Đề tài nghiên cứu khoa học Nghiên cứu động lực học xylanh thủy lực của xe nâng hàng bằng phần mềm matlab và automation studio

6 - nghiêng khung chính về phía sau, càng nâng nghiêng theo để giữ hàng không bị trượt ra ngoài7 - lúi máy lại một khoảng cách an toàn, hạ bớt chiều cao của hàng 8 - hạ hàng đến vị trí c

MỞ ĐẦU

1 Tên đề tài: “Nghiên cứu động lực học xylanh thủy lực của xe nâng hàng bằng

phần mềm Matlab và Automation studio”

2 Sự cần thiết của việc nghiên cứu

- Xe nâng hàng thuộc nhóm máy nâng phổ biến ở Việt Nam, là một máy khôngthể thiếu trong công tác cơ giới hóa xếp dỡ hàng nâng

- Ở Việt Nam chủ yếu là nhập máy nguyên chiếc từ nước ngoài mà chưa cóđơn vị nào sản xuất thương phẩm

- Môn học truyền động máy xây dựng được trang bị cho sinh viên chuyênngành máy xây dựng, nhằm giúp các em tìm nắm vững về hệ thống truyền động phổbiến trên các loại máy Tuy nhiên việc trang bị kiến thức lý thuyết là rất khó hiểu vànằm bắt nội dung môn học Phần mềm Automation Studio là phần mềm mạnh trong

mô phỏng các hệ thống truyền động, đây là phần mềm rất cần thiết cho sinh viên

- Ngoài ra Matlab-Simulink cũng là một phần mềm mạnh và cần thiết cho mỗisinh viên theo học khối ngành kỹ thuật nói chung và ngành MXD nói riêng Phầnmềm này giúp giải rất hiệu quả các bài toán thường gặp trong kỹ thuật: Ma trận, daođộng… với kết quả chính xác rất cao

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Xây dựng, mô phỏng nguyên lý hoạt động của mạch thủy lực theo mẫu máynâng hàng có sẵn bằng phần mềm Automation studio

- Nghiên cứu động lực học của một xylanh

4 Nội dung nghiên cứu

4.3 Tìm hiểu phần mềm Automation studio

4.4 Ứng dụng phần mềm Automation studio xây dựng và mô phỏng nguyên lý hoạtđộng của mạch thủy lực

4.5 Ứng dụng phần mềm Matlab để giải bài toán động lực học của xylanh

5 Phương pháp nghiên cứu

Phân tích, đánh giá khả năng ứng dụng của phần mềm Automation studio để cóthể xây dựng, mô phỏng nguyên lý làm việc của mạch thủy lực; khả năng ứng dụngphần mềm Matlab để giải bài toán động lực học của xylanh

6 Dự kiến kết quả của đề tài

- Xây dựng, mô phỏng nguyên lý hoạt động của mạch thủy lực bằng phần mềmAutomation studio

- Xây dựng và giải sơ đồ toán xác định động lực học của xylanh bằng phầnmềm Matlab

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ XE NÂNG HÀNG 1.1 Định nghĩa, công dụng, phạm vi sử dụng

Xe nâng hàng tự hành là một dạng riêng của máy nâng vận chuyển Nó đượcdùng để nâng hạ, vận chuyển các loại hàng kiện, hàng đóng gói, hàng hòm, containernhỏ và các cấu kiện bêtông có trọng lượng tương đối lớn Nó cũng có thể lắp các thiết

bị kẹp hàng để vận chuyển các hàng ống dài Đôi khi cũng có thể nâng và vận chuyểncác vật liệu rời nhưng phải được đóng bao hoặc đựng trong các thùng chứa, cự ly vậnchuyển không xa (dưới 400 m)

1.2 Phân loại xe nâng hàng

Xe nâng hàng thường được phân loại theo nguồn động lực dẫn động

Nguồn động lực sử dụng cho xe nâng có thể là: ắc quy, động cơ đốt trong hayđộng lực kết hợp Trong xây dựng thường sử dụng loại xe nâng tự hành có nguồnđộng lực là động cơ đốt trong, bộ di chuyển có kết cấu ô tô nhưng kích thước nhỏhơn ô tô

bằng cách đặt thêm tấm bản đáy lên hai càng nâng hoặc chứa sẵn trong thùng chứa.Với vật liệu rời có thể dùng gầu xúc treo trên càng nâng

