Nghiên cứu biên soạn giáo trình điện tử học phần sửa chữa và bảo dưỡng ô tô

Do thời gian có hạn nên tôi mới thực hiện được đề tài “Nghiên cứu biên soạn giáo trình điện tử học phần sửa chữa và bảo dưỡng ô tô” Mặc dù hết sức cố gắng nhưng do kiến thức và thời gi

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

-

TRƯƠNG MINH HIẾU

NGHIÊN CỨU BIÊN SOẠN GIÁO TRÌNH ĐIỆN TỬ HỌC PHẦN SỬA CHỮA VÀ BẢO DƯƠNG Ô TÔ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT

CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN :

TS ĐÀM HOÀNG PHÚC

Hà Nội – 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của

TS.ĐÀM HOÀNG PHÚC Đề tài được thực hiện tại bộ môn Ô tô và Xe chuyên

dụng, Viện cơ khí động lực, Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội Các số liệu, kết quả trình bày trong luận văn là hoàn toàn trung thực

Hà Nội, ngày 24 tháng 03 năm 2014

Học viên

Trương Minh Hiếu

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN 1

LỜI NÓI ĐẦU 7

DANH MỤC HÌNH VẼ 8

BẢNG BIỂU CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU 14

PHẦN A 15

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ XÂY DỰNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ 15

1 Những cơ sở lý luận sư phạm 15

1.1 Mục tiêu giáo dục và đào tạo 15

1.2 Quan điểm mới về giáo dục, đào tạo 15

2 Cơ sở sư phạm để xây dựng và biên soạn nội dung bài giảng 16

2.1 Theo yêu cầu xã hội 16

2.2 Theo mục tiêu đào tạo 16

2.3 Tính thống nhất 17

2.4 Vị trí bài giảng 18

2.5 Đối tượng học 19

CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VỀ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ 20

