Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường THPT thành phố thái bình, tỉnh thái bình

Trong mối quan hệ với thanh tra giáo dục, kiểm tra nội bộ cung cấp thông tin tin cậy cho thanh tra, thanh tra sử dụng số liệu, kết luận, đánh giá của kiểm tra nội bộ đồng thời lại giúp c

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ––––––––––––––––––––––

TRẦN VĂN HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG, THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2016

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ––––––––––––––––––––––

TRẦN VĂN HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG, THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TỪ ĐỨC VĂN

THÁI NGUYÊN - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, những gì mà tôi trình bày trong luận văn là do sự tìm hiểu và nghiên cứu của bản thân trong suốt quá trình học tập và công tác Mọi kết quả nghiên cứu cũng như ý tưởng của các tác giả khác nếu có đều được trích dẫn nguồn gốc cụ thể

Cho đến hiện tại, luận văn này chưa được bảo vệ tại bất kỳ một hội đồng bảo vệ luận văn thạc sĩ nào và chưa được công bố trên bất kỳ một phương tiện thông tin nào

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những gì mà tôi đã cam đoan ở trên đây

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2016

Tác giả luận văn

Trần Văn Hương

LỜI CẢM ƠN

Thời gian được học tập và nghiên cứu dưới mái trường Đại học sư phạm Thái Nguyên tuy không dài nhưng đã để lại trong tôi những những ấn tượng sâu sắc, những kỷ niệm thật đẹp Đó là khoảng thời gian chúng tôi được cùng các thầy cô trong nhà trường và khoa Tâm lý nỗ lực cố gắng hết mình vượt qua những khó khăn để hoàn thành chương trình khóa học

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và triển khai đề tài "Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường THPT thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình”,

tôi đã nhận được sự khuyến khích động viên và tạo điều kiện giúp đỡ của các thầy giáo, cô giáo, anh chị em, bạn bè đồng nghiệp và gia đình

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên cùng các thầy cô giáo tham gia giảng dạy và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Từ Đức Văn, người đã tận tâm chỉ dẫn cho tôi về kiến thức và phương pháp luận trong suốt thời gian thực hiện đề tài

Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Sở GD&ĐT Thái Bình, Ban Giám hiệu và giáo viên các trường THPT thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi học tập, nghiên cứu khoa học, cung cấp số liệu, tham gia giúp đỡ để tôi hoàn thành luận văn này

Dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót, kính mong nhận được các ý kiến chỉ dẫn của các thầy cô giáo, các bạn đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2016

Tác giả luận văn

Trần Văn Hương

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục chữ viết tắt iv

Danh mục các bảng v

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 7

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài luận văn 11

1.2.1 Kiểm tra 11

1.2.2 Thanh tra 13

1.2.3 Thanh tra giáo dục, Kiểm tra nội bộ trường học 13

1.2.4 Quản lý 17

1.3 Cơ sở lý luận về kiểm tra nội bộ trường Trung học phổ thông 18

1.3.1 Trường THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân 18

1.3.2 Hoạt động kiểm tra nội bộ trường THPT 20

1.4 Quản lý hoạt động KTNB trong trường Trung học phổ thông 23

1.4.1 Tầm quan trọng của Quản lý hoạt động KTNB trường THPT 23

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động KTNB trường THPT 24

1.4.3 Chủ thể quản lý hoạt động KTNB trường THPT 27

1.5 Các yếu tố quản lý ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động kiểm tra nội bộ

trường Trung học phổ thông 37

1.5.1 Yếu tố chủ quan 37

1.5.2 Yếu tố khách quan 38

Kết luận chương 1 39

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH 40

2.1 Khái quát về sự phát triển giáo dục Trung học phổ thông thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình 40

2.1.1 Sơ lược về thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình 40

2.1.2 Phát triển giáo dục THPT ở thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình 41

2.2 Đánh giá thực trạng hoạt động KTNB trường Trung học phổ thông thành phố Thái Bình, Tỉnh Thái Bình 44

2.2.1 Đánh giá mức độ đạt mục tiêu KTNBTH 45

2.2.2 Đánh giá về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện nội dung của hoạt động KTNB trường Trung học phổ thông 46

2.2.3 Đánh giá về mức độ phù hợp của các hình thức kiểm tra nội bộ trường Trung học phổ thông 55

2.2.4 Đánh giá về năng lực hoạt động kiểm tra nội bộ trường học của hiệu trưởng các trường Trung học phổ thôn 56

2.2.5 Khái quát ý kiến đánh giá về thực hiện nội dung, phương pháp, hình thức KTNB trường Trung học phổ thông 57

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động KTNB trường Trung học phổ thông thành phố Thái Bình của Sở giáo dục và Đào tạo tỉnh Thái Bình 58

2.3.1 Tổ chức bộ máy thanh tra Sở giáo dục và Đào tạo Thái Bình 59

2.3.2 Đội ngũ cán bộ tham gia hoạt động thanh tra, KTNB trường Trung học phổ thông 60

2.3.3 Đánh giá thực trạng sử dụng các biện pháp quản lý hoạt động KTNB trường THPT 61

2.3.4 Đánh giá về mức độ sử dụng các biện pháp quản lý hoạt động KTNB

trường Trung học phổ thông 63

2.3.5 Đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý hoạt động KTNB trường Trung học phổ thông 64

2.4 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động KTNB các trường Trung học phổ thông thành phố Thái Bình 65

2.4.1 Mặt mạnh 65

2.4.2 Mặt hạn chế 66

2.5 Một số nguyên nhân chủ yếu của những tồn tại hạn chế 67

Kết luận chương 2 69

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ CÁC TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ THÁI BÌNH, TỈNH THÁI BÌNH 70

3.1 Một số nguyên tắc đề xuất các biện pháp 70

3.1.1 Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ 70

3.1.2 Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn 70

3.1.3 Nguyên tắc bảo đảm tính kế thừa 70

3.1.4 Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả, khả thi 71

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường THPT thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình 71

3.2.1 Nâng cao nhận thức của đội ngũ CBQL, giáo viên về tầm quan trọng của quản lý hoạt động KTNB trong nhà trường 71

3.2.2 Tăng cường bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ KTNB cho cán bộ quản lý, giáo viên làm nhiệm vụ KTNB nhà trường 73

3.2.3 Xây dựng nội dung và phương pháp KTNB ở các trường THPT theo yêu cầu đổi mới công tác thanh tra 76

3.2.4 Xây dựng kế hoạch KTNB của Hiệu trưởng các trường THPT gắn với chất lượng và hiệu quả quản lý 83

3.2.5 Tăng cường công tác động viên khen thưởng hoạt động KTNB ở các nhà trường 85

3.2.6 Đẩy mạnh sử dụng công nghệ thông tin trong KTNB 86

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 88

3.4 Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của biện pháp 89

3.4.1 Khảo nghiệm sự cần thiết của các biện pháp quản lý 89

3.4.2 Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý 90

Kết luận chương 3 91

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 92

1 Kết luận 92

2 Khuyến nghị 93

TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

8 KTNBTH Kiểm tra nội bộ trường học

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Số trường lớp, số học sinh THPT công lập TP Thái Bình 41 Bảng 2.2: Chất lượng GDTHPT công lập TP Thái Bình từ 2012-2013 đến

2014-2015 42 Bảng 2.3: Chất lượng GD THPT toàn tỉnh từ 2012-2013 đến 2014-2015 42 Bảng2.4: Đánh giá mức độ đạt mục tiêu đào tạo 45 Bảng 2.5: Đánh giá về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện nội dung hiệu

trưởng tự kiểm tra công tác quản lý trường học 46 Bảng 2.6: Đánh giá về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện nội dung hiệu

trưởng kiểm tra giáo viên 48 Bảng 2.7: Đánh giá mức độ cần thiết và mức độ thực hiện nội dung hiệu trưởng

kiểm tra cán bộ, nhân viên (hiệu phó, hành chính, thư viện, thí

nghiệm, y tế…) 50 Bảng 2.8: Đánh giá mức độ cần thiết và mức độ thực hiện việc hiệu trưởng kiểm

tra các nội dung hoạt động của các tổ chức trong nhà trường 52 Bảng 2.9: Đánh giá về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện nội dung kiểm tra

việc học tập và rèn luyện của học sinh 53 Bảng2.10: Đánh giá về mức độ phù hợp của hình thức kiểm tra nội bộ trường

Trung học phổ thông ở thành phố Thái Bình 55 Bảng 2.11: Đánh giá về năng lực hoạt động kiểm tra nội bộ trường họccủa hiệu

trưởng các trường Trung học phổ thông 56 Bảng 2.12: Đánh giá thực trạng sử dụng các biện pháp quản lý hoạt động KTNB

trường Trung học phổ thông 61 Bảng 2.13: Đánh giá về mức độ sử dụng các biện pháp quản lý hoạt động KTNB

trường Trung học phổ thông 63 Bảng 2.14: Đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý hoạt động KTNB trường

Trung học phổ thông (cho điểm theo thang điểm 10) 64 Bảng 3.1: Sự cần thiết của các biện pháp quản lý 89

Bảng 3.2: Tính khả thi của các biện pháp quản lý 90

đó nhấn mạnh “Giáo dục và đào tạo là vấn đề đặc biệt quan trọng, là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế -xã hội”, “Giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và toàn dân” "[8]

Công tác quản lý giáo dục, quản lý đối với các nhà trường có vai trò đặc biệt to lớn, điều hành hoạt động giáo dục đi theo đúng mục tiêu đã quy định Trong các nội dung của quản lý giáo dục, công tác kiểm tra nội bộ trường học giữ một vị trí quan trọng không thể thiếu Thông qua hoạt động kiểm tra nội bộ trường học sẽ góp phần nâng cao chất lượng của cơ sở giáo dục, từ đó điều chỉnh nâng cao chất lượng toàn diện của mỗi nhà trường

Để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và giáo dục Trung học phổ thông nói riêng người Hiệu trưởng phải làm tốt chức năng quản lý của mình thể hiện toàn diện trên tất cả các khâu: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