1.3 Đặc điểm cấu tạo xe nâng tự hành

Đặc điểm cơ bản của máy là: Có tính cơ động cao, có nhiều chức năng: nâng hạ,bốc xếp và vận chuyển hàng hóa

Trọng lượng hàng nâng lớn nhất từ 3÷5 tấn, chiều cao nâng có thể đạt 6m, tốc

độ nâng hàng đạt 0,27 m/s; tốc độ di chuyển có thể đạt 20 km/h Xe nâng hàng tựhành được sử dụng rất phổ biến trong các kho bãi

Hình 1.3 Cấu tạo tổng thể xe nâng hàng

1-Khung nâng; 2-Xích kéo; 3-Tay điều khiển; 4-Bàn nâng 5- Càng nâng; 6-Bánh chủ động; 7-Xylanh nghiêng bàn nâng; 8 - Bánh sau

9-Đối trọng; 11-Ghế ngồi; 12-Vôlăng; 13-Mái che

Muốn lấy hàng ta hạ càng nâng (5) đến vị trí thấp nhất, điều khiển xylanh (7)nghiêng khung về phía trước khoảng 3÷4 0,điều chỉnh vị trí máy sao cho đỉnh càngnâng vừa chạm đến đáy kiện hàng rồi cho máy tiến về phía trước, cho càng nângngập hoàn toàn vào đáy kiện hàng, sau đó nghiêng khung nâng về sau khoảng12÷150 Di chuyển hàng đến vị trí cần thiết, ta cần nâng càng nâng lên khoảng 0,5m

rồi mới di chuyển Đến vị trí xếp hàng, nâng hàng lên chiều cao cần thiết, di chuyển

xe vào đúng vị trí xếp hàng, nghiêng khung chính về phía trước và lùi máy, hàngđược xếp xong máy lùi về vị trí ban đầu làm việc

* Trình tự thao tác dỡ hàng của xe nâng được mô tả như sau

Hình 1.4 Thao tác dỡ hàng của xe nâng

1 - cho máy tiến đến gần kiện hàng, nghiêng khung chính về phía sau

2 - điều khiển cho lưỡi nâng nằm ngang, khung chính thẳng đứng

3 - nâng càng nâng lên cao ngang với vị trí lấy hàng

4 - tịnh tiến máy, đưa càng nâng vào đúng vị trí dưới kiện hàng

5 - nâng hàng lên chiều cao cần thiết

6 - nghiêng khung chính về phía sau, càng nâng nghiêng theo để giữ hàng không bị trượt ra ngoài

7 - lúi máy lại một khoảng cách an toàn, hạ bớt chiều cao của hàng

8 - hạ hàng đến vị trí cần thiết, càng nâng thường cách mặt đất một khoảng 0,5÷1m trong quá trình di chuyển hàng

* Trình tự xếp hàng của xe nâng như sau

Hình 1.5 Thao tác xếp hàng của xe nâng

1 - máy di chuyển mang hàng đến vị trí cần xếp hàng

2 - nâng hàng lên đến chiều cao cần thiết để xếp

3 - tịnh tiến máy đến cự lý cho phép

4 - điều khiển đưa khung chính về vị trí thẳng đứng

5 - hạ hàng xuống và xếp hàng vào đúng vị trí

6 - lùi máy ra đến vị trí cần thiết (càng nâng được rút ra khỏi đáy kiện hàng)

7 - nghiêng khung chính về phía sau

8 - hạ càng nâng xuống tới vị trí chiều cao di chuyển được

1.4 Tình hình sử dụng xe nâng ở Việt Nam

Các xe nâng hàng sử dụng ở Việt Nam hầu hết là nhập khẩu từ nước ngoài: Đức,Nga, Hàn Quốc…, có rất nhiều dải sức nâng từ nhỏ, trung bình đến lớn và rất lớn.Hầu hết xe nâng hàng được sử dụng trong các xưởng chế tạo, sửa chữa, công trườngxây dựng