1.Tổng quan về bài giảng điện tử 20

2 Kết cấu bài giảng 24

2.1.Triển khai khối kiến thức chuyên ngành ô tô 24

2.2 Khung nội dung bài giảng 26

2.3 Tổ chức bài giảng trên máy tính 28

3 Phương pháp nghiên cứu 28

3.1 Thu thập và xử lý tài liệu 28

3.2 Phương pháp xây dựng bài giảng điện tử 29

4 Tính ứng dụng của bộ bài giảng điện tử 34

4.1 Cách sử dụng bài giảng 34

4.2 Đối tượng giảng dạy 34

4.3 Khả năng cập nhật 34

PHẦN B: NỘI DUNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ 35

CHƯƠNG 1: THIẾT BỊ XƯỞNG VÀ THIẾT BỊ CHẨN ĐOÁN 35

BÀI 1: THIẾT BỊ NÂNG HẠ 35

1 Công dụng, phân loại, yêu cầu: 35

1.1 Công dụng: 35

1.2 Phân loại: 35

1.3 Yêu cầu: 35

2.Thiết bị nâng, chuyển định vị điều khiển bằng tay 36

2.1 Kích thuỷ lực: 36

2.2.Xe nâng tay 37

3 Thiết bị nâng chuyển, định vị điều khiển bằng điện 37

3.1 Cầu nâng 2 trụ Bend-pak 37

3.2 Cầu nâng 4 trụ Bend-pak 39

Bài 2: DỤNG CỤ SỬA CHỮA 41

1.Khái niệm cơ bản: 41

2.Các nguyên tắc cơ bản khi sử dụng dụng cụ và thiết bị: 41

3 Các thiết bị cầm tay và thiết bị trong bảo dưỡng, sửa chữa 42

3.1 Dụng Cụ Cầm Tay 42

4 Một số dụng cụ cầm tay sử dụng trong sửa chữa ôtô: 43

4.1 Cờ lê 43

4.2 Bộ đầu khẩu 44

4.3 Clê 48

4.4 Mỏ lết 49

4.5 Tô vít 49

4.6 Kìm 50

4.7 Búa 51

4.8 Dao cạo gioăng 52

4.9 Đột lấy Tâm 53

BÀI 3: DỤNG CỤ VÀ THIẾT BỊ CHUYÊN DÙNG 54

1 Các loại Vam 54

1.1 Bộ Vam khỏe 54

1.2 Vam tháo lò xo xupap 55

1.3 Bộ Vam tháo bầu lọc dầu 56

1.4 Vam 2 chiều tháo bầu lọc dầu 57

2 Súng hơi 57

2.1 Súng hơi giật 58

3 Thiết bị tháo, lắp lốp 58

BÀI 4: DỤNG CỤ VÀ THIẾT BỊ ĐO KIỂM - CHẨN ĐOÁN 60

1 Các Dụng cụ đo 60

1.1 Những điểm cần kiểm tra trước khi đo: 60

1.2 Bảo quản dụng cụ do 61

1.3 Một số dụng cụ đo thông dụng: 61

2 Các thiết bị đo 67

2.1 Thiết bị đo áp xuất xi lanh 67

2.2 Thiết bị đo áp suất dầu 68

2.3 Thiết bị đo góc đánh lửa sớm 69

2.4 Thiết bị đo nhiệt độ động cơ: 70

3.Các thiết bị kiểm tra 71

3.1 Thiết bị kiểm tra bình ắc quy 71

3.2 Thiết bị kiểm tra hệ thống làm mát 72

3.3 Thiết bị kiểm tra máy phát,máy đề 73

3.4 Thiết bị kiểm tra góc đặt bánh xe: 74

4 Các thiết bị dùng trong bảo dưỡng sửa chữa ôtô 76

4.1 Thiết bị cân bằng lốp 76

4.2 Các thiết bị dùng trong kiểm định chất lượng ôtô 77

5 Các thiết bị chẩn đoán xách tay 83

5.1 Bộ thiết bị chẩn đoán OBD-II (Scan tool) 83

5.2 Thiết bị chuẩn đoán ECU 86

CHƯƠNG 2: SỬA CHỮA – BẢO DƯỠNG ĐỘNG CƠ 88

BÀI 5: SỬA CHỮA CÁC CỤM CHI TIẾT TRÊN ĐỘNG CƠ 88

1 Tổng Quát Chung 88

1.1 Phân tích và đánh giá các thông số, chỉ tiêu của động cơ 88

2 Phương pháp chẩn đoán, kiểm tra 93

2.1 Quy trình cơ bản 93

2.2 Sơ đồ khối quy trình chẩn đoán, kiểm tra, bảo dưỡng xe: 94

2.3 Điều tra trước chẩn đoán: 95

2.4 Mô phỏng triệu chứng hư hỏng: 96

3 Kiểm tra các hệ thống trên ô tô 103

3.1 Kiểm tra hệ thống nhiên liệu 103

3.2 Kiểm tra áp suất nén 104

3.3 Kiểm tra độ cân bằng công suất của xilanh 104

3.4 Kiểm tra tỷ lệ hòa trộn không khí-nhiên liệu(A/F) 105

3.5 Kiểm tra khí xả: 105

3.5.1 Động cơ xăng 105

4 Sửa chữa bảo dưỡng 108

4.1 Hệ thống nạp và xả 108

4.2 Hệ thống bôi trơn 111

4.4 Hệ thống nhiên liệu 114

CHƯƠNG 3: SỬA CHỮA-BẢO DƯỠNG GẦM Ô TÔ 117

BÀI 6: SỬA CHỮA HỆ THÔNG TRUYỀN ĐỘNG 117

1 SỬA CHỮA LY HỢP 117

1.2 Các hư hỏng của thương gặp 117

1.2 Qui trình bảo dưỡng, sửa chữa ly hợp 118

1.3 Kiểm tra bảo dưỡng ly hợp 119

2 SỬA CHỮA HỘP SỐ 124

2.2 Qui trình bảo dưỡng, sửa chữa hộp số theo sơ đồ sau: 127

2.3 Kiểm tra bảo dưỡng hộp số 127

2.5 Quy trình lắp hộp số 148

BÀI 7: SỬA CHỮA HỆ THỐNG LÁI 152

1 Các hư hỏng thường gặp của hệ thống lái 152

2 Qui trình chẩn đoán, bảo dưỡng, sửa chữa 153

3 Bảo dưỡng, sửa chữa 154

3.1 Bánh lái 154

3.2 Thanh răng 155

3.3 Trụ lái 155

BÀI 8: SỬA CHỮA HỆ THỐNG TREO 157

1 Các hư hỏng thường gặp của hệ thống treo 157

2 Qui trình chẩn đoán, bảo dưỡng,sửa chữa hệ thống treo 158

3 Qui trình kiểm tra điều chỉnh các góc đặt bánh xe 158

3.1 Kiểm tra và điều chỉnh độ chụm 158

3.2 Kiểm tra và điều chỉnh góc CASTER 159

3.3 Kiểm tra và điều chỉnh góc CAMBER 159

BÀI 9: SỬA CHỮA HỆ THỐNG PHANH 161

2 Các hư hỏng thường gặp của hệ thống phanh 161

3 Qui trình chẩn đoán, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống phanh: 162

4 Qui trình kiểm tra và điều chỉnh các bộ phận của hệ thống phanh 162

4.1 Bàn đạp phanh 163

4.2 Phanh tay 164

CHƯƠNG 4: SỬA CHỮA- BẢO DƯỠNG HỆ THỐNG ĐIỆN Ô TÔ 165

BÀI 10: SỬA CHỮA HỆ THỐNG NẠP ĐIỆN – HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG 165

1 Tổng Quát Hệ thống Điện Trên Ô Tô 165

1 1 Vị trí các hệ thống điện trên ôtô 165

2 Quy trình cơ bản chẩn đoán, bảo dưỡng và sửa chữa các hệ thống điện 166

2.1 Quy trình chẩn đoán: 166

2.2 Kiểm tra hư hỏng và điều tra trước chẩn đoán 166

3 Sửa chửa, bảo dưỡng hệ thống nạp điện- hệ thống khởi động 169

3.1 Tháo 169

3.2 Vệ sinh, sắp xếp: 169

3.3 Kiểm tra, khắc phục hư hỏng: 170

3.4 Lắp ráp: 170

3.5 Điều chỉnh, kiểm tra khi lắp ráp: 171

BÀI 11: SỬA CHỮA HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA 172

1 Tháo rời các chi tiết, bộ phận của hệ thống: 172

2 Vệ sinh, sắp xếp: 172

3 Kiểm tra, khắc phục hư hỏng: 174

4 Lắp ráp: 174

5 Điều chỉnh, kiểm tra khi lắp ráp: 175

BÀI 12: SỬA CHỮA HỆ THỐNG PHUN XĂNG ĐIỆN TỬ 176

1 Tháo rời các chi tiết của hệ thống: 176

2 Vệ sinh, sắp xếp: 177

3 Kiểm tra, khắc phục hư hỏng: 177

4 Lắp ráp: 178

KẾT LUẬN 180

TÀI LIỆU THAM KHẢO 181

LỜI NÓI ĐẦU

Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, ngành ôtô ngày càng phát triển hơn Khởi đầu từ những chiếc ôtô thô sơ hiện nay ngành công nghiệp ôtô đã có sự phát triển vượt bậc nhằm đáp ứng những yêu của con người Những chiếc ôtô ngày càng trở nên đẹp hơn, nhanh hơn, an toàn hơn, tiện nghi hơn…để theo kịp với xu thế của thời đại

Để có được điều đó thì công tác giáo dục đào tạo ngày càng chú trọng hơn Trên thế giới việc sử dụng bài giảng điện tử trong giảng dạy là rất phổ biến Tuy nhiên ở nước ta việc ứng dụng bài giảng điện tử còn rất hạn chế Vì vậy tôi mong muốn xây dựng được một hệ thống bài giảng điện tử chuyên ngành ô tô Do thời

gian có hạn nên tôi mới thực hiện được đề tài “Nghiên cứu biên soạn giáo trình

điện tử học phần sửa chữa và bảo dưỡng ô tô”

Mặc dù hết sức cố gắng nhưng do kiến thức và thời gian có hạn nên luận văn này khó tránh khỏi một vài sai sót, tôi mong nhận được sự chỉ bảo thêm của các thầy

Tôi xin chân thành cảm ơn thầy Đàm Hoàng Phúc đã hướng dẫn, chỉ bảo

nhiệt tình tôi trong thời gian thực hiện luận văn này

Hà Nội, ngày 24 / 03 / 2014 Học viên

Trương Minh Hiếu

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình A.2.1 Giao diện phần mềm TEAM 21 của TOYOTA 24

Hình A.2.2 Ma trận các nhóm kiến thức chuyên ngành ô tô 26

Hình A.2.3 Giao diện chính chương trình bài giảng điện tử chuyên

Hình A.2.6 Giao diện của lập trình trên Adobe Dreamweaver 31

Hình A.2.7 Giao diện của Adobe Photoshop 33

Hình A.2.8 Giao diện AVS Video Converter 33

Hình A.2.9 Giao diện của trang word đã được tổng hợp 33

Hình A.2.10 Chèn tiếp nội dung 33

Hình A.2.11 Cửa sổ giao diện lập trình bằng HTML 35

HìnhA.2.11 Phần mềm bài giảng có tên E-Learning 35

Hình B.1.1 Kích thuỷ lực 37 Hình B.1.2 Sơ đồ nguyên lý hoạt động của kích thuỷ lực 38

Hình B.1.3 Cấu tạo xe nâng tay 38

Hình B.1.4 Cấu tạo cầu nâng 2 trụ Bend-pak 39

Hình B.1.5 Bảng điều khiển 39 Hình B.1.6 Cầu nâng 4 trụ Bend-pak 40

Hình B.1.7 Chọn dụng cụ phù hợp với công việc 43

Hình B.1.8 Chọn dụng cụ theo tốc độ hoàn thành công việc 43

Hình B.1.9 Mômen xiết của các loại cụng cụ 44

Hình B.1.10 Hướng dẫn sử dụng cờ lê 44

Hình B.1.11 Các loại đầu khẩu 45

Hình B.1.12 Khẩu dùng tháo, lắp bugi 46

Hình B.1.13 Hướng dẫn sử dụng bộ đầu nối đầu khẩu 46

Hình B.1.14 Khớp nối tùy động 47

Hình B.1.15 Thanh nối dài cho bộ đầu khẩu 47

Hình B.1.16 Tay nối trượt bộ đầu khẩu 48

Hình B.1.17 Tay quay nhanh cho bộ đầu khẩu 48

Hình B.1.18 Tay quay cóc 49

Hình B.1.20 Mỏ lết 50 Hình B.1.21 Các loại tô vít và cách sử dụng 51

Hình B.130 Vam tháo lò xo xupap 57

Hình B.1.31 Bộ Vam tháo bầu lọc dầu 57

Hình B.1.32 Vam 2 chiều tháo bầu lọc dầu 58

Hình B.1.33 Súng hơi 58 Hình B.1.34 Súng hơi giật 59 Hình B.1.35 Thiết bị tháo, lắp lốp 59

