CHỦ đề men đen lý thuyết bài tập thực hành

- Tính được xác suất xuất hiện giao tử, kiểu hình - Biết làm các bài tập đề cập tới các cặp gen phân li độc lập và tổ hợp tự do 3.Thái độ - Có ý thức vận dụng quy luật phân li vào thực t

Trang 1

CHỦ ĐỀ : QUY LUẬT MEN ĐEN Ngày soạn 10/9/2016 Tiết 9,10

I MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ

Sau khi học xong chủ đề này, HS phải đạt được:

1 Kiến thức

-Trình bày được cơ sở tế bào học của quy luật phân li

-Phát biểu được nội dung của quy luật phân li

- Phát biểu được nôi dung quy luật phân li độc lập của Menden

- Giải thích được cơ sở tế bào học của quy luật phân li độc lập

2.Kĩ năng : Phát triển kĩ năng

-Phân tích ,so sánh ,viết sơ đồ lai,tính tỉ lệ giao tử ,tỉ lệ kiểu gen,tỉ lệ kiểu hình

-Thảo luậnnhóm hoàn thành phiếu học tập

- Kĩ năng phân tích kết quả thí nghiệm

- Phát triển kĩ năng quan sát và phân tích kênh hình

- Tính được xác suất xuất hiện giao tử, kiểu hình

- Biết làm các bài tập đề cập tới các cặp gen phân li độc lập và tổ hợp tự do

3.Thái độ

- Có ý thức vận dụng quy luật phân li vào thực tiễn sản xuất

- Giải thích được tính đa dạng của sinh giới do sự phân li độc lập và tổ hợp tự do của cỏc cặp

gen

4 Các năng lực có thể được hình thành trong chủ đề

Qua chủ đề này học sinh hình thành và phát triển được các năng lực chính :

-Năng lực nghiên cứu các nội dung liên quan tới bài học trong sách giáo khoa ,tài liệu tham khảo.Ghi chép thông tin đọc được một cách khoa học

-Tìm các nguồn tài liệu có liên quan tới bài học

-Nhận ra và điều chỉnh sai sót của bản thân trong quá trình học tập

Trang 2

- Giải thích được vì sao sinh giới lại đa dạng và phong phú

-Khai thác nguồn thông tin trên mạng internet ,sách ,báo ,tài liệu tham khảo để hoàn thành nội dung học tập được giao về nhà

-Phân tích được cơ sở tế bào học của các quy luật Men Đen

-Diễn đạt được trước nhóm và lớp về nội dung bài học sau khi đã nghiên cứu ở nhà và trên lớp

-Hiểu và trình bày được chính xác các thuật ngữ kiểu gen ,kiểu hình ,phân li độc lập,tổ hợp tự do.Hiểu được phương pháp viết sơ đồ lai

-Quản lí bản thân: Biết làm việc độc lập khi nghiên cứu tài liệu,lập thời gian biểu để thực hiện công việc

có hiệu quả

-Quản lí nhóm : Biết phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm ,lắng nghe ý kiến của bạn ,phản hồi tích cực,tạo hứng khởi trong quá trình học bài

II PHƯƠNG TIỆN VÀ ĐỊA ĐIỂM DẠY HỌC

1 Phương tiện

- H8.2 ,hình 9 sgk phóng to

- Bảng 9 CÔNG THỨC TỔNG QUÁT CHO CÁC PHẫP LAI NHIỀU TÍNH TRẠNG

Số cặp gen

dị hợp

SL các loại giao tử

Tỉ lệ phân li kiểu gen F2

SL các loại kiểu gen F2

Tỉ lệ phân li kiểu hình F2

SL các loại kiểu

hình F2

2 Địa điểm: - Phòng học

- Phòng máy chiếu

III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC

Học sinh tìm hiểu ở nhà trước khi học chủ đề các nội dung:

Trang 3

Vì sao con sinh ra cùng một bố mẹ mà tính trạng không giống nhau trừ trường hợp sinh đôi cùng trứng

TIẾT 9

A : KHỞI ĐỘNG

-Giáo viên yêu cầu hs nghiên cứu thông tin sgk ,giải thích sơ đồ

Pt/c : ♀ AA x ♂ aa

G : 1 A 1 a

F1 : 1 Aa

- Hs : Trình bày hiểu biết cá nhân trong 1 phút

-Gv : Dẫn dắt: Để hiểu được bản chất sơ đồ trên chúng ta cùng tìm hiểu quy luật phân li

- GV

+Chia học sinh thành các nhóm ,mỗi nhóm là học sinh của một bàn học

+Giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm, bao gồm 3 nhiệm vụ:

Cá nhân đọc tài liệu nhanh vào giấy nháp riêng Trao đổi với nhau trong nhóm để tóm tắt các nội dung theo yêu cầu của nhóm.

