MỤC LỤC Trang 1. MỞ ĐẦU 02 1.1. Lý do chọn đề tài 02 1.2. Mục đích nghiên cứu 03 1.3. Đối tượng nghiên cứu 04 1.4. Nhiệm vụ nghiên cứu 04 1.5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu 05 2. NỘI DUNG 06 2. 1. Cơ sở lý luận của vấn đề: 06 2.2. Thực trạng của vấn đề: 07 2.2.1. Thuận lợi: 07 2.2.2. Khó khăn: 10 2.2.3. Phân tích thực trạng việc tổ chức giờ dạy trên lớp của giáo ……….10 2.2.4. Các mặt hạn chế……………………………………………………11 2.3. Các biện pháp cải tiến giờ dạy của giáo viên ......................................12 2.3.1. Phương pháp dạy học nhóm:.............................................................12 2.3.2. Kỹ thuật Động não ........................................................................12 2.3.3. Kĩ thuật “Học theo góc”....................................................................13 2.3.4. Kĩ thuật “Khăn trải bàn”……………………………………………13 2.3.5. Kĩ thuật “Các mảnh ghép” 15 2.3.6. Sử dụng bản đồ tư duy 16 2.3.7. Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề: 17 2.4. Kết quả đạt được: 21 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 22 3.1. Kết luận:………………………………………………………………22 3.2. Kiến nghị:………………………………………..……………………22 3.2.1. Đối với phòng giáo dục: ……………………………………………22 3.2.2. Đối với ban giám hiệu………………………………………….…...23 3.2.3. Đối với giáo viên:…………………………………………………...23 1. MỞ ĐẦU 1.1. Lý do chọn đề tài Nhằm thực hiện đào tạo bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục bảo đảm chuẩn hóa về chuyên môn nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông góp phần thực hiện đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo. Tháng 10 năm 2016 tôi được tham gia lớp bồi dưỡng thường xuyên dành cho cán bộ quản lý giáo dục, từ đó tôi càng nhận thức được rằng để xây dựng ngôi trường tôi đang công tác là trường THCS thị trấn Đăk Mâm trở thành thương hiệu nơi đào tạo học sinh chất lượng cao và là nơi đáng tin cậy để phụ huynh chọn lựa nơi học tập cho con em mình. Là một nhà quản lý để làm được điều đó tôi thiết nghĩ phải có đội ngũ GV giỏi về chuyên môn sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học, mạnh dạn đổi mới cách dạy và cách học và qua quá trình thực hiện tôi thấy chất lượng đào tạo của trường tôi đã được nâng lên rõ rệt. Cụ thể tôi xin trình bày một số phương pháp và kỹ thuật giảng dạy trường tôi áp dụng như sau: Thế giới đang bước sang giai đoạn phát triển mới trong đó thông tin và tri thức trở thành đầu vào của hệ thống sản xuất thì công tác giáo dục phải quan tâm đến việc truyền thụ những kiến thức khoa học với những phương pháp dạy học tích cực kết hợp những công nghệ mới, tạo ra con người phát triển toàn diện. Mục đích cuối cùng của giáo dục là đào tạo những con người hữu ích cho xã hội, phải có kiến thức kỹ năng sáng tạo phù hợp với kỷ nguyên phát triển hội nhập, nhưng đồng thời cũng phải có ý thức dân tộc phục vụ cống hiến cho xã hội và phải có sức khoẻ để lao động. Cả ba yêu cầu đào tạo này là một quá trình công phu lâu dài từ một đứa trẻ mới sinh cho đến tuổi trưởng thành. Hiện nay, nền giáo dục Việt Nam chỉ lo đào tạo cái thầy biết hoặc trường muốn dạy chứ không đào tạo cái xã hội cần. Trong những năm gần đây phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đã đi vào chiều sâu và một trong những nội dung được quan tâm nhiều nhất chính là “Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập Như chúng ta đã biết điều đặc biệt quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học chính là rèn luyện, bồi dưỡng khả năng tự học, tự chiếm lĩnh tri thức của chính học sinh. Đó là công việc cần thiết được chú trọng qua từng tiết học, qua từng bài học và qua những hoạt động dạy do người giáo viên tổ chức để học sinh tự tìm ra kiến thức một cách chủ động, sáng tạo, thoải mái trong hoạt động học. Việc dạy phải thực sự gắn bó với việc học; việc dạy có hiệu quả nhất thiết phải được đánh giá từ việc học có hiệu quả. Quan điểm này thường được gọi là quan niệm về “Giáo dục lấy học sinh làm trung tâm” hoặc “Giáo dục hướng về người học”. Dạy học được hiểu là quá trình tương tác giữa dạy của thầy và học của trò, theo hướng tích cực hóa người học, người học là chủ thể của quá trình; trong khi đó, người dạy là người hỗ trợ, hướng dẫn, tạo điều kiện cho người học phát huy nội lực, là tác nhân của quá trình; đó là quan điểm sư phạm tích cực. Giờ dạy ngoài việc cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản còn rèn dạy các em nhân cách qua tinh thần, thái độ học tập, tác động đến tư tưởng, tình cảm, đem lại niềm vui và sự hứng thú cho học sinh vì vậy việc vận dụng đổi mới phương pháp và ứng dụng các kỹ thuật dạy học tich cực là vô cùng cần thiết. Để đạt được yêu cầu này , từ khi cải cách giáo dục, thay sách giáo khoa ..., chúng ta đã đổi mới nội dung giáo dục Trung học cơ sở: Thực hiện giảm tải, tăng tính thực hành, tính thực tế, đảm bảo tính vừa sức…Từ mục đích của đổi mới phương pháp dạy học hiện nay ,Với kinh nghiệm có được và xuất phát từ thực tiển áp dụng các phương pháp , kỹ thuật dạy học tích cực của giáo viên trường THCS thị trấn Đăk Mâm, tôi xin trao đổi về việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực nhằm giúp học sinh phát huy tính chủ động tích cực sáng tạo trong giờ học.
Trang 1MỤC LỤC
Trang
1 MỞ ĐẦU 02
1.1 Lý do chọn đề tài 02
1.2 Mục đích nghiên cứu 03
1.3 Đối tượng nghiên cứu 04
1.4 Nhiệm vụ nghiên cứu 04
1.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 05
2 NỘI DUNG 06
2 1 Cơ sở lý luận của vấn đề: 06
2.2 Thực trạng của vấn đề: 07
2.2.1 Thuận lợi: 07
2.2.2 Khó khăn: 10
2.2.3 Phân tích thực trạng việc tổ chức giờ dạy trên lớp của giáo ……….10
2.2.4 Các mặt hạn chế………11
2.3 Các biện pháp cải tiến giờ dạy của giáo viên 12
2.3.1 Phương pháp dạy học nhóm: 12
2.3.2 Kỹ thuật "Động não" 12
2.3.3 Kĩ thuật “Học theo góc” 13
2.3.4 Kĩ thuật “Khăn trải bàn”………13
2.3.5 Kĩ thuật “Các mảnh ghép” 15
2.3.6 Sử dụng bản đồ tư duy 16
2.3.7 Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề: 17
2.4 Kết quả đạt được: 21
3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 22
3.1 Kết luận:………22
3.2 Kiến nghị:……… ………22
3.2.1 Đối với phòng giáo dục: ………22
Trang 23.2.2 Đối với ban giám hiệu……….… 233.2.3 Đối với giáo viên:……… 23
1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Nhằm thực hiện đào tạo bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý
cơ sở giáo dục bảo đảm chuẩn hóa về chuyên môn nghiệp vụ nhằm đáp ứngyêu cầu đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông góp phầnthực hiện đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo Tháng 10 năm 2016tôi được tham gia lớp bồi dưỡng thường xuyên dành cho cán bộ quản lý giáodục, từ đó tôi càng nhận thức được rằng để xây dựng ngôi trường tôi đangcông tác là trường THCS thị trấn Đăk Mâm trở thành thương hiệu nơi đào tạohọc sinh chất lượng cao và là nơi đáng tin cậy để phụ huynh chọn lựa nơi họctập cho con em mình Là một nhà quản lý để làm được điều đó tôi thiết nghĩphải có đội ngũ GV giỏi về chuyên môn sử dụng linh hoạt các phương phápdạy học, mạnh dạn đổi mới cách dạy và cách học và qua quá trình thực hiệntôi thấy chất lượng đào tạo của trường tôi đã được nâng lên rõ rệt Cụ thể tôixin trình bày một số phương pháp và kỹ thuật giảng dạy trường tôi áp dụngnhư sau:
Thế giới đang bước sang giai đoạn phát triển mới trong đó thông tin vàtri thức trở thành đầu vào của hệ thống sản xuất thì công tác giáo dục phảiquan tâm đến việc truyền thụ những kiến thức khoa học với những phươngpháp dạy học tích cực kết hợp những công nghệ mới, tạo ra con người phát
triển toàn diện Mục đích cuối cùng của giáo dục là đào tạo những con người
hữu ích cho xã hội, phải có kiến thức kỹ năng sáng tạo phù hợp với kỷ nguyênphát triển hội nhập, nhưng đồng thời cũng phải có ý thức dân tộc phục vụcống hiến cho xã hội và phải có sức khoẻ để lao động Cả ba yêu cầu đào tạonày là một quá trình công phu lâu dài từ một đứa trẻ mới sinh cho đến tuổi
Trang 3trưởng thành Hiện nay, nền giáo dục Việt Nam chỉ lo đào tạo cái thầy biếthoặc trường muốn dạy chứ không đào tạo cái xã hội cần
Trong những năm gần đây phong trào “Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” đã đi vào chiều sâu và một trong những nội dung
được quan tâm nhiều nhất chính là “Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc
điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học
tập Như chúng ta đã biết điều đặc biệt quan trọng trong việc đổi mới phương
pháp dạy học chính là rèn luyện, bồi dưỡng khả năng tự học, tự chiếm lĩnh trithức của chính học sinh Đó là công việc cần thiết được chú trọng qua từngtiết học, qua từng bài học và qua những hoạt động dạy do người giáo viên tổchức để học sinh tự tìm ra kiến thức một cách chủ động, sáng tạo, thoải máitrong hoạt động học Việc dạy phải thực sự gắn bó với việc học; việc dạy có
hiệu quả nhất thiết phải được đánh giá từ việc học có hiệu quả Quan điểm
này thường được gọi là quan niệm về “Giáo dục lấy học sinh làm trung tâm”hoặc “Giáo dục hướng về người học” Dạy - học được hiểu là quá trình tươngtác giữa dạy của thầy và học của trò, theo hướng tích cực hóa người học,người học là chủ thể của quá trình; trong khi đó, người dạy là người hỗ trợ,hướng dẫn, tạo điều kiện cho người học phát huy nội lực, là tác nhân của quátrình; đó là quan điểm sư phạm tích cực Giờ dạy ngoài việc cung cấp cho họcsinh những kiến thức cơ bản còn rèn dạy các em nhân cách qua tinh thần, thái
