Tại sao xây dựng gia đình văn hóa xã hội chủ nghĩa là một trong những nội dung cơ bản của nên văn hóa xã hội chủ nhĩa. liên hệ với chức năng giáo dục thế hệ trẻ của gia đình ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay?

Tại sao xây dựng gia đình văn hóa xã hội chủ nghĩa là một trong những nội dung cơ bản của nên văn hóa xã hội chủ nhĩa. liên hệ với chức năng giáo dục thế hệ trẻ của gia đình ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay? Đầu tiên chúng ta tìm hiểu về Những nội dung cơ bản của quá trình xây dựng nền văn hóa XHCN đó là:  Nâng cao dân trí và hình thành đội ngũ tri thức của xã hội mới: theo V.I.Lenin “ CNXH sinh động sang tạo là sự nghiệp của quần chúng nhân dân” Quần chúng nhân dân càng được chuẩn bị tốt về tinh thần trí lực, tư tưởng.. càng có ảnh hưởng tích cực đến tiến trình xây dựng. => do đó nâng cao trình độ dân trí là sự nghiệp , hình thành đội ngũ trí thức mới trở thành nội dung cơ bản của nền văn hóa XHCN.  Xây dựng con người mới toàn diện: con người của XHCN được xây dựng là con người phát triển toàn diện. đó là con người có tinh thần và năng lực xây dựng thành công của chủ nghĩa xã hội, là con người lao động mới, có tinh thần yêu nước chân chính, tinh thần quốc tế teong sáng  Xây dựng lối sống mới XHCN : mình vì mợi người, mọi người vì mình  Xây dựng gia đình văn hóa XHCN:tồn tại trên cơ sở giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Xây dựng gia đình văn hóa XHCN là một trong những nội dung cơ bản của nền văn hóa XHCN vì: Đầu tiên ta đi tìm hiểu về khá niệm gia đình: Gia đình là một hình thức cộng đồng đặc biệt, ở đó con người gắn bó với nhau bỏi hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ hôn nhân và quan hệ huyết thống. • Gia đình ngoài quan hệ tình cảm tâm lý và quan hệ huyết thống nó còn có những quan hệ khác khiến nó tồn tại không chỉ là tổ chức cộng đồng tình cảm – huyết thống mà còn là công đồng kinh tế, văn hóa, giáo dục, có một cơ cấu – thiết chế thể thức vận động riêng. • Gia đình văn hóa luôn gắn bó, tương tác với văn hóa cộng đồng dân tộc, giai cấp và tầng lớp xã hội trong mỗi thời kì lịch sử nhất định • Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, đặc biệt là trong thời kì quá độ các yếu tố mới và cũ còn tồn tại đan xen vào nhau. Gia đình chịu sự chi phối bởi nhiều yếu tố khác nhau từ tâm lý tình cảm, tình cảm, tư tưởng của các giai tầng khác nhau. Do đó gia đình có vai trò không giống nhau đối với sự phát triển của công cuộc xây dựng CNXH. • Thực chất của việc xây dựng gia đình văn hóa là nhằm góp phần xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa. gia đình là “ tế bào” của xã hội, mỗi gia đình hòa thuận hạnh phúc sẽ góp phần cho sự phát triển ổn định của xã hội. • Gia đình văn hóa đc xây dựng, tồn tại phát triển trên cơ sở giữ gìn và phát huy những truyền thống tốt đẹp, tiếp thu những giá trị tiến bộ của nhân loại. • Gia đình văn hóa là gia đình tiến bộ, đánh dấu bước phát triển của các hình thức gia đình trong lịch sử nhân loại. xây dựng gia đình văn hóa đem lại lợi ích cho cá nhân và toàn xã hội. xây dựng gia đình văn hóa trở thành một nội dung qua trọng của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, thể hiện tính ưu việt của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa so với các nền văn hóa trước đó.  Xây dựng gia đình văn hóa là một trong những nội dung cơ bản của nền văn hóa XHCN. Chức năng giáo dục thế hệ trẻ của gia đình ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay: Ngày nay giáo dục gia đình đối với thế hệ trẻ thường sử dụng các phương pháp đơn giản như: khuyên bảo, thuyết phục, đó là vừa dạy vừa dỗ vừa phân tích, diễn giải, chỉ bảo, khuyên nhủ; tập luyện, xây dựng thói quen, tạo lập nếpsống nền nếptốt đẹp; cổ vũ, khích lệ, khen thưởng kịp thời những cố gắng, những thành tích đạt đượcdù là rất nhỏ; và, kỷ luật, răn đe, trừng phạt nghiêm khi trẻ có sai trái, không nghe lời... Tuy nhiên, các phương pháp này thường được mỗi gia đình sử dụng một cách linh hoạtvà mềm dẻo rất khác nhau tùy thuộc vào môi trường gia đình cũng như đối tượng, mục đích giáo dục Giáo dục gia đình tuân thủ các nguyên tắc: tôn trọng nhân cách, cá tính và phẩm chất riêng của trẻ; phải nghiêm khắc nhưng lại khoan dung, độ lượng, nhân từ; yêu thương, tình cảm, gần gũi, thân t ình; sử dụng quyền uy của cha, mẹ một cách hợp lý và quyền uy chủ yếu được sử dụng trong ngăn chăn và răn đe; và, thống nhất mục tiêu giữa các thành viên gia đình Mục tiêu của giáo dục gia đình là tạo ra những con người hiếu thảo, có đạo đức trong sáng, có suy nghĩ lành mạnh, có thể chất mạnh khỏe và có chuyên môn, nghiệp vụ nghề nghiệp cao đáp ứng được mọi yêu cầu của gia đình và xã hội. Vì vậy giáo dục thế hệ trẻ cần đẩy mạnh những điều sau: Giáo dục văn hóa đối với thế hệ trẻ • 5 ví dụ liên quan đến văn hóa truyền thống và hội nhập

Câu 3: tại sao xây dựng gia đình văn hóa xã hội chủ nghĩa là một trong những nội dung cơ bản của nên văn hóa xã hội chủ nhĩa liên hệ với chức năng giáo dục thế hệ trẻ của gia đình ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay?