Kiểm tra nội bộ trường học là chức năng quản lý cơ bản, là khâu quan trọng trong chu trình quản lý đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp hiệu trưởng hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản lý nhà trường Thông qua hoạt động kiểm tra nội bộ trường học sẽ xác định chất lượng của

cơ sở giáo dục, từ đó điều chỉnh nâng cao chất lượng toàn diện của cơ sở giáo

dục: lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo Thực tế cho thấy, nếu

kiểm tra đánh giá chính xác, chân thực sẽ giúp hiệu trưởng có thông tin chính xác về thực trạng của đơn vị mình cũng như xác định các mức độ, giá trị, các yếu tố ảnh hưởng, từ đó tìm ra nguyên nhân và đề ra các giải pháp điều chỉnh, uốn nắn có hiệu quả Như vậy, kiểm tra vừa là tiền đề, vừa là điều kiện để đảm bảo thực hiện các mục tiêu Kiểm tra còn có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ và giúp đỡ các đối tượng kiểm tra làm việc tốt hơn, có hiệu quả hơn Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng

khẳng định: “Nếu tổ chức việc kiểm tra được chu đáo, thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười, gấp trăm lần Kiểm tra chẳng những giúp nhà quản lý thu thập thông tin về hoạt động của đối tượng quản lý mà còn giúp nhà quản lý nhận rõ

kế hoạch, việc chỉ đạo, điều hành cuả mình có khoa học, khả thi không, từ đó có các biện pháp điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý” Kiểm tra nội bộ trường học

thực hiện việc xem xét và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các thành viên, các bộ phận trong nhà trường, giúp cho việc động viên, khen thưởng chính xác các cá nhân, đơn vị; khuyến khích cái tốt, truyền bá kinh nghiệm tiên tiến đồng thời phát hiện ra những lệch lạc, sai sót để uốn nắn, điều chỉnh kịp thời Có thể nói kiểm tra nội bộ là một trong các yếu tố tạo nên chất lượng giáo dục đào tạo trong các nhà nước có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới Trong mối quan hệ với thanh tra giáo dục, kiểm tra nội bộ cung cấp thông tin tin cậy cho thanh tra, thanh tra sử dụng số liệu, kết luận, đánh giá của kiểm tra nội bộ đồng thời lại giúp cho công tác kiểm tra nội bộ được chính xác hơn, hiệu quả hơn

Thời gian qua, Sở GD&ĐT Thái Bình đã tích cực, chủ động chỉ đạo và quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học ở tất cả các cấp học Qua hoạt động kiểm tra nội bộ trường học đã có tác dụng bước đầu đảm bảo chất lượng giáo dục bền vững,

ổn định ở các đơn vị giáo dục Tuy nhiên, so với mục đích yêu cầu của kiểm tra nội

bộ vẫn còn một số vấn đề hạn chế, chưa phát huy được tối đa hiệu quả, chưa có tác dụng điều chỉnh và thúc đẩy nhận thức ở cán bộ quản lý đối với các đơn vị giáo dục Thực hiện công tác kiểm tra nội bộ ở một số đơn vị giáo dục còn mang tính hình thức, chống đối, chưa thường xuyên liên tục, chưa thực hiện đúng quy trình Một số đơn vị giáo dục khi thực hiện còn lúng túng, còn yếu về phương pháp thực hiện

Với yêu cầu cấp bách của một nền giáo dục đổi mới, hiện đại, công tác kiểm tra nội bộ là yêu cầu tất yếu, đòi hỏi hoạt động quản lý phải vận hành, thực hiện hiệu quả Qua nghiên cứu lý luận và thực tiễn công tác kiểm tra nội bộ nhà trường tại Thái Bình, tôi chọn đề tài “Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ các trường Trung học phổ thông thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình” để góp phần nâng cao hiệu quả của công tác kiểm tra nội bộ trường học tại địa phương nơi công tác

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác quản lý hoạt động kiểm tra nội

bộ trường THPT tại Thái Bình, đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác quản lý kiểm tra nội bộ trường học các trường THPT trên địa bàn thành phố Thái Bình nói riêng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, kỉ cương nền nếp nhà trường ở Thái Bình trong giai đoạn hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động kiểm tra nội bộ trường học các nhà

trường THPT ở thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ

trường học của Hiệu trưởng các trường THPT trên địa bàn thành phố Thái Bình

4 Giả thuyết khoa học

Giả định rằng trong các khâu quản lý giáo dục thì việc quản lí các hoạt động kiểm tra nội bộ ở các nhà trường vẫn còn nhiều bất cập cần được giải quyết Do vậy, cần được áp dụng những biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ do tác giả đề xuất theo hướng nâng cao nhận thức của đội ngũ CBQL, giáo viên về tầm quan trọng của quản lý hoạt động KTNB trong nhà trường; tăng cường bồi dưỡng cán bộ, giáo viên tham gia hoạt động kiểm tra nội bộ nhà trường; tăng cường công tác động viên khen thưởng hoạt động KTNB ở các nhà trường Kiểm tra nội bộ trường học cần được đầu tư nhiều hơn, thực hiện thường xuyên, đồng bộ thì có thể tháo gỡ được vấn đề, là động lực thúc đẩy giáo dục phổ thông phát triển một cách ổn định, bền vững

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu lý thuyết: Cơ sở lý luận về kiểm tra nội bộ trường học, và quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường THPT

5.2 Nghiên cứu, phân tích thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ và quản lý KTNB cấp THPT trên địa bàn thành phố Thái Bình Kết quả của công tác kiểm tra nội bộ trường học, khái quát những tồn tại và hạn chế

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý nhằm thúc đẩy, nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra nội bộ trường học cấp THPT thành phố Thái Bình Khảo nghiệm các biện pháp đề xuất

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

6.1 Phạm vi nghiên cứu

Hoạt động kiểm tra nội bộ trường học của các nhà trường ở Thái Bình bao gồm nhiều nội dung, như: Về xây dựng đội ngũ; Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài chính; Về kế hoạch phát triển giáo dục; Về hoạt động và chất lượng giáo dục, đào tạo;

Tự kiểm tra công tác quản lý của hiệu trưởng thực hiện ở các cấp học, từ bậc mầm non đến THPT Trong phạm vi đề tài tôi chỉ tập trung vào việc nghiên cứu những

biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ của hiệu trưởng các trường THPT ở thành phố Thái Bình

6.2 Giới hạn về đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt

động kiểm tra nội bộ trường học của hiệu trưởng các trường THPT trên địa bàn thành phố Thái Bình tỉnh Thái Bình

6.3 Giới hạn về địa bàn khảo sát

Địa bàn khảo sát được thực hiện ở một số trường THPT trên địa bàn thành phố

Thái Bình (tại ba trường THPT công lập từ năm 2013 đến năm 2015) Khách thể

khảo sát là cán bộ quản lý thuộc văn phòng Sở, cán bộ quản lý tại các trường THPT,

tổ trưởng chuyên môn và một số giáo viên cốt cán của các đơn vị

7 Phương pháp nghiên cứu

Đặt hoạt động kiểm tra nội bộ trường học với việc xác định mục tiêu chiến lược, sứ mạng của nhà trường và đặt nhà trường trong mối quan hệ tổng thể với các nhân tố có tác động đến giáo dục

7.1.2 Tiếp cận phức hợp

Tiếp cận phức hợp là hệ thống phương pháp áp dụng vào việc nghiên cứu một

đối tượng khi ta dựa trên nhiều lý thuyết khác nhau Để nghiên cứu “Quản lý hoạt

động kiểm tra nội bộ các trường THPT thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình”, luận văn sẽ vận dụng nhiều lý thuyết khác nhau như: Giáo dục học, Khoa học quản lý giáo dục, Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần XI, Luật thanh tra năm 2010, Luật Giáo dục

2005 sửa đổi bổ sung năm 2009, Nghị định 42/2013 về thanh tra trong lĩnh vực giáo dục, Thông tư 39/2013 của Bộ GD&ĐT hướng dẫn về thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục, các tài liệu khoa học về công tác kiểm tra nội bộ trường học…Các tài liệu này sẽ làm cơ sở cho việc xây dựng một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học các trường THPT thành phố Thái Bình

7.1.3 Tiếp cận giá trị

Tiếp cận giá trị là hệ thống các phương pháp lấy giá trị cốt lõi của của một vấn đề, từ đó xem xét mối liên hệ giữa nội dung cốt lõi vấn đề đang nghiên cứu với các vấn đề xung quanh, xác định hiệu quả, sự tác động và tầm ảnh hưởng của giá trị cốt lõi Khi xác định quản lý công tác kiểm tra nội bộ trường học của hiệu trưởng các trường THPT làm giá trị cốt lõi, tức là hiệu quả của hoạt động này đã tác động tới sự biến chuyển về hiệu quả giáo dục toàn diện của nhà trường

7.2 Các phương pháp nghiên cứu cụ thể

7.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu liên quan đến công tác kiểm tra nội bộ trường THPT:

- Tư tưởng Hồ Chí Minh, Văn kiện Đại hội Đảng, Luật Giáo dục liên quan đến công tác giáo dục, quản lý giáo dục

- Các tác phẩm về tâm lý học, giáo dục học, khoa học giáo dục, khoa học quản

lý giáo dục trong và ngoài nước

- Các công trình nghiên cứu về khoa học quản lý giáo dục, các công trình nghiên cứu về kiểm tra nội bộ trường học như luận văn, luận án, các báo cáo khoa học, các chuyên khảo

- Các văn bản dưới luật, Nghị định 42/2013, Thông tư 39/2013 của Bộ GD&ĐT, các văn bản hướng dẫn về công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học của Bộ GD&ĐT, của Sở GD&ĐT Thái Bình

7.2.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra

+ Tiến hành điều tra thống kê để nắm được chất lượng công tác kiểm tra nội bộ trường học các trường THPT trên địa bàn thành phố Thái Bình Thống kê kết quả kiểm tra nội bộ trường học theo từng tiêu chí, chỉ số

+ Đối tượng điều tra, khảo sát là cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán một số nhà trường

+ Kết quả khảo sát, điều tra được phân tích, so sánh để tìm ra những thông tin cần thiết, những cơ sở thực tiễn phục vụ cho công tác nghiên cứu đề tài

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

+ Nghiên cứu, phân tích báo cáo kiểm tra nội bộ của các trường THPT ở thành phố Thái Bình

+ Nghiên cứu, phân tích quy trình thực hiện kiểm tra nội bộ của nhà trường + Nghiên cứu, phân tích kết quả kiểm tra nội bộ mà nhà trường đã đạt được thông qua các tiêu chí, chỉ số

