Tiểu luận môn các đảng chính trị trên thế giới đảng dân chủ xã hội đức, cơ cấu, phương thức hoạt động và các chính sách cơ bản

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Cộng hòa liên bang Đức hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong khối EU. Đảng và Nhà nước, nhân dân Việt Nam rất coi trong tăng cường mối quan hệ hữu nghị hợp tác Việt Nam – Cộng hòa liên bang Đức, giữa Đảng cộng sản Việt Nam và SPD. Đảng dân chủ xã hội Đức (SPD) là một đảng lớn và có vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị Cộng hòa liên bang Đức. Với số lượng đảng viên có thời kỳ lên tới hơn một triệu và một bề dày truyền thống lý luận cũng như kinh nghiệm thực tiễn phong phú của một đảng cầm quyền thì SPD được coi như là lá cờ đầu của đầu trào lưu dân chủ xã hội ở Châu Âu. Thông qua chính phủ liên minh xã hội – tự do và chính phủ liên minh Đỏ Xanh, SPD đã đạt được nhiều thành tích gây ấn tượng mạnh mẽ như: Thực hiện thành công chính sách hòa bình, hiểu biết lẫn nhau với phương Đông, thúc đẩy nền kinh tế Đức phát triển ổn định, làm cho đời sống nhân dân được nâng cao, an ninh xã hội được đảm bảo. Vì những đóng góp đó của SPD cho sự phát triển chung của nước Đức nên đảng này hiện có được sự ủng hộ của đảng đại cử tri và là một lực lượng chính trị có ảnh hưởng rất lớn đến việc hoạch định, thi hành chính sách đối nội cũng như đối ngoại của chính phủ Đức. Trước thành công đó của SPD, đặt ra nhiệm vụ cho những người nghiên cứu khoa học chính trị nói chung và chuyên ngành chính sách công nói riêng là cần phải nghiên cứu một cách nghiêm túc, khách quan và khoa học những kinh nghiệm lãnh đạic ủa SDP nói riêng. Đặc biệt là đối với Việt Nam trong giai đoạn hiện nay thì đang thực hiện đường lối đối ngoại mở rộng, đa dạng hóa, đa phương thức hóa các quan hệ quốc tế. Đảng, nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội đã và đang tăng cường quan hệ hữu nghị, trên cơ sở tôn trọng với các quốc gia, các tổ chức quốc tế và các đảng chính trị, trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc động lập tự chủ, cùng có lợi. Cho đến nay, cùng với việc duy trì và phát triển quan hệ với các đảng cộng sản và các nước xã hội chủ nghĩa, Đảng và Nhà nước ta đã có quan hệ với nhiều Đảng dân chủ xã hội cầm quyền trên thế giới và trong đó có cả Đảng Dân Chủ xã hội Đức – SPD. Việc nghiên cứu về trào lưu dân chủ xã hội nõi chung và SPD nói riêng nhằm cung cấp các căn cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách đối ngoại và các chính sách kinh tế xã hội của Đảng và Nhà nước là hết sức cần thiết. Với những vấn đề nêu trên, tôi chọn đề tài: “Đảng Dân chủ xã hội Đức, cơ cấu, phương thức hoạt động và các chính sách cơ bản.” nhằm đáp ứng yêu cầu trên đồng thời chào mừng kỉ niệm 65 năm nước Cộng hòa liêng bang Đức, 25 năm thống nhất nước Đức và 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Cộng hòa Liêng bang Đức.

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Cộng hòa liên bang Đức hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Namtrong khối EU Đảng và Nhà nước, nhân dân Việt Nam rất coi trong tăng cườngmối quan hệ hữu nghị hợp tác Việt Nam – Cộng hòa liên bang Đức, giữa Đảngcộng sản Việt Nam và SPD