Hình B.1.36 Các Dụng cụ đo và cách sử dụng 61

Hình B.1.37 Bảo quản các dụng cụ đo 62

Hình B.1.44 Thiết bị đo áp xuất xi lanh 68

Hình B.1.45 Thiết bị đo áp suất dầu 69 Hình B.1.46 Thiết bị đo góc đánh lửa sớm 70

Hình B.1.47 Thiết bị đo nhiệt độ động cơ 71

Hình B.1.48 Thiết bị kiểm tra bình ắc quy 72

Hình B.1.49 Thiết bị kiểm tra két nước làm mát và cách sử dụng 73

Hình B.1.50 kiểm tra két nước là mát 74

Hình B.1.51 Thiết bị kiểm tra máy phát, máy đề 74

Hình B.1.52 Thiết bị kiểm tra bánh xe góc đặt 75

Hình B.1.53 Thiết bị cân bằng lốp 77 Hình B.1.54 Bảng điều khiển của thiết bị cân băng lốp 77

Hình B.1.55 Thiết bị kiểm định đèn pha ôtô 79

Hình B.1.56 Thiết bi phân tích khí thải (MGT5) 80

Hình B.1.57 Thiết bị kiểm tra trượt ngang 81

Hình B.1.58 Thiết bị kiểm tra phanh bánh xe 82

Hình B.1.59 Thiết bị kiểm tra giảm xóc 83

Hình B.1.60 Thiết bị chẩn đoán OBD-II (Scan tool) 84

Hình B.1.61 Carmanscan VG 87

Hình B.2.1 Quy trình cơ bản 95 Hình B.2.2 Sơ đồ khối quá trình chẩn đoán, kiểm tra, bảo dưỡng xe 95

Hình B.2.3 Lấy thông tin từ khách hàng 96

Hình B.2.4 Phân tích thông tin từ khách hàng 97

Hình B.2.5 Đặt các câu hỏi để tham khảo, từ đó chẩn đoán hư hỏng 97

Hình B.2.6 Chạy thử xe trên đường để xác nhận hư hỏng 98

Hình B.2.7 Mô phỏng làm rung động 98

Hình B.2.8 Mô phỏng làm nóng hoặc làm lạnh 99

Hình B.2.9 Mô phỏng lại hiện tượng nước xâm nhập vào giắc nối 99

Hình B.2.10 Đặt phụ tải điện 99 Hình B.2.11 Phán đoán hư hỏng 100 Hình B.2.12 Kiểm tra khu vực nghi ngờ và phát hiện nguyên nhân 100

Hình B.2.13 Kiểm tra mã chẩn đoán 100

Hình B.2.14 Kiểm tra dữ liệu của ECU 102

Hình B.2.15 Kiểm tra lực cản quay của động cơ 102

Hình B.2.16 Kiểm tra tình trạng khởi động của động cơ 102

Hình B.2.17 Kiểm tra hệ thống đánh lửa và sấy nóngđộng cơ diesel 103

Hình B.2.18 Kiểm tra hệ thống nhiên liệu động cơ xăng 104

Hình B.2.19 Kiểm tra hệ thống nhiên liệu động cơ diesel 104

Hình B.2.20 Kiểm tra áp suất nén 105

Hình B.2.21 Kiểm tra độ cân bằng công suất xilanh động cơ xăng 105

Hình B.2.22 Kiểm tra độ cân bằng công suất xilanh động cơ diesel 106

Hình B.2.23 Kiểm tra tỷ lệ hòa trộn không khí-nhiên liệu(A/F) 106

Hình B.2.24 Kiểm tra khí xả động cơ xăng 107

Hình B.2.25 Minh họa hiện tượng cháy trong xi lanh 107

Hình B.2.26 Minh họa nhiên liệu cháy hoàn toàn 108

Hình B.2.27 Kiểm tra khí xả động cơ diesel 108

Hình B.2.28 Tháo các bộ phận 109 Hình B.2.29 Vệ sinh sắp xếp 109

Hình B.2 30 Kiểm tra hệ thống nạp 110 Hình B.2.31 Kiểm tra hệ thống xả 110

Hình B.2.33 Kiểm tra điều chỉnh khi lắp ráp 111

Hình B.2.34 Tháo rời các chi tiết 111 Hình B.2.35 Vệ sinh sắp sếp các chi tiết 112

Hình B.2.36 Kiểm tra sửa chữa 113 Hình B.2.37 Tháo rời các chi tiết 113 Hình B.2.38 Vệ sinh két nước 114 Hình B.2.39 Vệ sinh bơm nước 114 Hình B.2.40 phụ gia nước làm mát 114

Hình B.2.41 Tháo rời các chi tiết 115 Hình B.2.42 Vệ sinh sắp xếp 116 Hình B.2.43 Kiểm tra sửa chữa 116 Hình B.3.1 Vị trí các bộ phận của ly hợp 118

Hình B.3.8 Kiểm tra đĩa ép 123

Hình B.3.9 Kiểm tra đĩa ma sát 124

Hình B.3.10 Lắp đĩa ép, đĩa ma sát 124

Hình B.3.11 Vị trí các bộ phận của hộp số 125

Hình B.3.12 Tháo lắp kiểm tra dầu hộp số 129

Hình B.3.13 Tháo lắp kiểm tra đèn đi số 129

Hình B.3.14 Tháo và kiểm tra trục sơ cấp 134

Hình B.4.5 Kiểm tra cầu chì 168

Hình B.4.6 Kiểm tra điện áp 169

Hình B.4.7 Kiểm tra ngắn mạch, kiểm tra điện áp cấp cho mạch 169

Hình B.4.8 Hệ thống cung cấp điện, hệ thống khởi động 170

Hình B.4.9 Vệ sinh, sắp xếp 170 Hình B.4.10 Kiểm tra, khắc phục hư hỏng 171

Hình B.4.11 Lắp ráp máy khởi động 171

Hình B.4.12 Điều chỉnh, kiểm tra khi lắp ráp 172

Hình B.4.13 Tháo rời các chi tiết, hệ thống đánh lửa trực tiếp 173

Hình B.4.14 Vệ sinh, sắp xếp 173 Hình B.4.15 Kiểm tra, khắc phục hư hỏng cuộn dây đánh lửa 174

Hình B.4.16 Lắp ráp Hệ thống đánh lửa trực tiếp 175

Hình B.4.17 Tháo rời các chi tiết của hệ thống phun xăng điện tử 176

Hình B.4.18 Sơ đồ hệ thống phun xăng 177

Hình B.4.19 Kiểm tra vòi phun 177

Hình B.4.20 Kiểm tra bộ lộc bơm nhiên liệu 179

Hình B.4.21 Lắp ráp các chi tiết của hệ thống phun xăng điện tử 180

Hình KL.1 Giao diện lựa chọn học phần điện tử chuyên ngành ô tô 181

BẢNG BIỂU CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU

CNTT Công nghệ thông tin

BGĐT Bài giảng điện tử

ASTD Hội phát triển và đào tạo Mỹ

IDC Công ty Dữ liệu quốc tế

ĐHQGHN Đại học quốc gia Ha Nội

AEN Mạng E-learning châu á

TTTK Tính toán thiết kế

BDSC Bảo dưỡng sửa chữa

EFI Phun xăng điện tử

ESA Đánh lửa điện tử

ABS Hệ thống phanh điều khiển điện tử

EPD Điều khiển ổn định xe

HTML Văn bản siêu liên kết

Ne Công suất ủa động cơ

Pe Áp suất có ích bình quân của chu trình công tác

Vz Thể tích công tác của một xylanh

i Tổng số xylanh của một động cơ

ne Số vòng quay của động cơ

 Số kỳ của động cơ (động cơ 2 kỳ hay 4 kỳ )