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm Nghiên cứu, tiếp thu, sàng lọc các kinh nghiệm thực hiện công tác kiểm tra nội bộ của các đơn vị đã khảo sát Chỉ ra những điểm mạnh, tích cực để nhân rộng đồng thời từ những hạn chế trong công tác kiểm tra nội bộ của các đơn vị đã khảo sát để rút kinh nghiệm cho các đơn vị sau thực hiện

- Phương pháp chuyên gia

Hỏi ý kiến chuyên gia bằng các phiếu hỏi, gồm:

+ Các nhà quản lý, các cán bộ có nghiệp vụ về thanh tra giáo dục, đã được tập huấn về công tác kiểm tra nội bộ trường học

+ Các nhà khoa học, các chuyên gia về giáo dục học, về tâm lý học quản lý giáo dục và đào tạo…

Việc lấy ý kiến được thực hiện qua việc trao đổi trực tiếp, hoặc xin ý kiến bằng văn bản Phương pháp này được thực hiện ngay từ khâu xây dựng đề cương, góp ý bộ công cụ, góp ý vào nhận định đánh giá thực trạng hoặc vào các giải pháp đề xuất

7.2.3 Nhóm các phương pháp xử lý thông tin

- Sử dụng thống kê toán học để xử lý các kết quả nghiên cứu về định lượng

và định tính

- Sử dụng phần mềm tin học

- Sử dụng mô hình, sơ đồ, đồ thị…

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục; nội dung cơ bản của luận văn bao gồm:

Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường Trung học

phổ thông

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường Trung học

phổ thông thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ các trường Trung học phổ

thông thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Trong lịch sử phát triển của nhân loại nói chung, giáo dục giữ vai trò trọng yếu Giáo dục là hoạt động mang tính đặc thù và tất yếu của xã hội loài người, là điều kiện không thể thiếu được trong sự tồn tại và phát triển của mỗi cá nhân con người,

sự đi lên của xã hội loài người Ngay từ thời xa xưa để chống chọi với sự khắc nghiệt của thiên nhiên và để duy trì sự tồn tại của mình con người đã phải kết thành từng nhóm, cũng từ đây quá trình lao động đòi hỏi có sự tổ chức, điều khiển và phối hợp hành động tức là cần có sự quản lý Quản lý nhằm tạo ra sự chung sức hợp lực, một môi trường thuận lợi, một thuộc tính mới, đạt được mục tiêu của nhóm, của tập thể

Các Mác đã khẳng định: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung chừng nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ CSVC, khác với sự vận động của những khí quan độc lập của

nó Một người độc tấu vĩ cầm thì tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”[6]

Trong xã hội hiện đại ngày nay, giáo dục ngày càng giữ một vị trí quan trọng Loài người bước vào cuộc cách mạng của nền kinh tế tri thức bằng văn minh công nghệ, văn minh tin học Giáo dục trở thành con đường truyền tải hiệu quả nhất trong công cuộc đó Mỗi quốc gia đều nhận rõ tầm quan trọng của giáo dục đối với sự phát triển của xã hội Con người với trí tuệ của mình đã trở thành động lực phát triển kinh

tế - xã hội, là yếu tố làm gia tăng của cải xã hội, sự giàu sang và thịnh vượng của mỗi quốc gia

Ngay từ những ngày đầu thành lập và giữ vai trò lãnh đạo, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn quan tâm đến phát triển giáo dục Xuyên suốt những chặng đường thăng trầm của lịch sử, Đảng luôn coi trọng vai trò của giáo dục trong việc kiến thiết đất nước, khẳng định vị thế"Giáo dục là quốc sách hàng đầu" Nghị quyết Hội nghị lần

thứ 2 Ban chấp hành trung ương Đảng khoá VIII đã khẳng định: “Phải thực sự coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu”[10] toàn xã hội chăm lo đến sự nghiệp giáo dục

Giáo dục ngày nay được coi là nền tảng cho sự phát triển khoa học kỹ thuật, là cội nguồn

để dân giàu - nước mạnh - xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Nghị quyết Đại hội

Đảng lần thứ X nhấn mạnh: "Tạo được chuyển biến cơ bản về phát triển giáo dục và đào tạo Phấn đấu xây dựng nền giáo dục hiện đại, của dân, do dân và vì dân, đảm bảo công bằng về cơ hội học tập cho mọi người, tạo điều kiện để toàn xã hội học tập

và học tập suốt đời, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.[13]

Một trong những nhân tố góp phần làm cho giáo dục thực sự là quốc sách hàng đầu, trở thành động lực thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đó là hoạt động quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo Các nhà nghiên cứu giáo dục trong và ngoài nước đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận giáo dục, đặc biệt là về quản

lý giáo dục: tác giả Đặng Quốc Bảo với Một số khái niệm về quản lý giáo dục - đào tạo; tác giả Nguyễn Ngọc Quang với Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục; tác giả M.I.Cônđacốp – Cơ sở lý luận khoa học quản lý giáo dục… Các công trình

trên có thể xem là cẩm nang cho các nhà quản lý giáo dục các cấp trong lý luận cũng như thực tiễn quản lý giáo dục, quản lý nhà trường Trong lý luận giáo dục, đặc biệt

là về quản lý giáo dục, các nhà khoa học quản lý ở trong nước cũng như trên thế giới đều xác định thanh tra, kiểm tra là một trong các chức năng của quản lý (Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) Thuật ngữ thanh tra, kiểm tra và hoạt động thanh tra, kiểm tra ngày càng được các nhà khoa học nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện dần làm phong phú và sâu sắc bản chất của nó, xem đó là một chuyên ngành cần được tiếp tục nghiên cứu làm sáng rõ cả về mặt lý luận cũng như về mặt thực tiễn

Trong công tác quản lí nhà nước về giáo dục và đào tạo Thanh tra giáo dục là một khâu quan trọng giúp các cơ quan quản lí thực hiện đúng vai trò của mình, đồng thời kiểm tra việc chấp hành của các cơ quan trong thẩm quyền quản lý nhằm tìm ra những biện pháp chỉ đạo và quản lí tốt nhất Ngành giáo dục và đào tạo đã coi đổi mới công tác quản lí là yêu cầu trước tiên của đổi mới giáo dục, trong đó thanh tra giáo dục là một khâu hết sức quan trọng Để nâng cao hiệu lực và hiệu quả của công tác quản lý giáo dục, qua kinh nghiệm của các nước có nền giáo dục phát triển, phải xây dựng tổ chức thanh tra giáo dục(TTrGD) vững mạnh và nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra, coi thanh tra là hoạt động thiết yếu của quản lý nhà nước

Đề cập đến hoạt động thanh tra, kiểm tra và vai trò ý nghĩa của nó, đương thời các nhà tiền bối của chủ nghĩa Mác -Lê nin đã đánh giá nó như là một công cụ hết sức quan trọng, một chức năng không thể thiếu của cơ quan quản lý nhà nước, quản

lý xã hội Về tầm quan trọng của chức năng kiểm tra Lênin viết: “Chúng ta phải tổ

chức kiểm tra nghiêm ngặt công tác của chúng ta phải kiểm tra thực sự đúng đắn trên quan điểm nền kinh tế quốc dân mà kiểm tra; Phải kiểm tra lại chủ trương của chúng ta đã công bố từng giờ, từng phút, từng giây Ban thanh tra công nông không chỉ có nhiệm vụ, thậm chí không phải nhiệm vụ tóm bắt và vạch mặt mà phải cải tổ

Bộ dân uỷ thanh tra công nông để tăng cường sự kiểm tra từ phía quần chúng nhằm tiêu diệt thứ cỏ dại của chủ nghĩa quan liêu” [38] Ở Việt Nam, ngay từ những ngày đầu xây dựng nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa non trẻ, Đảng, Bác Hồ, Nhà nước ta,

đã xác định vị trí quan trọng của công tác thanh, kiểm tra, kiểm tra nội bộ Ngày 08/9/1945, Chính phủ lâm thời Việt Nam dân chủ cộng hòa đã ra Sắc lệnh số 16/SL thành lập cơ quan Thanh tra học vụ để “Kiểm soát việc học theo đúng chương trình giáo dục của Chính phủ” Ngày 23/11/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 64/SL thành lập Ban Thanh tra đặc biệt của Chính phủ, có nhiệm vụ là giám sát tất cả các công việc và các nhân viên của Ủy ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ

Để phù hợp với thực tiễn đổi mới đất nước, ngày 01/4/1990 Hội đồng nhà nước (HĐNN) nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Pháp lệnh thanh tra, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng về tổ chức và hoạt động của TTrGD, từ đó TTrGD được tiếp tục củng cố, là bộ phận cấu thành của hệ thống tổ chức Thanh tra nhà nước (TTrNN), được tổ chức ở cấp Bộ và cấp Tỉnh

Thi hành Pháp lệnh thanh tra của Hội đồng nhà nước, ngày 28/9/1992, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành Nghị định số 358/HĐBT về tổ chức

và hoạt động của Thanh tra giáo dục Bộ GD&ĐT đã ban hành Quyết định số 478/QĐ ngày 11/3/1993 về tổ chức và hoạt động của hệ thống thanh tra giáo dục và đào tạo, các vấn đề về chức năng, nhiệm vụ, bộ máy tổ chức và phương thức hoạt động của TTrGD được quy định cụ thể thêm một bước Nhờ đó, hoạt động TTrGD được đẩy mạnh, ngày càng phát huy vai trò tích cực, góp phần chấn chỉnh các mặt công tác quản lý sự nghiệp giáo dục Luật giáo dục năm 1998 (hiệu lực thi hành từ ngày 01/6/1999) và Luật giáo dục năm 2005 (hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2006) tại Chương VII “Quản lý Nhà nước về giáo dục” gồm có bốn mục đã dành mục 4