Đảng dân chủ xã hội Đức (SPD) là một đảng lớn và có vai trò quan trọng trong

hệ thống chính trị Cộng hòa liên bang Đức Với số lượng đảng viên có thời kỳ lêntới hơn một triệu và một bề dày truyền thống lý luận cũng như kinh nghiệm thựctiễn phong phú của một đảng cầm quyền thì SPD được coi như là lá cờ đầu củađầu trào lưu dân chủ xã hội ở Châu Âu Thông qua chính phủ liên minh xã hội –

tự do và chính phủ liên minh Đỏ - Xanh, SPD đã đạt được nhiều thành tích gây ấntượng mạnh mẽ như: Thực hiện thành công chính sách hòa bình, hiểu biết lẫnnhau với phương Đông, thúc đẩy nền kinh tế Đức phát triển ổn định, làm cho đờisống nhân dân được nâng cao, an ninh xã hội được đảm bảo Vì những đóng góp

đó của SPD cho sự phát triển chung của nước Đức nên đảng này hiện có được sựủng hộ của đảng đại cử tri và là một lực lượng chính trị có ảnh hưởng rất lớn đếnviệc hoạch định, thi hành chính sách đối nội cũng như đối ngoại của chính phủĐức

Trước thành công đó của SPD, đặt ra nhiệm vụ cho những người nghiên cứukhoa học chính trị nói chung và chuyên ngành chính sách công nói riêng là cầnphải nghiên cứu một cách nghiêm túc, khách quan và khoa học những kinhnghiệm lãnh đạic ủa SDP nói riêng Đặc biệt là đối với Việt Nam trong giai đoạnhiện nay thì đang thực hiện đường lối đối ngoại mở rộng, đa dạng hóa, đa phươngthức hóa các quan hệ quốc tế Đảng, nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội đã

và đang tăng cường quan hệ hữu nghị, trên cơ sở tôn trọng với các quốc gia, các

tổ chức quốc tế và các đảng chính trị, trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc động lập tựchủ, cùng có lợi Cho đến nay, cùng với việc duy trì và phát triển quan hệ với cácđảng cộng sản và các nước xã hội chủ nghĩa, Đảng và Nhà nước ta đã có quan hệvới nhiều Đảng dân chủ xã hội cầm quyền trên thế giới và trong đó có cả ĐảngDân Chủ xã hội Đức – SPD Việc nghiên cứu về trào lưu dân chủ xã hội nõichung và SPD nói riêng nhằm cung cấp các căn cứ khoa học cho việc hoạch địnhđường lối, chính sách đối ngoại và các chính sách kinh tế - xã hội của Đảng vàNhà nước là hết sức cần thiết

Với những vấn đề nêu trên, tôi chọn đề tài: “Đảng Dân chủ xã hội Đức, cơ cấu,phương thức hoạt động và các chính sách cơ bản.” nhằm đáp ứng yêu cầu trênđồng thời chào mừng kỉ niệm 65 năm nước Cộng hòa liêng bang Đức, 25 nămthống nhất nước Đức và 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Cộnghòa Liêng bang Đức

2 Tình hình nghiên cứu

Thực hiện đường lối đa dạng hóa, đa phương hóa trên phương diện lý luận theotinh thần đại hội X của Đảng, đồng thời nhằm góp phần vào việc nghiên cứu, giảiquyết những vấn đề do thực tiễn đặt ra trong công cuộc đổi mới đất nước, trongnhững năm gần đây đã có rất nhiều các công trình của các nhà nghiên cứu trongnước vì Đức nói chung và vì Đảng Dân Chủ xã hội Đức nói riêng, tiêu biểu là: “Đảng chính trị phương Tây và Cộng hòa Liên bang Đức”, Nhà xuất bản thếgiới, Hà Nội, 2010 Trong cuốn sách này, trên cơ sở phân tích các đặc trưng, cácphương thức cầm quyền của các chính Đảng phương Tây, tác giả đã mang đếncho người đọc những kiến giải mới mẻ mang tính lý luận về Đảng chính trị đồng

thời cũng đề cập đến quá trình hình thành, phát triển cảu các bản cương lĩnh chínhtrị của Đảng Dân Chủ xã hội Đức – SPD.