Pc Áp suất cuối kỳ nén

PHẦN A CHƯƠNG 1: CƠ SỞ XÂY DỰNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ

1.Những cơ sở lý luận sư phạm

1.1 Mục tiêu giáo dục và đào tạo

Mục tiêu giáo dục và đào tạo là cơ sở định hướng cho toàn bộ hoạt động tổ chức và quản lý đào tạo ở mọi loại hình thức và phương thức đào tạo Đồng thời là

cơ sở để thiết kế nội dung chương trình đào tạo cho các ngành nghề cụ thể phù hợp với từng loại hình khác nhau

Mục tiêu đào tạo không chỉ là cơ sở định hướng mà điều quan trọng hơn là chuẩn đánh giá toàn bộ quá trình đào tạo nghề nghiệp ở các mức độ khác nhau Dựa vào mục tiêu đào tạo từng phần hoặc từng môn học bài giảng chúng ta có cơ sở để đáng giá chất lượng và hiệu quả của quá trình đào tạo; trên cơ sở đó đánh giá trình

độ tổ chức đào tạo của nhà trường, trình độ nghiệp vụ sư phạm của mỗi giáo viên

1.2 Quan điểm mới về giáo dục, đào tạo

Trong những năm gần đây, để đáp ứng nhu cầu mới của xã hội hiện đại với những biến đổi nhanh chóng về mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế văn hóa - xã hội và khoa học công nghệ… hàng loạt các quan điểm, ý tưởng mới về một nền giáo dục hiện đại đã ra đời và có ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình phát triển giáo dục - đào tạo ở nhiều nước Nhà trường ngày nay được chuyển từ hệ thống khép kín, cô lập trong xã hội sang hệ thống mở, hòa nhập tích cực với các biến đổi của đời sống xã hội Nó có vai trò to lớn không chỉ trong việc truyền thụ kiến thức, kinh nghiệm xã hội mà còn có tác dụng trực tiếp phát triển những thái độ, khả năng cần thiết để đảm bảo cho người học nắm vững, phát triển kiến thức và đặc biệt là sử dụng vốn kiến thức đó vào trong các hoạt động thực tiễn Bộ ba kiến thức - kỹ năng - thái độ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau trong cuộc sống vừa lao động vừa học tập của mỗi cá nhân Những ưu tiên về mục đích giáo dục cũng có những thay đổi cơ bản Mục tiêu giáo dục ngày càng được định hướng gắn bó chặt chẽ hơn với đời sống hiện thực của xã hội và cá nhân như: học để lao động và hoàn thiện nhân cách, học cách sống

(tồn tại) và thích ứng với những biến đổi, học tập tích cực và tự học, độc lập sáng tạo…

Mối quan hệ thầy trò cũng có những biến đổi quan trọng, ngày nay mối quan

hệ này đang chuyển dần từ quan hệ phụ thuộc, người thầy luôn đóng vai trò chủ đạo với chức năng cơ bản là tổ chức, hướng dẫn, chỉ đạo toàn bộ quá trình dạy - học và người học có vị trí trung tâm, tham gia tích cực, chủ động và sáng tạo vào quá trình dạy - học Những nhu cầu, lợi ích và khả năng của người học được quan tâm thích đáng trong quá trình dạy - học Đặt người học vào vị trí trung tâm quá trình dạy học

có nghĩa là làm cho người học làm chủ mình hơn, có khả năng lựa chọn, tìm hiểu, sáng tạo những phương pháp học tập tích cực trong quá trình tiếp thu kiến thức

2 Cơ sở sư phạm để xây dựng và biên soạn nội dung bài giảng

2.1 Theo yêu cầu xã hội

Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đổi mới - thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa

Xã hội, sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế đất nước trong quá trình công nghiệp hoá- hiện đại hoá cần một nguồn nhân lực có trình độ văn hoá, có kỹ năng nghề nghiệp, luôn làm chủ được những tiến bộ của khoa học kỹ thuật Vấn đề này đang được Nhà nước ta quan tâm và có những chính sách thích hợp đối với ngành giáo dục nói chung và lĩnh vực đào tạo nghề nói riêng Về cơ bản nguồn nhân lực qua đào tạo đã đáp ứng được yêu cầu cơ bản về nhu cầu của nền kinh tế đất nước

Ngày nay, khoa học kỹ thuật - công nghệ thông tin phát triển không ngừng

và được ứng dụng ngày càng rộng rãi vào trong lao động sản xuất, điều đó là nhân

tố thúc đẩy nền kinh tế nước ta cũng như các nước khác trên thế giới phát triển mạnh mẽ Để theo kịp nhịp độ phát triển của nền kinh tế thì giáo dục đào tạo nghề phải lấy yêu cầu thực tế của nền kinh tế xã hội làm cơ sở để xây dựng mục tiêu đào tạo và thời gian đào tạo Đây chính là cơ sở để xây dựng nên một bài giảng điện tử

có tính ưu việt cao trong giảng dạy hiện nay

2.2 Theo mục tiêu đào tạo

Khi xây dựng nội dung chương trình cho một bài giảng ta cần phải dựa vào mục tiêu của bài giảng, mục tiêu được hiểu là cái đích cần đạt tới sau mỗi khóa đào

tạo Mục tiêu được cụ thể hoá qua từng chương, từng bài học Sự kết hợp nhiều mục tiêu cụ thể trong từng nội dung học tập sẽ tạo thành mục tiêu lớn - mục tiêu tổng quát Mục tiêu tổng quát này phải tiêu biểu, điển hình Ta có thể phân ra 3 mục tiêu

cơ bản sau:

Mục tiêu kiến thức: Đây là mục tiêu thuộc thành phần lý thuyết, là hoạt động

cơ bản của đa số các chương trình giáo dục, đó là những kiến thức người học tiếp thu được sau một quá trình học tập Nó được biểu hiện ở ba mức độ:

+ Nhớ lại: Tái hiện được những kiến thức đã học để có thể trình bày lại được

+ Lý giải: Giải thích được các hiện tượng, dữ kiện, số liệu đã học được … bằng ngôn ngữ của chính mình thông qua các tư liệu đã được đọc, được học

+ Vận dụng: Tìm được các giải pháp tối ưu nhất cho việc ứng dụng bài học vào nội dung công việc cụ thể trong thực tiễn

Mục tiêu kỹ năng: Mục tiêu này thuộc thành phần “học tập - ứng dụng”, gồm các hoạt động đòi hỏi sự điều hợp giữa thần kinh (trí óc) và cơ bắp Đó là những thao tác mà người học cần đạt được sau quá trình học tập Mục tiêu này là mục tiêu

cơ bản của chương trình đào tạo chuyên nghiệp

2.3 Tính thống nhất

Trong quá trình giáo dục nói chung, quá trình giảng dạy và học tập nói riêng phải đảm bảo tính thống nhất giữa mục tiêu - nội dung - phương pháp - phương tiện

Về nội dung: Việc xây dựng, biên soạn nội dung phải đáp ứng được mục tiêu

đề ra Cụ thể là phải đổi mới nội dung dạy và học cho phù hợp với thực tế xã hội Nội dung phải liên tục cập nhật dạy học kỹ thuật cần định hướng mạnh vào sản xuất Nội dung học tập cần có nội dung phong phú hơn, có nhiều dẫn chứng minh họa cụ thể hơn

Về phương pháp: Phương pháp dạy học là tổng hợp các cách thức làm việc của người dạy và người học để đạt được những mục đích nhất định Trong quá trình

