BÀI làm quản lý tổ chuyên môn trường mầ non

Trong hoạt động giáo dục trong nhà trường, đội ngũ giáo viên chính là chủ thể của quá trình dạy học giáo dục. Để thực hiện công tác tổ chức trong quản lý hoạt động dạy học, hiệu trưởng đã tổ chức các tổ chuyên môn theo từng môn học hay theo nhóm môn học; mỗi tổ chuyên môn có một tổ trưởng và một hay hai tổ phó điều khiển. Điều quan trọng là hiệu trưởng chỉ định các tổ trưởng, tổ phó có đủ phẩm chất và năng lực để điều khiển hoạt động của tổ theo mục tiêu phấn đấu của trường. Tổ chuyên môn là mắt xích quan trọng trong cơ cấu tổ chức của nhà trường. Hoạt động của các tổ chuyên môn quyết định trực tiếp đến sự phát triển của nhà trường và chất lượng dạy học của thầy và trò.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN ĐÌNH KHANG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH TRÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên nghành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

HÀ NỘI – 2016

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế về giáo dục đã trở thành xu thế tất yếu Trong bối cảnh

đó, nền giáo dục Việt Nam cần đẩy nhanh tiến trình đổi mới để rút ngắn khoảng cách về trình

độ phát triển giáo dục trong tương quan so sánh giữa các nước trong khu vực và trên thế giới.Cuộc cách mạng khoa học công nghệ, công nghệ thông tin và truyền thông, kinh tế tri thứcngày càng phát triển mạnh mẽ, tác động trực tiếp đến sự phát triển của các nền giáo dục trênthế giới

Đại hội XI của Đảng xác định phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Chiến lược

phát triển giáo dục 2011 – 2020 đã xác định mục tiêu tổng quát và mục tiêu cụ thể từng cấphọc bậc học Bởi vậy, trong các giải pháp phát triển giáo dục để thực hiện mục tiêu chiến lượcthì giải pháp đổi mới quản lý giáo dục là giải pháp đột phá và giải pháp phát triển đội ngũ nhàgiáo và cán bộ quản lý giáo dục là then chốt

Kết luận của hội nghị lần thứ VI Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Namkhóa IX về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII, phương hướng phát triểngiáo dục đào tạo, khoa học và công nghệ từ nay đến năm 2005 và đến năm 2010: Xây dựng và

triển khai chương trình “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn diện”; bố trí cán bộ quản lý giáo dục các cấp phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ và năng lực

của cán bộ, có cơ chế thay thế khi không đáp ứng yêu cầu

Trong hoạt động giáo dục trong nhà trường, đội ngũ giáo viên chính là chủ thể của quátrình dạy học - giáo dục Để thực hiện công tác tổ chức trong quản lý hoạt động dạy học, hiệutrưởng đã tổ chức các tổ chuyên môn theo từng môn học hay theo nhóm môn học; mỗi tổchuyên môn có một tổ trưởng và một hay hai tổ phó điều khiển Điều quan trọng là hiệutrưởng chỉ định các tổ trưởng, tổ phó có đủ phẩm chất và năng lực để điều khiển hoạt độngcủa tổ theo mục tiêu phấn đấu của trường Tổ chuyên môn là mắt xích quan trọng trong cơ cấu

tổ chức của nhà trường Hoạt động của các tổ chuyên môn quyết định trực tiếp đến sự pháttriển của nhà trường và chất lượng dạy học của thầy và trò

Chất lượng chuyên môn của trường Trung học cơ sở phụ thuộc rất nhiều vào trình độquản lý của Hiệu trưởng đối với các Tổ chuyên môn, đối với giáo viên và học sinh Để các tổchuyên môn hoạt động có chất lượng hiệu quả thì Hiệu trưởng phải có năng lực quản lý, điềuhành Hiệu trưởng phải nắm vững chương trình môn học, phương pháp đặc trưng của từng

môn học, để chỉ đạo chuyên môn thực hiện Để nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyênmôn thì hiệu trưởng phải có chỉ đạo kịp thời, có biện pháp quản lý nội dung và hình thức hoạtđộng tổ chuyên môn một cách hợp lý Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là một trong nhữngnhiệm vụ quan trọng của hiệu trưởng trường trung học cơ sở Đề ra những biện pháp quản lýtốt sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn.

Mặt khác, đổi mới quản lý hoạt động của tổ chuyên môn còn có ý nghĩa quan trọngtrong việc giáo dục người giáo viên về vai trò, nhiệm vụ, chức năng của mình đồng thời giáodục ý thức tự học và tự bồi dưỡng của người giáo viên nhằm nâng cao trình độ về mọi mặtđáp ứng tình hình đổi mới giáo dục hiện nay Do vậy muốn hoạt động dạy và học ổn định,đảm bảo chất lượng điều đầu tiên cần làm tốt công tác quản lý, chỉ đạo đội ngũ giáo viêntrong tổ chuyên môn; thực hiện hiệu quả hoạt động dạy học do tổ chuyên môn phụ trách Tổchuyên môn là một bộ phận của tổ chức chính quyền, là đơn vị trực tiếp triển khai các hoạtđộng chuyên môn Theo: Quyết định số 305/BGD ngày 26/3/1996 của Bộ giáo dục trong

chương VIII, về quản lý nhà trường trung học, tổ chuyên môn có chức năng: “Giúp hiệu trưởng điều hành và thực hiện các hoạt động nghiệp vụ sư phạm Trực tiếp quản lý lao động của giáo viên trong tổ” Quyết định số 1955/QĐ-BGDĐT ngày 30/5/2014 về Khung kế

hoạch thời gian năm học 2014-2015 của Bộ GD-ĐT hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học

2014-2015 đã chỉ rõ nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục trung học là: Tập trung phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục về năng lực chuyên môn, kỹ năng xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh; năng lực đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá; quan tâm phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn; chú trọng đổi mới sinh hoạt chuyên môn…

Tổ chuyên môn là đơn vị trực tiếp nhất với các hoạt động của giáo viên Hoạt động của

tổ chuyên môn là tạo điều kiện cho giáo viên hoàn thành nhiệm vụ của mình trong quá trìnhdạy học và giáo dục

Thông qua tổ chuyên môn, hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động và nắm bắt được hoạt độngcủa giáo viên Bởi vậy quá trình quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng gắn liền với hoạtđộng của tổ chuyên môn

Cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu bàn về công tác quản lý tổ chuyên môncủa hiệu trưởng trường trung học cơ sở với những góc độ tiếp cận khác nhau Trong nhữngnăm qua, hoạt động quản lý tổ chuyên môn của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở ởHuyện Thanh Trì, Hà Nội đã có những kết quả đáng kể nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập

Căn cứ vào Luật Giáo dục và Điều lệ Trường Trung học đã quy định hoạt động của tổ chuyênmôn nhưng trong thực tế ở một số trường, việc quản lý tổ chuyên môn của hiệu trưởng dựatheo kinh nghiệm, chưa tổ chức, quản lý có hệ thống và khoa học, do đó chưa phát huy đượcvai trò của tổ chuyên môn trong việc thực hiện nhiệm vụ nâng cao chất lượng dạy học trong

nhà trường Đó là lý do để tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường Trung học cơ sở trên địa bàn huyện Thanh Trì” làm hướng nghiên cứu nhằm góp

phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động của tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới củagiáo dục trong bối cảnh hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động của tổnhóm chuyên môn ở các trường Trung học cơ sở (THCS) trên địa bàn Huyện Thanh Trì, thànhphố Hà Nội

Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hoạt động và phát huy hơn nữa vai tròcủa tổ nhóm chuyên môn trong hoạt động dạy học ở các trường THCS ở huyện Thanh Trì, HàNội

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường Trung học cơ sở trên địa bànHuyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội

3.2 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động chuyên môn và quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong các trường trung học

cơ sở

4 Giả thuyết khoa học

Hoạt động tổ chuyên môn trong các trường phổ thông rất quan trọng, quyết định chấtlượng dạy học trong nhà trường

Nếu xác định được rõ các nguyên nhân và có những biện pháp quản lý khoa học, khả thi

và vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo và đồng bộ các biện pháp đó thì hiệu quả quản lýhoạt động của tổ chuyên môn ở các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Trì có thể đượccải thiện, góp phần phát triển đội ngũ giáo viên và thực hiện được các nhiệm vụ theo yêu cầuđổi mới trong giai đoạn hiện nay, nâng cao hiệu quả dạy học của các trường nói riêng và chấtlượng giáo dục đào tạo của toàn huyện

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1, Nghiên cứu cơ sở lý luận của hoạt động tổ chuyên môn và quản lý tổ chuyên môntrường trung học cơ sở.

5.2, Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động tổ chuyên môn và quản lý tổchuyên môn các trường trung học cơ sở trên địa bàn Huyện Thanh Trì, Hà Nội

5.3, Nghiên cứu và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn nhằm nângcao chất lượng dạy học và giáo dục ở các trường trung học cơ sở nói chung và chất lượng giáodục trên địa bàn Huyện Thanh Trì, Hà Nội nói riêng

5 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

5.1, Giới hạn nghiên cứu

Đề tại này tập trung nghiên cứu hoạt động tổ chuyên môn và quản lý tổ chuyên môn ở

16 trường THCS trên địa bàn Huyện Thanh Trì, Hà Nội

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Thu thập các tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, đặc biệt về quản lý hoạt độngchuyên môn của tổ; phân tích, phân loại, xác định các khái niệm cơ bản; đọc sách, tham khảocác công trình nghiên cứu có liên quan để hình thành cơ sở lý luận cho đề tài

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Đây là phương pháp chủ yếu được sử dụng

trong đề tài để khảo sát thực trạng cũng như để trưng cầu các ý kiến về các giải pháp để tăngcường quản lý hoạt động của tổ chuyên môn

-Phỏng vấn: Kỹ thuật nghiên cứu này nhằm thu thập những thông tin sâu về vấn đề cốt

lõi của đề tài Nhóm đối tượng phỏng vấn sẽ tập trung vào giáo viên và cán bộ quản lý

- Phương pháp phân tích, tổng kết và xử lý số liệu thu thập được: Dựa trên các số liệu

thống kê được đưa ra những nhận định, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động tổ chuyênmôn và quản lý tổ chuyên môn các trường trung học cơ sở đồng thời đưa ra giải pháp quản lý

tổ chuyên môn ở nhà trường

6.3 Nhóm các phương pháp hỗ trợ

- Phương pháp thống kê toán học

- Phương pháp thử nghiệm, kiểm chứng: dùng để kiểm chứng tính cần thiết và khả thi

của các giải pháp được đưa ra

7 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, luận văn được trìnhbày trong 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn của trường trung học cơ

sở

Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn của các trường trung học cơ sở

trên địa bàn Huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của các trường Trung học cơ sở

trên địa bàn huyệnThanh Trì, Thành phố Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

TỔ CHUYÊN MÔN CỦA TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Nghiên cứu về quản lý tổ chuyên môn của người hiệu trưởng không phải là vấn

đề mới mà là vấn đề đã được nghiên cứu có cơ sở pháp lý và cơ sở lý luận từ quan điểmchỉ đạo của Đảng và Nhà nước về công tác tổ chức cán bộ, công tác xây dựng phát triểnđội ngũ