“Nước Đức – quá khứ và hiện tại” Cơ quan Báo chí và Truyền Thông, Thôngtin chính phủ Cộng hòa Liên bang Đức, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội,

2004 Có thể nói, đây là một cuốn sách đề cập đầy đủ các khía cạnh của đời sốngvăn hóa, chính trị, xã hội của nước Đức Trong lĩnh vực chĩnh trị, cuốn sách trìnhbày khá chi tiết về luật cơ bản, các cơ quan Hiến pháp, nguyên tắc liên bang vàhành chính độc lập, chế độ pháp luật, các đảng phái và bầu cử

Trong cuốn sách “ Thể chế chính trị thế giới đương đại” – Học viện chính trịQuốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, khoa Chính trị học,Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2003 cũng đã đề cập đến thể chế chínhtrị Cộng hòa Liên bang Đức với các nội dung như: Lịch sử thế chế chính trị, Hiếnpháp, thể chế nhà nước, các Đảng chính trị và các tổ chức chính trị - xã hội, thểchế bầu cử Cuối cùng tập thể tác giả đã có những nhận xét, đánh giá về thể chếchính trị Cộng hòa Liên bang Đức

“ Đảng Dân Chủ xã hội Đức – lịch sử, lý luận và kinh nghiệm thực tiễn” - Nhàxuất bản lý luận chính trị, Hà Nội, 2006 Đây là một cuốn sách nghiên cứu rất đầy

đủ và chi tiết về Đảng Dân Chủ xã hội Đức từ lịch sử hình thành, quá trình pháttriển, những thành tựu và kinh nghiệm cầm quyền của SPD

Cuốn sách “ Mô hình tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị một số nước trên thế giới” của PGS.TS Tô Huy Rứa, nhà xuất bản chính trị Quốc gia, Hà Nội,

2008 Tuy không đề cập tới nước Đức và các Đảng chính trị nhưng trong cuốnsách này, tác giả đã có những đánh giá chung về trào lưu xã hội dân chủ từ nhữngđặc trưng cũng như giá trị của trào lưu này

Trong tác phẩm “ Tư tưởng phân chia quyền lực nhà nước với việc tổ chức bộ máy nhà nước ở một số nước”, nhà xuất bản Tư pháp, Hà Nội, 2005 Tác giả TS.

Nguyễn Thị Hồi trong cuốn sách chủ yếu để phân tích cơ chế kiềm chế và đốitrọng giữa các nhánh quyền lực ở một số nước, trong đó có đề cập tới cơ chế kiểmsoát quyền lực trong hệ thống chính trị Cộng hòa Liên bang Đức

Cuối cùng là bài viết khoa học của PGS.TS Nguyễn Hoàng Giáp với tác phẩm “

Vài nét về Đảng Dân Chủ xã hội Đức” Tác phẩm đã khái quát hóa một số cách có

hệ thống về quá trình hình thành và phát triển, cùng với những đường lối chủtrương của Đảng Dân Chủ xã hội Đức trên con đường bầu cử giành quyền lãnhđạo Đứng trên lập trường của Chủ nghĩa Mác – Lênin, những nghiên cứu nói trên

đã đề cập tới hệ thống chính trị Cộng hòa Liên bang Đức một cách khái quát vàkhoa học Tuy nhiên, những nghiên cứu này mới chỉ là việc nêu ra những phươngthức, cơ chế Đức nói chung và Đảng Dân Chủ xã hội Đức nói riêng Với bài viếtnày, tôi hy vọng sẽ đưa ra những nghiên cứu chi tiết và cụ thể về Đảng Dân Chủ

xã hội Đức

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng: nghiên cứu về Đảng Dân Chủ xã hội Đức – SPD

- Phạm vi: nghiên cứu về trào lưu dân chủ xã hội nói chung và vì Đảng Dân Chủ

xã hội Đức nói riêng

4 Chức năng và nghiệm vụ của tiểu luận

+ Chức năng : Tiểu luận “ Đảng dân củ xã hội Đức, cơ cấu, phương thức hoạt

động và các chính sách cơ bản” nhăm nghiên cứu về cơ cấu , phương thức hoạtđộng cà các chính sách cơ bản của một chính Đảng phương Tây để từ đó liện

hệ với thực tiễn lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình côngnghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước

+ Để thực hiện những chức năng đó tiểu luận phải thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Trình bày các giai đoạn hình thành và quá trình phát triển cả Đảng Dân chủ xãhội Đức

- Làm rõ các phương thức cơ bản và các chính sách cơ bản của Đảng dân chủ xãhội Đức