độ học tập, tác động đến tư tưởng, tình cảm, đem lại niềm vui và sự hứng thúcho học sinh vì vậy việc vận dụng đổi mới phương pháp và ứng dụng các kỹthuật dạy học tich cực là vô cùng cần thiết Để đạt được yêu cầu này , từ khicải cách giáo dục, thay sách giáo khoa , chúng ta đã đổi mới nội dung giáodục Trung học cơ sở: Thực hiện giảm tải, tăng tính thực hành, tính thực tế,đảm bảo tính vừa sức…Từ mục đích của đổi mới phương pháp dạy học hiệnnay ,Với kinh nghiệm có được và xuất phát từ thực tiển áp dụng các phươngpháp , kỹ thuật dạy học tích cực của giáo viên trường THCS thị trấn Đăk
Trang 4Mâm, tôi xin trao đổi về việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực nhằmgiúp học sinh phát huy tính chủ động tích cực sáng tạo trong giờ học.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu đề tài này là góp phần rèn luyện tính sáng tạo chocác em học sinh Đồng thời giúp các em tiếp cận tri thức một cách hiệu quảnhất
Đã qua 5 năm Bộ GD & ĐT triển khai và ban hành hướng dẫn thực hiệnchuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình giáo dục phổ thông các môn học
và đưa ra một số kỹ thuật dạy học tích cực Nhìn chung các giờ học giáo viên
đã chuyển tải kiến thức, học sinh tiếp thu bài học khá sinh động.Tuy nhiênviệc vận dụng các kỹ thuật dạy học tích cực vào các môn học trong nhàtrường vẫn còn nhiều bất cập, nó phụ thuộc khá nhiều vào các yếu tố như cơ
sở vật chất, thiết bị dạy học, trình độ, thói quen học tập của học sinh
THCS thị trấn Đăk Mâm là trường THCS nằm ngay trung tâm thị trấn,trường được thành lập tháng 12- 4-2012, trải qua gần 15 năm xây dựng vàtrưởng thành, trường là cái nôi tạo nguồn cán bộ quản lý giáo dục cho huyệnnhà Nhiều năm liền trường là đơn vị giáo dục xuất sắc nhận cờ thi đua củatỉnh, nhà trường đã đạt chuẩn Quốc gia giai đoạn 2, Với đội ngũ giáo viên đãđạt chuẩn và trên chuẩn luôn năng động sáng tạo, mạnh dạn sử dụng cácphương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực, thường xuyên trao đổi kinhnghiệm lẫn nhau qua dự giờ, thao giảng , hội giảng, hội thi giáo viên dạy giỏicác cấp…
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Áp dụng phương pháp dạy học tích cực nhằm giúp học sinh phát huytính tích cực sáng tạo trong giờ học ở chương trình giảng dạy bậc THCS
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Để nghiên cứu đề tài này tôi sử dụng phối hợp các phương pháp nghiêncứu sau:
Trang 5+ Các phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Đọc sách và tài liệu tham khảo
có liên quan đến đề tài, để khái quát những vấn đề, làm cơ sở cho vệc nghiêncứu thực tiễn
+ Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp quan sát sư phạm: Quan sát theo dõi học sinh hoạt độngtrong tất cả các giờ đọc - hiểu tác phẩm văn học
+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Thực nghiệm những biện phápnhằm rèn luyện tính chủ động, sáng tạo cho học sinh trong thời gian một học
kì và so sánh kết quả thực nghiệm với kết quả thực trạng ban đầu chưa thựcnghiệm, để đánh giá kết quả của thực nghiệm có thành công hay không
+ Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Phương pháp này sửdụng trong mỗi tiết học thông qua kết quả của việc áp dụng PPDH tích cực + Phương pháp trò truyện: Trong quá trình dạy học tôi thường xuyên tròtruyện gần gũi với học sinh, trong giờ học hay ngoài giờ học, nhằm tạo chohọc sinh tính tự tin, bạo dạn Để thăm dò mức độ biểu hiện của từng học sinh,