Vấn đề quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường đã có nhiều côngtrình nghiên cứu Nhiều nhà sư phạm đi sâu nghiên cứu một cách toàn diện về vai trò, vịtrí, nhiệm vụ, tổ chức quá trình dạy học của người giáo viên nói riêng và vấn đề quản lýhoạt động của tổ chuyên môn nói chung trong nhà trường nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục Tuy nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau, các cấp học khác nhau nhưng cáctác giả đều đi đến một kết luận chung nhất đó là khẳng định được vị trí, vai trò của Tổchuyên môn trong nhà trường, chỉ rõ quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn trong nhàtrường là một yếu tố không thể thiếu và quyết định đến chất lượng giáo dục và đề xuấtcác biện pháp quản lý tổ chuyên môn nhằm mang lại hiệu quả thiết thực cho đơn vịmình

Có thể kể đến các luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục có một số tác giả viết về đề tài này như:

-“Biện pháp quản lý của tổ trưởng chuyên môn đối với hoạt động dạy học tại các trường Tiểu học quận Cầu Giấy-Hà Nội của tác giả Hoàng Phương An, năm 2012 Qua

đề tài nghiên cứu, tác giả đã chỉ rõ người tổ trưởng chuyên môn giữ vai trò quản lý trựctiếp trong việc chỉ đạo, quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy vàhọc trong nhà trường tiểu học

- Đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS quận Ninh Kiều, Cần

Thơ, luận văn thạc sĩ của tác giả Võ Hồng Lam, năm 2011; Tác giả Võ Hồng Lam đã

khẳng định yếu tố then chốt quyết định đến hướng đi và hiệu quả dạy học của nhàtrường chính là người quản lý và chủ thể quản lý đó chính là tổ trưởng chuyên môn

- Đề tài “Quản lý đội ngũ giáo viên các trường THPT trên địa bàn huyện Văn

tài của tác giả Bùi Thị Ngọc đã nêu rõ người Hiệu trưởng trong nhà trường muốn đẩy mạnh thương hiệu của tổ chức mình chỉ có một hướng đi đúng đắn nhất đó là đổi mới

quản lý đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp.

- Gần đây nhất là đề tài: “Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS Vân Hà, Đông Anh Hà Nội của tác giả Lê Quang Hoa K12 Tác giả Lê Quang Hoa đã

nêu lên sáu giải pháp phù hợp với thực trạng công tác quản lý hoạt động của tổ trưởng

chuyên môn trong nhà trường THCS Vân Hà nhằm nâng cao hiệu quả dạy học…

Có thể thấy thành quả của các công trình nghiên cứu nêu trên đã chỉ rõ được vấn

đề đổi mới công tác quản lý tổ chuyên môn sẽ là khâu đột phá hình thành nên thươnghiệu của nhà trường đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay Kết quả mà các tác giả đã chỉ ra

sẽ là những tri thức làm tiền đề cho tác giả tiếp tục thực hiện nghiên cứu và viết luậnvăn về quản lý hoạt động tổ chuyên môn của trường THCS nhằm tìm hiểu rõ thực trạngquản lý hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường, chỉ rõ hoạt động trọng tâm của tổ lànâng cao chất lượng dạy học; bồi dưỡng giáo viên; công tác tổ chức thực hiện đánh giágiáo viên theo chuẩn nghề nghiệp, hoạt động thi đua khen thưởng của tổ chuyên môn vàđổi mới sinh hoạt tổ- nhóm chuyên môn đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh

1.2 Các khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Khái niệm quản lý (management) là khái niệm rất chung, tổng quát, có rất nhiềuđịnh nghĩa khác nhau:

Quản lý là một từ Hán Việt, theo Bửu Kế : “Quản : Bao trùm, trông coi tất cả ”,

“Lý: chỉnh đốn”, quản lý thường dùng để chỉ người trông coi, sắp đặt công việc

Theo Hoàng Phế và các đồng tác giả trong Từ điển Tiếng Việt của Nhà xuất bản

Khoa học Xã hội năm 1988: Quản lý là một động từ, có nghĩa là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định hoặc tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định

Theo từ điển Tiếng Việt, thuật ngữ quản lý được định nghĩa là: “Tổ chức và điềukhiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”

- F.W.Taylor cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người

khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.(Trích trong sách của tác giả Trần Khánh Đức)

-Theo các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí, khái niệm về quản lý

được định nghĩa như sau: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”

-Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Bản chất của hoạt động quản lý gồm hai quá trình tích hợp vào nhau: quá trình quản gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì ở trạng thái ổn định, quá trình lý gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ đưa vào hệ phát triển Trong quản phải có lý, trong lý phải có quản để động thái của hệ ở thế cân bằng động: hệ vận động phù hợp, thích ứng và có hiệu quả trong mối tương tác giữa các cá nhân bên trong (nội lực) với các cá nhân bên ngoài (ngoại lực)”

- Tác giả Trần Khánh Đức khẳng định "Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người, hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất."

Từ những quan niệm của các học giả đã nêu, chúng ta thấy rằng bản chất của hoạtđộng quản lý là hoạt động được tiến hành trong một tổ chức; với các tác động có tínhhướng đích của chủ thể quản lý nhằm phối hợp nỗ lực của các cá nhân để thực hiện mụctiêu của tổ chức; nhằm cho hệ thống vận động theo mục tiêu đã đặt ra, tiến đến trạng thái

- Chức năng kiểm tra đánh giá:

Đối với người quản lý, việc thực hiện mỗi một chức năng là hoàn thành một giaiđoạn trong chu kỳ quản lý Tuy nhiên sự phân chia chu kỳ quản lý thành các giai đoạnchỉ có tính chất tương đối để giúp người quản lý định hướng cho hoạt động quản lý củamình Còn trong thực tế, các giai đoạn này gối đầu lên nhau, bổ sung cho nhau, xâmnhập vào nhau Và một yếu tố không thể thiếu được để người quản lý thực hiện đượcnhững chức năng trên là thông tin Vì vậy thông tin được coi như một công cụ hoặc mộtchức năng đặc biệt trong chu trình quản lý

1.2.2 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục (QLGD) là một chuyên ngành được phát triển trên nền tảng của

cách rất đa dạng tùy theo những phương diện nghiên cứu và tiếp cận của nhà nghiêncứu về quản lý giáo dục Điều này được thể hiện bởi một số quan niệm về quản lý giáodục sau:

Giáo dục hình thành và tồn tại trong xã hội loài người, là một hoạt động thựctiễn tồn tại khách quan Giáo dục là một quá trình hoạt động, để quá trình Giáo dụcđạt hiệu quả cao nhất thiết cần có sự quản lý Có nhiều tác giả đã khái quát về quản

lý giáo dục như:

- Tác giả M.I.Kônđacốp cho rằng: “Quản lý giáo dục là tập hợp các biện pháp tổ chức, cán bộ, kế hoạch hóa, tài chính nhằm đảm bảo vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũng như chất lượng”

- Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh công tác đào tạo thế

hệ trẻ theo yêu cầu xã hội”

- Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý giáo dục là hoạt động tự giác của chủ thể quản lý nhằm huy động, tổ chức, điều phối, điều chỉnh, giám sát một cách có hiệu quả nguồn lực giáo dục (nhân lực, vật lực, tài lực) phục vụ cho mục tiêu phát triển giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội”.

- Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến lên trạng thái mới về chất” Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động

có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến tới trạng thái mới về vật chất” Theo chuyên gia giáo dục Liên - xô M.I.Kônđacôp thì: "Quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp: tổ chức, phân phối cán bộ, kế hoạch hoá nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt chất lượng cũng như số lượng"

Như vậy, quản lý giáo dục là quá trình thực hiện có định hướng và hợp quy luậtcác chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm đạt tới mục tiêu giáodục đã đề ra và quản lý giáo dục cũng thực hiện đủ 04 chức năng quản lý : Kế hoạchhóa, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra

Nhà trường là một tổ chức hành chính – sư phạm, là nơi thực hiện chức năng dạy– học và giáo dục, là một tổ chức chuyên biệt của xã hội thực hiện chức năng tái tạonguồn nhân lực phục vụ cho việc duy trì và phát triển xã hội, là nơi tổ chức các hoạtđộng chiếm lĩnh tri thức loài người có tổ chức, có khoa học cho học sinh, đồng thời lànơi thực hiện việc giáo dục đạo đức, lối sống cũng như tư tưởng chính trị cho học sinh.Chúng ta có thể phân tích quá trình giáo dục của nhà trường như một hệ thống các thành

tố và được biểu diễn bằng sơ đồ sau:

ĐH

T h Qi

M

N

B ô

M ô P

T r N

T

ĐH

T h Qi

M

N B ô

M ô P

T r N

T

Sơ đồ: Mười thành tố cấu thành nhà trường

Chú thích: NT- nhà trường; Th - thầy; Tr - trò; M - mục tiêu; Đ - điều kiện đào tạo; H - hình thức tổ chức đào tạo; Qi - Quy chế đào tạo; N - Nội dung đào tạo; P -

phương pháp dạy học; Bô - Bộ máy đào tạo; Mô - môi trường đào tạo

- Khái niệm quản lý nhà trường

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục với thế hệ trẻ và từng học sinh”

Theo tác giả M.I.Kônđacôp : “Quản lý nhà trường là một hệ thống xã hội- sư phạm chuyên biệt, hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý đến tất cả các mặt của đời sống nhà trường nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu về các mặt kinh tế-xã hội, tổ chức- sư phạm của quá trình dạy học và giáo dục thế hệ đang lớn”.(Trích trong sách của tác giả Đặng Xuân Hải, Nguyễn Sĩ Thư ).

Theo tác giả Phạm Viết Vượng: “Quản lý nhà trường học là hoạt động là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức lao động của giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực của giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của nhà trường”.

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý nhà trường là tập hợp những tác động tối ưu (cộng tác, tham gia, hỗ trợ, phối hợp, huy động, can thiệp ) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các cán bộ khác nhằm tận dụng các nguồn dự trữ do Nhà nước đầu tư, lực lượng xã hội đóng góp, do lao động xây dựng và vốn lao động tự có hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường mà điểm hội tụ là quá trình đào tạo thế hệ trẻ Thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới"

Theo tác giả Trần Kiểm: "Quản lý trường học là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh".