- Trên cơ sở đó tìm ra những kinh nghiệm cầm quyền, cũng như những thànhtựu trong 7 năm cần quyền của Đảng dân chủ xã hội Đức

5 Phương pháp nghiên cứu

Tiểu luận sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủnghĩa Mác – Lênin Ngoài ra, để thực hiện mục tiêu nghiên cứu của tiểu luận cũngnhư việc triển khai nội dung, tiểu luận kết hợp sử dụng các phương pháp logic –lịch sử và một số phương pháp cụ thể như: tra cứu, phân tích tài liệu, phươngpháp phân tích tổng hợp, phương pháp thu thập và xử lý thông tin

6 Kết cấu của tiểu luận

Tiểu luận bao gồm: Phần mở đầu, 3 chương, kết luận, danh mục tài liệu thamkhảo và phần phụ lục

Nhà nghiên cứu người Pháp M.Duverger cho rằng, Đảng là tổ chức của nhữngngười tự nguyện, được lập ra để tranh cử vào các cơ quan công quyền.

Theo học thuyết người Mỹ Steffen, “đảng chính trị là một nhóm người được tổ chức lại nhằm giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử, để giành quyền điều hành chính phủ và quyết định chính sách công” Định nghĩa này đúng với trường

hợp ở Mỹ, nơi nào àm tổ chức đảng rất lỏng lẻo và các đảng đều có xu hướngthực dụng hơn là nhấn vào vấn đề hệ tư tưởng và mục tiêu lớn nhất của các đảng

là giành phiếu bầu cử của cử tri để trở thành đảng cầm quyền

Theo Anthong Down, trong một nền chính trị dân chủ, mục đích duy nhất của mộtđảng chính trị là giành quyền lực và quyền thực thi quyền lực nhà nước Quanđiểm này xuất phát từ mục đích căn bản trước hết của các đảng chính trị là vấn đềchính quyền Nếu một đảng không đưa ra mục đích giành quyền lực nhà nước thìđảng đó khó có thể lôi kéo được quần chúng ủng hộ Và nếu trong một thời kỳdài, đảng luôn thất bại trong tranh cử, không thể giành được quyền lực thì đảng đócũng có khả năng mất dần những cử tri đã từng gắn bó với họ

Khác với quan niệm của các học giả phương Tây, quan điểm của Chủ nghĩa Mác– Lênin chỉ rõ bản chất giai cấp của các đảng chính trị, với tư cách là tổ chứcchính trị đại diện lợi ích giai cấp, thể hiện lợi ích căn bản của giai cấp trong cươnglĩnh cũng như trong hoạt động của mình Lênin đã chỉ ra rằng: “ Để nhận ra đượccuộc đấu tranh của các đảng, thì không nên tin ở lời nói, mà nên nghiên cứu lịch

sử thực sự của đảng, nghiên cứu chủ yếu là việc họ làm, chứ không phải là nhữnglời nói về bản thân họ, xem họ giải quyết vấn đề chính trị như thế nào, xem thái

độ của họ thế nào trong những vấn đề có liên quan đến lợi ích thiết thân của cácgiai cấp khác nhau trong xã hội: địa chủ, tư bản, nông dân, công nhân.Tiêu biểucho quan niệm vì đảng chính trị theo quan điểm chính trị Mác xít, từ điểm bách

khoa triết học (Liên Xô) định nghĩa Đảng chính trị là tổ chức chính trị thể hiện những lợi ích của một giai cấp hay của một tầng lớp xã hội, liên kết những đại diện ưu tú nhất của giai cấp để lãnh đạo giai cấp đạt tới những mục đích và lý tưởng nhất định.