ấy, người dạy giữ vai trò chủ đạo, định hướng hành động cho người học, người học tích cực, chủ động trong các hoạt động Việc xây dựng phương pháp dạy học cần

phải dựa vào nội dung dạy học vào đối tượng học, phải đảm bảo mối quan hệ giữa

“mục tiêu - nội dung - phương pháp - phương tiện” có như vậy mới đạt được hiệu quả như mục tiêu đã đề ra

Các phương pháp dạy học được các Nhà sư phạm đưa ra gồm:

+ Nhóm phương pháp dạy học bằng lời:

i Phương pháp thuyết trình: Giảng thuật, giảng diễn, giảng giải

ii Phương pháp đàm thoại: Đàm thoại tái hiện, đàm thoại giải thích, minh hoạ

+ Nhóm các phương pháp dạy học trực quan (sử dụng mô hình, vật thật, sử dụng phương tiện kỹ thuật hỗ trợ: máy chiếu – phim chiếu, máy vi tính…)

+ Nhóm phương pháp luyện tập

+ Phương pháp ôn tập, phương pháp dạy học chuyên biệt

+ Phương pháp làm việc với sách giáo khoa và tài liệu tham khảo…

Về phương tiện: Phương tiện là toàn bộ các dụng cụ, các thiết bị kỹ thuật và tài liệu hướng dẫn dùng để trang bị cho quá trình dạy học Việc sử dụng phương tiện dạy học vừa là phương pháp giảng dạy vừa là công cụ hỗ trợ cho người dạy, trợ giúp đắc lực cho quá trình nhận thức đối với người học Nó là nhu cầu tất yếu của quá trình dạy học để đảm bảo phép biện chứng của quá trình nhận thức đi từ cái cụ thể đến cái trừu tượng và ngược lại

Việc lựa chọn phương tiện giúp cho người dạy truyền đạt nội dung bài học một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất, chính xác, chất lượng nhất, bài giảng phong phú, hấp dẫn mang tính khoa học cao Mặt khác giúp người học lĩnh hội bài giảng một cách nhanh và vững chắc, kích thích hứng thú và phát huy khả năng tư duy của người học tốt nhất

2.4 Vị trí bài giảng

Để xây dựng được nội dung bài giảng ta cần phải dựa vào vị trí, chương trình

và thời lượng bài giảng trong chương trình đào tạo Với mỗi một bài giảng nó có những nội dung và đặc trưng riêng Do đó khi xây dựng chương trình bài giảng ta cần phải quan tâm đến nhưng đặc trưng đó để nội dung bài giảng ta biên soạn ra

phù hợp với đặc trưng của môn học, cô đọng, ngắn gọn nhưng vẫn phải đảm bảo đầy đủ kiến thức cần thiết cho quá trình đào tạo Nội dung bài giảng khi biên soạn phải phù hợp với thời lượng của môn học và đảm bảo cho người học có thể nắm bắt được những kiến thức cần thiết và có những khái niệm cơ bản làm tiền đề cơ sở để học các môn chuyên ngành khác

2.5 Đối tượng học

Như chúng ta đã biết mỗi ngành nghề trong một trường đào tạo đều tuyển sinh nhiều đối tượng khác nhau điều đó có nghĩa là mặt bằng kiến thức và khả năng nhận thức của từng đối tượng là khác nhau Do đó; khi xây dựng nên một cách thức giảng dạy ta cũng cần chú ý đến đặc điểm này

Đối tượng hướng tới của Đề tài là xây dựng bài giảng về chuyên ngành cho các trường đào tạo nghề, trường đào tạo công nhân, thợ sửa chữa, và các đối tượng quan tâm khác

Trên cơ sở đó, trong nội dung luận văn tốt nghiệp này em tập trung vào việc xây dựng nên một công cụ có khả năng tạo nên một giao tiếp thuận lợi nhất, giúp cho việc giảng dạy cũng như học tập là hiệu quả nhất, có tính thực tiễn cao nhất Từ

đó ý tưởng xây dựng một bài giảng điện tử hình thành Trong nội dung giao diện của bài giảng có thể mang lại cho chương trình đào tạo những thông tin cập nhật với nhiều nội dung đính kèm, những video minh họa Có thể nói đây là một giao diện rất tiện ích cho việc giảng dạy cũng như học tập mang lại hiệu quả cao

CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VỀ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ

1.Tổng quan về bài giảng điện tử

Bài giảng điện tử là hình thức giảng dạy, học tập dựa trên sự hỗ trợ của các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông Các hình thức ứng dụng bài giảng điện tử có thể chia thành:

Computer-based learning (dạy học dựa vào máy tính, thường trên lớp): Bài giảng trên lớp có một số khai thác ứng dụng CNTT dưới sự hướng dẫn của giáo viên (sự tương tác người học-máy còn hạn chế)

E-learning (computer-based training hay web-based training, học qua mạng):

Sử dụng máy tính và qua mạng để tự học các bài giảng mà giáo viên soạn sẵn (tính tương tác cao)

Trong hệ thống E-Learning, vai trò của người học là trung tâm Việc áp dụng E-Learning vào thực tế phụ thuộc vào nhu cầu và điều kiện triển khai hệ thống

Những ưu điểm của bài giảng điện tử (BGĐT) đó là:

o Thông điệp học tập tương đối nhất quán, cập nhật dễ dàng

o Rút ngắn khoảng cách giữa người dạy và người học

o Hệ thống đào tạo từ xa sử dụng BGĐT có thể dễ dàng quản lý, đánh giá học viên

o Kết hợp được audio, video, hình ảnh giúp bài giảng trực quan hơn

o Tốc độ học nhanh hơn (người học có thể bỏ qua những kiến thức không cần thiết hoặc những kiến thức mình đã biết chỉ chọn nhũng kiến thức mà mình quan tâm )

o Có thể phục vụ một số lượng lớn người học, không phụ thuộc vào yếu tố địa lý

+ Tính kinh tế:

So với phương pháp giáo dục truyền thống, sử dụng BGĐT sẽ tiết kiệm được nhiều chi phí:

o Chi phí in sao tài liệu, bài giảng

o Giảng viên sẽ cảm thấy bớt mệt mỏi hơn khi đứng giảng nhiều giờ

o Sử dụng E-learning sẽ tiết kiệm được nhiều chi phí như: thuê phòng dạy, đi lại, tổ chức thi

o Chi phí để bổ sung, cập nhật kho dữ liệu cũng sẽ nhỏ hơn so với việc đính chính, tái bản một cuốn sách

Hiện nay BGĐT ngày càng phát huy được ưu thế trong việc dạy và học, xu hướng phát triển của BGĐT là phát triển và xây dựng hệ thống E-learning Tại Mỹ, dạy và học điện tử đã nhận được sự ủng hộ và các chính sách trợ giúp của Chính phủ ngay từ cuối những năm 90 Theo số liệu thống kê của Hội Phát triển và Đào tạo Mỹ (American Society for Training and Development, ASTD), năm 2000 Mỹ

có gần 47% các trường đại học, cao đẳng đã đưa ra các dạng khác nhau của mô hình đào tạo từ xa, tạo nên 54.000 khoá học trực tuyến Theo các chuyên gia phân tích của Công ty Dữ liệu quốc tế (International Data Corporation, IDC), cuối năm 2004

có khoảng 90% các trường đại học, cao đẳng Mỹ đưa ra mô hình E-learning, số người tham gia học tăng 33% hàng năm trong khoảng thời gian 1999 - 2004 Do thị trường rộng lớn và sức thu hút mạnh mẽ của E-learning nên hàng loạt các công ty

đã chuyển sang hướng chuyên nghiên cứu và xây dựng các giải pháp về E-learning như: Click2Learn, Global Learning Systems, Smart Force