Đầu tiên chúng ta tìm hiểu về Những nội dung cơ bản của quá trình xây dựng nền văn hóa XHCN đó là:

 Nâng cao dân trí và hình thành đội ngũ tri thức của xã hội mới: theo V.I.Lenin “ CNXH sinh động sang tạo là sự nghiệp của quần chúng nhân dân”

Quần chúng nhân dân càng được chuẩn bị tốt về tinh thần trí lực, tư tưởng càng có ảnh hưởng tích cực đến tiến trình xây dựng

=> do đó nâng cao trình độ dân trí là sự nghiệp , hình thành đội ngũ trí thức mới trở thành nội dung cơ bản của nền văn hóa XHCN

 Xây dựng con người mới toàn diện: con người của XHCN được xây dựng là con người phát triển toàn diện đó là con người có tinh thần và năng lực xây dựng thành công của chủ nghĩa xã hội, là con người lao động mới, có tinh thần yêu nước chân chính, tinh thần quốc tế teong sáng

 Xây dựng lối sống mới- XHCN : mình vì mợi người, mọi người vì mình

 Xây dựng gia đình văn hóa XHCN:tồn tại trên cơ sở giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc

Xây dựng gia đình văn hóa XHCN là một trong những nội dung cơ bản của nền văn hóa XHCN vì:

Đầu tiên ta đi tìm hiểu về khá niệm gia đình:Gia đình là một hình thức cộng đồng đặc biệt,

ở đó con người gắn bó với nhau bỏi hai mối quan hệ cơ bản là quan hệ hôn nhân và quan hệ huyết thống

Gia đình ngoài quan hệ tình cảm tâm lý và quan hệ huyết thống nó còn có những quan hệ khác khiến nó tồn tại không chỉ là tổ chức cộng đồng tình cảm – huyết thống mà còn là công đồng kinh tế, văn hóa, giáo dục, có một cơ cấu – thiết chế thể thức vận động riêng

Gia đình văn hóa luôn gắn bó, tương tác với văn hóa cộng đồng dân tộc, giai cấp và tầng lớp xã hội trong mỗi thời kì lịch sử nhất định

Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, đặc biệt là trong thời kì quá độ các yếu tố mới và cũ còn tồn tại đan xen vào nhau Gia đình chịu sự chi phối bởi nhiều yếu tố khác nhau từ tâm lý tình cảm, tình cảm, tư tưởng của các giai tầng khác nhau Do đó gia đình có vai trò không giống nhau đối với sự phát triển của công cuộc xây dựng CNXH

Thực chất của việc xây dựng gia đình văn hóa là nhằm góp phần xây dựng nền văn hóa

xã hội chủ nghĩa gia đình là “ tế bào” của xã hội, mỗi gia đình hòa thuận hạnh phúc sẽ góp phần cho sự phát triển ổn định của xã hội

Gia đình văn hóa đc xây dựng, tồn tại phát triển trên cơ sở giữ gìn và phát huy những truyền thống tốt đẹp, tiếp thu những giá trị tiến bộ của nhân loại

Gia đình văn hóa là gia đình tiến bộ, đánh dấu bước phát triển của các hình thức gia đình trong lịch sử nhân loại xây dựng gia đình văn hóa đem lại lợi ích cho cá nhân và toàn xã hội xây dựng gia đình văn hóa trở thành một nội dung qua trọng của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, thể hiện tính ưu việt của nền văn hóa xã hội chủ nghĩa so với các nền văn hóa trước đó

 Xây dựng gia đình văn hóa là một trong những nội dung cơ bản của nền văn hóa XHCN

Chức năng giáo dục thế hệ trẻ của gia đình ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay:

Ngày nay giáo dục gia đình đối với thế hệ trẻ thường sử dụng các phương pháp đơn giản như: khuyên bảo, thuyết phục, đó là vừa dạy vừa dỗ vừa phân tích, diễn giải, chỉ bảo, khuyên nhủ; tập luyện, xây dựng thói quen, tạo lập nếpsống nền nếptốt đẹp; cổ vũ, khích lệ, khen thưởng kịp thời những cố gắng, những thành tích đạt đượcdù là rất nhỏ; và, kỷ luật, răn đe, trừng phạt nghiêm khi trẻ có sai trái, không nghe lời

Tuy nhiên, các phương pháp này thường được mỗi gia đình sử dụng một cách linh hoạtvà mềm dẻo rất khác nhau tùy thuộc vào môi trường gia đình cũng như đối tượng, mục đích giáo dục

Giáo dục gia đình tuân thủ các nguyên tắc: tôn trọng nhân cách, cá tính và phẩm chất riêng của trẻ; phải nghiêm khắc nhưng lại khoan dung, độ lượng, nhân từ; yêu thương, tình cảm, gần gũi, thân t ình; sử dụng quyền uy của cha, mẹ một cách hợp lý và quyền uy chủ yếu được sử dụng trong ngăn chăn và răn đe; và, thống nhất mục tiêu giữa các thành viên gia đình