Xe nâng hàng Hyundai 7 tấn

Xe nâng hàng đứng lái

2.1.1 Khái niệm

Matlab (Matrix) là một công cụ phần mềm của Math Work, ban đầu nó đượcphát triển nhằm mục đích phục vụ chủ yếu cho việc mô tả các nghiên cứu kỹ thuậtbằng toán học với những phần tử cơ bản là ma trận Trong các lĩnh vực kỹ thuậtchuyên ngành như điện và điện tử, vật lý hạt nhân, điều khiển tự động, Robốt côngnghiệp, trong xử lý toán chuyên dụng… thường dữ liệu là rời rạc và có thể lưu dướidạng ma trận Còn với dữ liệu liên tục: âm thanh, hình ảnh, dòng điện, tấn số, áp suấtthì phải được biến đổi thành tín hiện số rồi mới tập hợp lại trong các file dữ liệu Quátrình đó có thể xử lý bằng các hàm toán học trong Matlab

Ngày nay, Matlab được phát triển sâu rộng ứng dụng với nhiều ngành kỹ thuật.

Do ngôn ngữ và cầu trúc lệnh dễ hiểu, các hàm sẵn có rất phong phú, giúp ngườidùng không mất nhiều thời gian lập trình và có thể lập trình đơn giản hơn

Không cần phải biết nhiều về lập trình, chỉ cần biết cơ bản về lý thuyết số, toánứng dụng, phương pháp tính và lập trình thông dụng người dùng đã có thể sử dụngMatlab như một công cụ hữu hiệu cho lĩnh vực ngành nghề của mình

Với Matlab, các vấn đề cần được giải quyết được phân tích và xử lý theo 5 bướcsau:

- Bước 1: Đặt vấn đề

Bài toán đưa ra phải được phân tích, biểu diễn một cách rõ ràng và cụ thể Đây

là bước đầu rất quan trọng, nó quyết định hướng giải của bài toán

- Bước 2: Mô ta các dữ liệu vào/ra

Việc mô tả các thông tin cần giải đáp có liên quan trực tiếp đến các tham sốđược sử dụng trong tính toán, bởi vậy bước này cần được tiến hành cẩn trọng Trongnhiều trường hợp phải dựng sơ đồ khối

- Bước 3: Tính toán bằng tay với dữ liệu đầu vào đơn giản

Đây là bước tiền đề để nhằm tìm kiếm những giải pháp cụ thể, bạn không nên bỏqua kể cả đối với bài toán đơn giản

- Bước 4: Chuyển bài toán sang giải bằng Matlab

Ở bước này sử dụng các hàm, câu lệnh, thuật toán để mô tả bài toán

- Bước 5: Kiểm tra

Đây là bước cuối cùng trong tiến trình giải bài toán Bài toán được kiểm tra bằngcác dữ liệu đầu vào Matlab thực hiện bài toán và cho kết quả đầu ra

Trong trường hợp không có kết quả hoặc giải sai thì cần kiểm tra lại

Matlab ngày nay càng trở lên thông dụng là công cụ trợ giúp hữu ích cho cácnhà chuyên môn, các sinh viên học các trường kỹ thuật, các kỹ sư, cán bộ kỹ thuật…nhằm giải quyết vấn đề gặp phải trong lĩnh vực hoạt động

2.1.2 Giao diện chính của phần mềm

Hình 2.1 Giao diện Matlab

Cửa sổ thư mục hiện tại Current Directory Browser (1): giúp người sử dụng

có thể nhanh chóng nhận biết, chuyển đổi thư mục hiện tại của môi trường công tác,

mở file, tạo thư mục mới

Cửa sổ Command Windows (2): Đây là cửa sổ chính của Matlab Tại đây ta

thực hiện toàn bộ công việc nhập dữ liệu và xuất kết quả tính toán dấu nhấp nháy >>báo hiệu chương trình sẵn sàng hoạt động