Mặc dù có nhiều cách định nghĩa khác nhau nhưng nhìn chung chúng ta có thểđưa ra một số đặc trưng nổi bật về đảng chính trị như sau:

- Là tổ chức chính trị đại diện cao nhất cho lợi ích của một giai cấp, một tầnglớp, một nhóm hoặc một lực lượng nào đó

- Là các nhóm chính trị được tổ chức chủ yếu nhằm giành quyền lực nhà nước

- Là tổ chức chính trị của những người có đảng chính kiến, quan điểm, mà trướchết là vì các chính sách công

Tuy nhiên, việc giải quyết các lợi ích của đảng chính trị cũng không tách rời lợiích của dân tộc quốc gia Theo Ph Ăngghen, một đảng chính trị có thể vươn tớiquyền lực thực thi được quyền lực, chừng nào trong quá trình thực hiện các lợi íchcủa các giai cấp thì đồng thời phải thực hiện các lợi ích của cộng đồng, xã hội ở

mức độ nhất định Đảng phải biến ý chí của bộ phận thành ý chí của cả dân tộc,quốc gia C.Mác cũng nhấn mạnh: thực hiện chức năng xã hội, lợi ích xã hội là cơ

sở cảu sự thống trị chính trị và sự thống trị chính trị cũng chỉ kéo dài chừng nào

đó cần thực hiện chức năng xã hội Mục tiêu của đảng chính trị trước hết là giànhchính quyền lực nhà nước và sử dụng quyền lực đó cho các mục tiêu lợi ích củađảng Khi giành được quyền lực nhà nước, đảng đó trở thành đảng cầm quyền Ýchí của đảng cầm quyền trở thành ý chí của chính quyền, ý chí của xã hội

Trong xã hội dân chủ, đảng chính trị phải là đảng hợp pháp, được pháp luật thừanhận vì tổ chức và được hoạt động chính trị theo khuôn khổ của pháp luật Từnhững đặc trưng trên của đảng chính trị có thể đưa ra một quan niệm chung vềđảng chính trị như sau: Đảng chính trị hay còn gọi là chính đảng, là một tổ chứcchính trị đại diện của một giai cấp, một lực lượng xã hội, có (hoặc không có) tưcách pháp nhân, gồm những người có cùng chứng kiến, tự nguyện tham gia hoạtđộng liên tục, nhằm thực hiện mục tiêu giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước

liên minh với nhau lập chính phủ liên hợp, tức là các đảng liên minh cầm quyền.Trong xã hội hiện đại, vai trò của các đảng chính trị đối với sự phát triển của xãhội ngày càng lớn Hoạt động của các đảng chính trị ngày càng chủ yếu là hoạtđộng nghị trường để giành lấy đa số phiếu trong quốc hội, phấn đấu trở thànhđảng cầm quyền và chi phối sự hoạt động của xã hội.

Trong hệ thống nghị viện, đảng cầm quyền là đảng chính trị hoặc liên minh chínhtrị chiếm đa số ghế trong nghị viện Trong hệ thống Tổng thống, ứng cử viênTổng thống của đảng nào được dân lựa chọn thông qua bầu cử, thì đảng đó đượcgọi là đảng cầm quyền

Đảng cầm quyền cũng là thuật ngữ dùng để chỉ các đảng cộng sản ở những nước

có duy nhất một đảng cầm quyền, đảng nắm chính quyền để lãnh đạo cách mạngcủa các nước đó, như đảng cộng sản Trung Quốc (dù nhiều đảng nhưng thực chất

là đảng cầm quyền), Đảng cộng sản Việt Nam,… Như vậy đảng cầm quyền đượchiểu theo các nghĩa sau:

- Một là, nói tới đảng cầm quyền là nói tới vị thế của đảng trong sự so sánh vớicác đảng chính trị khác – những đảng không cầm quyền

- Hai là, đảng cầm quyền là đảng nắm giữ những vị trí chủ chốt của bộ máy nhànước để kiểm soát quá trình hoạch định và thực thi chính sách quốc gia

- Ba là, đảng cầm quyền là đảng lãnh đạo người của mình trong bộ máy nhànước, thực hiện các mục tiêu phát triển của đảng thông qua chính sách của nhànước

Như vậy, khái niệm “Đảng cầm quyền” dung chứa trong nó cả “Đảng lãnh đạo”,đảng lãnh đạo thuận lợi hơn, có công cụ mạnh mẽ hơn trong điều kiện đảng cầmquyền, đảng cầm quyền để lãnh đạo và chính sự cầm quyền đã nêu trên thực chất

là mang nghĩa lãnh đạo Khái niệm đảng cầm quyền, được dùng như là đảng lãnh

đạo và “Nội dung và phương thức cầm quyền của đảng” Vì vậy cũng được dùngnhư là nội dung và phương thức lãnh đạo của đảng đối với nhà nước và xã hội.