từ đó lập kế hoạch hướng dẫn rèn luyện cho phù hợp với từng đối tượng họcsinh
1.5 Giới hạn phạm nghiên cứu.
Đề tài được áp dụng đối với hoạt động dạy và học tại trường THCS TTĐăk Mâm – huyện Krông Nô – Tỉnh Đăk Nông trong năm học 2013 – 2014
và năm học 2014 – 2015
Trang 62 NỘI DUNG
2 1 Cơ sở lý luận của vấn đề:
Luật giáo dục của nước CHXHCNVN trong điều 4 (yêu cầu về nội dungphương pháp giáo dục) cũng chỉ rõ: “Phương pháp giáo dục phải phát huytính tích cực tự giác, chủ động, tư duy, sáng tạo ở người học, bồi dưỡng nănglực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên” (Luật Giáo dục - trang 9 -1998)
Đổi mới phương pháp dạy học là cải tiến những hình thức và cách thứclàm việc kém hiệu quả của GV và HS, sử dụng những hình thức và cách thứchiệu quả hơn nhằm nâng cao chất lượng dạy học, phát huy tính tích cực, tựlực và sáng tạo, phát triển năng lực của học sinh
Cốt lõi của việc đổi mới PPDH ở trường THCS là hướng tới giúp họcsinh học tập tích cực, chủ động, sáng tạo, từ bỏ thói quen học tập thụ động,ghi nhớ máy móc
Luật Giáo dục, điều 24.2, đã ghi: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải
phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp vớiđặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn
Trang 7luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đemlại niềmvui, hứng thú học tập cho học
* Đặc trưng của các phương pháp dạy học tích cực.
a Dạy và học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh.
Trong phương pháp dạy học tích cực, người học - đối tượng của hoạtđộng "dạy", đồng thời là chủ thể của hoạt động "học" - được cuốn hút vào cáchoạt động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khámphá những điều mình chưa rõ chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức
đã được giáo viên sắp đặt Được đặt vào những tình huống của đời sống thực
tế, người học trực tiếp quan sát, thảo luận, làm thí nghiệm, giải quyết vấn đềđặt ra theo cách suy nghĩ của mình, từ đó nắm được kiến thức kĩ năng mới,vừa nắm được phương pháp "làm ra" kiến thức, kĩ năng đó, không rập theonhững khuôn mâu sẵn có, được bộc lộ và phát huy tiềm năng sáng tạo Dạytheo cách này thì giáo viên không chỉ giản đơn truyền đạt tri thức mà cònhướng dẫn hành động Chương trình dạy học phải giúp cho từng học sinh biếthành động và tích cực tham gia các chương trình hành động của cộng đồng
b Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học.
Phương pháp tích cực xem việc rèn luyện phương pháp học tập cho họcsinh không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là mộtmục tiêu dạy học
Trong xã hội hiện đại đang biến đổi nhanh - với sự bùng nổ thông tin,khoa học, kĩ thuật, công nghệ phát triển như vũ bão - thì không thể nhồi nhétvào đầu óc học sinh khối lượng kiến thức ngày càng nhiều Phải quan tâm dạycho học sinh phương pháp học ngay từ bậc Tiểu học và càng lên bậc học caohơn càng phải được chú trọng
2.2 Thực trạng của vấn đề:
- Trong các bộ môn ở trường phổ thông trung học nhiều năm nay thực tế
đã có nhiều đổi mới đáng kể nhưng vẫn còn có hiện tượng học sinh học theo
Trang 8kiểu cũ: đọc thuộc, sao chép, nói lại ý sách vở thầy cô mà không hoặc ít có sựsáng tạo khi tiếp xúc tác phẩm văn chương.