Trong những năm gần đây, châu Âu đã có một thái độ tích cực đối với việc phát triển công nghệ thông tin cũng như ứng dụng nó trong mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, đặc biệt là ứng dụng trong hệ thống giáo dục Các nước trong Cộng đồng châu

Âu đều nhận thức được tiềm năng to lớn mà công nghệ thông tin mang lại trong việc mở rộng phạm vi, làm phong phú thêm nội dung và nâng cao chất lượng của nền giáo dục

Tại châu Á, E-learning vẫn đang ở trong tình trạng sơ khai, chưa có nhiều thành công vì một số lý do như: các quy tắc, luật lệ bảo thủ, tệ quan liêu, sự ưa chuộng đào tạo truyền thống, ngôn ngữ không đồng nhất, cơ sở hạ tầng nghèo nàn Tuy vậy, một số quốc gia, đặc biệt là các nước có nền kinh tế phát triển hơn tại châu

á cũng đang có những nỗ lực phát triển E-learning tại đất nước mình như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Đài Loan,Trung Quốc,

Ở Việt Nam gần đây các hội nghị, hội thảo về công nghệ thông tin và giáo dục đều có đề cập nhiều đến vấn đề E-learning và khả năng áp dụng vào môi trường đào tạo ở Việt Nam

Các trường đại học ở Việt Nam cũng bước đầu nghiên cứu và triển khai learning Một số đơn vị đã bước đầu triển khai các phần mềm hỗ trợ đào tạo và cho các kết quả khả quan: Đại học Công nghệ - ĐHQGHN, Viện CNTT , ĐHQG TP HCM, Học viện Bưu chính Viễn thông, Gần đây nhất, trung tâm Tin học Bộ Giáo dục & Đào tạo đã triển khai cổng E-learning nhằm cung cấp một cách có hệ thống các thông tin E-learning trên thế giới và ở Việt Nam Bên cạnh đó, một số công ty phần mềm ở Việt Nam đã tung ra thị trường một số sản phẩm hỗ trợ đào tạo Tuy các sản phẩm này chưa phải là sản phẩm lớn, được đóng gói hoàn chỉnh nhưng đã bước đầu góp phần thúc đẩy sự phát triển E-learning ở Việt Nam

Việt Nam đã gia nhập mạng E-learning châu á (Asia E-learning Network - AEN, www.asia-elearning.net) với sự tham gia của Bộ Giáo dục & Đào tạo, Bộ Khoa học - Công nghệ, trường Đại học Bách Khoa, Bộ Bưu chính Viễn Thông Trên đây là những thông tin về xu hướng phát triển BGĐT nói chung Đối với ngành ô tô nói riêng, các hãng xe và các hãng sản xuất linh phụ kiên đều có các tài liệu đào tạo của họ

Hình A.2.1: Giao diện phần mềm TEAM 21 của TOYOTA

Tuy nhiên, các phần mềm hay các tài liệu đào tạo của các hãng chỉ được ứng dụng trong phạm vi hẹp (chỉ trong nội bộ từng hãng) cũng như đối tượng hướng đến chủ yếu là công nhân, thợ sửa chữa của hãng Do vậy, các tài liệu như trên khó có thể sử dụng như các BGĐT có tính ứng dụng rộng rãi hơn, hướng đến nhiều đối tượng hơn cũng như có thể đáp ứng nhu cầu đào tạo từ xa đang ngày càng trở nên phổ biến

Chính vì vậy, em đã tham gia nghiên cứu đề tài "Nghiên cứu biên soạn giáo

trình điện tử học phần sửa chữa và bảo dưỡng ô tô" với mục đích tìm hiểu và xây

dựng nên một phần mềm BGĐT với nội dung là các kiến thức về ô tô và được ứng dụng trong lĩnh vực đào tạo chuyên ngành ô tô

2 Kết cấu bài giảng

2.1.Triển khai khối kiến thức chuyên ngành ô tô

Khối kiến thức chuyên ngành về ô tô tương đối rộng và phức tạp Để soạn giáo trình E-Learning cho khối kiến thức này ta nên chia ra theo kiến thức cho các cụm chi tiết như sau

Lý thuyết

tử

Hệ thống phanh điều khiển điện tử (ABS.)

Hệ thống lái điều khiển điện tử

Hệ thống treo điều khiển điện tử

Tiện nghi, an toạn (Nghe nhìn, túi khí, điều khiển từ

xa …)

Điều khiển

ổn định

xe ( EPD…)

Hình A.2.2: Ma trận các nhóm kiến thức chuyên ngành ô tô

Trong đề tài được “Nghiên cứu biên soạn giáo trình điện tử học phần sửa chữa

và bảo dưỡng ô tô” được chia làm 4 chương như sau:

- Chương 1: Thiết bị xưởng và thiết bị chẩn đoán

- Chương 2: Sửa chữa bảo dưỡng động cơ

- Chương 3: Sửa chữa bảo dưỡng gầm ô tô

- Chương 4: Sửa chữa, bảo dưỡng hệ thống điện ô tô

Trong mỗi chương được xây dựng các bài học cho các phần kiến thức khác

nhau Cụ thể như sau:

Chương 1: Thiết bị xưởng và thiết bị chẩn đoán

Bài 1: Thiết bị nâng hạ

Bài 2: Dụng cụ sửa chữa

Bài 3: Dụng cụ và thiết bi chuyên dùng

Bài 4: Dụng cụ và thiết bị đo kiểm chẩn đoán

Chương 2: Sửa chữa bảo dưỡng động cơ

Bài 5: Sửa chữa các cụm chi tiết trên động cơ

Chương 3: Sửa chữa bảo dưỡng gầm ô tô

Bài 6: Sửa chữa hệ thống truyền động

Bài7: Sửa chữa sửa hệ thống lái

Bài 8: Sửa chữa hệ thống treo

Bài 9: Sửa chữa hệ thống phanh

Chương 4: Sửa chữa bảo dưỡng hệ thống điện ô tô

Bài 10: Sửa chữa hệ thống nạp điện hệ thống khởi động

Bài 11: Sửa chữa hệ thống đánh lửa

Bài 12: Sửa chữa hệ thống phun xăng điện tử

Với nhiệm vụ xây dựng giáo án điện tử cho phần bảo dưỡng sửa chữa (BDSC),các phần còn lại là nội dung của các đề tài khác

2.2 Khung nội dung bài giảng

Từ những phân tích trên đề tại lựa chọn giao diện phần mềm như sau:

Hình A.2.3:Giao diện chính chương trình bài giảng điện tử chuyên nghành ô tô

Hình A.2.4:Giao diện lựa chọn học phần bài giảng điện tử chuyên nghành ô tô

Hình A.2.5:Giao diện lựa chọn BGĐT trong học phần sửa chữa bảo dưỡng ô tô.