2 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN ĐẾN TRƯỚC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI ĐẾN NAY.

Từ năm 1875 đến chiến tranh thế giới lần thứ nhất SPD trong tình hình thành lập

đế chế Đức với việc hủy bỏ đạo luật chống những người xã hội chủ nghĩa

Cuộc tổng tuyển cử phổ thông đầu phiếu, bình đẳng đã tạo ra cơ sở để đánh giásức mạnh của phong trào Tỉ lệ phiếu bầu của SAPD năm 1871 là 3,2%, năm 1874tăng lên 6,8% và đến năm 1877 đã lên tới 9,1%

Sau khi đạo luật chống những người xã hội chủ nghĩa bị hủy bỏ vào năm 1890, tạicuộc tuyển cử ngày 20/02/1989 đảng đã giành được 1.427.000 phiếu, đạt 19,7%trở thành đảng nhiều phiếu ở Đức Tuy nhiên mãi đến năm 1912 SDP mới trởthành đảng có số ghế lớn nhất ở Quốc hội với 110 ghế Trên thực tế, đạo luậtchống những người xã hội chủ nghĩa, một mặt ngăn cấm đảng, mặt khác chấpnhận đảng tham gia vào các cuộc bầu cử và tán thành việc của những người đạidiện cho đảng tại Quốc hội đã không gây ra những căng thẳng đối với SPD

Năm 1891, bị hội nghị Erfurt đã khẳng định tên gọi của Đảng là Đảng Dân Chủ xãhội Đức (SPD) và vạch ra cương lĩnh mới – cương lĩnh Erfurt do E Berns tein và

K Kourtsly trình bày

Sự phát triển của SPD ngày một tăng: năm 1905 – 1906 là 389.327 thành viên,năm 1913 – 1914 tăng lên 1.085.905 thành viên Tuy nhiên, sự hoạt động củađảng trên nghị trường có tiếng vang hơn nhiều biện pháp lớn nhất để SPD pháthuy ảnh hưởng của mình đối với quá trình xây dựng pháp luật và chấp nhậnnhững sách lược thỏa hiệp SPD đặc biệt coi trọng hoạt động ở cấp độ địa phương

và thành phố, nhờ đó SPD có gồm 13.000 ủy viên hợp đồng cấp địa phương vàthành phố, nhờ đó SPD ngày càng trở thành một bộ phận cơ cấu chính trợ của đếchế Đức SPD trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất:

Ngày 25/07/1914, ủy ban chấp hành SPD đã cảnh báo khi có những dấu hiệucủa cuộc chiến tranh thế giới Trong những bài phát hiện của Quốc hội và nhữngcuộc hội nghị của đảng, A.Bebet trước đó đã phản đối cuộc chạy đua vũ trang vànhững lũ hiếu chiến Trong các bài diễn thuyết, nhiều nhà lãnh đạo phong tràocông nhân như A Bebet, Jean Jaures (1859 – 1914), Victor Adlu (1852 – 1918),James Keir Hordie (1859 – 1914), Herman Greulich (1892 – 1925), đều kết tộichiến tranh như là trận thảm sát nhân loại nhưng khi cuộc xung đột khu vực cuốicùng đã biến thành cuộc chiến tranh lớn nhất thì Quốc tế III lại tan rã, sự chia rẽtrong các đảng nghị trường cuối năm 1914 đã xuất hiện Ở Đức, sự chia rẽ trongSPD đã đưa đến sự hình thành SPD độc lập và SPD đa số dẫn đến sự mất vị tríđộc tôn với tư cách là đại biểu chính trị của phong trào lao động Đức Song vì sau,liên hợp đảng mới là bước quan trọng trong tiến trình của đảng Từ địa vị mộtđảng độc lập gần như bị loại thành một đảng có tiềm năng cầm quyền Nhưng sựphát triển của đảng và thực hiện chính sách một cách độc lập và chủ động vẫn làkhó khăn và hạn chế

Từ sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất đến chiến tranh thế giới lần thứ hai 1945