Quản lý trường học là quản lý con người là giáo viên và học sinh, quản lý trường

học là quản lý hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh, lấy hoạtđộng học của học sinh là trọng tâm Ngoài ra cần có sự hỗ trợ của các lực lượng trongnhà trường như nhân viên, tài vụ, đoàn đội… nhằm thực hiện tốt quá trình dạy và họctrong trường đạt kết quả Muốn làm tốt quản lý nhà trường cần phải xây dựng được độingũ cán bộ quản lý đúng về cơ cấu, đủ về số lượng, mạnh về khả năng chuyên môn đểthực hiện tốt nhiệm vụ nhà trường đạt tới mục tiêu đề ra

Ở nước ta, hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm nhiều bậc học đã được phân cấpquản lý về chuyên môn, nghiệp vụ Trong mỗi bậc học bao gồm các nhà trường của bậchọc đó Nhà trường là đơn vị cơ sở cơ bản của hệ thống, có vai trò quan trọng, có ýnghĩa quyết định việc thực hiện mục đích, mục tiêu giáo dục đào tạo thế hệ trẻ mà kết

quả cuối cùng là "dạy tốt, học tốt" Do vậy quản lý nhà trường là quản lý giáo dục trong

phạm vi xác định của một đơn vị giáo dục đó là trường học

Như vậy, quản lý nhà trường là một hoạt động được thực hiện trên cơ sở nhữngquy luật chung của quản lý, đồng thời có những nét riêng mang tính đặc thù của giáodục Do đó quản lý nhà trường cần vận dụng tất cả các nguyên lý chung của quản lýgiáo dục để đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường theo mục tiêu đào tạo

1.2.4 Trường trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân

Hệ thống giáo dục quốc dân của nước ta được quy định trong điều 4 Luật giáo dục2005:

1 Hệ thống giáo dục quốc dân gồm giáo dục chính quy và giáo dục thường xuyên.

2 Các cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm: a) Giáo dục mầm non có nhà trẻ và mẫu giáo;

b) Giáo dục phổ thông có tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông;

c) Giáo dục nghề nghiệp có trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề;

d) Giáo dục đại học và sau đại học (sau đây gọi chung là giáo dục đại học) đào tạo trình độ cao đẳng, trình độ đại học, trình độ thạc sĩ, trình độ tiến sĩ

1.2.4.1 Vị trí của trường trung học cơ sở

Trường trung học cơ sở là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục

quốc dân Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng

1.2.4.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học cơ sở

Trường trung học cơ sở có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

tiêu, chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạt động giáodục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục

2 Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật

3 Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh; vận động học sinh đến trường; quản

lý học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

4 Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công

5 Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục

6 Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục

7 Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định của Nhà nước

8 Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội

9 Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục

10 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.3. Hoạt động của tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

1.3.1 Đặc điểm của tổ chuyên môn

Tác giả Thái Duy Tuyên khẳng định: tổ chuyên môn là tế bào cơ bản giữ vị tríquan trọng nhất trong việc triển khai công tác quản lý đổi mới phương pháp dạy học, làđầu mối để thực hiện các quyết định, các chủ trương của hiệu trưởng, là nơi tổ chức họctập, ứng dụng, thể nghiệm những lý luận về phương pháp dạy học mới Để quản lýhoạt động của tổ chuyên môn, trước hết cần cụ thể hóa các chủ trương về đổi mớiphương pháp dạy học của các cấp quản lý thành quy định nội bộ để tổ chức thực hiện.Hiệu trưởng giao nhiệm vụ để tổ chuyên môn thực hiện chức năng của mình cụ thểtrong từng năm học, cùng các tổ chuyên môn khác trong nhà trường từng bước thựchiện nhiệm vụ để đạt được mục tiêu giáo dục Đặc biệt, cần đổi mới nội dung sinh hoạt

tổ chuyên môn, phải chú trọng bồi dưỡng cho giáo viên những vấn đề cụ thể của từngmôn học Đồng thời, hiệu trưởng phải kiểm tra tất cả các khâu, từ xây dựng kế hoạchđến tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch và tự kiểm tra, đánh giá của tổ

- Tổ chuyên môn là tổ chức cơ sở nhỏ nhất trong bộ máy chính quyền nhà trường,

là nơi nghiên cứu, xây dựng kế hoạch giảng dạy chung của tổ, của từng thành viêntrong tổ - những người thực hiện toàn bộ các hoạt động giáo dục của nhà trường tớihọc sinh

-Tổ chuyên môn còn là nơi đánh giá trực tiếp kết quả giảng dạy và giáo dục củamọi thành viên trong tổ, là nơi chịu trách nhiệm trực tiếp về chất lượng giảng dạy củatừng giáo viên và chất lượng học tập của học sinh Vì vậy tổ chuyên môn là bộ phậnkhông thể thiếu được trong cơ cấu tổ chức của nhà trường Tổ chuyên môn có vai trògiúp hiệu trưởng điều hành và thực hiện các nghiệp vụ sư phạm.

-Tổ chuyên môn còn là tổ ấm của mỗi giáo viên Nơi đó họ có thể trao đổi tâm tưnguyện vọng, chia sẽ những niềm vui, nỗi buồn, những khó khăn, thuận lợi của mìnhvới thành viên trong tổ Họ được chia sẻ kinh nghiệm, được giúp đỡ, động viên và bồidưỡng học tập về chuyên môn, nghiệp vụ và cả về cuộc sống

1.3.1 Tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Điều 16, Điều lệ trường trung học cơ sở (THCS), trường THPT và trường phổthông nhiều cấp học được ban hành kèm theo Thông tư 12/2011/TT-BGD&ĐT ngày 28

tháng 3 năm 2011 – gọi tắt là Điều lệ trường trung học đã quy định: “ Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ vào đầu năm học.”

Trong thực tế, tổ chuyên môn có được thành lập khi có đủ từ 03 thành viên trở lên

Tổ chuyên môn có thể chỉ gồm các thành viên cùng chuyên môn nhưng cũng có thểgồm các thành viên giảng dạy ở các bộ môn khác nhau, gọi là tổ ghép Tổ chuyên mônphải có 01 tổ trưởng, số lượng phó tổ trưởng chuyên môn phụ thuộc vào số lượng thànhviên hoặc do đặc thù ghép tổ Xét về mặt số lượng, nếu tổ có đủ từ 07 thành viên trở lênthì hiệu trưởng có thể ra quyết định bổ nhiệm 01 phó tổ trưởng

Theo Quyết định 305/BGD ngày 26/3/1996 của Bộ giáo dục trong chương VIII, về

quản lý nhà trường trung học, tổ chuyên môn có chức năng:“Giúp hiệu trưởng điều hành và thực hiện các hoạt động nghiệp vụ sư phạm Trực tiếp quản lý lao động của giáo viên trong tổ”.

Như vậy, tính chất hoạt động chủ yếu của tổ chuyên môn là chuyên sâu về nghềnghiệp sư phạm, quản lý trực tiếp lao động của giáo viên nên nội dung hoạt độngchuyên môn rất phong phú; là nơi trực tiếp quản lý, rèn luyện và bồi dưỡng giáo viên vềchuyên môn nghiệp vụ, về phẩm chất đạo đức nhà giáo…; thông qua các hoạt động của

tổ, năng lực giảng dạy và chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên từng bước được nângcao Mặt khác, Tổ chuyên môn có vai trò quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch hoạt

đánh giá các mục tiêu và nội dung của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.

Tuy nhiên trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, nhiệm vụ của các trườngTHCS là phải tự xây dựng kế hoạch môn học có giảm tải để phù hợp với tình hình địaphương, phù hợp với đối tượng học sinh tại trường mình Đây là một khó khăn lớn trongcông tác quản lý của tổ trưởng

1.3.2 Tổ trưởng chuyên môn trong trường Trung học cơ sở

Tổ trưởng chuyên môn (TTCM): là người đứng đầu tổ chuyên môn, do hiệu

trưởng bổ nhiệm, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về phân phối nguồn lực của tổ,hướng dẫn, điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ của tổ chuyên môn theo qui định, gópphần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra theo kế hoạch

Vị trí và vai trò của Tổ trưởng chuyên môn

- Tổ trưởng chuyên môn ở trường trung học theo quy định do Hiệu trưởng bổnhiệm vào đầu mỗi năm học Nhiệm kỳ của TTCM theo từng năm học, hết một năm học

có thể bổ nhiệm lại hoặc bổ nhiệm mới tùy theo điều kiện và yêu cầu của từng trường

- Sau khi có quyết định bổ nhiệm của Hiệu trưởng, TTCM là người chịu tráchnhiệm cao nhất về chất lượng giảng dạy và lao động sư phạm của giáo viên trong phạm vicác môn học của tổ chuyên môn được phân công đảm trách

- Tổ trưởng chuyên môn là một cán bộ quản lý được hưởng phụ cấp chức vụ theocác văn bản qui định hiện hành

Như vậy người tổ trưởng chuyên môn vừa là đối tượng quản lý, vừa là chủ thểquản lý trong tổ chức nhà trường

Nhiệm vụ của Tổ trưởng chuyên môn

Người TTCM có nhiệm vụ thực hiện các nội dung ở điều 16 của Điều lệ trườngTrung học Trong đó nhấn mạnh đến các nhiệm vụ trọng tâm:

a) Quản lý giảng dạy của giáo viên

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả nămhọc nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác theo kếhoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm họccủa nhà trường

- Xây dựng kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồidưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém

- Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ

theo các tiết trong phân phối chương trình.

- Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân , soạn giảng

của tổ viên (kế hoạch cá nhân dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡnghọc sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy họcđúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình; soạn giáo án theo phân phối chươngtrình, chuẩn kiến thức, kĩ năng và sách giáo khoa, thảo luận các bài soạn khó; tổ chứcnghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm về nâng cao chất lượng dạy học, đổimới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, phát hiện và bồi dưỡng học sinhgiỏi, phụ đạo học sinh yếu kém )

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, giáo viên mớituyển dụng (đổi mới phương pháp dạy học (PPDH); đổi mới kiểm tra, đánh giá; dạy họctheo chuẩn kiến thức kĩ năng; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học, ứng dụng côngnghệ thông tin trong dạy học góp phần đổi mới PPDH, phương pháp kiểm tra, đánh giá )

- Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy định vềhoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác; lưu trữ hồ sơ của tổ;thực hiện báo cáo cho Hiệu trưởng theo quy định

- Quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên (thực hiện

hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và phân phối chương trình, chuẩnkiến thức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định; kế hoạch dựgiờ của các thành viên trong tổ )

- Dự giờ giáo viên trong tổ theo quy định (4 tiết/giáo viên/năm học)

- Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại giáo viên; đề xuất khen thưởng, kỉ luậtgiáo viên Việc này đỏi hỏi TTCM phải nắm thật rõ về tổ viên của mình, về ưu điểmhạn chế trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy được phân công)

b) Quản lý học tập của học sinh

- Nắm được kết quả học tập của học sinh thuộc bộ môn quản lý để có biện phápnâng cao chất lượng dạy học, giáo dục

- Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa cho học sinh

để thực hiện mục tiêu giáo dục

c) Quản lý cơ sở vật chất của tổ chuyên môn

d) Các hoạt động khác (theo sự phân công của Hiệu trưởng).

khăn Các loại công việc là sự kết hợp chuyên môn với công tác quản lý Tổ trưởng vừa

có trách nhiệm với các thành viên trong tổ, vừa có trách nhiệm trước lãnh đạo trường

Quyền hạn của tổ trưởng chuyên môn

- Quyền quản lý, điều hành các hoạt động của tổ: lập kế hoạch, phân công nhiệm

vụ, triệu tập, hội ý, họp tổ

- Quyền quyết định các nội dung sinh hoạt tổ trên cơ sở các kế hoạch

- Quyền theo dõi, đôn đốc, nhắc nhở, động viên và kiểm tra thực hiện các nhiệm

vụ của các thành viên trong tổ, giúp Hiệu trưởng có cơ sở đánh giá giáo viên một cáchchính xác