Mục tiêu của giáo dục gia đình là tạo ra những con người hiếu thảo, có đạo đức trong sáng, có suy nghĩ lành mạnh, có thể chất mạnh khỏe và có chuyên môn, nghiệp vụ nghề nghiệp cao đáp ứng được mọi yêu cầu của gia đình và xã hội

Vì vậy giáo dục thế hệ trẻ cần đẩy mạnh những điều sau:

- Giáo dục văn hóa đối với thế hệ trẻ

 5 ví dụ liên quan đến văn hóa truyền thống và hội nhập

1 Ví dụ thứ nhất

Cố nhà văn Nguyễn Minh Châu, sinh thời là người của Tạp chí Văn nghệ Quân đội nhiều năm và là một nhà văn nổi tiếng của cả "Văn học chiến tranh" lẫn "Văn học đổi mới"

Vì cùng ở đầu Lý Nam Đế, cùng sinh hoạt ở Chi hội Nhà văn Quân đội nhiều năm, người viết bài này, không ít lần, được cùng ông trò chuyện, hội thảo, hội họp

Sau đây, gần như là nguyên văn lời ông, trong một cuộc trò chuyện: "Lai ạ! Tớ thấy nhiều trí thức nước ta (chỉ nói về những người đương thời và chỉ trong lĩnh vực Khoa học Xã hội-Nhân văn) buồn cười quá! Trước khi được Đảng và Nhà nước cử đi học ở nước ngoài, họ giống hệt những cái thùng tô-nô rỗng, không có "Ta", cũng chẳng có "Tây" trong ấy Sang nước ngoài, người ta đổ vào cho cái gì, thì về nước, đem vặn vòi ra cho dân mình dùng cái

đó, hết thì quay lại đổ thêm!" "Thế nếu không được quay lại để đổ thêm, hoặc chán chả quay lại nữa, thì sao ạ?" - tôi hỏi Ông cười buồn: "Thì nói chung là, nghỉ cho khỏe!"

Hiển nhiên, nói "nhiều", tức là Nguyễn Minh Châu đã không "Vơ đũa cả nắm", nhưng nghĩ

kỹ, quả là không thiếu gì ví dụ, để ta phải lo lắng trước điều ông đã nói

Ở những "ví dụ" không ít ấy, rõ ràng là, không ai có thể có đóng góp gì tích cực, trong cả việc duy trì, phát triển và sử dụng văn hóa truyền thống; lẫn trong việc tiếp thụ văn hóa tiên tiến của nước ngoài được!

Với họ, cũng không thể bàn chuyện "hội nhập" hay "hòa tan", vì họ có gì đâu để đem đi "hội nhập"? Có gì đâu để có thể bị "hòa tan"?

Họ hết sức thụ động trong mọi ứng xử văn hóa Họ bất lực trước cả văn hóa truyền thống lẫn văn hóa tiên tiến đương thời, và vì thế, bất lực trong "hội nhập"! Đã có người như vậy, sau này, thành ra cán bộ "nghiên cứu" hoặc "lãnh đạo" các cơ quan văn hóa - nghệ thuật hoặc giáo dục - đào tạo nước nhà, và vô hình trung, họ "đóng góp" không nhỏ trong việc làm mai một nền văn hóa truyền thống, đồng thời tạo ra không ít "miếng vá" ngoại lai xấu, trên chiếc

áo của văn hóa đương đại

Lỗi ấy, thực ra không thuộc về họ Giá mà trước khi ra nước ngoài, họ được đào tạo kỹ, để thành ra những trí thức Việt hẳn hoi, có đủ (không thể mong là đầy đủ) văn hóa Việt truyền thống, thì khi xuất ngoại du học, họ không bị "đổ" vào bụng mọi thứ để rồi về "vặn vòi ra cho dân mình dùng" một cách thụ động, như Nguyễn Minh Châu đã nhận xét Tóm lại, khi chưa đủ bản lĩnh văn hóa, đừng cho đi du học làm gì vội (Ngược lại, trong khoa học tự nhiên, lại nên đưa đi du học sớm) Người được đi học đã vậy, với đông đảo quần chúng thì hướng dẫn làm sao?

2 Ví dụ thứ hai

Cố bác sĩ - nhà văn hóa Nguyễn Khắc Viện có lần trả lời một lãnh đạo văn hóa, đã vừa "kiêu hãnh" vừa "đau đớn" bảo, đại ý: Các anh đừng hòng tìm đâu ra những trí thức như chúng tôi Chúng tôi sinh ra và lớn lên trong những gia đình có học, rồi lại học trường Pháp, học ở Pháp, lại sống và làm việc cả ở Việt và ở Pháp lâu năm, qua mấy chế độ, thạo tiếng Pháp như tiếng Việt, thạo cả văn hóa Pháp lẫn văn hóa Việt

Có lẽ vì thế mà Nguyễn Khắc Viện, theo nhiều trí thức - văn nhân, là người dịch ngược Kim Vân Kiều truyện của cụ Nguyễn Du ra tiếng Pháp, hay hơn cả?

Ví dụ này cho ta thấy, việc am hiểu cả "văn hóa truyền thống" lẫn ngoại quốc quan trọng như thế nào, và "bản lĩnh văn hóa" của những người làm công tác văn hóa nước nhà cần thiết ra sao, đặc biệt là trong giai đoạn "hội nhập" này

Hội làng - nét đẹp truyền thống của văn hóa Việt Nam Ảnh: XB.