“Thanh tra giáo dục” quy định cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm, tổ chức

và hoạt động của TTrGD phù hợp với Luật Thanh tra năm 2004, đánh dấu một bước trưởng thành mới về công tác lập pháp của Nhà nước ta, là dấu mốc quan trọng trong

sự nghiệp đổi mới quản lý giáo dục

Về công tác thanh tra, kiểm tra trong giáo dục, các nhà khoa học giáo dục trong và ngoài nước đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận giáo dục, đặc biệt

là về quản lý giáo dục(QLGD): tác giả Nguyễn Ngọc Quang “Những khái niệm cơ bản về QLGD”, tác giả Đặng Quốc Bảo “Một số khái niệm về QLGD-ĐT", tác giả M.I Kôndacôp “Cơ sở lý luận khoa học QLGD”, tác giả Trần Kiểm “Khoa học QLGD - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”… Các công trình nghiên cứu trên cung

cấp cơ sở lý luận để vận dụng vào thực tiễn công tác QLGD, quản lý các nhà trường

Về quản lý nhà trường, các tác giả: Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sỹ Hồ, Đặng Quốc Bảo đã nêu lên những nguyên tắc chung của việc quản lý hoạt động dạy - học,

từ đó chỉ rõ một số biện pháp quản lý nhà trường Tác giả Nguyễn Ngọc Quang trong

"Những khái niệm cơ bản về lý luận, quản lý giáo dục" cho rằng: " Quá trình quản lý diễn ra qua năm giai đoạn: chuẩn bị kế hoạch hoá; kế hoạch hoá; tổ chức; chỉ đạo

và kiểm tra, trong đó, giai đoạn 5 - kiểm tra, là giai đoạn cuối cùng, kết thúc một chu trình quản lý Kiểm tra giúp cho việc chuẩn bị tích cực cho kỳ kế hoạch tiếp theo Kiểm tra tốt, đánh giá được sâu sắc và chuẩn bị trạng thái cuối cùng của hệ (nhà trường) thì đến kỳ kế hoạch (năm học) tiếp theo việc soạn thảo kế hoạch năm học mới

sẽ thuận lợi, kế thừa được các mặt mạnh để tiếp tục phát huy, phát hiện được lệch lạc

để uốn nắn, loại trừ" [31, tr.72] Trên cơ sở đó, tác giả kết luận: "như vậy, theo lý

thuyết xibecnêtic, kiểm tra giữ vai trò liên hệ nghịch trong quá trình quản lý Nó giúp cho chủ thể quản lý điều khiển một cách tối ưu hệ quản lý Không có kiểm tra, không

Gần đây, một số bài viết đăng trên Tạp chí thông tin QLGD, các bài giảng trong các lớp bồi dưỡng TTrGD tại Học viện quản lý giáo dục, các báo cáo thu hoạch

về công tác TTrGD của các lớp tập huấn, bồi dưỡng cán bộ thanh tra chuyên ngành nhiều tác giả cũng quan tâm đến một số vấn đề về công tác TTrGD, nhưng chủ yếu đề cập đến các nội dung chung xung quanh hoạt động thanh tra, đánh giá một nhà trường, một giáo viên, quy trình tiến hành một cuộc thanh tra, kiểm tra, giải quyết

khiếu nại, tố cáo chưa có nhiều nội dung chỉ đạo, hướng dẫn nội dung, quy trình, cách thức tổ chức hoạt động kiểm tra nội bộ của các cơ sở giáo dục vì vậy việc tổ chức tập huấn, triển khai công tác kiểm tra nội bộ tới các nhà trường gặp không ít khó khăn

Kế thừa những nghiên cứu lý luận này, đã có những công trình nghiên cứu của một số học viên về chức năng kiểm tra và quản lý hoạt động kiểm tra trong quản lý giáo dục Song những nghiên cứu này hoặc dừng ở nghiên cứu khái quát hoặc nghiên cứu về hoạt động kiểm tra nội bộ ở một trường cụ thể Tính đến nay đã có một số đồng nghiệp có đề tài nghiên cứu về công tác kiểm tra nội bộ trường học như: Nguyễn Ngọc Huynh với đề tài "Một số giải pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động kiểm tra nội bộ trường Trung học phổ thông ở huyện Quan Sơn Thanh Hóa"; Lại Thị Thanh Huyền với đề tài "Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường Tiểu học thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc"; các tác giả đã đề cập đến một số vấn đề chung về công tác thanh tra giáo dục, kiểm tra nội bộ trường học và các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ Bên cạnh những công trình nghiên cứu ở cấp Tiểu học, Trung học cơ sở, cần có công trình nghiên cứu đề cập một cách cụ thể, sâu sắc về quản lý công tác thanh tra chuyên môn

ở các trường Trung học phổ thông (THPT) của Sở GD-ĐT, Kiểm tra nội bộ ở các trường THPT của Sở GD&ĐT Vì thế vấn đề này rất cần được tiếp tục nghiên cứu làm sáng rõ Những tài liệu nghiên cứu về công tác thanh tra, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục của các nhà nghiên cứu lý luận giáo dục như đã dẫn ở trên là những tư liệu quý, thiết thực giúp chúng tôi tham khảo trong quá trình thực hiện đề tài: nghiên cứu

lý luận, khảo sát thực trạng công tác quản lý hoạt động KTNB trường THPT trên địa bàn thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động KTNB trường THPT nhằm góp phần thực hiện tốt những mục tiêu giáo dục trong giai đoạn mới

1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài luận văn

1.2.1 Kiểm tra

Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của quản lý Đó là công việc

- hoạt động nghiệp vụ mà người quản lý ở bất kỳ cấp nào cũng phải thực hiện để biết rõ những kế hoạch, mục tiêu đề ra trên thực tế đã đạt được đến đâu và như thế nào Từ đó đề ra những biện pháp động viên, giúp đỡ, uốn nắn và điều chỉnh nhằm thúc đẩy các cá nhân và tổ chức phát triển Kiểm tra là quá trình xem xét thực tiễn, đánh giá thực trạng, khuyến khích cái tốt, phát hiện những lệch lạc và điều chỉnh

nhằm đạt tới những mục tiêu đã đặt ra và góp phần đưa toàn bộ hệ thống quản lý tới một trình độ cao hơn

Từ định nghĩa trên cho thấy quá trình kiểm tra có 4 bước cơ bản sau:

Sơ đồ 1.1: Các bước cơ bản của quá trình kiểm tra trong quản lý

- Xác lập chuẩn kiểm tra và phương pháp đo lường

- Tổ chức việc đo lường

- So sánh sự phù hợp của thành tích với chuẩn mực đề ra

- Ra quyết định điều chỉnh

Cả bốn bước cơ bản trên có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, không thể tách rời, bởi nếu thiếu một trong các bước đó thì quy trình kiểm tra coi như không hoàn chỉnh, không phát huy tác dụng vốn có và cần phải có

Căn cứ vào nội dung chuyên đề khi tiến hành kiểm tra có thể xác định các loại kiểm tra theo các nguồn khác nhau như:

Kiểm tra của cấp trên và bên ngoài hệ thống: Đó là kiểm tra được người lãnh

đạo cấp trên và từ bên ngoài cơ sở giáo dục thực hiện đối với cơ sở giáo dục Trong giáo dục hình thức kiểm tra này thường được Bộ giáo dục, Sở giáo dục, Phòng giáo dục thực hiện Hình thức kiểm tra của cấp trên đối với đơn vị cấp dưới trực thuộc có tính hành chính pháp chế cao Kết luận của hình thức kiểm tra này thể hiện rõ sự đánh giá của cơ quan quản lý nhà nước đối với đơn vị Tuy nhiên, kiểm tra của cấp trên trực tiếp trong cùng một hệ thống thường nhằm chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ cụ thể có tính chất giám sát, phát hiện những ưu điểm và những tồn tại để có quyết định điều chỉnh cho phù hợp

Kiểm tra của các tổ chức chính trị xã hội: Theo Hiến pháp nước cộng hòa xã

hội chủ nghĩa Việt Nam, các tổ chức xã hội có chức năng, nhiệm vụ giám sát việc

Đo lường thành tích

Xử lý nếu

có

Phát huy thành tích

Uốn nắn sai lệch

So sánh thành tích

có phù hợp chuẩn?

Xác lập

chuẩn KT

thực hiện chủ trương, chính sách của các cơ quan quản lý nhà nước, việc thực hiện các quyết định đối với thủ trưởng và các bộ phận giúp việc trong đơn vị

Tự kiểm tra: Là quá trình tự xem xét, tự đánh giá, tự điều chỉnh của từng cá

nhân trong chính tổ chức đó

Kiểm tra của thủ trưởng: Là kiểm tra của chủ thể quản lý theo chức năng,

nhiệm vụ để đánh giá việc triển khai, thực hiện các nhiệm vụ của cơ sở hoặc đánh giá cán bộ trong đơn vị Kiểm tra của Hiệu trưởng trường THPT được gọi là kiểm tra nội

bộ trường học mang tính chất hành chính pháp chế nhà nước Tính chất này chỉ được thể hiện trong phạm vi hẹp của một đơn vị cụ thể Những kết luận của Hiệu trưởng trong kiểm tra đối với các giáo viên được sử dụng làm căn cứ tham khảo trong các đợt thanh tra, kiểm tra của cấp trên

Một trong những mục đích quan trọng của công tác quản lý là biến quá trình

thanh, kiểm tra thành hoạt động tự kiểm tra nội bộ, tự kiểm tra của từng cá nhân trong

tổ chức Nói khác đi là tạo ra sự chủ động, tích cực trong việc tự kiểm tra ngay từ trong nội bộ mỗi nhà trường Mỗi đơn vị nếu kết hợp tốt các hình thức kiểm tra khác nhau sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực sự trong công tác quản lý của mình

1.2.2 Thanh tra

- Thanh tra: Điều 3 Chương 1 của Luật thanh tra năm 2010 do Quốc hội nước

cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành đã giải thích rõ "Thanh tra nhà nước

là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên ngành" [33, tr.32]

Thanh tra hành chính là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm

quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao

Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có thẩm

quyền theo ngành, lĩnh vực đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật chuyên ngành, quy định về chuyên môn - kỹ thuật, quy tắc quản lý thuộc ngành, lĩnh vực đó

1.2.3 Thanh tra giáo dục, Kiểm tra nội bộ trường học

1.2.3.1 Thanh tra giáo dục

Là thanh tra chuyên ngành về giáo dục, thực hiện quyền thanh tra trong phạm

vi quản lý nhà nước về giáo dục nhằm bảo đảm việc thi hành pháp luật, phát huy

nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lý vi phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền

và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong lĩnh vực giáo dục Thanh tra giáo dục thực hiện nhiệm vụ:

- Thanh tra việc thực hiện chính sách và pháp luật về giáo dục

- Thanh tra việc thực hiện mục tiêu, kế hoạch, chương trình, nội dung, phương pháp giáo dục; quy chế chuyên môn, quy chế thi cử, cấp văn bằng, chứng chỉ; việc thực hiện các quy định về điều kiện cần thiết bảo đảm chất lượng giáo dục ở các cơ

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

Các cơ quan thanh tra giáo dục gồm:

- Thanh tra Bộ giáo dục và đào tạo

- Thanh tra Sở giáo dục và đào tạo

Hoạt động thanh tra giáo dục ở cấp huyện, thành phố do Trưởng phòng giáo dục và đào tạo trực tiếp phụ trách và theo sự chỉ đạo nghiệp vụ của Thanh tra Sở giáo dục và đào tạo Hoạt động thanh tra giáo dục được thực hiện theo quy định của Luật thanh tra

1.2.3.2 Kiểm tra nội bộ trường học

Khái niệm KTNB được thể hiện rõ ở khoản 1, điều 22, chương VI: “Công tác kiểm tra nội bộ trong các trường học và các đơn vị trong ngành” trong bản “Quy chế

về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Giáo dục và Đào tạo” (Quyết định số 478/QĐ

ngày 11 tháng 3 năm 1993): "Hiệu trưởng các trường, Thủ trưởng các cơ sở giáo dục, đào tạo trong ngành có trách nhiệm sử dụng bộ máy quản lý và các cán bộ trong đơn vị để kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ kế hoạch của cá nhân và các bộ phận thuộc quyền xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo về các vấn

đề thuộc trách nhiệm quản lý của mình Các hoạt động kiểm tra được thực hiện

thường xuyên, công khai, dân chủ; kết quả kiểm tra được ghi nhận bằng văn bản và được lưu trữ Hiệu trưởng hay thủ trưởng phải chịu trách nhiệm về các kết luận kiểm tra này"[35, tr.26]

Trong giáo trình về Kiểm tra nội bộ của Học viện quản lý giáo dục định nghĩa: Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động xem xét và đánh giá các hoạt động giáo dục, điều kiện dạy – học, giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường nhằm mục đích phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung, phát triển nhà trường, phát triển người giáo viên

và học sinh nói riêng Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động nghiệp vụ quản lý của người hiệu trưởng nhằm điều tra, theo dõi, xem xét, kiểm soát, phát hiện, kiểm nghiệm diễn biến và kết quả các hoạt động giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường

và đánh giá kết quả các hoạt động giáo dục có phù hợp với các mục tiêu, kế hoạch, chuẩn mực, quy chế đã đề ra hay không Qua đó kịp thời động viên mặt tốt, điều chỉnh, uốn nắn những mặt chưa đạt chuẩn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo trong nhà trường Việc kiểm tra công việc, hoạt động và các mối quan hệ của mọi thành viên trong nhà trường là trách nhiệm và quyền hạn của Hiệu trưởng Trong phạm vi quyền hạn của mình, Hiệu trưởng có thể huy động các lực lượng giáo dục như: Phó Hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên môn và các cán bộ, giáo viên khác giúp mình kiểm tra với tư cách là người được uỷ quyền hoặc trợ lý nhưng hiệu trưởng vẫn nắm quyền quyết định về những vấn đề quan trọng nhất của kiểm tra, là người đưa ra

kết luận cuối cùng và người chịu trách nhiệm về những kết luận đó

KTNB trường học về thực chất là kiểm tra tác nghiệp, là hoạt động tự kiểm tra của trường bao gồm hai hoạt động:

- Thứ nhất, hiệu trưởng tiến hành kiểm tra tất cả các thành tố cấu thành hệ thống nhà trường, đặc biệt kiểm tra công việc, hoạt động, mối quan hệ của mọi thành viên và hệ điều kiện phục vụ hoạt động giáo dục trong nhà trường

- Thứ hai, việc tự kiểm tra của các bộ phận, cá nhân trong trường và tự kiểm tra công tác quản lý của hiệu trưởng

Như vậy Hiệu trưởng giỏi không những là người biết xây dựng kế hoạch và tiến hành kiểm tra thường xuyên mà còn phải biết biến quá trình kiểm tra thành quá trình tự kiểm tra của các bộ phận và mọi thành viên trong nhà trường mà mình quản

lý Người Hiệu trưởng có kinh nghiệm sẽ biết kiểm tra đúng người, đúng việc, đúng

chỗ Xác định rõ đối tượng nào, bộ phận nào thì kiểm tra thường xuyên; đối tượng nào, bộ phận nào thì kiểm tra ít hơn và thậm chí có người, bộ phận không cần kiểm tra, vì bản thân họ luôn hoàn thành nhiệm vụ một cách tự giác mà không cần có sự thúc đẩy nào cả Đồng thời Hiệu trưởng cũng phải xác định rõ nên kiểm tra vào lúc nào: nếu sớm quá thì không có đủ thời gian cần thiết để chuẩn bị, để thực hiện đáp ứng yêu cầu kiểm tra nhưng nếu tiến hành kiểm tra quá muộn sẽ tiềm ẩn nguy cơ xảy

ra sai sót, lúc đó rất khó khắc phục sửa chữa và làm lại thậm chí để xảy ra những hậu quả khó lường

1.2.3.3 Phân biệt thanh tra giáo dục với kiểm tra nội bộ trường học

Tiêu chí Thanh tra giáo dục Kiểm tra nội bộ trường học Tính chất - Mang tính hành chính, pháp chế

nhà nước

- Kiểm tra của cấp trên với cấp dưới

- Kết luận mang tính pháp lý cao

- Là tổ chức quản lý trong nội bộ

- Là chức năng tất yếu của quá trình quản lý

Đối

tượng

Các cơ quan tổ chức, cá nhân cấp

dưới với những công việc hoạt động

- Tuân theo Pháp luật, theo quy

chế không được can thiệp trái luật

- Các kết luận mang tính hiệu lực

pháp lý Nhà nước buộc đối tượng

phải chấp hành

- Có quyền đề nghị khen thưởng, kỷ

luật, đình chỉ hoạt động khi cần thiết

- Các kết luận nhằm : +Uốn nắn và giúp đỡ nội bộ; + Đánh giá và phục vụ cho khen thưởng trách phạt

1.2.4 Quản lý

Có rất nhiều định nghĩa và cách diễn đạt khác nhau về quản lý: Trần Kiểm

trong cuốn "Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục" đã viết “Quản lý là nghệ thuật hoàn thành công việc thông qua người khác”[22]; “Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra công tác của các thành viên trong tổ chức và

sử dụng mọi nguồn lực sẵn có của tổ chức để đạt những mục tiêu của tổ chức” [22]

Harold Koontz, trong tác phẩm "Những vấn đề cốt yếu của quản lý", "Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó bảo đảm phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm Mục tiêu của của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất"[18, tr.6]

Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do nhà xuất bản Giáo dục xuất bản

năm 1994 có ghi: “Quản lý là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định, là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những điều kiện nhất định” [40]

Theo tiến sĩ Trần Quốc Thành: “Quản lý là quá trình tác động có ý thức của chủ thể vào một bộ máy (đối tượng quản lý) bằng cách vạch ra mục tiêu cho bộ máy, tìm kiếm các biện pháp tác động để bộ máy đạt tới mục tiêu đã xác định”[36]

Quản lý bao gồm các yếu tố như: phải có chủ thể quản lý, có vai trò đề ra mục tiêu, tạo ra tác động đến đối tượng quản lý và khách thể quản lý (đối tượng quản lý),

là những bộ phận tiếp nhận tác động quản lý Bên cạnh đó phải xác định được mục tiêu quản lý và trên cơ sở đó, chủ thể quản lý tạo ra các tác động tới đối tượng quản lý bằng một quy trình cụ thể để đạt mục tiêu Chủ thể quản lý tạo ra các tác động lên đối tượng quản lý; còn đối tượng quản lý tự vận động để tạo ra các giá trị vật chất, tinh thần có giá trị sử dụng để đáp ứng với mục tiêu của quản lý Nói cách khác, quản lý là một quá trình cùng làm việc giữa nhà quản lý với người bị quản lý thông qua hoạt động của cá nhân, của nhóm huy động các nguồn lực khác để đạt mục tiêu của nhóm

Mỗi khái niệm nêu trên đều có một cách tiếp cận và trình bày khác nhau về vấn đề quản lý nhưng có thể khái quát: Quản lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt được mục tiêu đề ra Hay nói một cách khác: Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng việc thực hiện các chức năng quản lý, lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

Công cụ QL

Chủ thể

quản lý Khách thể quản lý

Mục tiêu quản lý

PP quản lý

Sơ đồ 1.2: Hoạt động quản lý các thành tố

1.3 Cơ sở lý luận về kiểm tra nội bộ trường Trung học phổ thông

1.3.1 Trường THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.3.1.1 Vị trí của trường Trung học phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân

- Theo cách tiếp cận hệ thống thì giáo dục THPT là một trong ba loại hình giáo dục phổ thông ở nước ta hiện nay (Điểm b khoản 2 Điều 4 luật giáo dục 2005)

đó là: Giáo dục Tiểu học được thực hiện trong năm năm học, từ lớp một đến lớp năm, Giáo dục trung học cơ sở được thực hiện trong bốn năm học từ lớp sáu đến lớp chín; Giáo dục THPT là bậc học cuối cùng trong hệ thống giáo dục phổ thông theo quy

định tại điểm c khoản 1 Điều 26 luật giáo dục 2005 "Giáo dục trung học phổ thông được thực hiện trong ba năm học, từ lớp mười đến lớp mười hai Học sinh vào học lớp mười phải có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, có tuổi là mười lăm tuổi".[34]

- Theo cách tiếp cận về mục tiêu tại Khoản 1 Điều 27 Luật giáo dục năm 2005

thì mục tiêu giáo dục THPT là "Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn

bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc"[34] Như vậy giáo dục cấp THPT có ý nghĩa rất quan trọng -

Giáo dục THPT là bước chuẩn bị có tính quyết định cho học sinh trước khi chuyển sang đào tạo ở trình độ Cao đẳng và Đại học, bậc học này có ý nghĩa quan trọng đối với các em học sinh là yếu tố quyết định sự thành bại của học sinh trong tương lai

