Chương I .bài 1 Các Định Nghĩa ( hh 10 CB)

I - Mụch đích – Yêu cầu : - Kiến thức cơ bản: - Khái niệm vectơ, vectơ cùng phương, vectơ cùng hướng; độ dài của hai vectơ, hai vectơ bằng nhau; vectơ không.. - Biết được vectơ-không cùn

B

CHƯƠNG I VECTƠ Tuần :

Tiết :

BÀI 1 CÁC ĐỊNH NGHĨA.

I - Mụch đích – Yêu cầu :

- Kiến thức cơ bản:

- Khái niệm vectơ, vectơ cùng phương, vectơ cùng hướng; độ dài của hai vectơ, hai vectơ bằng nhau; vectơ không

- Kỹ năng :

- Hiểu và nắm vững các kiến thức cơ bản

- Biết được vectơ-không cùng phương và cùng hướng với mọi vectơ

- Biết được cách chứng minh hai vectơ bằng nhau Biết được vectơ bằng vectơ cho trước và có điểm đầu cho trước

II - Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

- Giáo viên: Giáo án + SGK + Thươt kẻ + phấn màu …

- Học sinh: Đọc trước bài mới.

* Phân phối thời lượng :

- Tiết 1 : Từ đầu đến hết mục 2.

- Tiết 2 : Phần còn lại và hướng dẫn bài tập.

III - Nội dung và tiến trình lên lớp:

1/ Chuẩn bị: - Ổn định lớp

- Kiểm tra sĩ số, vệ sinh

2/ Trình bài tài liệu mới:

HOẠT ĐỘNG 1

1 Khái niệm vectơ:

 Véctơ là đọan thẳng định hướng

 AB

có A là điểm đầu, B là điểm cuối

 Có thể kí hiệu vectơ : a b x y, , , ,   

Hoạt động của giáo viên Hoạt động học sinh Cho hai điểm A,B phân biệt :

- Hãy chỉ ra các vectơ được tạo nên bởi hai điểm A

và B

- Hãy so sánh : + Các đoạn thẳng AB và BA

+ Các vectơ AB và BA

- AB và BA

+ AB = BA + AB khác BA

HOẠT ĐỘNG 2

2 Vectơ cùng phương, vectơ cùng hướng:

a Giá của vectơ: Đường thẳng đi qua điểm đầu & điểm cuối của vectơ gọi là

giá của vectơ

Hoạt động của giáo viên Hoạt động học sinh

HĐ2: (Hãy xem hình 1.3 trong sách)

- Hãy chỉ ra giá của vectơAB,CD ,PQ,RS ,EF vàPQ

- Hãy NX vị trí tương đối của giá của các cặp vectơ

sau:

+ AB và CD

+ PQ và RS

+ EF và PQ

- Ta nói AB và CD là hai véctơ cùng hướng; PQ và

RS



là hai vectơ ngược hướng Hai vectơ cùng

hướng hay ngược hướng đgl hai vectơ cùng

phương

- Giá của AB là đường thẳng AB; giá của CD là đường thẳng CD…

- Giá của AB và CD trùng nhau

- Giá củaPQvàRS song song nhau

- Giá của EF và PQ trùng nhau

b Hai vectơ cùng phương cùng hướng.

+ ĐN: Hai vectơ cùng phương là hai vectơ có giá song song hoặc trùng nhau

+ Hai vectơ cùng phương có thể cùng hướng hoặc ngược hướng

+ Ba điểm phân biệt A, B, C thẳng hàng  AB cùng phương AC

Hoạt động của giáo viên Hoạt động học sinh

- Cho hình bình hành ABCD Hãy chỉ ra hai cặp

vectơ:

+ cùng phương

+ cùng hướng

- Nếu cho 3 điểm A,B,C phân biệt Có nhận xét gì

về các trường hợp sau:

+ AB cùng phương AC

+ Ba điểm phân biệt A, B, C thẳng hàng

- Như vậy ta có phương pháp để chứng minh 3 điểm

phân biệt A, B, C thẳng hàng ta chứng minh các

vectơ ABcùng phương AC

- Cho ba điểm A, B, C phân biệt Nếu A, B, C thẳng

hàng thì có thể kết luận ABvà BC cùng hướng hay

không ?