Ví dụ này, tiếp nối ví dụ từ Nguyễn Minh Châu, lại càng là gợi ý tốt cho chính sách giáo dục

- đào tạo của ta, để trí thức khoa học xã hội - nhân văn ta không thành ra "những chiếc thùng tô-nô rỗng", để bị "đổ" vào đó đủ thứ, rồi về "vặn vòi ra cho dân mình dùng, hết thì lại sang

đổ thêm!"

3 Ví dụ thứ ba

Ví dụ này "đương đại" hơn hai ví dụ trên.

Ông Mắc Gin-nét, một người Mỹ, chuyên buôn tranh, chủ yếu là tranh châu Á, có Ga-lơ-ri ở Hồng Công nhiều năm và khá nổi tiếng

Ông sang Việt Nam vào những năm 1991-1992, và rất thú vị khi tiếp xúc với hội họa Việt lúc ấy Theo ông, nhờ Trường Mỹ thuật Đông Dương, rồi Mỹ thuật kháng chiến, Mỹ thuật đổi mới, mà tranh Việt có thể được xếp hàng đầu ở Đông Nam Á Và, ông đã đưa tranh cùng một số tác giả, cả trẻ lẫn già của ta, sang triển lãm - bán ở Hồng Công, tại Ga-lơ-ri của ông,

và khá thành công

Vào khoảng năm 1995, Mắc Gin-nét quay trở lại Việt Nam và người viết bài này, khi đó đang làm ở tờ Quân đội nhân dân cuối tuần, có phỏng vấn ông để đăng trên báo của mình Ông Mắc Gin-nét rất buồn và nói: "Những năm trước, khi tôi mới đến Việt Nam, tôi thấy thích gì thì mua nấy, còn các họa sĩ Việt Nam thích gì thì cứ vẽ nấy Bây giờ tôi thấy các anh lại chỉ vẽ những gì tôi thích (thực ra "tưởng tôi thích")! Các anh đã tự phá hỏng thị trường tranh (hiện đại, vừa mới hình thành) của chính mình!"

Từ đó, không còn thấy Mắc Gin-nét thường xuyên quay lại Việt Nam nữa!

Thế hóa ra, Mắc Gin-nét với hội họa đương đại Việt nói riêng, người nước ngoài với văn hóa

- nghệ thuật Việt nói chung, mong được xem, được tiêu thụ những thứ thành thật Việt, chứ không phải là những thứ Việt "a dua", Việt "nhái" Tây, "nhái" Tầu để chiều theo thị hiếu người mua, chiều theo xu hướng thị trường tầm thấp nhằm kiếm tiền mua nhà lầu, xe hơi, điền thổ

Ví dụ này, liệu có cho ta lời giải đáp nào, về văn hóa truyền thống, về "hội nhập", về bản lĩnh văn hóa trong "hội nhập "?

4 Ví dụ thứ tư

Trong dịp kỷ niệm 200 năm thành lập Nhà nước Ô-xtrây-li-a, Thủ tướng Ô-xtrây-li-a khi ấy,

đã chính thức xin lỗi thổ dân Ô-xtrây-li-a Vì từ khi người da trắng đến lục địa này, họ đã

"phân biệt đối xử"; đã "tiêu diệt" kha khá thổ dân; đã thu hẹp không gian sống, không gian kinh tế và văn hóa của thổ dân

Sau lời xin lỗi của Thủ tướng Ô-xtrây-li-a, nước Ô-xtrây-li-a đã có cả một loạt chính sách cởi

mở và mạnh mẽ để khôi phục, phát triển và tiêu thụ văn hóa bản địa, từ vải ba-tích cho đến

ca - múa - nhạc và văn chương chữ nghĩa

Không ai dám nói, Ô-xtrây-li-a bây giờ không phải là một nước tiên tiến, thế mà chính họ còn thấy, chẳng có mâu thuẫn gì, giữa sự tiên tiến ấy, với văn hóa truyền thống bản địa Liệu ví dụ này có gợi ý gì không, khi chúng ta cần "chữa" những căn bệnh trong thời "hội nhập", ví dụ như bệnh "vọng ngoại" quá đáng; bệnh mặc cảm đến nỗi tự ti, trước văn hóa truyền thống của cha ông ta mấy nghìn năm?

Hình như, cả trong ứng xử văn hóa của mỗi người Việt, cả trong chính sách giáo dục và đào tạo, chúng ta đang "có vấn đề" một cách trầm trọng?

5 Liệu có cần một ví dụ thứ năm?

Chả có gì phải phàn nàn về chủ trương "Khoa học, Dân tộc, Đại chúng" (Đề cương văn hóa Việt Nam-1943) Chả việc gì phải có nhiều tranh luận về chủ trương "Xây dựng một nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc" (Nghị quyết Trung ương 5, khóa VIII-1998),

vì nó đã rất đúng

Nhưng, điều đáng bàn là khi triển khai Đề cương, Nghị quyết kia vào cuộc sống

Nếu sẵn sàng bứng mọi lý thuyết, mọi phương pháp văn hóa - nghệ thuật nước ngoài, kể cả những thứ người ta đã bỏ đi, vào văn hóa - nghệ thuật nước nhà, liệu chúng ta có thành công? Liệu chúng ta có thể có sự "tiên tiến" trong văn hóa?

Nếu con cháu không trân trọng truyền thống văn hóa của cha ông, chưa nói đến việc chả biết cha ông viết gì, nói gì, thì liệu văn hóa Việt có thể "đậm đà bản sắc dân tộc"?