đại diện của USPD rút khỏi chính phủ Từ đó, những người xã hội tự mình nắmlấy chính phủ Nhà nước mới trên nền đảng cũ xuất hiện, Quốc hội mới bầu ngày19/01/1919 gồm 165 đại biểu, MSPD chiếm đa số trong đó, USPD chỉ được 22ghế Quốc hội đã bầu F E bert làm Tổng thống đế chế Đức (277/379 phiếu) Haingày sau, Quốc hội bổ nhiệm P Schaidemn làm thủ tướng Trong chính phủ mới

có 6 bộ trưởng là người của MSPD, 6 bộ trưởng khác là người của DDP vàZentrum Nền dân chủ Wermar, đại diện của USPD chiếm vị trí thống trị trongliên đoàn những người đóng giày, Liên đoàn công nhân sợi Trong cuộc tổngtuyển cử tháng 6/1920, USPD đã cạnh tranh thành công với MSPD So với cuộcbầu cử Quốc hội (1919), trong cuộc tổng tuyển cử tháng 6/1920 này, hai đảng đạidiện cho phong trào lao động xã hội chủ nghĩa giành được thắng lợi áp đảo Năm

1922, USPD đã quay lại với đảng mẹ, việc thống nhất này đã làm số thành viêncủa đảng tăng lên Năm 1923, số thành viên của SPD đạt số cao nhất tính đến lúc

đó 1.262.072 người

Ngày 10/01/1933, Adot Hitlen (1889 – 1945) lên nắm quyền thủ tướng ĐảngCông Nhân Đức quốc gia xã hội chủ nghĩa trở thành mạnh nhất SPD rơi vào mộttình thế rất khó khăn, ngày càng bị sức ép của nhiều phía và phải chấp nhậnnhững đạo luật phục vụ lợi ích của bọn địa chủ SPD đã tiến hành đấu tranh vìmột nước Đức tốt đẹp hơn

Từ ngày 25/02/1941, những cuộc đàm phán chính thức cho việc thành lập một cơquan hỗn hợp diễn ra giữa Sopade ( SPD), ISKI, SAPD, “ Sự bắt đầu mới” vànhóm dân tộc của “ Người công dân Đức” ở Anh Bốn tuần lễ sau “ Liên minh” đãthành lập Nó được Hans Voyet (1881 – 1945), người của SPD lãnh đạo với tưcách là chủ tịch liên minh Sau sự sụp đổ của Đức Quốc xã năm 1945, SPD trởthành niềm hy vọng của tất cả những ai muốn phấn đấu cho một nền dân chủ xã

hội, xã hội chủ nghĩa Đức với SPD, năm 1945 không có nghĩa là một sự sụp đổ

mà là một sự bắt đầu mới

- Từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX.Xây dựng lại về tổ chức các đơn vị đồng minh chiếm thành phố Hanaver vào ngày10/9/1945 Sau đó 8 ngày đã diễn ra cuộc họp giữa Kurt Schu macher (1895 –1952) với một số đảng viên dân chủ xã hội quyết định xây dựng lại SPD Đầutháng 10/1995 hệ thống tổ chức của SPD đã được thiết lập lại trên phần lớn lãnhthổ Đức Đội ngũ cán bộ, đảng viên của đảng ở các tổ chức này chủ yếu là nhữngngười dân chủ xã hội đã trung thành với đảng suốt 12 năm qua Cuối năm 1946,SPD kết nạp thêm được 70.000 đảng viên mới SPD đã xây dựng cương lĩnh vàtham gia xây dựng Hiến pháp Thông qua cương lĩnh Erfurt năm 1891 “SPD vớidanh nghĩa là một đảng Macxi, song trong hoạt động thực tiễn cũng như cươnglĩnh và lý luận của Đảng chỉ có ý nghĩa hình thức” SPD trở thành đảng cầmquyền