- Quyền được tham dự các cuộc họp, hội nghị chuyên môn có liên quan đếnchương trình của các môn của tổ khi cấp trên tổ chức

- Quyền được ưu tiên bồi dưỡng về chuyên môn do Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT

tổ chức, được hưởng các chế độ chính sách về mặt vật chất và tinh thần theo các văn bảnpháp luật hiện hành

- Quyền tư vấn, đề xuất với Hiệu trưởng những vấn đề về chuyên môn Đề nghịHiệu trưởng tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho việc dạy - học của các môn học mà tổphụ trách

- Quyền tham gia vào hội đồng thi đua khen thưởng của nhà trường, là một trongnhững thành viên chính thức của hội đồng

Như vậy, cần xác định rõ vị trí, nhiệm vụ, vai trò và quyền hạn của TTCM để gópphần cho hoạt động tổ chuyên môn có chất lượng và hiệu quả Tổ chuyên môn trongtrường trung học có vị trí, vai trò, chức năng và nhiệm vụ rất quan trọng đối với chất lượng,hiệu quả của quá trình dạy và học Do vậy, người tổ trưởng cần phải nhận thức sâu sắc,đúng đắn, có tinh thần trách nhiệm cao, có đầy đủ phẩm chất và năng lực và biết quản lý tổmột cách khoa học

1.3.3 Nguyên tắc quản lý tổ chuyên môn

Nguyên tắc quản lý giáo dục là những tiêu chuẩn, quy tắc cơ bản, nền tảng, nhữngyêu cầu, những luận điểm cơ bản cần phải tuân theo trong tổ chức và hoạt động quản lýgiáo dục nhằm đạt được mục tiêu phát triển giáo dục đã đề ra

Nguyên tắc phải đảm bảo phản ánh đúng bản chất các mối quan hệ quản lý, phùhợp qui luật tác động đến hoạt động của tổ chức, phù hợp mục tiêu, đảm bảo tính hệ

thống và nhất quán.

Trong điều hành hoạt động của TCM, cần đảm bảo các nguyên tắc sau:

- Đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng trong quản lý TCM:

+ Bảo đảm việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng về công tácgiáo dục

+ Tuân thủ sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở Đảng trong điều hành hoạt động của tổchuyên môn

+ Xây dựng tổ chức cơ sở đảng vững mạnh để lãnh đạo hoạt động của nhà trường,của tổ chuyên môn

- Tập trung dân chủ:

Tập trung dân chủ là nguyên tắc bắt nguồn từ bản chất của chế độ xã hội củ nghĩa,

là nguyên tắc chỉ đạo toàn bộ hoạt động quản lý (Điều 6- Hiến pháp nước CHXHCNViệt Nam đã nêu rõ: Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan khác của Nhà nướcđều tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ) Tinh thần của nguyên tắcnày trong quản lý giáo dục là ở chỗ phải thường xuyên kết hợp sự lãnh đạo tập trung với

sự tham gia của quảng đại quần chúng lao động vào công việc tổ chức quản lý giáo dục

- Bảo đảm tính khoa học, cụ thể và thiết thực: Để đảm bảo nguyên tắc này người

TTCM trong các hoạt động của mình phải có căn cứ khoa học, biết sử dụng các kiếnthức khoa học (Khoa học quản lý, tâm lý học, kinh tế học, triết học ) trong điều hành tổ.Tính cụ thể được thể thể hiện trong xây dựng kế hoạch, phân công, giao việc, đánhgiá…; tính thiết thực thể hiện trong lựa chọn mục tiêu, xây dựng kế hoạch triển khai,luôn bám sát các điều kiện cụ thể của tổ, của trường và gắn với yêu cầu phát triển giáodục của địa phương, đất nước

+ Khi triển khai nhiệm vụ phải nêu rõ ràng nội dung, yêu cầu, thời gian, địa điểmtiến hành và thời điểm phải hoàn thành và phân công cụ thể đến từng người hoặc nhómngười Mục tiêu nhiệm vụ phải phù hợp tình hình thực tế của đơn vị, với mục tiêu pháttriển của đơn vị nghĩa là phải khả thi

- Đảm bảo tính kế hoạch: Phải đưa mọi hoạt động của tổ vào kế hoạch để tăng

tính chủ động và khả năng phối hợp giữa các cá nhân và bộ phận khi thực thi nhiệm vụ

Kế hoạch phải được xây dựng dựa trên các căn cứ lý luận, pháp lý và thực tiễn xác đáng;chỉ rõ việc cần làm, thời gian, nguồn lực và biện pháp thực hiện phù hợp

được các loại kế hoạch trong quản lý giáo dục và biết xây dựng kế hoạch hoạt động của

tổ, hướng dẫn mọi thành viên xây dựng kế hoạch cá nhân và bộ phận, kiên trì thực hiện

kế hoạch đã vạch ra

+ Phải rèn thói quen làm việc có kế hoạch cho mình và cho mọi thành viên trong

tổ chức Khi tiến hành bất cứ một hoạt động nào đều phải xây dựng kế hoạch và hìnhthành cho người dưới quyền thói quen làm việc có kế hoạch

- Coi trọng công tác giáo dục, thuyết phục kết hợp với việc động viên khuyến khích về mặt tinh thần.Chăm lo đến đời sống vật chất và tinh thần của mỗi thành viên

trong tổ chuyên môn Khi thực hiện nguyên tắc này cần coi trọng khen thưởng kết hợpvới sự đánh giá công việc một cách công khai, công bằng

1.3.4 Hoạt động của tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

Tổ chuyên môn của trường chuyên được thành lập và thực hiện các nhiệm vụ quy địnhtại Điều lệ trường trung học, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ sau:

-Xây dựng chương trình, tài liệu dạy học môn chuyên; nghiên cứu, áp dụng cácphương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra - đánh giá tiên tiến vào giảng dạy, đánhgiá kết quả học tập của học sinh;

-Phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu; bồi dưỡng học sinh tham gia các kỳthi học sinh giỏi và các cuộc thi về năng khiếu khác liên quan đến chuyên môn của tổ;

-Xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch nghiên cứu khoa học sư phạmứng dụng; tổng kết, áp dụng sáng kiến - kinh nghiệm, tự làm thiết bị dạy học hàng nămcủa giáo viên, nhân viên và hoạt động nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật của họcsinh; hướng dẫn học sinh làm quen với nghiên cứu khoa học;

-Hỗ trợ giáo viên, học sinh tham gia nghiên cứu khoa học, tổng kết, áp dụng sángkiến - kinh nghiệm, tự làm thiết bị dạy học, sáng tạo kỹ thuật

-Xây dựng đội ngũ giáo viên cốt cán của tổ, nhóm chuyên môn làm nòng cốt chocác hoạt động chuyên môn của nhà trường;

-Tổ chức việc bồi dưỡng phát triển năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của cácthành viên trong tổ

-Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên.

1.4 Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Trường trung học cơ sở

1.4 1 Quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

Xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch hoạt động của tổ (kế hoạch năm học,

kế hoạch tháng, kế hoạch tuần; kế hoạch dạy học, kế hoạch thao giảng, kế hoạch kiểmtra, kế hoạch ôn thi, bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu; kế hoạch bồi dưỡngđội ngũ, sinh hoạt chuyên đề, kế hoạch thực tế, giao lưu học hỏi…); hướng dẫn giáoviên xây dựng các kế hoạch cá nhân tương ứng với nhiệm vụ của họ

Để lập kế hoạch cho tổ chuyên môn, TTCM thực hiện những nhiệm vụ

cụ thể như sau:

-Thảo luận trong tổ, nghiên cứu mục tiêu cần đạt của nhà trường theo kế hoạchhành động năm học của nhà trường, xác định rõ những mục tiêu mà tổ chuyên mônphải thực hiện để đạt được mục tiêu chung trong kế hoạch tổng thể của trường

-Rà soát những việc đã làm được, chưa làm được của tổ trong năm học trước,xác định rõ nguyên nhân và chỉ ra cách khắc phục trong năm học hiện tại

-Thống nhất những nhiệm vụ trọng tâm mà tổ cần thực hiện trong năm học, trên

cơ sở đó chỉ rõ những nhiệm vụ cụ thể tổ chuyên môn phải thực hiện

-Giao trách nhiệm từng giáo viên đưa ra chỉ tiêu phấn đấu cho lớp mình chủnhiệm Từ chỉ tiêu phấn đấu của từng lớp, tổ trưởng chuyên môn điều hành các thànhviên trong tổ thảo luận thống nhất chỉ tiêu phấn đấu chung của tổ chuyên môn Chỉ tiêuphấn đấu phải đưa ra số liệu cụ thể, trên căn cứ rà soát và phân tích số liệu, kết quả đạtđược từ những năm học trước

-Sau khi thống nhất kế hoạch năm học của tổ, tổ trưởng điều hành thảo luận đểthống nhất kế hoạch hoạt động từng kỳ, từng tháng Đây là những kế hoạch chi tiết,nêu rõ những việc làm cụ thể trong từng tuần, từng tháng, chỉ rõ thời gian và địa điểmthực hiện, phân công người thực hiện, người hỗ trợ, xác định rõ cơ sở vật chất, trangthiết bị cần thiết đối với từng hoạt động

-Sau khi thống nhất kế hoạch chung của tổ chuyên môn, hiệu trưởng ký

duyệt với tổ trưởng và lưu vào hồ sơ quản lý năm học

1.4.2 Quản lý việc tổ chức và chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn

Quản lý hoạt động dạy học, giáo dục: Quản lý thực hiện chương trình dạy học,giáo dục theo qui định; quản lý việc soạn bài của GV, quản lý việc dạy học trên lớp,

quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS, quản lý dạy thêm học thêm, côngtác ngoại khóa học tập, phối hợp quản lý các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, quản

lý hồ sơ chuyên môn…

1.4 3 Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá hoạt động tổ chuyên môn

Tổ trưởng chuyên môn tham gia quản lý thanh tra chuyên môn đối với các thành viên trong tổ theo kế hoạch chung của nhà trường, theo đó thanh tra toàn diện (hồ

sơ chuyên môn và giảng dạy), thanh tra chuyên đề (hồ sơ chuyên môn hoặc giảng dạy), báo cáo kết quả thanh tra giáo viên của tổ chuyên môn với Hiệu trưởng vào cuối kỳ học,năm học và ghi kết quả thanh tra giáo viên vào sổ đánh giá của Hiệu trưởng

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trường trung học sơ sở

1.5.1 Yếu tố khách quan

Thứ nhất là: Đặc thù nghề nghiệp người giáo viên trung học

Nghề dạy học ở bậc trung học có những đặc điểm giống với nghề dạy học ở cácbậc học khác nhưng lại có những đặc thù riêng về mặt sư phạm mà người giáo viên ởbậc học khác không không có được Các em học sinh ở độ tuổi này có quy luật pháttriển tâm – sinh lý riêng Đây là lứa tuổi đang tiềm ẩn những khả năng phát triển rất lớn

Do vậy giáo viên không chỉ có tình thương yêu, lòng tin và sự tôn trọng đối với họcsinh mà còn phải đối xử công bằng, dân chủ, lạc quan và tế nhị trong cách ứng xử, mềmdẻo nhưng lại kiên quyết Như vậy hoạt động sư phạm của người giáo viên trung học gồmcó: hoạt động dạy, hoạt động giáo dục, hoạt động tự hoàn thiện chuyên môn, nghiệp vụ vàhoạt động xã hội