Nếu cứ chạy theo xu hướng thị trường từ trung bình trở xuống, liệu chúng ta có thành công? Nếu để chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩa kim tiền dẫn dắt văn hóa - nghệ thuật, liệu chúng ta

có thành công?

Hỏi thế, là người viết bài này muốn đưa ra ví dụ thứ năm

Đó là một cuốn sách tốt, vừa được in ở Việt Nam, của Tzve-tan Tô-đô-rốp (Trần Huyền Sâm

và Đan Thanh dịch, Trần Thiện Đạo hiệu đính) Tên cuốn sách mỏng này là: Văn chương lâm nguy

Tác giả là một nhà tư tưởng có uy tín ở Âu - Mỹ, "là thành viên kỳ cựu của Thuyết cấu trúc vào những thập niên 60, 70 của thế kỷ trước ở Pháp", nhưng trong cuốn sách này, ông đã hoài nghi, và hình như đang phủ định nhiều thứ lý thuyết và phương pháp nghiên cứu - sáng tác của phương Tây hiện đại mà thời trẻ ông chuyên tâm nghiên cứu và nồng nhiệt cổ vũ (trong đó, ngoài Thuyết cấu trúc, ông còn viết về sự cực đoan trong các lý thuyết, về Thi pháp trong văn xuôi, về Chủ nghĩa Hình thức và Tân Hình thức, Hình thức văn bản, chủ nghĩa Hình thức Nga ) Ông đã "tự phản biện và đối thoại về hệ thống lý thuyết mà chính ông là người thiết lập" (Sđd)

Theo tác giả, "Văn học bị thâu tóm vào vòng phi lý, bởi sự thống trị của Thuyết cấu trúc, hư

vô, duy ngã một cách phổ quát trên các lĩnh vực giảng dạy, nghiên cứu, và lan sang cả giới phê bình - báo chí Việc tuyệt đối hóa hình thức, đóng khung trong cấu trúc văn bản hay phủ nhận thế giới ngoại tại; chỉ biết đắm mình trong thế giới duy ngã với mọi cảm xúc nhỏ nhặt, kinh nghiệm nhục dục vô nghĩa, ký ức phù phiếm, đã khiến văn chương trở nên nghèo nàn đến mức phi lý Thay vì tìm kiếm ý nghĩa đích thực của tác phẩm, chúng ta đã áp dụng một cách thô thiển các phương pháp cấu trúc, ký hiệu, kỹ thuật phê bình và xem đó như một mục đích tối hậu trong việc tiếp cận văn chương Văn chương lâm nguy, vì thế, đã đặt chúng ta vào một tình huống không thể thoái thác, phải đối diện với một tình trạng là văn học đang có nguy cơ bị hủy diệt Chúng ta đang vô tình chặt mất đôi cánh của văn chương ở thuở ban sơ Rằng, văn chương không nằm trong những lý luận kinh viện, cũng không phải trong những

ốc đảo bí hiểm Phải trả lại cho văn chương cái bản chất hồn nhiên của nó" (Sđd)

Để hiểu thêm ví dụ này có hình hài thế nào ở Việt Nam, các bạn nên đọc mấy nhà "Lý luận - phê bình hiện đại" của ta! Các bạn nên đọc sách giáo khoa (SGK) và giáo trình đại học môn ngữ văn hiện nay của ta!

Ở đó, ví dụ ở SGK Văn lớp 11, người ta bắt con em chúng ta, vốn đang còn rất trẻ dại, phải học một chương nói về lịch sử văn học ta, từ đầu, qua đổi mới, đến sám hối! Lại phải đọc một chương trong cuốn ấy nữa, nói về "Văn bản học" - những vấn đề chỉ nên nói ngoại khóa hoặc chỉ để thử trình bày ở các câu lạc bộ chuyên ngành!

Thề với các bạn, chính cách dạy như vậy đã làm cho học sinh ta, nhiều thế hệ, đâm "sợ văn, ghét văn, dốt văn" như ta đã thấy!

Tất nhiên, cũng còn do thời thế đang không sùng văn học, vì văn học không trực tiếp làm dày ngay cái ví được

Vâng! Ví dụ thứ năm là Văn chương lâm nguy! Mà văn chương chữ nghĩa có vai trò gì trong văn hóa truyền thống, thì các bạn biết rồi đấy!

Cuối cùng, dù không nên dễ xem lời của một cá nhân nào là chân lý, nhưng so những lời ấy với thực tiễn, cần bàn cho rõ thực trạng và tìm ra cách làm có ích nhất

- Giáo dục lao động và nghề nghiệp và rèn tính tự lập

Như chúng ta đã biết ngay từ tuổi ấu thơ trẻ đã có khả năng tự lập, dần dần nhận biết được những người thân yêu của mình, sau đó trẻ phân biệt được mối quan hệ giữa những người xung quanh

và vị trí của mình trong gia đình, đó là bản năng sinh tồn mà con người sinh ra đã có Trong từng lứa tuổi, khả năng tự lập được hình thành và phát triển đồng thời phát huy được những năng lực vốn có của trí tuệ nhờ đó trẻ có thể tự mình làm một việc gì đó mà không cần sự trợ giúp của người khác