Cửa sổ Command history (3): Lưu trữ tất cả các lệnh đã thực hiện trong cửa sổ

Comman Windows(2) có thể lặp lại lệnh cũ bằng cách nháy kép chuột vào lệnh đó.Cũng có thể cắt, sao hoặc xoá cả nhóm lệnh hoặc từng lệnh riêng rẽ

Cửa sổ Workspace browser (4): Tất cả các biến, các hàm tồn tại trong môi

trường công tác đều được hiện tại cửa sổ này

Cửa sổ Editor : soạn thảo chương trình

Ngoài ra còn có Cửa sổ trợ giúp Help rất phong phú giúp người sử dụng trongquá trình tính toán Bằng câu lệnh Help [command]

Bảng 2.1 Các phím chức năng đặc biệt (chuyên dùng)

NaN Not a Number

eps Cấp chính xác tương đối khi sử dụng giá trị dấu phẩy động

Bảng 2.4 Các hàm toán học cơ bản

2.1.3 Các phép toán ma trận trong Matlab

Nhiều phép tính có thể được áp dụng cho véc tơ và ma trận Ví dụ: Phép nhânvới ký hiệu (*) được dùng để áp dụng để tính tích của véc tơ hoặc ma trận.Việc

chuyển vị của véc tơ và ma trận được thực hiện nhờ lệnh transpose hoặc (‘) Nếu véc

tơ, ma trận là phức, ta dùng thêm lệnh ctranspose hoặc (‘) để tìm giá trị phức liên

hợp Đối với các giá trị thực, hai lệnh trên cho ra kết quả như nhau:

Hai lệnh inv và det dùng để nghịch đảo ma trận toàn phương và tính định thức

của ma trận Giá trị riêng của ma trận matrix được tính bởi lệnh eig(matrix) và hạng bởi rank(matrix):

A+B Cộng (không có toán tử +)

Transpose (matrix) hoặc matrix’ Chuyển vị ma trận matrix

Ctranspose (matrix) hoặc matrix’ Chuyển vị ma trận matrix có phần tử phức

liên hợp

det (matrix) Tính định thức của ma trận

eig (matrix) Tính các giá trị riêng của ma trận

rank (matrix) Xác định hạng của ma trận

diff(véc tơ [n]) Tính véc tơ sai phân

conv (véc tơ_1, véc tơ_2) Chập véc tơ (nhân đa thức)

2.1.4 Truy xuất dữ liệu trọng Matlab

Có thể thông qua File để nhập hoặc xuất dữ liệu dưới dạng mã ACSII hoặc mã

nhị phân Để cất dữ liệu ta dùng lệnh save file_name var_1 var_2 ] và để gọi dữ liệu ta dùng lệnh load file_name [var_1 var_2 ] Giả sử tên File đã được cất trong biến ký tự string, khi ấy ta chỉ cần viết ngắn gọn load (string) và save (string, [ var_1, var_2 ])

Để gọi số liệu ở dạng mã ASCII, ta phải viết tên đầy đủ của File, tức là phải là

có cả phần đuôi (phần sau dấu chấm ) Nếu viết tên File không có phần đuôi sau lệnh load khi đó MATLAB sẽ chọn một File với định dạng dữ liệu theo mã nhị phân (các

File có đuôi MAT) Các số liệu thuộc cùng một dòng phải được viết cách nhau nhờphím trống hoặc phím Tab (không dùng dấu phẩy) Mỗi dòng phải chứa nhiều phần

tử (được phép chèn cả thuyết minh) Khi gọi (đọc dữ liệu), các giá trị sẽ được gán cho

biến có tên trùng với tên của File.