- Hiện tượng ít tập trung suy nghĩ, ít tìm tòi ở học sinh phải được khắcphục dần qua những giờ dạy của giáo viên ở trên lớp và cách học của họcsinh
- Thị trường sách hiện nay: Sách in ấn nhiều, giảng giải cụ thể tác phẩm,học sinh mua về chép lại một cách máy móc mà không suy nghĩ, sáng tạo do
đó dẫn đến tình trạng mù kiến thức
2.2.1 Thuận lợi:
Tây Nguyên –Xứ sở của cà phê Việt Nam (chiếm hơn 80% sản lượng càphê của cả nước) những năm gần đây giá cà phê tăng cao và tương đối ổnđịnh, đời sống của người dân Tây Nguyên nói chung và nhân dân thị trấn ĐăkMâm nói riêng đã được cải thiên rõ rệt, nhu cầu học tập cũng được cộng đồngquan tâm thị trấn Đăk Mâm có khoảng dưới một vạn dân chủ yếu làm rẫy,làm ruộng sống rải rác trên địa bàn 14 tổ dân phố, bon, buôn Trường THCSthị trấn Đăk Mâm là trường THCS duy nhất nằm ngay trung tâm thị trấn,trường được thành lập tháng 4-2012, trải gần 15 năm xây dựng và trưởngthành, trường là cái nôi tạo nguồn cán bộ quản lý giáo dục cho huyện nhà.Nhiều năm liền trường là đơn vị giáo dục xuất sắc, lá cờ đầu trong phong tràothi đua Hai tốt
Trường đạt chuẩn Quốc gia của ngành vào năm 2012
+ Nhà trường có đủ cơ cấu về bộ máy tổ chức cán bộ với đội ngũ giáoviên khá mạnh có đạo đức tốt và chuyên môn vững vàng, có tinh thần hamhọc hỏi
+ Năng lực, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, giáo viên , nhânviên ngày càng được nâng cao, tập thể GV nhà trường đồng lòng quyết tâmxây dựng trường đi lên
+ Sự phối hợp giữa các lực lượng và ngoài nhà trường đã đồng bộ hơnnhất là sự quan tâm của chính quyền địa phương và hội cha mẹ học sinh
Trang 9+ Nhà trường được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng , chính quyền địaphương , ngành GD&ĐT tạo mọi điều kiện thuận lợi
+ Được sự quan tâm chỉ đạo của Sở GD&ĐT đã tạo nhiều điều kiện chotrường như: đầu tư xây dưng cơ sở vật chất phòng học , thiết bị dạy học nêncảnh quan nhà trường ngày càng khang trang hơn
Tổ chức cơ cấu đội ngũ giáo viên:
- Số CBGV có 49 Đ/c – Cán bộ quản lý : 04 đ/c , trong đó : Ban Giám
hiệu: 03 đ/c; Tổng phụ trách: 01; GV đứng lớp : 40 đ/c Nhân viên hànhchính: 04( 01 hợp đồng ); Nữ : 38 đ/c; Nam 11 đ/c, Đảng viên: 13 đ/c; Đạihọc : 33 đ/c ; Cao đẳng : 16 đ/c
* Đội ngũ giáo viên năm học 2015-2016:
Số
Tổng GV
Chia ra
Số GV biên chế
GV thâm niên trên
* Tình hình học sinh năm học 2015-2016:
+ Tổng số học sinh toàn trưòng 650 HS biên chế 19 lớp
Trong đó : Tuyển sinh vào lớp 6 : 147/125 đạt 117,6 %
Trang 10* Xây dựng cơ sở vật chất trường học, thiết bị dạy học:
- Cơ sơ vật chất của trường khá khang trang, đảm bảo điều kiện dạy vàhọc, tuy nhiên một số thiết bị cũng đã xuống cấp
- Nhà trường đang xây dựng kế hoạch làm bờ kè tường rào bao quanh
- Cơ sở vật chất : có 24 phòng học; 06 phòng bộ môn; SGK tương đối
đầy đủ, đáp ứng nhu cầu dạy và học
2.2.2 Khó khăn:
+ Trường có nhiều giáo viên trẻ, mới ra trường kinh nghiệm giảng dạy
chưa nhiều, việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy cũng còn hạn chế
+ Một số học sinh chưa có ý thức học tập, chây lười, phụ huynh chưaquan tâm đúng mức đến việc học tập của con em mình, ít có điều kiện chămsóc con cái, còn nhiều học sinh yếu kém