Thứ hai là: Tư tưởng chỉ đạo của các cấp lãnh đạo có liên quan

Hiệu quả quản lý hoạt động của tổ chuyên môn phụ thuộc nhiều vào tư tuởng chỉđạo của các cấp quản lý, bởi lẽ tư duy quản lý, tầm nhìn của các cấp lãnh đạo gây ảnhhưởng, tác động chi phối trực tiếp tới hoạt động quản lý, đặc biệt đối với quản lý hoạtđộng của tổ chuyên môn Trong giai đoạn hiện nay, tăng cường công tác QLGD nóichung và quản lý hoạt động của tổ chuyên môn nói riêng đang là vấn đề cần thiết và cấpbách của các cơ quan QLGD

Thứ ba là : Chất lượng đội ngũ giáo viên và học sinh

Đây là điều kiện quan trọng bậc nhất vì thiếu một trong hai điều kiện thì không tồntại quá trình dạy học Chất lượng đội ngũ giáo viên và học sinh quyết định chất lượng

quản lý hoạt động dạy học Quản lý tốt quá trình dạy và học để nâng cao chất lượng dạyhọc giúp tổ chuyên môn đạt tới mục tiêu của kế hoạch năm học Do vậy chất lượng vàhiệu quả của hoạt động dạy học chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi năng lực, phẩm chất, ýthức và thái độ trước công việc của mỗi giáo viên Hiệu quả của hoạt động dạy học phụthuộc rất lớn vào đội ngũ giáo viên và học sinh Đó chính là yếu tố ảnh hưởng đến côngtác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn Quản lý tốt quá trình dạy và học để nâng caochất lượng dạy học giúp tổ chuyên môn đạt tới mục tiêu của kế hoạch năm học.

Sự hợp tác phối hợp của các thành viên và tổ chức trong tập thể nhà trường tạonên sức mạnh đoàn kết giúp người tổ trưởng chuyên môn đạt tốt mục tiêu của giáo dục

Thứ tư là cơ sở vật chất, các điều kiện phục vụ công tác quản lý hoạt động của tổ chuyên môn

Cơ sở vật chất đảm bảo thì hoạt động tổ chuyên môn có chất lượng, nâng caođược chất lượng dạy học trong nhà trường Để tạo điều kiện cho hoạt động của các tổchuyên môn có chất lượng cần lưu ý về các vấn đề như:

- Phòng họp của tổ chuyên môn để tổ chuyên môn chủ động trong việc sinhhoạt chuyên môn, sinh hoạt, triển khai các công việc của tổ Tổ trưởng có thể thông báotrên bảng tin của tổ những vấn đề của tổ, lịch công tác tháng, tuần của TCM

- Các loại sổ sách, bảng biểu theo dõi phục vụ cho hoạt động tổ chuyên môn Hằng năm nhà trường cần mua sắm, in ấn các loại sổ sách, bảng biểu như: Sổ ghi chépcác hoạt động của tổ, sổ sinh hoạt chuyên đề, sổ theo dõi kết quả giảng dạy

- Thiết bị dạy học phục vụ cho công tác giảng dạy của các bộ môn; có thiết bịhiện đại để khai thác thông tin, tìm kiếm các ứng dụng của công nghệ thông tin tronggiảng dạy

- Nhà trường cần bố trí nguồn kinh phí nhất định phục vụ cho các hoạt động củaTCM như làm đồ dùng cho các tiết dạy chuyên đề, kinh phí tổ chức các hoạt động ngoạikhoá

1.5.1 Yếu tố chủ quan

Thứ nhất là: Năng lực quản lý của người tổ trưởng chuyên môn.

Hiệu quả quản lý hoạt động dạy học của tổ trưởng chuyên môn trong nhà trườngphụ thuộc rất lớn vào năng lực quản lý và nghệ thuật quản lý của người tổ trưởng

Tổ trưởng chuyên môn là cấp quản lý cơ sở, quản lý trực tiếp hoạt động dạy họccủa giáo viên và học sinh; là người đại diện cho tiếng nói của khối chuyên môn vì vậyphải có năng lực sư phạm, kỹ năng quản lý, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng nhận thức, kỹnăng định hướng, kỹ năng tổ chức, nắm bắt xử lý thông tin và hợp tác

Tuy nhiên hiện nay ở các trường THCS, đội ngũ TTCM còn trẻ về tuổi đời nênkinh nghiệm cũng như năng lực quản lý còn hạn chế Vì vậy TTCM cần được đào tạoqua các lớp học bồi dưỡng để nâng cao năng lực quản lý

Thứ hai là : Năng lực và ý thức trách nhiệm của giáo viên

TTCM là người thực hiện quản lý hoạt động chuyên môn của các thành viêntrong tổ chuyên môn mà các cá nhân trong tổ là những nhân tố có ảnh hưởng quantrọng, trực tiếp đến hoạt động của tổ chuyên môn, đến chất lượng dạy học và giáo dụccủa tổ chuyên môn Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hoạt động tổ chuyên môn là:

- Trình độ chuyên môn và năng lực sư phạm của đội ngũ giáo viên trong tổ Tổchuyên môn có đội ngũ giáo viên có kinh nghiệm giảng dạy và chất lượng chuyên môntốt sẽ là yếu tố thuận lợi trong việc triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn

- Tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, giúp đỡ nhau trong tổ chuyên môn của mỗi tổviên là điều kiện để tổ hoạt động hiệu quả Các thành viên tích cực trao đổi, chia sẻ vớiđồng nghiệp tạo bầu không khí ấm áp, thân tình trong tổ tạo động lực cho các cá nhânhăng say lao động

Kết luận chương 1

Chương 1 đã trình bày được một số nội dung cơ bản sau:

Thứ nhất đề cập đến một số khái niệm công cụ cơ bản phục vụ cho công tácnghiên cứu đề tài như: Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, tổ chuyên môn,quản lý hoạt động của tổ chuyên môn và một số khái niệm có liên quan

Thứ hai chỉ rõ một số vấn đề về trường trung học như: vị trí, vai trò, mục tiêu,nhiệm vụ, quyền hạn và đặc điểm của trường trung học

Thứ ba làm rõ các vấn đề về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường trunghọc, xác định chủ thể của quản lý hoạt động của tổ chuyên môn là tổ trưởng chuyênmôn, đồng thời xác định nội dung quản lý hoạt động của tổ chuyên môn, bao gồm quản

lý hoạt động dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học do Bộ GD-ĐTquy định; quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cán bộ nguồn; quản lý hoạt động đánhgiá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học; Theo dõi thi đua, đềxuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên trong tổ; quản lý hoạt động sinh hoạt của tổchuyên môn; quản lý xây dựng và thực hiện kế hoạch trong tổ chuyên môn và quản lýxây dựng môi trường văn hoá, thân thiện trong tổ chuyên môn

Trên cơ sở phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động của tổ chuyênmôn ở trường THCS và nhu cầu cần thiết phải đổi mới quản lý hoạt động của tổ chuyênmôn trong giai đoạn hiện nay, tổ trưởng chuyên môn cần đưa ra những giải pháp hiệuquả và phù hợp với đặc điểm thực tế của trường mình công tác

Đây là những căn cứ khoa học cần thiết làm tiền đề để tác giả tiến hành nghiêncứu thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở trênđịa bàn Huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội

Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học được banhành kèm theo Thông tư 12/2011/TT-BGD&ĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 đã quy định

vị trí, vai trò, cơ chế hoạt động tổ chuyên môn; nhiệm vụ và quyền hạn của hiệu trưởng.Đây là cơ sở pháp lý – là một trong những công cụ để người hiệu trưởng quản lý hoạtđộng tổ chuyên môn sao cho đạt hiệu quả cao nhất góp phần nâng cao chất lượng giáodục trong nhà trường

Chương 2.

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THANH TRÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Khái quát về giáo dục và đào tạo huyện Thanh Trì

2.1 1.Về quy mô trường lớp, học sinh các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Trì

Giáo dục THCS huyện Thanh Trì, Hà Nội đã tiến hành quy hoạch mạng lướitrường lớp phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế xã hội của huyện, tạo điều kiệnthuận lợi cho học sinh trong độ tuổi đi học Hiện nay, tính đến năm học 2016 - 2017trên địa bàn huyện Thanh Trì có 17 trường THCS với 347 lớp và 11.010 học sinhTHCS Tất cả 17 trường THCS của huyện Thanh Trì được xây dựng kiên cố Trườnglớp, phòng học hiện nay về cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu tối thiểu cho công tác dạy

và học, có đủ bàn ghế học sinh, giáo viên, bảng đen và các trang thiết bị dạy học khácphục vụ cho việc dạy và học

Bảng 2.1 Danh sách các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Trì tính đến năm học

2016 - 2017

(Nguồn: Phòng GD &ĐT huyện Thanh Trì)

2.1.2 Tình hình đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên

* Đội ngũ quản lý

Huyện Thanh Trì là một trong những huyện có thành tích giáo dục hệ THCS đạtloại khá Có được điều này là một phần đội ngũ CBQL các trường THCS khá mạnh,được đào tạo về chuyên môn quản lý và có kinh nghiệm trong lĩnh vực mình công tác

và đội ngũ giáo viên được đánh giá có trình độ chuyên môn khá tốt.

Bảng 2.2 Đội ngũ CBQL các trường THCS huyện Thanh Trì năm học 2015-2016

TT Tên Trường THCS

Năm sinh Số

năm công tác

Số năm làm quản lý

Trình độ chuyên môn

Trình độ Quản lý giáo dục

Trình độ lý luận chính trị

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Thanh Trì)

Nhìn vào bảng 2.2 trên ta thấy: Hầu hết các đồng chí Hiệu trưởng đã công tácnhiều năm trong ngành giáo dục (có đồng chí công tác 34 năm), có năng lực và phẩmchất tốt của người lãnh đạo, nắm vững kiến thức về khoa học quản lý Đa số Hiệutrưởng đã đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn về chuyên môn: có 13 đồng chí Hiệu trưởng

có trình độ đại học (13/16 ≈ 81%) Có 8 Hiệu trưởng đã qua lớp Cử nhân Quản lý Giáodục (8/16 ≈ 50%) Có 01 đồng chí có trình độ Thạc sỹ Quản lý Giáo dục (1/16 ≈ 6%).Hầu hết các Hiệu trưởng đều có kiến thức sâu rộng, khả năng chuyên môn và kiến thứckinh nghiệm quản lý vững vàng, quan tâm chỉ đạo và giúp đỡ đồng nghiệp, yêu nghềmến trẻ và tinh thần trách nhiệm cao trong nhiệm vụ quản lý

Trong số 17 Hiệu trưởng có 7 đồng chí là nữ, chiếm tỷ lệ 7/16 = 44%, điều đó khẳngđịnh vị trí và vai trò của nữ giới đã trong công tác quản lý nhà trường

Hiện nay có 6 đồng chí đang theo học các lớp Đại học Quản lý, Thạc sỹ Quản lý

và trung cấp lý luận chính trị, điều đó chứng tỏ quá trình vươn lên trong học tập và bồidưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, quản lý, lý luận chính trị của các đồng chíHiệu trưởng