>>my_vector=[0:0.05:5]'; %vector cột

>>my_mat=[my_vector sin(my_vector)]; % ma trận 2 cột

>>save my % lưu dữ liệu lên file my.mat

>>clear %Xóa dữ liệu trên Workspace

>>load test %gọi dữ liệu từ file my.mat

>>who %Hiện các tên trong Workspace

Your variables are:

my_mat my_vector

Khi cần lưu ở dạng mã ASCII ta sẽ phải thêm vào dòng lệnh save thêm khóa –ascii

>> save my.txt -ascii my_mat %Lưu dữ liệu vào file my.txt

>>clear %Xóa dữ liệu trong Workspace

>>load my.txt % gọi dữ liệu từ file my.txt

>>who %Hiển thị tên Worrkspace

Your variables are:my

Khi xuất một File văn bản ta cũng có thể sử dụng lệnh fprintf với cú pháp giốngnhư của sprintf Tuy nhiên, bằng fprintf ta chỉ có thể xử lý số thực còn xử lý số phức

phải tách riêng phần thực và phần ảo Để mở File xuất, ta có các lệnh id = fopen(file.extension,‘w’) và đóng là fclose (id), trong đó id phục vụ nhận dạng File đã

mở

Để xem thông tin chi tiết về các lệnh phục vụ việc truy cập File ta sử dụng lệnhhelp iofun

2.1.5 Đồ họa trong Matlab

Trong các bài toán kỹ thuật, các kết quả dạng số thường có thể được dùng đểđánh giá hoặc làm cơ sở dữ liệu cho các bài toán hoặc phần mềm tích hợp khác Đểđánh giá kết quả một cách trực quan trong MATLAB thường dùng các kết quả dạng

đồ thị

Hình 2.2 Cửa sổ Figure của MATLAB

Có thể hình dung một cửa sổ đồ họa gồm các phần cơ bản như sau:

- Tittle Bar (1): Đây là thanh tiêu đề của Figure Trên thanh tiêu đề này ngoàicác tác vụ đóng mở rộng, thu nhỏ ở bên phải còn hiển thị Handle của Figure (lưu ýđây là số thứ tự trong trường hợp có nhiều Figure);

- Menu Bar (2): Trên thanh này có hầu hết các nhóm lệnh để có thể tùy chỉnhFigure theo yêu cầu

+ File: là thanh quản lý tệp tương tự như trong các phần mềm cơ bản: New,Open, Close, Save, Save as

+ Edit: Cũng gồm các tác vụ Cut, Copy, Paste ngoài ra còn có một số tác vụriêng của Figure như Figure Properties, Axes Properties

+ Insert: Chèn các đối tượng cơ bản trong vào Figure như Legend, Axes,Line

+ Tools: Các công cụ cơ bản như Zoom, Rotate 3D

- Các nút nhấn (3): Đây là các tác vụ hay dùng trong Figure như New, Save,Zoom in, Zoom out

- Vùng đồ thị (4): Đây là vùng thể hiện các đường đồ thị giữa các trục dữ liệu.Cửa số này có thể được chia lưới (grid) hoặc trắng Và trên đó còn có thể bao gồmcác thành phần bổ trợ như Legend, Arrow

- Vùng Properties Editor (5): Đây là vùng chỉnh sửa thay đổi các thành phần trênvùng đồ thị như: font, linetype Vùng này sẽ được kích hoạt trên Figure khi kích vàomũi tên trên (3) hoặc chọn vào chọn View/Properties Editor

a Đồ họa hai chiều (2-D Graphics)

Lệnh plot (x_value, y_value [plotstyle]) vẽ đồ thị nối các điểm cho bởi các cặp giá trị x_value, y_value Thông thường các điểm đó được nối bởi một nét liền (solid) Nếu có nhiều cặp giá trị x/y thì trên đồ thị sẽ biểu diễn các đường độc lập tương ứng Nếu thiếu x_value, khi ấy các giá trị của y_value sẽ được vẽ theo thứ tự chỉ số của chúng Nếu y_value là các giá trị phức khi ấy đồ thị vẽ với hai trục ảo và

trục thực

Chuỗi ký tựu plotstyle cấu tạo bởi hai thành phần: Thành phần thứ nhất là một chữ

cái để chọn mầu và thành phần thứu hai là chuỗi ký hiệu đặc trưng cho dạng chấm/gạch nối tạo nên nét đồ thị Ví dụ: ‘r- -‘ sẽ tạo nên đồ thị dùng nét đứt và có mầu đỏ