Nhóm trưởng thống nhất nội dung thảo luận của nhóm cử thành viên trình bày lên bảng trong thời gian ngắn nhất.

Nhóm trưởng cử thành viên trong nhóm trả lời phát vấn hoặc tình huống vận dụng do nhóm bạn đưa ra, nếu không thỏa đáng xin góp ý của nhóm khác.

B.NỘI DUNG BÀI MỚI

Hoạt động 1: Tìm hiểu phương pháp nghiên cứu di truyền của Men Đen và nội dung quy

luật phân li

1 :Chuyển giao nhiệm vụ học tập cho học sinh

Gv Yêu cầu hs nghiên cứu thông tin sgk :

-Nêu đối tượng nghiên cứu di truyền của Men Đen

-Mô tả phương pháp nghiên cứu di truyền của Men Đen thông qua thí nghiệm lai một cặp tính trạng

Trang 4

-Thông qua thí nghiệm lai một cặp tính trạng ông đã rút ra mối quan hệ như thế nào giữa gen và tính trạng ?

-Phát biểu nội dung quy luật phân li?

2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

Hs : Thảo luận nhóm hoàn thành các câu hỏi trên

Gv:

- Theo dõi hoạt động của các nhóm

- Đi từng bàn nhắc nhở HS thực hiện nhiệm vụ

3: Báo cáo kết quả và thảo luận

Gv:

- Tổ chức cho các nhóm báo cáo , thảo luận,phân tích ,đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của các nhóm

- Gợi ý các nhóm nhận xét, bổ sung cho các nhóm khác

- Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ các nhóm xây dựng câu hỏi phản biện

Hs:

- Báo cáo kết quả của nhóm ,nêu câu hỏi phản biện ,đánh giá ,nhận xét các nhóm khác

- Tự đánh giá những gì đã học được

4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:

Gv:

+ Phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và những ý kiến thảo luận của học sinh

+ Chính xác hoá kiến thức :

Phương pháp nghiên cứu di truyền của Men Đen: Phương pháp phân tích cơ thể lai

Phương pháp nghiên cứu của ông thể hiện qua thí nghiệm lai một cặp tính trạng trên đối tượng đậu Hà Lan

Nội dung quy luật phân li phát biểu theo ngôn ngữ di truyền học hiện đại: Mỗi tính trạng do một cặp alen quy định.Một alen có nguồn gốc từ bố ,một alen có nguồn gốc từ mẹ.Các cặp alen

Trang 5

của bố mẹ trong tế bào cơ thể con lai không hòa trộn vào nhau mà phân li đồng đều trong quá trình hình thành giao tử nên 50% giao tử nhận được alen này ,50% giao tử nhận được alen kia

Hoạt động 2: Tìm hiểu cơ sở tế bào học của quy luật phân li

Gv :Dẫn dắt :-Ngày nay bằng các kiến thức của khoa học hiện đại người ta xác nhận quy luật phân li là đúng Vậy cơ sở nào chứng minh tính đúng đắn của quy luật ?

Gv:

Hs:

Gv:

Cơ sở tế bào học của quy luật phân li:

Trang 6

-Trong tế bào sinh dưỡng ,cỏc NST luụn tồn tại thành từng cặp tương đồng và chứa cỏc cặp alen tương ứng Trong quỏ trỡnh giảm phõn tạo giao tử, cỏc NST trong cặp NST tương đồng phõn li đồng đều về giao tử kộo theo sự phõn li đồng đều cỏc thành viờn của cặp alen

Bổ sung :

-Alen là cỏc trạng thỏi khỏc nhau của cựng một loại gen

-Gen alen nằm tại một vị trớ tương ứng trờn NST gọi là lụ cỳt

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

GV : Đưa hệ thống cõu hỏi trắc nghiệm yờu cầu HS vận dụng kiến thức đó học hoàn thành Cõu hỏi : Hóy chọn đỏp ỏn đỳng trong cỏc đỏp ỏn của cỏc cõu dưới đõy