Có 8 đồng chí Hiệu trưởng đã học qua lớp trung cấp lý luận chính trị (7/16 =50%), còn lại là số CBQL mới qua trình độ sơ cấp chính trị (9/16 = 56%).Tuy nhiên cácCBQL đều được bồi dưỡng kiến thức sơ cấp về trình độ lý luận chính trị để tạo điềukiện tiếp cận lý luận chính trị, chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Tuy nhiên, một số Hiệu trưởng có tuổi đời cao (cao nhất 56 tuổi) nên việc quản

lý còn gặp nhiều khó khăn, do nhận thức, do sức khỏe, do quản lý còn chủ yếu dựa vàokinh nghiệm Do đó việc vận dụng các kiến thức khoa học, kiến thức quản lý vào đốitượng giáo dục, đổi mới công tác quản lý còn nhiều hạn chế

Việc điều động đội ngũ cán bộ cấp dưới đi học nâng cao trình độ chuyên môn,trình độ quản lý, lý luận chính trị phải là việc làm thường xuyên và có kế hoạch để đàotạo đội ngũ cán bộ kế cận cho các nhà trường

* Về đội ngũ giáo viên

Bảng 2.3 Đội ngũ giáo viên THCS huyện Thanh Trì năm học 2015 - 2016

Giới tính Chia ra Đảng

viên

So với yêu cầu

TT Tên trường THCS

Tổng

số giáo viên

Giới tính Chia ra

Đảng viên

So với yêu cầu Nam Nữ Biên chế đồng Hợp Thiếu Thừa

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Thanh Trì)

Như vậy: Hầu hết các trường đáp ứng được đủ giáo viên với tỷ lệ 1,90 giáo viên /lớp (kể cả giáo viên Âm nhạc, mỹ thuật )

Tất cả các trường đều có số lượng Đảng viên tối thiểu là 7 đồng chí, tối đa là 23đồng chí, tỷ lệ trung bình là đồng chí 14/trường Mỗi trường đều có một chi bộ độc lậpthuận lợi cho công tác lãnh đạo, đào tạo cán bộ chỉ đạo các đường lối, chủ trương, chínhsách của Đảng và Nhà nước

Tỷ lệ nữ ở các trường cao 646/703 ≈ 88,4%, đây là nét đặc thù của cấp THCS,

nó khẳng định vài trò của nữ giới trong giảng dạy, nó có nhiều điều kiện thuận lợi khigiáo viên nữ làm công tác chủ nhiệm

Tuy nhiên, một số trường có giáo viên chưa đồng bộ, vì thừa giáo viên ở môndạy này nhưng thiếu giáo viên ở môn dạy khác, do đó vẫn còn số ít giáo viên dạy tráimôn đào tạo Toàn huyện thiếu 18 giáo viên chiếm 2,6%; thừa 13 giáo viên chiếm 1,8%

Ví dụ ở THCS Thị Trấn Văn Điển thừa 4 giáo viên Thể dục, Văn, Lịch sử nhưng lạithiếu 2 giáo viên dạy địa lý và GDCD; ở THCS Tả Thanh Oai thừa 2 giáo viên Toán vàHóa nhưng lại thiếu giáo viên Địa lý, Thể Dục

Vẫn còn đội ngũ giáo viên dạy hợp đồng chiếm tỷ lệ là 91/703 ≈ 13% Đội ngũnày không có tính ổn định, hay thay đổi thất thường hàng năm Về chất lượng giảng dạyđội ngũ giáo viên hợp đồng thường là trong thời gian học việc, ít tiếp cận với đổi mớiphương pháp giảng dạy bản thân họ kinh nghiệm giáo dục còn chưa có nhiều, chưamạnh dạn học tập học hỏi đồng nghiệp trong chuyên môn giảng dạy, do đó ảnh hưởngkhông nhỏ tới chất lượng giảng dạy bộ môn, ảnh hưởng tới chất lượng giáo dục toàndiện cùng chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu kém

Đa số giáo viên các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Trì đều có tuổi đờicòn khá trẻ, nhiệt huyết, tận tâm với nghề Nhiều GV có trình độ ngoại ngữ và tin học

cơ bản đáp ứng việc dạy, học trong điều kiện mới Đội ngũ giáo viên trẻ nhanh nhạy với

xu thế mới, đội ngũ giáo viên lâu năm trong nghề có nhiều kinh nghiệm giảng dạy

Với đội ngũ CBQL, giáo viên tâm huyết, nhiều kinh nghiệm và giàu sáng tạo,

học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh, từ đó nhân lêncác hoạt động dạy và học theo hướng thực chất, hiệu quả Tuy nhiên, trong những nămqua bên cạnh những mặt tích cực, CBQL, đội ngũ giáo viên các trường THCS trên địabàn huyện cũng bộc lộ một số hạn chế, tồn tại nhất định Cụ thể, một số CBQL, giáoviên chưa nhận thức đúng về vai trò, trách nhiệm của mình đối với lĩnh vực mình quản

lý, năng lực, cách thức quản lý chưa đáp ứng yêu cầu, một bộ phận giáo viên chưa cóphương pháp giảng dạy đổi mới, phù hợp…điều này ảnh hưởng không nhỏ đến công tácquản lý hoạt dộng dạy và học, nhất là công tác quản lý tổ chuyên môn ở các trườngTHCS trên địa bàn nói chung

2.2 Thực trạng hoạt động các tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn Huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội

2.2.1 Tình hình giáo dục ở các trường THCS trên địa bàn Huyện Thanh Trì

Giáo dục đào tạo huyện Thanh Trì, Tp Hà Nội nói chung, bậc THCS nói riêngtương đối ổn định, phát triển khá toàn diện với tốc độ nhanh Sự nghiệp giáo dục&đàotạo ngày càng được các cấp lãnh đạo Đảng, Chính quyền quan tâm đầu tư về chủtrương, chính sách, CSVC và đội ngũ cán bộ giáo viên…Công tác khuyến học đượcphát triển rất mạnh mẽ từ các gia đình, dòng họ đến các xã, thị trấn Hội khuyến họchuyện hoạt động rất mạnh, hàng năm tổ chức nhiều hoạt động thúc đẩy việc nâng caochất lượng như tuyên dương HSG các cấp, tuyên dương học sinh đỗ đại học, biểudương các gia đình hiếu học, các tấm gương vượt khó học tốt…Các chỉ số phát triểngiáo dục về mạng lưới, quy mô, CSVC, đội ngũ nhà giáo, CBQL, chất lượng và hiệuquả giáo dục năm sau cao hơn năm trước Giáo dục đào tạo Thanh Trì luôn thuộc nhómđơn vị dẫn đầu TP Hà Nội, nhiều năm liền được tặng cờ thi đua xuất sắc

Trong những năm học gần đây, đặc biệt là trong năm học 2013- 2014, 2014-2015, 2015 - 2016 đã đánh dấu sự cố gắng của tập thể CBQL, CBQV các trường THCStrên địa bàn huyện Thanh Trì trong việc quyết tâm nâng cao chất lượng giáo dục với

phương châm “chất lượng thật, thành tích thật” Ngay từ đầu năm học, tất cả các trường

đều tổ chức quán triệt cho cán bộ, giáo viên, nhân viên về nhiệm vụ năm học mới vớimục tiêu đổi mới và nâng cao chất lượng giảng dạy Ngoài ra, việc chú trọng xây dựng

kế hoạch công tác khoa học, sát với yêu cầu thực tế; vận dụng sáng tạo chủ trươngchính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước vào điều kiện cụ thể của các trường; phâncông nhiệm vụ phù hợp với năng lực của từng thành viên, động viên cán bộ công chức

lao động sáng tạo; làm tốt công tác thanh tra, kiểm tra, xây dựng nề nếp, trật tự kỷcương trường học; công khai, minh bạch về tài chính; làm tốt công tác xã hội hóa giáodục, huy động các lực lượng xã hội quan tâm tới hoạt động dạy và học, chú trọng giáodục đạo đức học sinh là những nhiệm vụ được tất cả các trường đặt lên hàng đầu Ngoài

ra, hầu hết các trường THCS trên địa bàn huyện cũng đã triển khai sâu rộng cuộc vậnđộng “hai không” gắn với cuộc vận động “xây dựng nhà trường văn hóa, nhà giáo mẫu

mực, học sinh thanh lịch” Các cuộc vận động đã thực sự đi vào chiều sâu và đạt được

những kết quả cụ thể có ý nghĩa Chất lượng giáo dục của các trường không ngừng đượcnâng lên, nhiều chỉ tiêu quan trọng trong hoạt động trí dục của năm học đã được cáctrường phấn đấu đạt và vượt kế hoạch đề ra

Từ năm học 2012-2013 đến năm học 2015-2016 Ngành giáo dục bậc THCShuyện Thanh Trì đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ từng năm học Toàn ngành đã dấylên phong trào thi đua sôi nổi đều khắp, phát huy nội lực của từng nhà trường, tập hợpđược sức mạnh của tập thể, đảm bảo dân chủ trong trường học từng bước xây dựng xãhội hoá giáo dục Tỷ lệ học sinh huy động ngày càng cao, chất lượng giáo dục toàn diệncủa học sinh không ngừng được nâng lên, chất lượng đội ngũ của giáo viên được bảođảm về năng lực và phẩm chất Các trường đã quán triệt nghiêm túc thực hiện các chủtrương của Đảng, chính sách của nhà nước, các chủ trương lớn của ngành giáo dục, sựnghiệp giáo dục được phát triển theo hướng vững chắc Mạng lưới trường lớp được huyhoạch phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế-xã hội của địa phương Mặc dù gặpkhông ít khó khăn nhưng toàn ngành vẫn triển khai và thực hiện có hiệu quả chươngtrình đổi mới giáo dục phổ thông và chương trình sách giáo khoa mới Chú trọng đầu tưxây dựng trường đạt chuẩn quốc gia Tiếp tục củng cố và nâng cao hiệu quả công tácquản lý, xây dựng đội ngũ Quá trình thực hiện chủ trương xã hội hoá giáo dục có hiệuquả giúp ngành thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trong từng năm học

Bên cạnh đó các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Trì luôn chú trọng xâydựng, đổi mới phương pháp dạy học, đảm bảo các yêu cầu về thí nghiệm- thực hành,chuẩn bị đầy đủ đồ dùng dạy học khi lên lớp, điều này đã đem lại hiệu quả cao tronggiảng dạy Khuyến khích 100% giáo viên tích cực nghiên cứu đề tài khoa học, viết sángkiến kinh nghiệm, đăng ký chiến sĩ thi đua và giáo viên dạy giỏi Tổ chức học tập vàphổ biến, áp dụng rộng rãi trong các trường THCS những sáng kiến kinh nghiệm có

phương pháp nhằm đổi mới nội dung sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn Ngoài ra, nhiềutrường không chỉ chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục văn hóa, mà còn rất quan tâmđến việc rèn luyện đạo đức nhân cách học sinh Các phong trào văn hóa, văn nghệ, thểthao cũng rất được quan tâm Các hoạt động trên đã thu hút được đông đảo học sinhtham gia Có thể nói, đây là những hoạt động bổ ích cho học sinh, góp phần đấu tranhđẩy lùi tiêu cực và tệ nạn xã hội, tạo môi trường học đường thân thiện, khuyến khíchcác em phát triển toàn diện thể chất và tâm hồn.