Bảng 2.6 Màu sắc và kiểu đường của đồ họa 2D

xlabel('x data')% dat ten cho truc x

ylabel('y data')% dat ten cho truc y

title('plot my data')% dat ten cho bieu do

Hình 2.3 Đồ thị 2D của hàm số trong Matlab

b Đồ họa ba chiều (3-D Graphics)

Để biểu diễn, minh họa các quan hệ nhiều chiều ta thường sử dụng đồ họa 3-D.Mục này mô tả một số lệnh cơ bản phục vụ mục đích đó Riêng các lệnh plot điền ký

tự và chia thang cho trục hoàn toàn giống với đồ họa 2-D

Hình 2.4 Đồ thị 3D của hàm số trong Matlab

2.2 Phần mềm SIMULINK

2.2.1 Tạo môi trường làm việc

Để tạo một môi trường làm việc Simulink làm như sau

- Trong cửa sổ Matlab đánh vào simulink

- Sau đó vào File > New > Model

Hình 2.5 Cửa sổ làm việc của Simulink

2.2.2 Thư viện làm việc của Simulink

Các thư viện con Sources (các khối nguồn tín hiệu), Sinks (các khối xuất tínhiệu), Math (các khối ghép nối toán học) và Signals và Systems (các khối tín hiệu và

hệ con) sẻ được giới thiệu trong phạm vi chương này Các nhóm Continuous (cáckhối liên tục), Nonlinear (các khối phi tuyến) và Functions và Table

Hình 2.6 Các blocks thông dụng trọng Simulink

SMULINK gần như chỉ có thể sử dụng được nhờ chuột Bằng cách nháy képphím chuột trái vào một trong các thư viện con thuộc cửa sổ thư viện chính Library ta

sẽ thu được một cửa sổ mới có chứa các khối thuộc thư viện con đó Hoặc cũng cóthể thu được kết quả tương tự bằng cách nháy kép chuột trái vào nhánh thư viện con,nằm ở phần bên phải của cửa sổ truy cập Library Browser Từ các khối chứa trongthư viện con ta có thể xây dựng được lưu đồ tín hiệu mong muốn Để tạo định dạng(Format) và soạn thảo ta có các khả năng sau đây:

- Sao chép: Bằng cách gắp và thả “Drag & Drop” nhờ phím chuột phải ta cóthể chép một khối từ thư viện con (cũng có thể từ một cửa sổ khác ngoài thư viện)

Di chuyển: Bằng cách nháy phím chuột trái vào khối ta có thể đánh dấu, lựa chọntừng khối, hoặc kéo chuột đánh dấu nhiều khối một lúc

- Xóa: Có thể xóa các khối và các đường nối đã bị đánh dấu bằng cách gọi lệnhmenu Edit / Clear Bằng menu Edit / Undo hoặc tổ hợp phím Ctrl+Z ta có thể cứu vãnđộng tác xóa vừa thực hiện

- Hệ thống con (Subsystem): Bằng cách đánh dấu nhiều khối có quan hệ chứcnăng, sau đó gom chúng lại thông qua menu Edit / Clear, Subsystem, ta có thể tạo ramột hệ thống con mới (xem mục 6.7)

- Nối hai khối: Dùng phím chuột trái nháy vào đầu ra của một khối sau đó dimũi tên của chuột (giữ nguyên trạng thái nhấn phím chuột, đường nối tự động đượctạo ra Có thể rẽ nhánh tín hiệu bằng cách nháy phím chuột phải vào một đường nối

có sẵn và (giữ nguyên trạng thái nhấn phím chuột) kéo đường nối mới xuất hiện tớiđầu vào cần nối

- Di chuyển đường nối: Để lưu đồ tín hiệu thoáng và dễ theo dõi, nhiều khi taphải di chuyển, bố trí lại các đường nối Khi nháy chọn bằng chuột trái ta có thể dichuyển tùy ý các điểm góc hoặc di chuyển song song từng đoạn thẳng của đường nối

- Tạo véc tơ đường nối: Để dễ phân biệt giữa các đường nối đơn (scalar) vàđường nối tín hiệu theo định dạng véc tơ, hoặc ma trận, hoặc mảng (Array), ta có thể

chọn menu Format / Wide nonscalar lines để tăng bề dày (tăng độ đậm nhạt) củađường nối.