1.3.1.2 Mục tiêu của trường THPT

Ngoài mục tiêu như đã nêu ở trên thì tại Khoản 4 Điều 27 Luật giáo dục năm

2005 còn nhấn mạnh : "Giáo dục trung học phổ thông nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông

và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động."[34, tr.4] Như vậy giáo dục

THPT bên cạnh việc giúp tất cả học sinh hoàn thiện học vấn phổ thông, những hiểu biết căn bản về khoa học, về kiến thức các môn học như Toán, Vật Lý, Hóa học, Ngữ Văn, Lịch Sử, Địa lý …còn định hướng cho các em trong việc lựa chọn nghề và học tập đào tạo ở bậc học cao hơn

Ngoài ra, mục tiêu của trường THPT còn là sự chăm lo tới từng học sinh nhằm phát hiện và phát huy mọi năng lực đặc biệt của mỗi học sinh, giúp các em định hướng, khám phá và có cơ hội phát triển tối đa năng lực của bản thân Rèn luyện và bồi dưỡng cho học sinh kĩ năng giải những tình huống có vấn đề nảy sinh trong học tập, trong cuộc sống từ đó hoàn thiện nhân cách người học và không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục

1.3.1.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường THPT

Điều 3 chương 1 của Điều lệ trường Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học quy định rõ nhiệm vụ và quyền hạn của trường Trung học bao gồm:

"- Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạt động giáo dục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục

- Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật

- Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh; vận động học sinh đến trường; quản lý học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công

- Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục

- Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sơ vật chất, trang thiết bị theo quy định của Nhà nước

- Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội

- Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục

- Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật."[3]

1.3.2 Hoạt động kiểm tra nội bộ trường THPT

1.3.2.1 Cơ sở pháp lý của kiểm tra nội bộ trường học

Hoạt động kiểm tra nội bộ trường học hiện nay được dựa trên những cơ sở pháp lý căn bản như:

- Luật giáo dục năm 2005 sửa đổi bổ sung năm 2009

- Luật Thanh tra năm 2010 của Quốc hội

- Nghị định số 75/2006/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 31/2011/NĐ-CP; Nghị định số 07/2013/NĐ-CP của chính phủ hướng dẫn thi hành luật giáo dục

- Nghị định 42/2013 của chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục

- Thông tư số 30 /2009 /TT-BGDĐT ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông

- Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3 /2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo về việc ban hành Điều lệ Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học

- Thông tư 39/2013 của Bộ giáo dục và đào tạo hướng dẫn thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục

- Điều lệ Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông

có nhiều cấp học ban hành kèm theo Thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT

- Chỉ thị năm học (hàng năm) của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo, Chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ năm học của Sở Giáo dục và đào tạo

- Mục tiêu, kế hoạch giáo dục của nhà trường

- Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của nhà trường

1.3.2.2 Về đối tượng kiểm tra

Đối tượng kiểm tra nội bộ trường học là tất cả các thành tố cấu thành hệ thống

sư phạm nhà trường, sự tương tác giữa chúng tạo ra một phương thức hoạt động đồng

bộ và thống nhất nhằm thực hiện tốt mục tiêu, kế hoạch đào tạo và tạo ra kết quả đào tạo mong muốn Song đối tượng chủ yếu của kiểm tra nội bộ trường học là: giáo viên, học sinh, cơ sở vật chất - kỹ thuật, tài chính, kết quả dạy học và giáo dục

1.3.2.3 Vị trí, vai trò của kiểm tra nội bộ trường học

Kiểm tra nội bộ trường học là chức năng quản lý cơ bản, là khâu đặc biệt quan trọng trong chu trình quản lý đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp Hiệu trưởng hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản

lý nhà trường Kiểm tra nội bộ trường học là một công cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu lực quản lý trường học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo trong

nhà trường Lãnh đạo mà không có kiểm tra thì coi như không có lãnh đạo

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: "Nếu tổ chức việc kiểm tra được chu đáo, thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười, gấp trăm lần Kiểm tra chẳng những giúp nhà quản lý thu thập thông tin về hoạt động của đối tượng quản lý mà còn giúp nhà quản lý nhận rõ kế hoạch, việc chỉ đạo, điều hành của mình có khoa học, khả thi không, từ đó có các biện pháp điều chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý" [dẫn theo 22, tr.276] Thực tế cho thấy, nếu kiểm tra đánh

giá chính xác, chân thực sẽ giúp Hiệu trưởng có thông tin chính xác về thực trạng của đơn vị mình cũng như xác định các mức độ, giá trị, các yếu tố ảnh hưởng, từ đó tìm

ra nguyên nhân và đề ra các giải pháp điều chỉnh, uốn nắn có hiệu quả Như vậy, kiểm tra vừa là tiền đề, vừa là điều kiện để đảm bảo thực hiện các mục tiêu Kiểm tra còn có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ và giúp đỡ các đối tượng được kiểm tra làm việc tốt hơn, có hiệu quả hơn

Kiểm tra nội bộ trường học thực hiện việc xem xét và đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các thành viên, bộ phận trong nhà trường, phân tích nguyên nhân của các ưu, nhược điểm đồng thời đề xuất các biện pháp, phát huy ưu điểm, khắc phục những hạn chế, thiếu sót Do đó giúp cho việc động viên, khen thưởng chính xác các cá nhân, đơn vị; khuyến khích cái tốt, truyền bá kinh nghiệm tiên tiến đồng thời phát hiện ra những lệch lạc, sai sót để uốn nắn, điều chỉnh kịp thời Có thể nói, kiểm tra nội bộ là một trong các yếu tố tạo nên chất lượng giáo dục đào tạo trong nhà trường

1.3.2.4 Chức năng của kiểm tra nội bộ trường THPT:

- Tạo lập kênh thông tin phản hồi vững chắc, cung cấp thông tin đã được xử lý chính xác để giúp Hiệu trưởng hoạt động quản lý có hiệu quả

- Kiểm soát, phát hiện và phòng ngừa

- Động viên, phê phán, uốn nắn, điều chỉnh, giúp đỡ

- Đánh giá và xử lý nếu cần thiết

1.3.2.5 Mục đích của kiểm tra nội bộ trường THPT

Kiểm tra nhằm mục đích xác nhận thực tiễn, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa ngăn chặn sai phạm, giúp đỡ đối tượng hoàn thành tốt nhiệm vụ, đồng thời giúp cho nhà quản lý điều khiển và điều chỉnh hoạt động quản lý đúng hướng đích Kiểm tra giúp cho nhà trường nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo

1.3.2.6 Nhiệm vụ của kiểm tra nội bộ trường học

Hoạt động kiểm tra nội bộ có 4 nhiệm vụ cơ bản: Kiểm tra, đánh giá, tư vấn và thúc đẩy

- Kiểm tra: Xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của đối tượng kiểm tra so với quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn của các cấp quản lý Yêu cầu của kiểm tra là phải tỉ mỉ, rõ ràng, chỉ rõ những việc làm được, chưa làm được của đối tượng kiểm tra Còn đối với người được kiểm tra thì cảm thông, hợp tác, chấp nhận việc làm của ban kiểm tra

- Đánh giá: Xác định mức độ đạt được trong việc thực hiện các nhiệm vụ theo quy định, phù hợp với bối cảnh và đối tượng để xếp loại đối tượng kiểm tra Yêu cầu của đánh giá là đảm bảo tính khách quan, chính xác, công bằng đồng thời định hướng, khuyến khích, tạo cơ sở cho sự tiến bộ của đối tượng kiểm tra

- Tư vấn: Là trên cơ sở thực tiễn kiểm tra, nhà quản lý nêu được những nhận xét, gợi ý giúp cho đối tượng kiểm tra thực hiện ngày càng tốt hơn nhiệm vụ của mình Yêu cầu đặt ra đối với tư vấn là các ý kiến tư vấn phải sát thực, khả thi giúp cho đối tượng kiểm tra nâng cao chất lượng công việc của mình

- Thúc đẩy: Là hoạt động phát hiện, kích thích, phổ biến các kinh nghiệm tốt, những định hướng mới và kiến nghị với các cấp quản lý nhằm hoàn thiện tốt hơn hoạt động của đối tượng kiểm tra, góp phần phát triển hệ thống giáo dục quốc dân Yêu cầu của thúc đẩy là người kiểm tra phải phát hiện, lựa chọn được kinh nghiệm tốt, những hướng mới tích cực, phù hợp với thực tiễn (của đối tượng kiểm tra, của người khác, của mình…) và phổ biến được kinh nghiệm đó

1.3.2.7 Những nội dung cơ bản của kiểm tra nội bộ trường học

Hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường rất phong phú, phức tạp và nhiều mặt hoạt động Hiệu trưởng có trách nhiệm kiểm tra toàn bộ công việc, các hoạt động, mối quan hệ, kết quả của toàn bộ quá trình dạy học - giáo dục và những điều kiện phương tiện bảo đảm hoạt động Để xác định nội dung của kiểm tra nội bộ trường học cần căn cứ vào đối tượng của kiểm tra trong nhà trường và các căn cứ

pháp lý của hoạt động kiểm tra Trên thực tế, kiểm tra nội bộ trường học cần tập trung vào các nội dung chính sau đây, các nội dung này không tách rời mà liên quan chặt chẽ với nhau:

- Kiểm tra việc xây dựng đội ngũ

- Kiểm tra hoạt động và chất lượng giáo dục đào tạo

+ Hoạt động và chất lượng giáo dục đạo đức học sinh + Kiểm tra hoạt động của các tổ, nhóm chuyên môn + Kiểm tra giáo viên

+Kiểm tra việc xây dựng, sử dụng và bảo quản CSVC – TBDH +Công tác kiểm tra tài chính nhà trường

- Công tác tự kiểm tra của Hiệu trưởng

+ Công tác kế hoạch (kế hoạch hoá) + Công tác tổ chức - nhân sự

+Công tác chỉ đạo

+ Công tác kiểm tra

+ Ngoài ra Hiệu trưởng còn cần tự kiểm tra, đánh giá về lề lối làm việc, phong cách tổ chức và quản lý của chính mình