Bên cạnh những mặt tích cực, những thành tích đáng tự hào giáo dục bậc THCStrên địa bàn huyện Thanh Trì trong thời gian qua thì giáo dục THCS trên địa bàn huyệncũng còn bộc lộc một số hạn chế, yếu kém cần khắc phục như: Tình hình đạo đức, bạolực học đường vẫn còn diễn ra ở một số trừng trên địa bàn huyện và có xu hướng ngàycàng tăng, chất lượng giáo dục vẫn chưa đáp ứng yêu cầu xã hội, một bộ phận học sinhtốt nghiệp THCS chưa đủ những kiến thức, hành trang cơ bản để bước vào bậc THCS,hoạt động dạy học của một số trường còn chậm đổi mới, một số CBQL, GV, NV chưahoàn thành tốt nhiệm vụ, trách nhiệm của mình Tuy đội ngũ giáo viên đã được chuẩnhoá, nhưng một bộ phận giáo viên có chuyên môn nghiệp vụ còn hạn chế, hiệu quả đàotạo và chất lượng giáo dục ở các trường chưa đồng đều ….Những vấn đề đó ảnh hưởngtiêu cực đến chất lượng dạy và học của các trường THCS huyện Thanh Trì nói riêng vàcủa ngành giáo dục huyện Thanh Trì nói chung

2.2.2 Kết quả các hoạt động giáo dục của các trường THCS trên địa bàn Huyện Thanh Trì

Trong những năm gần đây, nhìn chung công tác giáo dục toàn diện cho HS củacác trường THCS trên địa bàn Huyện đạt được nhiều kết quả khả quan, chất lượng giáodục ngày càng đi lên, các trường đều ra sức thi đua “dạy tốt – học tốt”, nâng cao nănglực chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học…Nhiều trường THCS của Huyện đạtkết quả cao trong hoạt động giáo dục, là lá cờ đầu trong thi đua phát triển công tác giáodục THCS như:

+ Trường THCS Tân Triều: Trường THCS Tân Triều được thành lập từ năm

1962 Trong suốt quá trình hình thành, phát triển, nhà trường luôn thực hiện tốt công tácdạy và học Thực hiện phương châm dạy thực chất, học thực chất, nhiều năm liềntrường THCS Tân Triều luôn được đánh giá là một trong những lá cờ đầu của ngànhgiáo dục huyện Thanh Trì về chất lượng giáo dục Không chỉ có cơ sở vật chất khang

trang, chuẩn hóa, trường THCS Tân Triều trong nhiều năm liền luôn giữ vững chấtlượng giáo dục nằm trong tốp đầu của huyện Với bề dày lịch sử hơn 50 năm, trườngTHCS Tân Triều luôn hoành thành tốt nhiệm vụ phát triển sự nghiệp giáo dục, góp phầnđào tạo nguồn nhân lực có chất lượng.

Điều đó đã được khẳng định qua kết quả học tập, thi đua của giáo viên và họcsinh trong nhiều năm học đã qua Trường THCS Tân Triều là trường xếp thứ hạng cao

về tỷ lệ học sinh giỏi, học sinh lên lớp thẳng, tỷ lệ học sinh đậu tốt nghiệp THCS Hiệnnay, trường có 625 học sinh đang theo học ở các khối lớp; năm học 2014- 2015 tỷ lệ họcsinh có học lực giỏi là 48,9%, học sinh khá chiếm 36,7%; không có học sinh có hạnhkiểm yếu; không có học sinh bị kỉ luật buộc thôi học; tỷ lệ học sinh đỗ vào lớp 10 đạt100% Toàn trường có 11 em đạt huy chương cấp thành phố về thể dục thể thao, trong

đó có 2 em đạt huy chương vàng karatedo, 2 em đạt huy chương vàng về khiêu vũ thểthao, 3 em đạt huy chương bạc bơi lội, 3 em đạt huy chương đồng về đá cầu vàkaratedo; 54 em được công nhận là học sinh giỏi cấp huyện; 11 em được nhận giải thiOlimpic tiếng Anh; 4 em được công nhận học sinh giỏi giải toán trên internet Để giữvững và nâng cao chất lượng giáo dục, đội ngũ cán bộ giáo viên nhà trường khôngngừng được nâng cao về trình độ nghiệp vụ và kỹ năng với tổng số 48 cán bộ, giáo viên,nhân viên có trình độ chuyên môn đạt chuẩn và trên chuẩn, đó là những thầy cô giáothật sự yêu nghề có tinh thần trách nhiệm Kết quả hàng năm, 100% giáo viên hoànthành nhiệm vụ, có 46 đồng chí đạt chiến sỹ thi đua, lao động giỏi cấp cơ sở, 2 giáoviên được công nhận giáo viên giỏi cấp thành phố, 5 giáo viên giỏi cấp huyện

+ Trường THCS Chu Văn An: Trường THCS Chu Văn An được thành lập ngày11/07/2014; Đây là một cơ sở giáo dục được đầu tư xây dựng đồng bộ, đáp ứng yêu cầuđào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho quá trình hội nhập quốc tế của Thủ đô Nămhọc 2015 – 2016: Số GV đạt giải cấp huyện: 04 (02 giải nhất, 02 giải ba), cấp thành phốđạt 01 giải nhất Chất lượng giáo dục: HL đạt loại giỏi: 99,3%, loại Khá: 0,7%, HK:

Tốt: 100%; Tỉ lệ tốt nghiệp đạt 100 % Trường THCS chất lượng cao Chu Văn An được

kỳ vọng đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người học về chất lượng, cũng như đa dạng

về mục tiêu, nội dung giáo dục

Bảng 2.4 Kết quả xếp loại hạnh kiểm, học lực học sinh THCS huyện Thanh Trì qua một

số năm học

Xếp

loại Năm học

Tổng số học sinh

Học

lực

2013-2014 10.548 1624 15,4 4631 43,9 3597 34,1 675+21 6,4+0,22014-2015 10.560 1563 14,8 4689 44,4 3612 34,2 676+21 6,4+0,22015-2016 11.010 1927 17,5 4888 44,4 3589 32,6 594+11 5,4+0,1

(Nguồn: Phòng GD&ĐT huyện Thanh Trì)

Như vậy, căn cứ vào bảng 2.4 có thể nhận thấy: Trong những năm qua, hoạt độngdạy và học của các trường THCS huyện Thanh Trì ngày càng nâng cao về cả hai mặtgiáo dục Số lượng học sinh giỏi tăng đề qua các năm, học sinh yếu kém cũng giảmđáng kể Tỉ lệ học sinh xếp loại hạnh kiểm Tốt chiếm đa số, tỉ lệ HS xếp loại hạnh kiểmyếu kém có giảm nhưng vẫn còn khá cao

2.3. Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS trên địa bàn Huyện Thanh Trì, Hà Nội

Thực trạng khảo sát

• Mục đích khảo sát

Khảo sát thực trạng nhằm thu thập thông tin để tổng hợp, phân tích, đánh giá thựctrạng hoạt động của tổ chuyên môn và quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trườngTHCS trên địa bàn Huyện Thanh Trì, Thành phố Hà Nội

• Nội dung khảo sát

Đề tài tập trung khảo sát thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn qua kế hoạch

năm học và báo cáo tổng kết của nhà trường từ năm học 2013 – 2014 đến năm học 2015– 2016; khảo sát thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn bằng phiếu khảo sát

• Đối tượng khảo sát

Để khảo sát thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THCStrên địa bàn Huyện Thanh Trì, tác giả trưng cầu ý kiến của cán bộ quản lý và giáo viên

về 04 chức năng quản lý với thành phần và số lượng như sau:

- Cán bộ quản lý (17 Hiệu trưởng, 21 Phó hiệu trưởng, 38 tổ trưởng chuyên môn, 38

tổ phó chuyên môn)

- Tổng số giáo viên: 542 người

* Phương pháp khảo sát

Đề tài sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu, chú trọng phương phápđiều tra bằng phiếu hỏi kết hợp với quan sát thực tế, phỏng vấn, trao đổi để thu thậpthông tin và sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý kết quả khảo sát

Trong phiếu khảo sát có 5 mức độ đánh giá: yếu (1 điểm), trung bình (2 điểm),khá (3 điểm), tốt (4 điểm) và rất tốt (5 điểm)

2.3.1. Thực trạng quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

* Thực trạng các tổ chuyên môn ở các trường THCS Huyện Thanh Trì – Hà NộiHiện nay về cơ bản các trường THCS huyện Thanh Trì có 18 tổ chuyên môn Về

cơ cấu số lượng các tổ chuyên môn ở các trường chia ra như sau:

Cơ cấu các tổ chuyên môn ở các trường đa số là tổ chuyên môn ghép Riêng chỉ

có trường THCS Thị Trấn quy mô lớn hơn nên có các tổ chuyên môn theo bộ môn: Văn,Toán, Lý

- Về cơ cấu tổ trưởng chuyên môn: Trong 17 trường THCS huyện Thanh Trì có:

38 tổ trưởng tổ chuyên môn, 38 tổ phó chuyên môn Tổ trưởng chuyên môn có tuổi nhỏnhất là 25 tuổi, tổ trưởng chuyên môn có tuổi lớn nhất là 47 tuổi; Về thâm niên côngtác trong ngành giáo dục: Tổ trưởng chuyên môn có thâm niên giảng dạy ít nhất là 03năm, nhiều nhất là 26 năm; Về trình độ chuyên môn của các tổ trưởng tổ chuyên môn:

Như vậy, Hầu hết các tổ trưởng chuyên môn đều có thâm niên công tác lâu năm

có nhiều kinh nghiệm trong thực tế giảng dạy là bộ phận nòng cốt về chuyên môn củacác trường THCS trong toàn huyện Tuy vậy, còn một số tổ trưởng tổ chuyên môn tuy

có thâm niên công tác nhiều năm nhưng chưa chuẩn về trình độ chuyên môn nghiệp vụtheo qui định Hầu hết các tổ trưởng chuyên môn là giáo viên lâu năm có nhiều kinhnghiệm trong giảng dạy biết điều hành tổ, quản lý tổ, nhiệt tình trong công tác

- Các loại hoạt động của các tổ chuyên môn

Qua khảo sát xem các kế hoạch của các tổ chuyên môn từ năm 2013 đến năm

2016 và qua thăm dò phỏng vấn hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên cáctrường THCS huyện Thanh Trì về việc tổ chức các hoạt động chuyên môn Đa số các tổchuyên môn các trường THCS huyện Thanh Trì có những hoạt động cụ thể:

+ Thực hiện kế hoạch giảng dạy đồng bộ theo phân phối chương trình; các hoạtđộng ngoại khóa nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh

+ Tổ chức các hoạt động sư phạm: dự giờ, thăm lớp, thao giảng, hội giảng; thảoluận thống nhất mục đích yêu cầu từng tiết dạy, từng chương; đổi mới phương phápgiảng dạy; sử dụng đồ dùng dạy học, hướng dẫn học sinh thực hành làm thí nghiệm…