- Chỉ thị kích cỡ và dạng dữ liệu của tín hiệu: Lệnh chọn qua menu Format/Signal dimensions sẽ hiển thị kích cỡ (mục 6.3.1) của tính hiệu đi qua đường nối.Lệnh menu Format / Port data types chỉ thị thêm loại dữ liệu (mục 6.3.2) của tín hiệuqua đường nối

- Định dạng (Format) cho một khối: Sau khi nháy phím chuột phải vào mộtkhối, cửa sổ định dạng khối sẽ mở ra Tại mục Format ta có thể lựa chọn kiểu và kích

cỡ chữ, cũng như vị trí của tên khối, có thể lật hoặc xoay khối Hai mục ForegroundColor và Background Color cho phép ta đặt chế độ mầu bao quanh cũng như mầu nềncủa khối

- Định dạng cho đường nối: Sau khi nháy phím chuột phải vào một đường nối,cửa sổ định dạng đường (của cả đường dẫn tới đường nối đó) sẽ mở ra Tại đây ta cócác lệnh cho phép cắt bỏ, chép (Copy) hoặc xóa đường nối

- Hộp đối thoại (Dialog Box) về đặc tính của khối (Block Properties): Hoặc đitheo menu của cửa sổ mô phỏng Edit/Block Properties, hoặc chọn mục BlockProperties của cửa sổ định dạng khối, ta sẽ thu được hộp đối thoại cho phép đặt mộtvài tham số tổng quát về đặc tính của khối Ví dụ: ở mục Description ta có thể viếtvài lời mô tả ngắn về khối, hay ở mục Open Function ta có thể nhập tên củaMATLAB File (m_File) sẽ được kích hoạt khi nháy kép chuột vào khối

- Hộp đối thoại về đặc tính của tín hiệu (Signal Properties): Có thể tới được hộpthoại Signal Properties của một đường nối (của tín hiệu) hoặc bằng cách nháy chuộtđánh dấu đường nối trên cửa sổ mô phỏng, sau đó đi theo menu Edit / SignalProperties, hoặc chọn mục Signal Properties từ cửa sổ định dạng đường Trong hộpđối thoại ta có thể đặt tên cho đường nối hoặc nhập một đoạn văn bản mô tả Tuynhiên, để đặt tên cho đường nối cũng còn cách khác đơn giản hơn: Nháy kép phímchuột trái vào đường nối ta sẽ tự động tới được chế độ nhập văn bản

Khối Inport cung cấp một đường vào cho chương trình con, còn khối Outportcung cấp đầu ra cho chương trình con

Hình 2.7 Tạo khối chương trình con

Hai khối này nằm ở hai đầu của Subsystem dùng để nối với tín hiệu đầu vào vàtính hiệu đầu ra

b Khối hằng số Constant và khối nhân Product

Khối hằng số để định nghĩa một số thực hoặc một số phức, còn khối nhân đểthực hiện phép toán

Hình 2.8 Khối tích

Hình 2.8 Khối chia

Khối Constant: Dùng để tạo ra một hằng số không phụ thuộc và thời gian

hoặc là số thực hoặc số phức Hằng số có thể là Scalar- vô hướng, vector hoặc là matrận tùy theo cách ta khai báo tham số Constant Value và ô Interprect vector

parameter as 1-D có được chọn hay không Nếu ô đó được chọn, ta có thể khai báohằng số là vectơ hàng hoặc véctơ cột cỡ [1xn] hoặc [nx1] Nếu ô đó không được chọnthì các vectơ hàng hoặc cột chỉ được sử dụng như vectơ có chiều dài n

Hình 2.9 Khai báo và tính toán khối hằng