1.4 Quản lý hoạt động KTNB trong trường Trung học phổ thông

Thực chất là hệ thống các tác động có tính hướng đích do chủ thể quản lý (Hiệu trưởng nhà trường) thực hiện hướng đến hoạt động KTNB làm cho hoạt động này vận hành, phát triển và đạt được mục tiêu dự kiến, góp phần nâng cao nền nếp, chất lượng giáo dục trong nhà trường

1.4.1 Tầm quan trọng của Quản lý hoạt động KTNB trường THPT

Nghi quyết 29/NQ-TƯ về “Đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” với mục tiêu tổng quát “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả”[8] Mục tiêu cụ thể đối với giáo dục THPT là ‘‘Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân,

phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời Hoàn thành việc xây dựng chương trình giáo dục phổ thông giai đoạn sau năm 2015 Bảo đảm cho học sinh

có trình độ trung học cơ sở (hết lớp 9) có tri thức phổ thông nền tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau trung học cơ sở; trung học phổ thông phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng Nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục, thực hiện giáo dục bắt buộc 9 năm từ sau năm 2020’’[8]

Để thực hiện được mục tiêu giáo dục, cần phải có sự đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ quản lý giáo dục, trong đó đặc biệt chú trọng đến đổi mới quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Sự kiểm tra việc thực hiện được đặt ra một cách đúng đắn là ngọn đèn pha giúp cho làm sáng

tỏ tinh thần hoạt động bộ máy trong bất kỳ thời gian nào, chín phần mười những chỗ hỏng, chỗ hở đều do thiếu sự kiểm tra Thanh tra và kiểm tra thường xuyên đúng đắn, chắc chắn những chỗ hổng, chỗ hở đều có thể ngăn ngừa được

Chức năng kiểm tra là chức năng cuối cùng của một quá trình quản lý, nó có vai trò giúp cho chủ thể quản lý biết được mọi người thực hiện các nhiệm vụ ở mức tốt, vừa, xấu như thế nào, đồng thời cũng biết được những quyết định quản lý ban hành có phù hợp với thực tế hay không, trên cơ sở đó điều chỉnh các hoạt động, giúp

đỡ hay thúc đẩy các cá nhân, tập thể đạt được các mục tiêu đã đề ra Như vậy, chức năng kiểm tra thể hiện rõ vai trò cung cấp thông tin và trợ giúp các cá nhân và đơn vị hoàn thành nhiệm vụ theo mục tiêu kế hoạch đã xác định Với vai trò đặc biệt như vậy, chức năng kiểm tra không chỉ đơn thuần là chức năng cuối cùng trong một quá trình quản lý mà còn là tiền đề cho một quá trình quản lý mới tiếp theo Chức năng kiểm tra là một trong những chức năng hết sức quan trọng của quá trình Quản lý, có nhiều vai trò trong việc giúp hoàn thành các nhiệm vụ của các đối tượng quản lý

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động KTNB trường THPT

- Lập kế hoạch KTNB

Lập kế hoạch là nhiệm vụ hàng đầu của các nhà quản lý, là quá trình ấn định những mục tiêu và xác định biện pháp tốt nhất để thực hiện những mục tiêu đó Nó liên hệ giữa những phương tiện với những mục đích Quản lý công tác lập kế hoạch

kiểm tra nội bộ trường học là quá trình Hiệu trưởng phải triển khai ngay từ đầu các năm học thông qua các bộ phận giúp việc trong nhà trường để chỉ đạo lập kế hoạch

Sở GD & ĐT là cơ quan quản lý và chỉ đạo trực tiếp đối với các trường THPT Ngay từ dịp đầu năm học trên cơ sở các văn bản chỉ đạo của cấp trên cùng với hệ điều kiện giáo dục của nhà trường: quy mô trường lớp, cơ sở vật chất, biên chế đội ngũ, chất lượng học sinh, nguồn tài chính, kế hoạch hoạt động của các tổ, nhóm chuyên môn Hiệu trưởng tập trung chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch KTNB của nhà trường

Kế hoạch phải đảm bảo tính khả thi cao, chỉ ra được lực lượng tham gia kiểm tra, đối tượng được kiểm tra, các nội dung kiểm tra, các biện pháp kiểm tra, thời gian tiến hành kiểm tra Phải đảm bảo kế hoạch được xây dựng từ cơ sở, bộ phận, tổ chức, cá nhân để đi đến xây dựng kế hoạch tổng thể của nhà trường

- Tổ chức thực hiện kế hoạch KTNB

Tổ chức triển khai thành công những hoạt động đã được vạch ra trong bản kế hoạch là điều hết sức quan trọng Quản lý công tác tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học là quản lý việc sử dụng một cách tối ưu các điều kiện đảm bảo

về con người và cơ sở vật chất hiện có và yêu cầu nhà trường thực hiện tốt nhất kế hoạch đã được xây dựng Khi quản lý công tác tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ nhà trường, người quản lý phải có tư duy, có căn cứ để dự kiến sát nhất các tình huống quản lý có thể xẩy ra để có các biện pháp tổ chức phù hợp Quản lý công tác tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ nhằm giúp Hiệu trưởng nắm chắc tiến trình công việc, tìm và phối hợp mọi nguồn lực để tổ chức thực hiện được kế hoạch một cách hữu hiệu hơn

Thực tế công tác giáo dục rất phong phú nên xây dựng kế hoạch dù có tốt đến đâu mà các giải pháp chỉ đạo của nhà quản lí thực hiện cứng nhắc, thiếu linh hoạt, không phù hợp thực tiễn thì cũng không thể phát huy hiệu quả của công tác KTNB Trên cơ sở kế hoạch đã được xây dựng, Hiệu trưởng tổ chức tiến hành thực hiện công tác kiểm tra Khi tiến hành kiểm tra Hiệu trưởng cần cụ thể hoá kế hoạch: dự kiến con người, xây dựng chương trình kiểm tra Phát huy sức mạnh của những người được giao nhiệm vụ kiểm tra, đội ngũ cốt cán của nhà trường vì Hiệu trưởng không thể làm thay họ được tất cả

- Chỉ đạo thực hiện kế hoạch KTNB

Công tác chỉ đạo thực hiện là việc phân tích chi tiết công việc, lựa chọn và bố trí nhân lực, phân công từng cá nhân trong đơn vị thực hiện từng công việc đã được xây dựng trong kế hoạch một cách thích hợp nhất Công tác quản lý chỉ đạo thực hiện

kế hoạch kiểm tra nội bộ là việc làm nhằm giúp các bộ phận, các cá nhân được giao nhiệm vụ kiểm tra trong nhà trường làm việc hiệu quả hơn để thực hiện tốt kế hoạch

đã xây dựng Để tạo được tiếng nói chung, sự nhất trí trong việc thực hiện kế hoạch tổng thể, cũng như những điều chỉnh cần thiết (nếu có) kế hoạch đã đề ra, việc quản

lý công tác chỉ đạo thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ trong nhà trường phải được quy về một mối thống nhất là Hiệu trưởng Chỉ đạo hoạt động kiểm tra nội bộ cần nắm chắc các biện pháp khuyến khích động viên để tạo tâm lý thoải mái, tự tin, nắm vững các nhiệm vụ cơ bản của tổ chức để phối hợp với các đồng nghiệp tham gia kiểm tra hoàn thành tốt nhiệm vụ Quản lý công tác chỉ đạo thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học cũng phải chú trọng xem việc thực hiện phải được triển khai theo đúng thời hạn đề ra

Công tác chỉ đạo ở bất kỳ lĩnh vực nào cũng có ý nghĩa quyết định cụ thể thắng lợi của công việc Có thể nói bất kỳ kế hoạch hay các biện pháp tổ chức nào dù chuẩn bị kỹ càng chi tiết đến đâu trong quá trình thực hiện cũng có những phát sinh ngoài dự kiến Vì vậy công tác chỉ đạo phải được nhìn nhận một cách bao quát, toàn diện đồng thời xử lý kịp thời, chính xác và linh hoạt các vấn đề nảy sinh Trong quá trình chỉ đạo thực hiện kế hoạch kiểm tra nội bộ trong trường THPT cần đề cao vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của lực lượng được giao nhiệm vụ để đảm bảo hoạt động kiểm tra đi đúng hướng có hiệu quả cao

- Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch KTNB

Kiểm tra - đánh giá là quá trình thu thập, tổng hợp và xử lý thông tin về các hoạt động kiểm tra nội bộ đã được triển khai Phương tiện và căn cứ quan trọng của đánh giá là thực tiễn kiểm tra Đánh giá ở mỗi thời điểm, cuối mỗi giai đoạn kiểm tra

sẽ trở thành khởi điểm của một giai đoạn kiểm tra mới Vị trí, vai trò của kiểm tra - đánh giá không chỉ ở thời điểm cuối cùng của mỗi giai đoạn trong công tác kiểm tra nội bộ mà trong cả quá trình kiểm tra Từ kết quả của kiểm tra đánh giá những thông tin xác thực, tin cậy để có những tác động kịp thời nhằm điều chỉnh và bổ sung để hoàn thiện thêm kế hoạch kiểm tra nội bộ đã đề ra

Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ là kiểm tra chuỗi quá trình hoạt động theo

kế hoạch, đánh giá, xem xét việc hoạt động kiểm tra nội bộ phải chú trọng tập trung vào các mục tiêu và biện pháp mà kế hoạch đã đề ra Nhà quản lý phải quản lý hữu hiệu các tiêu chuẩn kiểm tra, các hình thức kiểm tra - đánh giá khác nhau trong suốt quá trình, xác nhận mức độ tin cậy, tính hiệu lực, đo được mức độ thực hiện các mục tiêu đã được xác định Kế hoạch có thể sẽ được thay đổi phụ thuộc vào phản hồi của quá trình kiểm tra Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá phải góp phần làm cho việc kiểm tra đánh giá trở nên linh hoạt, nhanh nhạy hơn trong công việc

Quản lý kiểm tra, đánh giá giám sát hoạt động kiểm tra nội bộ trong trường THPT phải được chú trọng đặc biệt Sau mỗi chu kỳ kiểm tra, sau một lần triển khai kiểm tra các đối tượng, sau mỗi hoạt động kiểm tra Hiệu trưởng các nhà trường phải chỉ đạo, tổ chức đánh giá rút kinh nghiệm cho các bộ phận để tiếp tục triển khai cho các đợt khác, đối tượng khác được tốt hơn