Câu 1:Nội dung cơ bản về thuyết giao tử thuần khiết của Men Đen là :

a.giao tử chỉ mang 1 alen đối với mỗi cặp alen

b.trong cơ thể lai ,các nhân tố di truyền không có sự pha trộn mà vẫn giữ nguyên bản chất nh ở thế hệ P c.các giao tử không chịu áp lực của đột biến

d.đỏp ỏn khỏc

Câu 2: Trong trờng hợp 1 gen quy định 1 tính trạng,gen trội là trội hoàn toàn Phép lai 2 cơ thể dị hợp 1 cặp gen cho tỉ lệ kiểu hình ở con

a.3:1 b1:2:1 c.2:1 d.1:1

Câu 3: Điểm giống và khác nhau cơ bản ở đời F1,F2 trong phép lai 1 tính trạng ở trờng hợp gen trội hoàn toàn và gen trội không hoàn toàn là:

a.giống nhau về tỉ lệ kiểu gen,và tỉ lệ kiểu hình

b.giống nhau về tỉ lệ kiểu hình F1 ,khác tỉ lệ kiểu gen

c giống nhau về tỉ lệ kiểu gen ,khác nhau về tỉ lệ kiểu hình

d.giống nhau về tỉ lệ kiểu gen F2 nhng khác nnhau về tỉ lệ kiểu hình

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG,TèM TềI MỞ RỘNG

Gv : Yờu cầu học sinh vận dụng kiến thức vừa học hoàn thành bài tập :

Bài tập: ở ngời B :da bình thờngb:bạch tạng.Gen nằm trên NST thờng Bố bình thờng ,mẹ bị bệnh bạch tạng ,sinh con 100% bình thờng Kiểu gen của bố mẹ là:

a.BB x bb b.Bb x BB c Bb x Bb d.Bb x bb

Hs

-Vận dụng kiến thức đó học ,hoàn thành bài tập

Trang 7

-Trình bày đáp án theo ý kiến cá nhân

- Phản biện câu trả lời của bạn

-Tự hoàn chỉnh câu trả lời dựa vào các ý kiến của các học sinh trong lớp và dựa trên hiểu biết về kiến thức đã học

TIẾT 10

A : KHỞI ĐỘNG

-Giáo viên yêu cầu hs nghiên cứu thông tin sgk ,giải thích sơ đồ

Pt/c : ♀ AaBb x ♂ aabb

G : ¼ AB, ¼ Ab, ¼ aB , ¼ ab 1 ab

F1 : ¼ AaBb , ¼ Aabb , ¼ aaBb , ¼ aabb

- Hs : Trình bày hiểu biết cá nhân trong 1 phút

-Gv : Dẫn dắt: Để hiểu được bản chất sơ đồ trên chúng ta cùng tìm hiểu quy luật phân li độc lập

- GV

+Chia học sinh thành các nhóm ,mỗi nhóm là học sinh của một bàn học

+Giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm, bao gồm 3 nhiệm vụ:

Cá nhân đọc tài liệu nhanh vào giấy nháp riêng Trao đổi với nhau trong nhóm để tóm tắt các nội dung theo yêu cầu của nhóm.

Nhóm trưởng thống nhất nội dung thảo luận của nhóm cử thành viên trình bày lên bảng trong thời gian ngắn nhất.

Nhóm trưởng cử thành viên trong nhóm trả lời phát vấn hoặc tình huống vận dụng do nhóm bạn đưa ra, nếu không thỏa đáng xin góp ý của nhóm khác.

B.NỘI DUNG BÀI MỚI

Hoạt động 1: Tìm hiểu phép lai hai tính trạng và ội dung quy luật phân li độc lập

Gv Yêu cầu hs nghiên cứu thông tin sgk :

-Trình bày một thí nghiệm trong các thí nghiệm lai hai tính trạng của Men Đen và phương pháp phân tích của ông từ đó rút ra quy luật phân li độc lập

Trang 8

-Phát biểu nội dung quy luật phân li độc lập

Gv:

Hs:

Gv:

Thí nghiệm:

Pt/c:♀(♂)Hạt vàng,vỏ trơn x ♂(♀)Hạt xanh,vỏ nhăn

F1: 100% hạt vàng, vỏ trơn

F2 : 9/16 hạt vàng, vỏ trơn 3/16 hạt vàng , vỏ nhăn

3/16 hạt xanh , vỏ trơn 1 /16hạt xanh, vỏ nhăn

Phân tích

Trang 9

-Xác suất hạt vàng=3/4 -Xác suất hạt xanh =1/4

-Xác suất hạt trơn =3/4 -Xác suất hạt nhăn =1/4

- Xác suất đồng thời 2 tính trạng : Vàng trơn=9/16 ,vàng nhăn = 3/16 ,xanh trơn =

3/16 ,xanh nhăn = 1/16

- Vàng trơn : vàng nhăn : xanh trơn : xanh nhăn = (3 vàng : 1 xanh)(3 trơn: 1 nhăn)

Nhận xét

Xác suất đồng thời hai tính trạng bằng tích xác suất của từng tính trạng

Nội dung quy luật phân li độc lập phát biểu theo ngôn ngữ di truyền học hiện đại:

Các cặp alen quy định các tính trạng khác nhau đã phân li độc lập trong quá trình hình thành giao

tử

Hoạt động 2: Tìm hiểu cơ sở tế bào học của quy luật phân li độc lập

Gv :

- Ngày nay các nhà khoa học xác nhân tính đúng đắn của quy luật phân li độc lập ,vậy cơ sở tế bào học chứng minh tính đúng đắn của quy luật phân li ?