 Dẫn phương pháp chứng minh ba điểm thẳng

hàng

- Vậy nếu u và v cùng hướng thì cùng phương Còn

ngược lại nếu cùng phương thì chưa kết luận về

hướng, có thể cùng hướng hay ngược hướng

- Cho hai vectơ ABvà CD cùng phương với nhau

Hãy chọn câu trả lời đúng :

a ABcùng hướng vớiCD

b ACcùng phương với BD

c BAcùng phương với CD

- Gợi ý trả lời (có thể có nhiều phương án):

+ AB & BA ; AB & DC

+ AB & DC ;             AD&               BC

- Gợi ý trả lời:

+ Ba điểm A, B, C thẳng hàng + AB cùng phương AC

- Trả lời: Không thể kết luận

AB



cùng hướng BC

- Nghe

Phương án c đúng

A

d A, B, C, D thẳng hàng.

HOẠT ĐỘNG 3

3 Hai vectơ bằng nhau:

a Độ dài của vectơ:

 Độ dài của véctơ a kí hiệu là |a|

 |AB| = AB

 |a| = 1  a là vectơ đơn vị

b Hai vectơ bằng nhau

 Hai vectơ a và b bằng nhau, kí hiệu : a = b

 a, b  a, b cùng hướng và cùng độ dài

 Chú ý: Cho vectơ a và điểm O thì tồn tại duy nhất A sao cho OA = a

Hoạt động của giáo viên Hoạt động học sinh

- Cho hình vẽ sau:

*Hãy so sánh độ dài của các vectơAB và

BA



.

- Cho hai vectơ đơn vị a và bthì a = b

đúng hay không?

Cho vectơ a và O Hãy vẽ OA = a

Cho ABCDEF là hình lục giác đều tâm O

Chỉ ra các vectơ bằng OC

- |AB| = |BA |

- Không kết luận được vì a, b có thể không cùng hướng

AB = BA

AB



khác BA

- OC                            AB                             FO ED

HOẠT ĐỘNG 4

4 Vectơ- không :

 Véctơ kí hiệu là 0

 0là vectơ có điểm đầu và điểm cuối trùng nhau

 0= AA 

 0 cùng phương, cùng hướng với mọi vectơ

 |0 | = 0

Hoạt động của giáo viên Hoạt động học sinh

- Cho vectơ AB= 0 Hỏi BA có bằng vectơ

0 hay không

- Cho hai điểm A và B Nếu AB= BA thì:

+ ABkhông cùng hướng với BA

+ AB= 0

+ |AB| > 0

+ A không trùng với B

- AB= 0=> a trùng B => BA = 0

- Phương án đúng là B

3 Củng cố:

 Định nghĩa vectơ? Có bao nhêu vectơ được tạo nên từ 4 điểm phân biệt

A,B,C,D

 Thế nào là vectơ cùng phương, cùng hướng

 Hai vectơ bằng nhau

 Thế nào là vectơ không

E

B

F

O

A

D

4 Dặn dò:

 Về xem và học lại bài

 Làm bài tập SGK

 Đọc trước bài mới: Bài 2 : Tổng và hiệu các vectơ

HƯỚNG DẪN GIẢI BÀI TẬP SGK

Bài 1:

a Đúng (Hai vectơ cùng phương có tính chất bắc cầu)

b Đúng

Bài 2:

- Các vectơ cùng phương : avà b ; u, v và w 

; x,yvàz

- Các vectơ cùng hướng : avà b; ; uvà w 

; x,yvàz

- Các vectơ ngược hướng : ; uvà v; v và w 

- Các vectơ bằng nhau : x và y

Bài 3: Tứ giác ABCD là hình bình hành khi và chỉ khi AB= DC

() Tứ giác ABCD là hình bình hành ta suy ra:

+ Hai vectơ ABvà DC cùng hướng

+ Cùng độ dài AB = DC

() Ta có AB= DC => AB = DC và AB // DC

=> Tứ giác ABCD là hình bình hành

Bài 4:

a Các vectơ khác 0 cùng phương với vectơ OA là:

DA



,AD,BC CB AO OD DO      , , , , , EF,FE

b Các vectơ bằng ABlà : OC ,ED ,FO