Để tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện, mục đích của giáo dục mầm non là định hướng tất

cả khả năng tự lập của trẻ, góp phần hình thành cho trẻ những cơ sở chuẩn mực ban đầu về tính cách, phẩm chất cần thiết như: mạnh dạn, tự tin, tự lập, sáng tạo, linh hoạt, tự giác…đưa trẻ tham gia vào các hoạt động trong đời sống hằng ngày Từ những biểu hiện của trẻ chúng ta nhận thấy khả năng tự lập có ảnh hưởng mạnh mẽ, trực tiếp đến trí tuệ, cảm xúc và trong các hoạt động Trẻ tự tin, tự kiểm soát, điều khiển hành vi của mình Tính tự lập quyết định việc hình thành nhân cách, trí tuệ, cảm xúc của trẻ Bởi vậy giáo dục khả năng tự lập cho trẻ ở cấp học mầm non

là một nhiệm vụ hết sức cần thiết, bởi tính tự lập là một trong những tính cách cơ bản, đóng vai trò quan trọng giúp trẻ khi trưởng thành có thể bản lĩnh hơn, tự tin hơn, vững vàng hơn, thành công hơn trong cuộc sống và đặc biệt là trẻ có thể tự lo cho mình thật tốt dù không có bố mẹ, người lớn bên cạnh hay gặp bất kỳ tính huống khó khăn nào Giáo dục khả năng tự lập cho trẻ có

ý nghĩa quan trọng trong mọi giai đoạn hình thành nhân cách, đặc biệt là trong lứa tuổi chuẩn bị bước vào bậc tiểu học, sẽ góp phần đặt nền tảng vững chắc đầu tiên về phát triển thể lực, trí tuệ

để đào tạo những chủ nhân tương lai cho đất nước

Là một Giáo viên mầm non, tôi nhận thấy được tầm quan trọng tính tự lập của trẻ và quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp rèn khả năng tính tự lập cho trẻ năm tuổi ”nhằm giúp trẻ phát triển tốt về tình cảm, xã hội, kỹ năng của cuộc sống và thích nghi với môi trường xung quanh

Rèn khả năng tính tự lập qua hoạt động lao động:

Đối với mẫu giáo lớn ngay từ những ngày đầu đến lớp, khi thực hiện các hoạt động đa số trẻ đã

có thói quen lao động tự phục vụ như giúp cô sắp xếp bàn ghế, đồ dùng, đồ chơi, tự rửa mặt, tay

hoặc làm một số việc khác do cô giáo đưa ra Tuy nhiên trong quá trình trẻ làm thao tác còn vụng về, rơi vải, chưa gọn gàng, chưa ngăn nắp; Một số trẻ còn chây lười, trốn đi chỗ khác hoặc đứng nhìn bạn làm xong thì đến Những buổi hoạt động sau tôi thường chú ý nhắc nhở những trẻ đứng ngoài đến tham gia làm với các bạn, động viên khen ngợi khi cháu này làm hoàn thành nhiệm vụ của mình Đồng thời chú ý quan sát nhắc nhở cháu làm đúng yêu cầu của cô như sắp xếp đồ dùng đúng chỗ, đúng nơi Giờ ăn khen những cháu ăn không rơi vải, mặc áo gài cúc áo đúng Dần dần tạo cho trẻ thói quen ngăn nắp, gọn gàng Đồng thời để tạo sự hưng phấn cho trẻ cũng có lúc tôi tổ chức tiết học ngoài trời để trẻ được hít thở không khí trong lành như dạy bài hát “ Em yêu cây xanh”, thông qua bài hát tôi cho trẻ chơi trò chơi nhặt lá rơi và đếm số lá mà trẻ

đã nhặt được khi bỏ vào sọt rác, rửa tay sau tiết học, thi xem ai rửa tay đúng, rửa tay sạch… từ

đó tôi quan sát động viên khen ngợi những trẻ làm đúng và hướng dẫn thêm những trẻ làm chưa thành thạo rèn kỹ năng thực hiện công việc của trẻ

- Giáo dục đạo đức

Đất nước ta đang trên đà phát triển, vì vậy phải có những con người có tài, có đức, mà nền móng đạo đức con người phải được nhen nhóm ngay từ lứa tuổi mầm non hay nói cách khách trẻ mầm non phải được hình thành những bước đầu về nhân cách Đối với các cháu lứa tuổi nhà trẻ từ 24 – 36 tháng cần phải rèn cho trẻ 1 số thói quen hành vi tốt như giao tiếp mạnh dạn, biết nói cả câu, biết chào ông bà, chào bố mẹ, cô…, biết điều chỉnh hành vi của mình như vứt vứt rác đúng nơi quy định, cát dẹp gọn gàng vào giá, khu chơi xong biết dọn đồ chơi cùng cô Nội dung giáo dục hành vi văn hoá cho trẻ rất phong phú, nhưng theo tôi môn thơ, truyện ở nhà trẻ thất gần gũi

và nhiều cơ hội, trong việc hình thành một số hành vi, thói quenngoan ngoãn cho trẻ Chính vì thế tôi chọn đề tài này nhằm tìm ra những phương pháp gần gũi nhất để giáo dục trẻ

Biện pháp 1: Sưu tầm nhiều tranh truyện phù hợp với lứa tuổi

Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi 24 – 36 tháng đó là vốn từ của trẻ cong nghèo nàn,

là bước đầu của giai đoạn phát triển ngôn ngữ Vài vậy tôi đã lựa chọn những bài thơ, câu

chuyện ngắn có nội dung rễ hiểu hoặc các nhân vật gần gũi với trẻ Vật sưu tầm bằng cách nào, tôi đã tìm tòi, tham khảo các tài liệu của ngành, chọn lọc những câu chuyện, bài thơ, tranh ảnh đẹp để cho trẻ xem trong báo Hoạ Ni, báo nhi đồng và các sách chuyên ngành Kết hợp với giáo viên trong lớp, một mình tôi sưu tầm, sáng tác vẫn chưa đủ, do đó tôi đã họp lớp và đưa ra ý kiến

là cần phải sưu tầm sáng tác thêm thật nhiều các bài thơ, chuyện tranh ảnh có gắn với các hìnhvi văn hoá cho trẻ được xem, nghe nhiều ở moị lúc mọi nơi