2.2.3 Phân tích thực trạng việc tổ chức giờ dạy trên lớp của giáo viên ở trường THCS thị trấn Đăk Mâm.
Giáo viên nhận thấy đổi mới phương pháp dạy học là rất cần thiết, ápdụng những phương pháp dạy học tích cực trong nhà trường (chủ yếu là tạotình huống có vấn đề trong dạy học) Những khó khăn về điều kiện cơ sở vậtchất là khó khăn cơ bản trong đổi mới phương pháp dạy học Theo quan sátcủa giáo viên, đa số học sinh tích cực hưởng ứng đổi mới phương pháp dạyhọc
Trang 11Kết quả cho thấy, thuyết trình và sử dụng sách giáo khoa, tài liệu lànhóm phương pháp được sử dụng nhiều nhất Ít được sử dụng nhất là nhómphương pháp dạy học trực quan, một số giáo viên ít sử dụng phương phápnày trong bài giảng của mình Nguyên nhân là do sự hạn chế về các phươngtiện dạy học hiện đại như máy chiếu, dụng cụ thí nghiệm, các phần mềm dạy
học “Không có thầy giỏi, tất sẽ không có trò thông”, thực tế, do giáo viên
được tiếp nhận từ nhiều nguồn đào tạo khác nhau vì vậy, trình độ, năng lực sưphạm của một bộ phận giáo viên có ảnh hưởng đến việc đổi mới PPDH.Những giáo viên có năng lực chuyên môn, có kinh nghiệm thường là lớn tuổinên hạn chế về sức khỏe và việc sử dụng công nghệ thông tin Một số giáoviên còn nhiều bất cập trong các kỹ năng phân tích, lựa chọn kiến thức cơ bản
và trọng tâm Các kỹ năng xác định lựa chọn và sử dụng PPDH bộ môn, kỹnăng hướng dẫn cách thức cho học sinh học tập, kỹ năng đánh giá kết quả họctập của học sinh theo hướng đổi mới Những yếu tố ấy đã tạo sức ỳ, thóiquen cố hữu rất lớn, rất sâu đậm và là lực cản trong quá trình đổi mới PPDHcủa người thầy Lại nữa, đối tượng học sinh không đồng đều trên mọi phươngdiện cũng như ý thức và mục đích học tập khác nhau nên có ảnh hưởng khôngnhỏ đến việc đổi mới phương pháp dạy học
Việc kiểm tra, đánh giá kết quả tiếp thu của học sinh hiện nay vẫn chủyếu nhằm vào tái hiện và học thuộc, tham về trình bày kiến thức chưa chú ýđến phát hiện, khích lệ tính sáng tạo trong cách làm bài của học sinh Hệ thốnggiải đáp, ôn tập chẳng qua chỉ là sự nhồi nhét về kiến thức để thi cử chứ chưadạy cho học viên phương pháp và cách làm bài, cách hệ thống hóa kiến thức.Cho nên để có điểm cao học sinh làm bài theo kiến thức thầy cô dạy và nhưvậy đã triệt tiêu tính sáng tạo, độc lập tự chủ về kiến thức
2.2.4 Các mặt hạn chế
Bên cạnh những kết quả đạt được, tuy nhiên trong thực tế hiện nay chấtlượng, hiệu quả việc dạy học vẫn còn là một vấn đề cần phải tiếp tục đầu tư
Trang 12tìm giải pháp để nâng cao chất lượng dạy và học Tôi xin đưa ra một vàinguyên nhân để tham khảo, trao đổi:
- Trước hết về phía Giáo viên: Giáo viên tuy có nhiều cố gắng trong việcvận dụng phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực hóa các hoạt động củahọc sinh, nhưng giáo viên chỉ có thể áp dụng được đối với một số bài, một sốtiết và một số bộ phận học sinh Nguyên nhân một phần là do sĩ số học sinhđông trong một lớp, một phần do một số giáo viên còn ít chịu khó đầu tư vàocác tiết dạy, chưa quan tâm tìm tòi những phương pháp giảng dạy phù hợp vớitừng đối tượng học sinh nên chất lượng, hiệu quả dạy học của bộ môn chưathật sự như mong muốn Qua thanh, kiểm tra cho thấy có rất nhiều tiết họchọc sinh còn thụ động, giờ học ít sinh động Nhiều hoạt động dạy học tích cựcchỉ mới được sử dụng, chưa được đầu tư, chuẩn bị đúng mức và triển khaiđúng qui trình nên chưa đạt hiệu quả cao Có nhiều GV trẻ song các thầy, côcòn thiếu kinh nghiệm giảng dạy
- Về phía học sinh:
Chương trình, sách giáo khoa còn nặng, có nhiều bài quá sức học sinh
Vì vậy, để truyền tải hết nội dung sách giáo khoa theo phân phối chươngtrình, giáo viên không thể đi sâu giảng kỹ Thêm nữa, do môi trường ở nôngthôn học sinh không có điều kiện để rèn luyện các kỹ năng
2.3 Các biện pháp cải tiến giờ dạy của giáo viên trường THCS thị trấn Đăk Mâm
2.3.1 Phương pháp dạy học nhóm:
Dạy học nhóm còn được gọi bằng những tên khác nhau như: Dạy họchợp tác, dạy học theo nhóm nhỏ, trong đó HS của một lớp học được chiathành các nhóm nhỏ, trong khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm tự lực hoànthành các nhiệm vụ học tập trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc Kết quảlàm việc của nhóm sau đó được trình bày và đánh giá trước toàn lớp
Trang 13Dạy học nhóm nếu được tổ chức tốt sẽ phát huy được tính tích cực, tínhtrách nhiệm; phát triển năng lực cộng tác làm việc và năng lực giao tiếp củaHS.
- Phương pháp vấn đáp Vấn đáp là phương pháp trong đó GV đặt ra câuhỏi để HS trả lời, qua đó HS lĩnh hội được nội dung bài học Căn cứ vào tínhchất hoạt động nhận thức, người ta phân biệt các loại PP vấn đáp là vấn đáptái hiện, vấn đáp tìm tòi, vấn đáp giải thích - minh họa
- Vấn đáp tái hiện: Yêu cầu HS nhớ lại kiến thức đã biết hoặc tái hiệnnội dung miêu tả, nội dung sự kiện trong bài học Vấn đáp tái hiện khôngđược xem là PP có giá trị sư phạm cao bởi nó chỉ hướng người học tới tư duybậc thấp PP này đắc dụng khi giúp HS tái hiện tri thức tạo cơ sở cho các hoạtđộng tư duy cấp cao sẽ diễn ra tiếp theo
2.3.2 Kỹ thuật "Động não"
Động não là một kỹ thuật nhằm huy động những tư tưởng mới mẻ, độcđáo về một chủ đề của các thành viên trong thảo luận nhóm Các thành viênđược cổ vũ tham gia một cách tích cực, không hạn chế các ý tưởng
Quy tắc của động não : Không đánh giá và phê phán trong quá trình thuthập ý tưởng của các thành viên; liên hệ với các ý tưởng đã được trình bày;khuyến khích số lượng các ý tưởng; cho phép sự tưởng tượng và liên tưởng
2.3.3 Kĩ thuật “Học theo góc”
Thế nào là kĩ thuật học theo góc
Là hình thức tổ chức hoạt động học tập theo đó học sinh thực hiện cácnhiệm vụ khác nhau tại các vị trí cụ thể trong không gian lớp học
- Đa dạng về nội dung và hình thức hoạt động nhằm kích thích học sinhtích cực học tập thông qua các hoạt động
- Tăng cường sự tham gia , nâng cao hứng thú và cảm giác thoải mái ởhọc sinh