1.4.3 Chủ thể quản lý hoạt động KTNB trường THPT

Luật giáo dục và điều lệ nhà trường quy định Hiệu trưởng là chủ thể chịu trách nhiệm cao nhất, toàn diện về mọi hoạt động giáo dục của nhà trường trong đó có hoạt động KTNB trường học

Quy trình quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường THPT của Hiệu trưởng được tiến hành thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý, tức là từ việc xây dựng kế hoạch kiểm tra đến tổ chức hoạt động kiểm tra, đánh giá và tư vấn, thúc đẩy nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động trường học và việc thực hiện công tác được giao của cán bộ, giáo viên, nhân viên Cụ thể:

- Lập kế hoạch kiểm tra nội bộ

Kế hoạch kiểm tra của trường là một bộ phận hữu cơ của kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học, đồng thời là mắt xích trọng yếu của chu trình quản lý Hiệu trưởng cần xây dựng kế hoạch kiểm tra phù hợp với tình hình thực tiễn, điều kiện cụ thể của nhà trường, có tính khả thi và được công bố công khai đến tất cả các đối tượng được kiểm tra ngay từ đầu năm học

Kế hoạch kiểm tra theo thời gian cụ thể như sau:

+ Kế hoạch kiểm tra cả năm: Kế hoạch kiểm tra trong năm được ghi nhận toàn

bộ các "đầu việc" theo trình tự thời gian từ tháng 8 năm trước đến tháng 7 năm sau Cần cụ thể thời gian, đối tượng, nội dung, phương pháp, lực lượng kiểm tra

+ Kế hoạch kiểm tra tháng: Nội dung kế hoạch kiểm tra tháng dựa vào các đầu việc của kế hoạch kiểm tra cả năm nhưng cần chi tiết hơn Không chỉ ghi một số “đầu việc" của tháng đó mà cần ghi cụ thời gian tiến hành sao cho các đối tượng được kiểm tra có ý thức chủ động kiểm tra phòng ngừa và tự kiểm tra phần việc của họ

+ Kế hoạch kiểm tra tuần: Nội dung kiểm tra tuần có thể được ghi chi tiết: Người và bộ phận, đối tượng được kiểm tra, nội dung kiểm tra, lực lượng thực hiện kiểm tra, thời gian kiểm tra

- Tổ chức kiểm tra

+ Xây dựng lực lượng kiểm tra:

Trong mỗi nhà trường ở cùng một thời điểm có nhiều nhiều tổ chức nhỏ, nhiều đối tượng, nhiều hoạt động diễn ra Do tính đa dạng và phức tạp, hiệu trưởng không thể thông thạo về nhiều bộ môn để trực tiếp kiểm tra toàn bộ cán bộ, giáo viên, nhân viên của trường Do đó Hiệu trưởng phải trưng dụng đội ngũ tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn và giáo viên cốt cán tham gia vào việc kiểm tra Xây dựng lực lượng kiểm tra nhiều thành phần, đảm bảo tính khoa học, tính dân chủ cũng là một yêu cầu

để thực hiện phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra"

Yêu cầu của việc xây dựng lực lượng kiểm tra là: Hiệu trưởng là người quyết định thành lập ban kiểm tra, trưởng ban kiểm tra phải là Hiệu trưởng hoặc Phó hiệu trưởng; thành viên ban kiểm tra phải có người có chuyên môn nghiệp vụ vững vàng

về nội dung kiểm tra; cần trưng tập cán bộ, giáo viên có uy tín, công tâm và trách nhiệm trong công việc

Trong việc xây dựng lực lượng kiểm tra cần xác định cơ chế kiểm tra Có hai loại cơ chế: cơ chế trực tiếp và cơ chế gián tiếp

Đối với cơ chế trực tiếp, lực lượng kiểm tra cấp trên trực tiếp kiểm tra cá nhân,

bộ phận, đơn vị cấp dưới Cơ chế trực tiếp đòi hỏi một lực lượng kiểm tra đông người làm việc trong một thời gian dài và khó tránh phiền phức cho đơn vị

Đối với cơ chế gián tiếp, cấp dưới tự tổ chức kiểm tra cá nhân, bộ phận của mình, lực lượng kiểm tra cấp trên kiểm tra công tác tự kiểm tra đó bằng cách kiểm tra xác xuất để thừa nhận hoặc bác bỏ kết quả tự kiểm tra của cấp dưới Ưu điểm của cơ chế gián tiếp là nếu thực hiện tốt sẽ tạo tiền đề cho sự chuyển hóa từ kiểm tra bên ngoài vào tự kiểm tra bên trong Đây là xu hướng mới khá tích cực trong kiểm tra hiện nay

+ Phân cấp trong kiểm tra

Phân cấp trong kiểm tra phải phù hợp với phân cấp trong quản lý Do tính đa dạng và phức tạp từ thực tiễn mỗi nhà trường nên việc hiệu trưởng phân cấp trong kiểm tra là một yêu cầu quản lý khoa học và tất yếu Trong nhà trường, có thể phân cấp trong kiểm tra như sau: kiểm tra của cấp trường; kiểm tra của tổ, nhóm chuyên môn, bộ phận trong trường; tự kiểm tra của các cá nhân trong trường

+ Xây dựng chuẩn kiểm tra

Chuẩn là công cụ, là thước đo trong kiểm tra đánh giá Muốn kiểm tra, người kiểm tra phải có chuẩn kiểm tra để so sánh, đo lường đánh giá hoạt động của con người và các điều kiện vật chất, thiết bị Chẳng hạn: chuẩn đánh giá trường học, chuẩn đánh giá giáo viên, chuẩn đánh giá học sinh, chuẩn đánh giá tiết dạy Chuẩn bao gồm hai yếu tố: định tính và định lượng

Căn cứ để xây dựng chuẩn kiểm tra nội bộ trường học là hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật của nhà nước, văn bản pháp quy của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các Bộ ngành có liên quan còn hiệu lực thi hành tại thời điểm tiến hành kiểm tra; kế hoạch của nhà trường, kế hoạch chuyên môn

+ Xây dựng chế độ kiểm tra

Xây dựng chế độ kiểm tra là một công việc rất quan trọng trong kiểm tra nội

bộ trường học Chế độ kiểm tra hợp lý sẽ có tác dụng tích cực, thúc đẩy công việc mà không làm ảnh hưởng hay cản trở công việc của đối tượng kiểm tra Hiệu trưởng cần quy định nhiệm vụ cụ thể, thể thức làm việc, thời gian, quy trình tiến hành, thanh toán chế độ cho người kiểm tra Ngoài việc trang bị những phương tiện, thiết bị, cung cấp thông tin, mẫu biên bản cho hoạt động kiểm tra cần phát huy mọi khả năng, sáng tạo của các thành viên trong ban kiểm tra

- Chỉ đạo công tác kiểm tra

Trong công tác quản lý giáo dục, kiểm tra là một khâu quan trọng trong chu trình quản lý Chỉ đạo hoạt động kiểm tra đòi hỏi các cấp quản lý cần làm tốt các nhiệm vụ sau:

Ra các quyết định về việc kiểm tra: quyết định thành lập ban kiểm tra, xác định nội dung, thời gian, phương pháp, hình thức kiểm tra

Hướng dẫn, động viên, giúp đỡ lực lượng kiểm tra hoàn thành các nhiệm vụ: kiểm tra, đánh giá, tư vấn, thúc đẩy đối với đối tượng được kiểm tra

Sử dụng và phối hợp các phương pháp, hình thức kiểm tra đối với mỗi nội dung kiểm tra cụ thể

Điều chỉnh những lệch lạc trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra

Tập huấn cán bộ và nhân viên cấp dưới thực hiện kiểm tra và tự kiểm tra Khuyến khích tự kiểm tra, đánh giá của các cá nhân, bộ phận trong trường Hiệu trưởng nhà trường là người tổ chức và chỉ đạo công tác kiểm tra nội bộ hướng hoạt động kiểm tra tới hiệu quả cao nhất Hiệu trưởng kiểm tra nội bộ trường học cũng chính là tự kiểm tra hoạt động quản lý của mình

Kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên

Trong trường phổ thông, tất cả giáo viên đều được kiểm tra, đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục Mục đích của kiểm tra là nhằm giúp đỡ giáo viên nâng cao năng lực sư phạm, nâng cao chất lượng giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, góp phần phát triển hệ thống giáo dục quốc dân Việc kiểm tra chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên rải đều trong năm học, không dồn ép vào cuối năm; kết quả kiểm tra lưu vào sổ kiểm tra của Hiệu trưởng, kèm theo phiếu dự giờ và biên bản kiểm tra để lưu vào hồ sơ kiểm tra làm minh chứng để đánh giá, xếp loại giáo viên

Hiệu trưởng thành lập Ban kiểm tra, trưởng ban là lãnh đạo trường, thành viên gồm tổ trưởng hoặc nhóm trưởng và một số giáo viên cốt cán Mỗi thành viên ban kiểm tra cần xác định rõ các công việc và yêu cầu cần đạt khi thực hiện từng nhiệm

vụ kiểm tra, đánh giá, tư vấn, thúc đẩy trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên

+ Nội dung kiểm tra hoạt động sư phạm của giáo viên:

Hàng năm Hiệu trưởng cần tổ chức kiểm tra chuyên môn nghiệp vụ của toàn

bộ số giáo viên trong trường; trường hợp những giáo viên không kiểm tra đánh giá tiết dạy được thì chuyển sang kiểm tra chuyên đề Việc kiểm tra chuyên môn nghiệp

vụ giáo viên dựa vào 4 nội dung sau:

Trình độ nghiệp vụ (tay nghề): Xem xét và đánh giá hai yếu tố cơ bản là trình

độ nắm kiến thức, kỹ năng, thái độ cần xây dựng cho học sinh và trình độ vận dụng phương pháp giảng dạy, giáo dục Hai yếu tố này thể hiện qua việc tổ chức hoạt động dạy - học, qua thực tiễn giờ dạy trên lớp của giáo viên theo yêu cầu, quy định của Bộ GD&ĐT đối với bậc THPT

Thực hiện quy chế chuyên môn: Kiểm tra việc thực hiện các yêu cầu bắt buộc

về chuyên môn như có đầy đủ hồ sơ chuyên môn theo quy định hay không; việc soạn