động, gia đình liệt sĩ (cha, mẹ, vợ, chồng, con liệt sỹ), thương binh, bệnh binh mất từ trên 81 % sức khỏe được hỗ trợ 5000.000,0 đồng/hộ
b) Gia đình có công với cách mạng, gia đình cách mạng lão thành, bệnh binh mất
từ 21% đến 80% sức khỏe được hỗ trợ 3.000.000,0 đồng/hộ
Trang 19c) Trường hợp thuộc Khoản a và Khoản b nêu trên mà trong một hộ gia đình có nhiều đối tượng chính sách được hưởng như nêu trên thì chỉ tính một mức hỗ trợ của đối tượng có mức hỗ trợ cao nhất.
2 Hộ gia đình, cá nhân thuộc diện nghèo theo tiêu chuẩn nghèo do Chính phủ quy định (theo từng giai đoạn) được hỗ trợ 2.000.000,0 đồng/hộ
3 Hộ gia đình, cá nhân chỉ bị thu hồi đất ở không còn chỗ ở nào khác mà phải di chuyển chỗ ở (trường hợp không bị thu hồi đất nông nghiệp) thì được hỗ trợ ổn định đời sống trong thời gian 6 tháng; mức hỗ trợ theo quy định tại điểm d, khoản
1, Điều 14 bản Quy định này
4 Hỗ trợ đối với các hạng mục: Di chuyển đường nước sinh hoạt, đào giếng, di chuyển đường điện thoại cố định có dây, truyền hình cáp, di chuyển đường điện.Mức hỗ trợ cụ thể như sau:
a) Di chuyển đường nước sinh hoạt (trừ đường nước sinh hoạt do Công ty TNHH một thành viên nước sạch Lào Cai cung cấp): 2.000.000,0 đồng/hộ
b) Di chuyển đường điện thoại cố định có dây, truyền hình cáp: 300.000,0 đồng/hộ.c) Hỗ trợ di chuyển đường điện:
Đường điện thắp sáng 01 pha (kể cả thủy điện nhỏ - nếu có): 2.000.000,0 đồng/hộ.Đường điện 03 pha (nếu có): 3.000.000,0 đồng/hộ
5 Các trường hợp hỗ trợ khác chưa có trong bản quy định này thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư xem xét đề xuất với UBND cấp huyện báo cáo UBND tỉnh quyết định từng trường hợp cụ thể
2.3.2 Chính sách hỗ trợ