Phối hợp với phụ huynh Một hình thức thông báo về tình hình sinh hoạt học tập của con tại lớp

là giáo viên luân trao đổi các phwong pháp, nội dung dạy trẻ ở lớp để phụ huynh ủng hộ cách làm của cô, từ đó phụ huynh tự nguyện cùng cô sưu tầm thơ truyện… chính là giúp con mình có

nè nếp hơn có nhiều các hành vi văn hoá hơn

Qua một thời gian sưu tầm sáng tác thơ, chuyện, tranh ảnh lớp tôi đã có một tủ sách tương đối phong phú cả về số lượng và chất lượng

+ Số lượng:

-Sưu tầm đóng quyển tranh các loại

-Truyện thơ 26 quyển

-Vẽ tranh đóng quyển 28 quyển

+ Chất lượng:

Tất cả các tài liệu tôi sáng tác đều có chất lượng phù hợp với độ tuổi Nội dung ngắn, đơn giản, tranh ảnh ngộ nghĩnh gần gũi với trẻ màu sắc tươi sáng

* Biện pháp 2 Sắp xếp góc sách có hệ thống phù hợp với trẻ

Để góc truyện phong phú không chỉ sưu tầm xong là đủ mà tôi cong cắt dời ra, hệ thống thành từng bộ Sau đó tôi đóng lại thành từng quyển có bì cứng đẹp hấp dẫn trẻ Cách bày biện trang trí

ở góc sách cũng là một hình thức dạy trẻ, giáo dục cách xem truyện giữ dìn sách truyện Các quyển sách bày biện trên giá vừa tầm tay trẻ, luôn theo hình thức gợi mở, khơi gợi mời chào trẻ đến xem do đó trẻ rất thích thú khi đựơc xem Trẻ xem được nhiều tranh sách có các hành vi văn hoá thì bản thân trẻ cũng thích được hành động như trong tranh truyện

* Biện pháp 3: Giáo dục trẻ trong các hoạt động cô nhặt đồ chơi, đồ dùng sau khi chơi song Đối với lứu tuổi Mầm non trẻ chưa biết hành vi nào tốt hành vi nào xấu trẻ thường hoạt động theo bản năng thói quen hoặc tiện thể vì vậy vai trò của người giáo viên vô cùng quan trọng chúng tôi phải luân theo sát trẻ ở mọi lúc lọi nơi trong các hoạt động nhỏ nhất của trẻ Từ đó mới nắm bắt được thói quen của từng trẻ để đưa ra những biện pháp tích cực nhất

- Thông qua hoạt động ngoài trời: Khi cô cho trẻ ra quan sát ngoài trời ví dụ: Quan sát cây thấy

có lá vàng rơi có thể nhắc trẻ nhặt bên cạnh đó cô cùng nhặt với trẻ và nói:Khi thấy lá rơi thì các con phải nhặt bỏ vào đúng nơi quy định hay như trẻ chơi vẽ phấn, xếp que… thì hướng dẫn trẻ không được vẽ lung tung, khi chơi xong trẻ biết cùng cô thu dọn đồ chơi

Những hành động tuy rất nhỏ như vậy nhưng đã tạo được cho trẻ những thói quen cần thiết về những hành vi văn hoá ban đầu

- Hoạt động vui chơi: Hoạt động với đồ vật đóng vai trò chủ đạo trong việc dạy học cho trẻ ở lứa tuổi 24 – 36 tháng Thông qua hoạt động vui chơi, trẻ bộc lộ được hành vi thói quen của minh như thích chơi một mình, chơi nhiều hơn bạn, tranh dành đồ chơi Điều này rất rễ thấy và là hành động thường diễn ra trong các hoạt động vui chơi cảu trẻ vì trẻ còn rất nhỏ chưa ý thức được hành vi của bản thân Chính vì vậy người giáo viên không những phải đem kiến thức của bản thân mà cong phải có lòng kiên trì nhiệt tình dìu dắt trẻ

Ví dụ: (1) Trong giờ xem tranh truyện trẻ hay tranh giành rằng nhau thì cô lại gần ân cần trò chuyện phân tích cho trẻ biết những hành vi đúng sai

(2) Trong giờ hoạt động xếp ôtô trẻ bao giờ cũng lấy đồ chơi nhiều hơn về mình, và chơi một minh thì cô đến trò chuyện cùng với trẻ như một người bạn và từ đó trẻ rất tích cực hoạt động với đồ vật, biết chơi theo đúng ý nghĩa của nó không tranh giành đồ chơi của nhau

- Trong hoạt động chung: Trẻ nhỏ rất thích được nghe kể chuyện, đóng kịch, hát… thích minh đựơc làm giống người lớn Chính vì vậy trong tiết học tôi thường lựa chọn các bài thơ câu truyện phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ Chẳng hạn trong các câu truyện tôi thường lấy tên trẻ đặt vào trong tên nhân vật và hành động cảu trẻ trùng với hành động của nhân vật Như vậy đã góp một phần quan trọng trong việc hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ, trẻ rất thích mình là những người ngoan giúp đỡ bạn như trong truyện