-Nêu và giải thích các ý nghĩa của quy luật di truyền của Men Đen ?

Gv:

Trang 10

Hs:

Gv:

Cơ sở tế bào học:

- Các cặp alen nằm trên các cặp NST tương đồng khác nhau

-Sư phân li độc lập và tổ hợp tự do của các cặp NST tương đồng trong quá trình giảm phân tạo giao tử dẫn đến sự phân li độc lập và tổ hợp tự do của các cặp alen tương ứng

-Bổ sung

Điều kiện nghiệm đúng quy luật : Các cặp alen quy định các cặp tính trạng chỉ phân li

độc lập tổ hợp tự do trong quá trình giảm phân tạo giao tử khi chúng nằm trên các cặp NST tương đồng khác nhau

- Bảng 9 CÔNG THỨC TỔNG QUÁT CHO CÁC PHẫP LAI NHIỀU TÍNH TRẠNG

Số cặp gen

dị hợp

SL các loại giao tử

Tỉ lệ phân li kiểu gen F2

SL các loại kiểu gen F2

Tỉ lệ phân li kiểu hình F2

SL các loại kiểu

hình F2

Ý nghĩa của các quy luật Men Đen

- Dự đoán được kết quả phân li ở đời sau

Trang 11

- Là cơ sở giải thích tính đa dạng của sinh giới

III.Ý nghĩa của các quy luật Men Đen

Trang 12

- Dự đoỏn được kết quả phừn li ở đời sau

- Sự phừn li độc lập và tổ hợp tự do của cỏc cặp alen đú tạo vụ số biến dị tổ hợp ở đời con, giải thớch tớnh đa dạng ,phong phỳ của sinh giới

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

GV : Đưa hệ thống cõu hỏi trắc nghiệm yờu cầu HS vận dụng kiến thức đó học hoàn thành Cõu hỏi : Hóy chọn đỏp ỏn đỳng trong cỏc đỏp ỏn của cỏc cõu dưới đõy

Câu 1:Theo quy luật phân li độc lập , Mỗi gen quy định một tính trạng ,tính trạng trội trội hoàn toàn so với tính trạng lặn.Nếu P thuần chủng khác nhau bởi n cặp tính trạng tơng phản thì số lợng các loại kiểu hình ở F2 là: a.n 2 b.3 n c.2 n d.n 3

Câu 2 :Quy luật phân li độc lập thực chất nói về :

a.sự tổ hợp của các alen trong quá trình thụ tinh b.sự phân li của các tính trạng con theo tỉ lệ 9:3:3:1

c.sự phân li độc lập của các cặp tính trạng d.sự phân li độc lập của các cặp alen trong quá trình

giảm phân

Câu 3 : ở một loài thực vật ,cho phép lai sau P thuần chủng hạt vàng trơn lai với hạt xanh nhăn thu đợc F1 100% hạt vàng trơn , Mỗi gen quy định một tính trạng ,tính trạng trội trội hoàn toàn so với tính trạng lặn,các tính trạng di truyền độc lập.Cho F1 tự thụ phấn thì F2 có tỉ lệ :

a.9 vàng trơn :3 vàng nhăn :3 xanh trơn :1 xanh nhăn

b 9 vàng trơn :3 xanh nhăn :3 xanh trơn :1 vàng nhăn

c 9 vàng trơn :3 vàng nhăn :3 xanh trơn :1 xanh trơn

d 9 vàng trơn :3 vàng nhăn :3 xanh nhăn :1 xanh trơn

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG,TèM TềI MỞ RỘNG

Gv : Yờu cầu học sinh vận dụng kiến thức vừa học hoàn thành bài tập :

Bài tập: Ở chuột côbay ,A :lông đen a;lông trắng B lông ngắn b:lông dài Hai cặp gen di truyền độc lập với nhau.Cho chuột đen dài giao phối với chuột trắng ngắn sinh ra F1 có tỉ lệ

1 đen ngắn :1 trắng ngắn Kiếu gen của bố mẹ l : à :

a.AAbb x aaBb b.A abb x aaBb c.AAbb x aaBB d.A abb x aaBB

Hs

-Vận dụng kiến thức đó học ,hoàn thành bài tập

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	88,5 KB