2.3 Tổ chức bài giảng trên máy tính

Bài giảng được tổ chức thành một phần mềm trên máy tính Toàn bộ dữ liệu của phần mềm sẽ được đặt trong thư mục E-Learning Dữ liệu để xây dựng các phần nội dung đã nêu như ở sơ đồ bên trên sẽ được đặt vào các thư mục có tên tương ứng

3 Phương pháp nghiên cứu

3.1 Thu thập và xử lý tài liệu

3.1.1 Nguồn tài liệu

Để xây dựng kết cấu bài giảng như trên, em đã tiến hành nghiên cứu, tìm hiểu và thu thập dữ liệu từ các nguồn sau:

(i) Các sách giáo trình, bài giảng sử dụng trong các trường đại học như: + Kết cấu ô tô - Nguyễn Khắc Trai, Nguyễn Trọng Hoan, Hồ Hữu Hải, Phạm Huy Hường, Nguyễn Văn Chưởng, Trịnh Minh Hoàng - NXB Bách Khoa - Hà Nội

(ii) Các tài liệu đào tạo của các hãng TOYOTA, KIA, HYUNDAI,

Các tài liệu trên internet bao gồm:

(iii) Các bài báo, hình ảnh và video được tìm kiếm thông qua trang www.google.com.vn và scholar.google.com.vn

(iv) Các bài viết, hình ảnh, video ở các trang, diễn đàn về ô tô

3.1.2 Xử lý tài liệu

Tài liệu từ các nguồn ở trên sau khi được thu thập sẽ được phân loại theo nội dung (liên quan đến các hệ thống trên ô tô), và theo dạng (tài liệu giấy hay tài liệu điện tử) Đối với tài liệu giấy (bài giảng, sách, giáo trình), những nội dung dùng để

xây dụng bài giảng sẽ được chuyển sang dạng tài liệu điện tử (dưới dạng file doc hoặc pdf) Đối với tài liệu điện tử sẽ được phân loại theo dạng nội dung là tài liệu (file doc, pdf, ppt), ảnh, video hay flash

Như vậy, mục tiêu của quá trình xử lý tài liệu là lưu trữ tài liệu dưới dạng tài liệu điện tử, sau đó sắp xếp các tài liệu này theo nội dung tương ứng với từng hệ thống trên ô tô Với mỗi hệ thống, tài liệu liên quan được phân loại theo dạng file lưu trữ trên máy tính

3.1.3 Xây dựng kho tài liệu

Mỗi phần nội dung trong một hệ thống sẽ có một kho tài liệu đi kèm Kho tài liệu được tổ chức dưới dạng là một thư mục có tên là "References" nằm trong thư mục chứa nội dung bài giảng liên quan Trong thư mục "References" có chứa các file văn bản, ảnh và video có nội dung liên quan đến phần bài giảng tương ứng

Mục tiêu của việc xây dựng kho tài liệu là giúp cho người dùng có thêm tài liệu tham khảo bên cạnh phần nội dung bài giảng điện tử đã được xây dựng trong phần mềm

3.2 Phương pháp xây dựng bài giảng điện tử

3.2.1 Ngôn ngữ lập trình

Ngôn ngữ lập trình (programming language) là một tập con của ngôn ngữ máy tính Đây là một dạng ngôn ngữ được chuẩn hóa Ngôn ngữ lập trình được dùng để miêu tả những quá trình, những ngữ cảnh một cách rất chi tiết Ngôn ngữ lập trình là một hệ thống được ký hiệu hóa để mô tả những tính toán trong một dạng

mà cả con người và máy đều có thể đọc và hiểu được

Ngôn ngữ lập trình phải thỏa mãn hai điều kiện cơ bản là:

o Nó phải dễ hiểu và dễ sử dụng đối với người lập trình, để con người

có thể dùng nó giải quyết các bài toán khác

o Nó phải miêu tả một cách đầy đủ và rõ ràng các tiến trình để có thể chạy được trên các máy tính khác

Đặc điểm của ngôn ngữ lập trình:

o Dữ liệu và cấu trúc dữ liệu

o Câu lệnh và dòng điều khiển

o Các tên và các tham số

o Các cơ chế tham khảo và sự tái sử dụng

Trong bài giảng điện tử này, ngôn ngữ HTML được sử dụng để tạo bài giảng, đây là ngôn ngữ lập trình rất phổ biến để tạo website

3.2.2 Các phần mềm dùng để xây dựng bài giảng

(1) Adobe Dreamweaver

Adobe Dreamweaver (trước đây là Macromedia Dreamweaver) ban đầu được tạo ra bởi Macromedia http://en.wikipedia.org/wiki/Macromedia Hiện tại được phát triển bởi Adobe system, mua lại Macromedia vào năm 2005 Dreamweaver là một chương trình biên tập HTML chuyên nghiệp, nhằm phục vụ cho việc thiết kế, lập trình, phát triển các trang web và các ứng dụng web Dreamweaver cung cấp các công cụ để chúng ta có thể viết mã bằng tay hoặc làm web bằng các công cụ trực quan

Hình A.2.4: Giao diện của lập trình trên Adobe Dreamweaver

(2) Adobe Photoshop

Adobe Photoshop (thường được gọi là Photoshop) là một phần mềm đồ họa chuyên dụng của hãng Adobe system ra đời vào năm 1988 trên hệ máy Macintosh Photoshop được đánh giá là phần mềm dẫn đầu thị trường về sửa ảnh bitmap và

được coi là chuẩn cho các ngành liên quan tới chỉnh sửa ảnh Từ phiên bản Photoshop 7.0 ra đời năm 2002, Photoshop đã làm lên một cuộc cách mạng về ảnh bitmap Phiên bản mới nhất hiện nay là Adobe Photoshop CS5

Ngoài khả năng chính là chỉnh sửa ảnh cho các ấn phẩm, Photoshop còn được sử dụng trong các hoạt động như thiết kế trang web, vẽ các loại tranh (matte painting

và nhiều thể loại khác), vẽ texture cho các chương trình 3D…Adobe Photoshop có khả năng tương thích với hầu hết các chương trình đồ họa khác của Adobe như Adobe Illustrator, Adobe Premiere, Adobe After Effects và Adobe Encore

Hình A.2.5: Giao diện của Adobe Photoshop

(3) Phần mềm biên tập, chỉnh sửa video

AVS videoconverter là một trong khá nhiều phần mềm có khả năng chuyển định dạng, cắt, ghép video một cách dễ dàng

(4) Các phần mềm khác:

Các phần mềm hỗ trợ cho quá trình xây dựng bài giảng như Microsoft Word,

Sothink Menu Tree…

3.2.3 Quy trình xây dựng bài giảng

Dùng phần mềm Dreamveaver tạo một trang như hình vẽ 2.11 Trước khi làm ta cần tạo một trang chuẩn chung cho bài giảng về kích thước khung bài giảng,

bố cục chung

Để thuận tiện cho việc xây dựng, nội dung bài giảng nên được tổng hợp vào file word hoặc file Powerpoint (vì phần mềm Dreamveaver không mạnh trong tính năng soạn thảo văn bản) Mở file word có chứa nội dung bài giảng, copy phần nội dung muốn đưa vào file html

Phần này đã được đưa vào mục help trong phần mềm giúp cho người sử dụng có thể cập nhật chỉnh sửa nếu muốn được giới thiệu trong phụ lục:

Hình A.2.7: Giao diện của trang word đã được tổng hợp

+ Trong Dreamweaver, chọn paste:

+ Để thuận tiện cho việc chèn ảnh hay video, nên chèn trước một bảng:

+ Chèn ảnh vào bảng:

+ Ảnh đã được chèn:

+ Tiếp tục đưa thêm nội dung vào:

Hình A.2.8: Chèn tiếp nội dung

Ngoài ra còn có cách xây dựng bài giảng thông qua lập trình bằng ngôn ngữ lập trình HTML Ví dụ một đoạn mã lập trình tạo dữ liệu nút như sau:

Hình A.2.9: Cửa sổ giao diện lập trình bằng HTML

4 Tính ứng dụng của bộ bài giảng điện tử

4.1 Cách sử dụng bài giảng

Hình A.2.10: Phần mềm bài giảng có tên E-Learning

4.2 Đối tượng giảng dạy

Phần mềm được xây dựng hướng tới đối tượng giảng dạy là sinh viên chuyên ngành cơ khí ô tô trong các trường đại học, cao đẳng, trường nghề Ngoài ra, phần

mềm cũng có thể là tài liệu tham khảo cho các học viên cao học

4.3 Khả năng cập nhật

Phần mềm bài giảng điện tử được xây dựng trên nền tảng HTML - một ngôn ngữ lập trình phổ biến và bằng phần mềm Adobe Dreamweaver - một phần mềm chuyên dụng để lập trình HTML có giao diện dễ sử dụng, do đó có khả năng chỉnh sửa và cập nhật dễ dàng Quá trình cập nhật nội dung bài giảng cũng được tiến hành như quá trình xây dựng nội dung bài giảng, gồm các bước đó là: Thu thập, xử lý các

dữ liệu mới; để đưa thông tin vào bài giảng

Sau khi học bài học này người học có khả năng:

- Trình bày được công dụng và phân loại các thiết bị nâng hạ trong ngành ô tô

- Sử dụng các thiết bị nâng hạ đúng cách, an toàn và hiệu quả

- Bảo dưỡng các thiết bị nâng hạ

1 Công dụng, phân loại, yêu cầu:

1.1 Công dụng:

-Thiết bị nâng, chuyển, định vị dùng để nâng hạ các vật nặng nhằm giảm sức lực cho thợ sửa chữa

- Nâng cao xe lên sao cho kỹ thuật viên có thể đảm bảo được tư thế thuận tiện

để làm việc dưới gầm xe

-Giúp cho công tác vận chuyển các cụm chi tiết và các bộ phận nặng trên ôtô một cách nhẹ nhàng, an toàn

1.2 Phân loại:

-Thiết bị nâng hạ: dùng nâng ôtô đến độ cao thích hợp nào đó, có nhiều loại cầu nâng 2 trụ, 4 trụ, 1 trụ Các thiết bị này được điều khiển bằng điện và bằng thuỷ lực

* Kích thuỷ lực: Có thể nâng từng cầu hoặc từng bánh xe trong quá trình bảo dưỡng, sửa chữa

- Không dùng vật cứng dễ vỡ để kê, kích gây tai nạn cho người và thiết bị

- Không được phép sử dụng, thiết bị nâng hạ vật quá tải và tránh cho thiết bị chịu

tải trọng trong thời gian dài

2.Thiết bị nâng, chuyển định vị điều khiển bằng tay

2.1 Kích thuỷ lực:

Kích thủy lực dùng để nâng từng cầu hoặc từng bánh xe trong quá trình bảo

dưỡng sửa chữa Có thể nâng được các tải trọng từ 0-30 tấn.Trên thị trường có 3

loại chính đó là loại 15 tấn, 20 tấn, 30 tấn

Hình B.1.1:Kích thuỷ lực

1.Tay cầm; 2.Con đội; 3.Tay lắc; 4.Cặp piston, xylanh

Người điều khiển đẩy tay lắc 8 về bên trái, làm cho piston bơm 1 chuyển

động từ trái sang phải, dầu từ thùng chứa 2 qua van một chiều 3 vào trong xylanh

bơm 9, lúc này van áp lực 4 được đóng lại Khi đẩy tay lắc 8 về phía phải, piston

bơm 1 chuyển động từ phải qua trái, đẩy dầu từ xylanh bơm 9 qua van áp lực 4 vào

xylanh kích 6 đẩy piston 5 lên trên, lúc này van một chiều 3 được đóng lại Vật

nâng được nâng lên một cách gián đoạn theo nhịp lắc của tay đòn bơm Khi muốn

hạ vật, mở van 7 và dưới tác dụng của trọng lượng vật nâng, đầu kích sẽ được hạ

xuống Chất lỏng trở về bình chứa qua van 7

Hình B.1.2: Sơ đồ nguyên lý hoạt động của kích thuỷ lực

1-Piston bơm; 2- Thùng dầu; 3- Van một chiều; 4- Van áp lực; 5- Piston chính;6- Xylanh kích; 7- Van thải; 8- Tay lắc; 9- Xi lanh bơm

2.2.Xe nâng tay

Hình B.1.3: Cấu tạo xe nâng tay

1.Tay lắc; 2.Cụm piston, xylanh; 3.Nơi để vật nâng; 4.Các bánh xe

Tương tự như nguyên lý hoạt động của kích thuỷ lực Thay bằng việc lắc thanh đẩy lên xuống ở đây ta dùng nâng số 1 lắc lên xuống để dẫn động cho các cặp piton xylanh Và ở xe nâng tay sẽ nâng cả 1 bề mặt nơi để vât nặng Xe nâng tay được trang bị bánh xe giúp di chuyển các vật nặng, các cum chi tiết, bộ phận trên xe ôtô

từ nơi này đến nơi khác trong xưởng

3 Thiết bị nâng chuyển, định vị điều khiển bằng điện

3.1 Cầu nâng 2 trụ Bend-pak

Cầu nâng 2 trụ pend-pak được dùng để nâng các loại ôtô từ loại nhỏ đến các loại tải nhỏ và trung bình

- Các trụ cầu nâng được gắn chặt với nền bê tông ở xưởng bằng các vít

- Các tay cần nâng được lắp vào trục cần nâng có thể di động lên xuống so với trục cần nâng và được lắp với dây cáp dẫn động

- Ngoài ra ở trên cầu nâng còn nắp 1 môtơ, bình dầu thuỷ lực và các đường ống dầu thuỷ lực

- Cầu nâng được lắp bảng điều khiển gồm nút điều khiển lên xuống, khoá an toàn, và các cầu chì bảo vệ an toàn cho môtơ cầu nâng

Hình B.1.4: Cấu tạo cầu nâng 2 trụ Bend-pak

1.Trụ cầu nâng; 2.Tay cầu nâng; 3.Bảng điều khiển

Hình B.1.5: Bảng điều

khiển

Nguyên tắc vận hành:

- Hành trình nâng:

+ Phải đọc kỹ hướng dẫn trước khi vận hành cầu nâng

+ Không được nâng xe quá tải trọng cho phép được ghi trên cầu nâng

+ Đưa xe vào vị trí của cầu nâng.Điều chỉnh tay nâng vào vị trí thích hợp + Vặn công tắc đi lên Khi nâng đến độ cao cần thiết thì cho dừng cầu nâng và đóng khoá hãm lại

+ Trước khi chui xuống gầm xe để sửa chữa phải chắc chắn khoá an toàn đã đóng

Bảo dưỡng cầu nâng 2 trụ Bend-pak:

- Hàng tháng kiểm tra các tay cầu nâng, các cáp nối, các bulông ,chốt

- Bôi trơn cầu nâng bằng mỡ

- Kiểm tra lại các bộ phận của cầu nâng thay thế chúng nếu thấy cần thiết

- Kiểm tra cáp thường xuyên điều chỉnh lại nếu thấy cần thiết

- Nếu các vít nở dưới chân cầu nâng bị lỏng thì tuyệt đối không được sử dụng

cầu nâng

3.2 Cầu nâng 4 trụ Bend-pak

- Có 4 trụ cầu nâng được bắt với nền xưởng bê tông bằng các vít

- Bàn nâng được lắp với trụ cần nâng sao cho có thể di động lên xuống được

Và được lắp dây cáp dẫn động

- Trong trụ cầu nâng có lắp các đường ống dầu thuỷ lực, các cụm xylanh thủy lực các đường ống dẫn khí nén

- Ngoài ra trên trụ cầu nâng còn lắp môtơ và bảng điều khiển có 2 nút lên và

xuống Loại này dùng chốt an toàn

Hình B.1.6: Cầu nâng 4 trụ Bend-pak