- Trong các thao tác vệ sinh cá nhân đây là vấn đề quan trọng nhất trong quá trình nuôi dạy trẻ trong trường mầm nonvì nếu trẻ có giữ dìn vệ sinh cs nhân tốt thì trẻ mới có một cơ thể khoẻ mạnh để có thể tham gia tích cực các hoạt động do cô tổ chức Thông qua các hoạt động vệ sinh

ăn uống, vệ sinh đầu tóc… trẻ đã biết nhặt cơm rơi vãi xong lau tay bằng khăn ẩm, ăn xogn biết cất bat thìa đúng nơi quy định

Sau một thời gian kiên trì rèn luyện các cháu qua các hoạt động trẻ lớp tôi đã không còn hiện tượng tranh giành đồ chơi trong khi chơi, 98% trẻ đã có thói quen chào hỏi người lớn, 100% trẻ biết giữ dìn vệ sinh cá nhân và biết giúp đỡ cô trong một số hoạt động

* Biện pháp 4: Rèn luyện, trau rồi ngôn ngữ của bản thân

Để trẻ có những hành vi, ngôn ngữ giao tiếp văn hóa thì bản thân cô phải là một tấm gương tốt cho trẻ noi theo từ lời ăn tiếng nói, phong cách ăn mặc Ngoài ra tôi cũng phải thường xuyên trao dồi kiến thức cảu bản thân như: nghe đài, xem chương trình ty vi, dự kiến tập các tiết của trường bạn cũng như của chị em trong trường Để lôi cuốn trẻ thích nghe cô kể truyện, đọc thơ hiểu đựơc tính cách nhân vật để từ đó bắt chiếc hành vi tốt cảu các nhân vật, tôi đã dùng nhiều thủ thuật, cách vào bài hấp dẫn gây hứng thú cho trẻ ngay từ đầu giờ học

Ví dụ: Các ngữ điệu giọng nói lên xuống tuỳ thuộc vào hoàn cảnh của từng câu chuỵên sao cho phù hợp

Ngoài ra tôi còn dùng các gương người tốt việc tốt trong các tác phẩm để giáo dục trẻ

* Biện pháp 5: Tuyên truyền tới phụ huynh

Để phụ huynh hiểu đựơc tầm quan trọng cảu việc giúp trẻ có những hành vi văn hoá ngay từ tuổi còn rất nhỏ cô giáo cần phải kết hợp môi trường giáo dục và tận dụng mọi đối tượng cùng giáo dục trẻ bừng cách động viên họ tham gia mọi phong trào của lớp, của trường đề ra Từ đó giúp trẻ nhớ chuyện tốt hơn vì trẻ rất hay quên

Muốn làm được điều đó tôi đã phải lên kế hoạch rõ như:

-Tổ chức họp phụ huynh đầu năm tôi đã thông báo đặc điểm tình hình trường lớp, nội dung dạy trẻ giai đoạn 24 – 36 tháng, nhấn mạnh điểm khó khăn của lớp để kịp thời cùng phụ huynh uấn nắn trẻ

-Xây dựng tốt góc tuyên truyền tại lớp, thường xuyên thay đổi nội dung tuyên truyền để phụ huynh nắm được thông tin chính xác và gần nhất

-Thông báo bảng chương trình dạy theo tuần để phụ huynh kết hợp dạy trẻ ở nhà

-Thường xuyên trao đổi với phụ huynh về những trường hợp cá biệt để phụ huynh có kế hoạch giáo dục trẻ thêm

-Kết quả công tác tuyên truyền phụ huynh hăng hái nhiệt tình ủng hộ các hoạt động cảu lớp đề ra

Kết quả đạt được:

Với những biện pháp như vậy đến cuối học kỳ II trẻ lớp tôi đã có tiến bộ rõ rệt

-Trẻ đã có những thói quen, hành vi văn hoá

-Mạnh dạn hưon trong giao tiếp

-Biết nghe lời người lớn

Kết thúc vấn đề:

Trẻ em như búp trên cành

Biết ăn ngủ, học hành là ngoan

Đúng như vậy trẻ em như một cây non Cây non được sự chăm sóc tận tình của người trồng thì

nó sẽ lớn nhanh và ra những quả ngọt bổ ích Qua một thời gian tìm tòi nghiên cứu các biện pháp thích hợp, lớp tôi đã có được kết quả rất tốt Có được kết quả như vậy đó là nhờ sự nỗ lực phấn đấu của bản thân kết hợp với đồng nghiệp đặc biệt alf ban giám hiệu nhà trừơng cùng với chị em trong lớp luân đi sát cùng tôi chỉnh sửa những biện pháp hình thức sao cho phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ Để có được kết quả như ngày hôm nay tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm sau:

1 Bài học kinh nghiệm

- Bản thân giáo viên trong lớp luân là tấm gương sáng mẫu mực, có cách ứng xử, lời nói chuẩn xác, không phân biệt giữa các trẻ

- Cô yêu nghề mến trẻ, tận tuỵ với công việc của mình, luânkiên trì tìm tòi, nghiên cứu các phương pháp, hình thức dạy trẻ phù hợp, có kết quả cao

- Rèn trẻ mọi lúc mọi nơi, đặc biệt quan tâm đến trẻ chậm, trẻ cá biệt

- Giáo viên trao đổi thường xuyên với phụ huynh những gì mà trẻ chưa thực hiện được để tìm ra cách dạy trẻ tốt hơn

- Giáo viên luân tạo cơ hội cho trẻ tự làm được các việc hợp với khả năng của trẻ và có hành vi văn hóa

- Giáo dục kĩ năng sống

a)Nhóm kỹ năng nhận thức:

 Nhận thức bản thân