+ Tổ chức cho giáo viên học tập và thảo luận theo các chuyên đề: Những điểmmới , những điểm chưa hợp lý về nội dung sách giáo khoa mới; sử dụng và phát huy hếthiệu quả của việc sử dụng các trang thiết bị giảng dạy; đổi mới cách kiểm tra và đánhgiá học sinh; đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực học tậpcủa học sinh

+ Bồi dưỡng giáo viên thông qua các hoạt động của tổ chuyên môn

+ Quản lý lao động các thành viên trong tổ, nhận xét đánh giá việc thực hiệnnhiệm vụ và kết quả giảng dạy của giáo viên

- Về chất lượng hoạt động của các tổ chuyên môn: Qua tham khảo ý kiến củathanh tra phòng Giáo dục và các kết luận của thanh tra, qua các đợt thanh tra, kiểm trachuyên đề hoạt động của các tổ chuyên môn từ năm 2013 đến năm 2016, qua xem xét

hồ sơ quản lý của hiệu trưởng, qua khảo sát kế hoạch của các tổ chuyên môn, biên bảnsinh hoạt tổ chuyên môn, kế hoạch năm học và báo cáo tổng kết của các trường THCS.Luận văn nhận thấy: Hoạt động của các tổ chuyên môn ở các trường được thanh tra,kiểm tra của Phòng giáo dục, hiệu trưởng các trường đánh giá ở mức độ trung bình -Khá Tổ trưởng chuyên môn hàng tháng có lên kế hoạch hoạt động chung cho tổ, tổ

chức sinh hoạt chuyên đề, thao giảng, dự giờ, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch giảngdạy, soạn giảng của giáo viên và có chú trọng việc bồi dưỡng nâng cao tay nghề chogiáo viên qua dự giờ rút kinh nghiệm Tổ chuyên môn hoạt động vào căn cứ vào kếhoạch hoạt động chuyên môn, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học của trường và cáctiêu chí theo chỉ đạo của hiệu trưởng và gợi ý của ngành giáo dục Các tổ trưởng tổchuyên môn có nhiều cố gắng trong việc điều hành hoạt động chung của tổ chuyên môn

ở trạng thái ổn định, có kế hoạch triển khai nhiệm vụ chuyên môn đến các giáo viên;năng nổ nhiệt tình và có nhiều đóng góp cho giáo viên trên lĩnh vực chuyên môn đểthực hiện tốt kế hoạch của nhà trường đề ra

Trong quá trình hoạt động, các tổ chuyên môn cũng gặp phải những khó khănnhất định, ảnh hưởng đến hoạt động TCM như: Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy họccủa một số trường THCS huyện Thanh Trì còn nhiều thiếu thốn, thiếu đồ dùng dạy học,thư viện, thiết bị dạy học, các phòng thí nghiệm thực hành…Cơ cấu giáo viên bộ môncủa các trường không đủ theo quy định nên hiệu trưởng các trường phần lớn thành lập

tổ chuyên môn ghép Giáo viên nhiều bộ môn khác nhau hoạt động, sinh hoạt chuyênmôn chung 01 tổ chuyên môn (Tổ tự nhiên; tổ xã hội; tổ văn-sử-địa; tổ hóa-sinh-thểdục…) nên giáo viên ít có điều kiện trao đổi học hỏi lẫn nhau Khó khăn mà tổ trưởngchuyên môn thường gặp là năng lực của các thành viên trong tổ (năng lực đóng góp ýkiến, bàn biện pháp thực hiện kế hoạch, năng lực về nghiệp vụ sư phạm…) Theo nhậnđịnh của các tổ trưởng tổ chuyên môn của các trường là hoạt động tổ chuyên môn ở cáctrường chỉ đạt kết quả ở mức trung bình so với yêu cầu đổi mới chương trình giáo dụcphổ thông và sách giáo khoa mới hiện nay Hiệu trưởng tham gia dự họp tổ chuyên mônkhông thường xuyên, về tinh thần làm việc của các thành viên trong tổ chuyên mônchưa thực hiện tốt sự phân công của tổ trưởng, còn lơ là họp chiếu lệ… Đa số các tổtrưởng chuyên môn nhận thức và hiểu được các hoạt động cơ bản của tổ chuyên môn

Đó là: thực hiện kế hoạch giảng dạy, tổ chức các hoạt động sư phạm: dự giờ, thăm lớp,thao giảng, hội giảng, thống nhất mục đích yêu cầu, phương pháp giảng dạy từng tiết,từng chương, sử dụng đồ dùng dạy học, thực hành thí nghiệm, quản lý lao động cácthành viên trong tổ

Hoạt động của các tổ chuyên môn chưa đồng bộ về nội dung sinh hoạt chuyênmôn, thời gian sinh hoạt chuyên môn, hình thức tổ chức các hoạt động chuyên môn

thực hiện nhiệm vụ của nhà trường giao chỉ đạt thành tích ở một vài tổ Vì thế, cònnhững tồn tại mà các tổ chuyên môn cần khắc phục:

+ Về phía giáo viên: Một số giáo viên chưa nhận thức sâu sắc, chưa nắm bắt nộidung chương trình đổi mới giáo dục phổ thông, sách giáo khoa mới, chưa kịp thời thayđổi nội dung phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực học tập của họcsinh Trong hoạt động chuyên môn, các ý kiến của giáo viên chưa xoáy sâu vào bàn biệnpháp thực hiện mà chỉ nêu những khó khăn riêng Số ít giáo viên còn tự ái, mặc cảm khiđồng nghiệp có ý kiến góp ý về tiết dạy của mình và chưa sắp xếp thời gian để dự thaogiảng cùng đồng nghiệp cũng như tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn Giáoviên còn ngại đăng kí dự thi giáo viên giỏi các cấp, đăng kí đề tài viết sáng kiến kinhnghiệm…Còn một số giáo viên vi phạm về quy chế chuyên môn bị xử lý kỉ luật

+ Về phía các tổ chuyên môn: các tổ chuyên môn họp định kỳ 2lần / tháng nhưngnội dung họp còn sơ sài, chưa đi sâu phân tích vào việc thực hiện chuyên môn, nhất làbàn về đổi mới phương pháp giảng dạy, thống nhất nội dung kế hoạch dạy học, sử dụngthiết bị dạy học, làm thí nghiệm thực hành Mặc dù các tổ chuyên môn hoạt động đều,đúng qui định nhưng nội dung các hoạt động còn sơ sài thường chỉ triển khai lại các kếhoạch của nhà trường, qui định của Phòng Giáo dục, ít xoáy sâu vào nghiên cứu một bàidạy, một tiết dạy cụ thể ….Qua các hoạt động về chuyên môn, tổ chuyên môn chưa cókết luận hiệu quả về một vấn đề chuyên môn nào để áp dụng cho cả tổ Việc kết hợp các

bộ phận thư viện, thiết bị để phục vụ cho việc dạy và học chưa tốt Kết quả thực hiệnnhiệm vụ chuyên môn giữa các tổ chuyên môn chưa đồng đều nhau Một số tổ trưởngchuyên môn còn lúng túng trong quản lý điều hành hoạt động tổ chuyên môn

Những vấn đề trên nguyên nhân chủ yếu do CBQL ít tham dự họp tổ chuyênmôn (không thường xuyên) để hỗ trợ tư vấn cho tổ trưởng chuyên môn, giải quyếtnhững kiến nghị đề xuất của các tổ chuyên môn và giáo viên Năng lực hoạt động thựctiển của một số CBQL còn yếu Năng lực tổ trưởng chuyên môn còn hạn chế, một số tổtrưởng chuyên môn chưa được bồi dưỡng về kỹ năng quản lý và điều hành hoạt động tổchuyên môn một cách có hệ thống Đa số các tổ chuyên môn ở các trường còn sinh hoạtghép giáo viên nhiều bộ môn khác nhau nên trong họp tổ chuyên môn giáo viên chưathật sự tập trung sinh hoạt theo yêu cầu của tổ trưởng, thường chỉ nêu những khó khănriêng Giáo viên trẻ, khoẻ, nhiệt tình nhưng còn ít kinh nghiệm trong giảng dạy Hằngnăm giáo viên giỏi, giáo viên có thâm niên công tác nhiều năm xin thuyên chuyển về

quê, cứ thế luân phiên nhau để lại các trường đội ngũ giáo viên trẻ cần phải đào tạo,huấn luyện nhất là khả năng sư phạm và chuyên môn nghiệp vụ Cơ sở vật chất hiện cócủa các trường chưa đủ đáp ứng cho hoạt động dạy và học

* Thực trạng quản lý việc xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành của nhà trường, là một đầu mối quản lý

mà hiệu trưởng nhất thiết phải dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phươngdiện, nhưng cơ bản nhất là chất lượng giảng dạy Tổ chuyên môn phải lập kế hoạch vàthực hiện các chuyên đề trong suốt năm học để tháo gỡ, thống nhất các vấn đề mới, cácvấn đề khó thường gặp trong quá trình giảng dạy các bộ môn Thông qua tổ trưởng,nhóm trưởng chuyên môn, Hiệu trưởng quản lý thực hiện chương trình, kế hoạch giảngdạy, công tác soạn giảng, kiểm tra đánh giá xếp loại học sinh, đổi mới phương pháp dạyhọc, đánh giá cho điểm học sinh, thao giảng xếp loại tay nghề GV

Vào năm học mới, các tổ chuyên môn đều lập kế hoạch, trong đó kế hoạch giảngdạy là nội dung quan trọng Trên cơ sở thực tế của mỗi bộ môn và mỗi trường, Bangiám hiệu xây dựng chỉ tiêu của các mặt hoạt động và định hướng các biện pháp thựchiện Kế hoạch được đưa về các tổ chuyên môn, các đoàn thể trong trường bàn, thảoluận và đóng góp ý kiến Khi các tổ chuyên môn, các tổ chức trong nhà trường đã bàn

kỹ về các chỉ tiêu, biện pháp thực hiện các hoạt động của nhà trường trong năm học sẽtiến hành thảo luận chung trong cả cơ quan, trong hội nghị công nhân viên chức đầunăm học Với quy trình như trên, các kế hoạch được thảo luận một cách công khai, dânchủ, mỗi thành viên trong nhà trường đều có trách nhiệm thực hiện Khi kế hoạch đãđược thống nhất, các tổ chuyên môn sẽ căn cứ vào tình hình thực tế của tổ chức để lên

kế hoạch chi tiết của tổ cho phù hợp với kế hoạch chung của nhà trường Mỗi tổ viêncăn cứ vào nhiệm vụ giảng dạy được giao lên kế hoạch cho riêng mình sát với tình hìnhthực tế công việc mà mình đảm nhận và hướng theo kế hoạch chung của tổ, của trường

Các trường THCS thuộc huyện Thanh Trì đều chỉ đạo cán bộ giáo viên lập kếhoạch nhiệm vụ năm học theo mẫu thống nhất gọi là: “Kế hoạch công tác cá nhân nămhọc 20…-20…” Thông qua phiếu hỏi ý kiến của 38 CBQL, 38 tổ trưởng chuyên môn vàgiáo viên của các trường THCS được nghiên cứu khảo sát thực trạng cho thấy việc xâydựng kế hoạch nhiệm vụ năm học của giáo viên nghiêm túc, đảm bảo chất lượng xây