Sau khi “bước tường Berlin” được dựng nên vào ngày 13/8/1961 tình hìnhthay đổi căn bản sự kiện này đánh dấu một giai đoạn mới của lịch sử nước Đứcsau chiến tranh Trong cuộc bầu cử quốc hội liên bang ngày 17/9/1961, SPD tổnglên 4,4% phiếu bầu so với năm 1957, đạt tới tỷ lệ 36,2% Song SPD vẫn là đảngđối lập Đề nghị của SPD vì việc thành lập một chính phủ có sự tham gia của tất

cả các chính đảng không được hưởng ứng khi liên minh cầm quyền CDN – FDPsụp đổ tháng 11/1963 điều kiện để ra đời một đại liên minh xuất hiện, SPD bắtđầu có cơ hội đặt chân vào chính phủ Trong cuộc bầu cử Quốc hội liên bang ngày28/9/1969, SPD đạt 42,7% phiếu bầu, SPD đã có khả năng thành lập nội các cùngvới FDP – 5,8% phiếu bầu Chính phủ mới do W Brandt làm thủ tướng và Watterschoel (FDP) làm phó thủ tướng, kiêm bộ trưởng ngoại giao để ra khẩu hiệu “Liên

tục và đổi mới” Tại cuộc bầu cử Quốc hội ngày 19/11/1972 SPD được 45,8%phiếu bầu bỏ ra các đối thủ là CSU – CSU 1,1% và FDP được 8,4% Đây là thắnglợi vang dội nhất trong lịch sử bầu cử của SPD.

- Từ đầu những năm 70 của thế kỉ XX đến hết thế kỉ XX

Liên minh xã hội – tự do (SPD – FDP) trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu suythoái Kinh nghiệm thực tiễn mùa thu và mùa đông năm 1973 – 1974 đều hỏi SPDphải suy nghĩ sau sắc hơn vì những mục tiêu và con đường mà chính sách củađảng vạch ra Sau thắng lợi vang dội trong cuộc bầu cử quốc hội liên bang tháng11/1972, SPD đã liên tiếp thất bại trong các cuộc bầu cử quốc hội bang Cuộc bầu

cử quốc hội liên bang ngày 3/10/1975, SPD đã được đa số nhưng rất khiêm tốn,thành tích của chính phủ liên minh SPD – FDP gây ấn tượng lớn, thực hiện thànhcông chính sách hòa bình và hiểu biết lẫn nhau, nền kinh tế phát triển khá ổn định,xây dựng tốt mạng lưới an sinh xã hội, soạn thảo luật bảo hộ lao động mới chothanh niên Trong cuộc bầu cử quốc hội liên bang ngày 5/1/1980, SPD tăng 0,3%phiếu bầu so với năm 1976, FDP được 2,7% phiếu bầu Ngược lại, CDU – CSUgiảm 4,1% phiếu bầu Nhờ vậy, liên minh SPD – FDP chiếm đa số với 95 ghếtrong quốc hội liên bang Tuy nhiên, thắng lợi đã vẫn chưa được mức mongmuốn, SPD chưa mở rộng được ảnh hưởng của mình ra các khu vực và nhóm dân

cư mới

Khủng hoảng, kết thúc của liên minh SPD – FDP và “con đường thứ ba” Sự bấtbình trong SPD vì những thỏa ước mơ của liên minh đưa ra cho chính sách củachính phủ đã được đại bộ phận trong SPD và công đoàn tiếp nhận một cách thấtvọng, lo âu và có phần cay đắng Đến ngày 17/9/1982, liên minh SPD – FPD sụp

đổ, chấm dứt sự caafmq uyền của nó trong chính phủ liên bang Ngày 5/10/1982,

một nội các mới được thành lập giữa CDU – CSU, Hetmut Kahl (CDU) được chỉđịnh làm thủ tướng liên bang.

Từ một hệ thống đa đảng ổn định tồn tại hàng chục năm liền (CDU, SPD,FPD) giờ đã xuất hiện thêm đảng xanh trong một thời gian ngắn, đảng này đã cóđại biểu trong hội đồng nhân dân địa phương, đại hội trong quốc hội trên 50% sốbang trong toàn liên bang Đến tháng 3/1983 Đảng Xanh đã có chân trong quốchội liên bang

Cương lĩnh ngày 20/8/1998 của SPD ra đời vào tháng 9/1998 liên minh SPD vàĐảng xanh thắng cử Bốn năm sau tại cuộc bầu cử quốc hội liên bang năm 2002,liên minh Đỏ - Xanh ( giữa SPD và Đảng xanh) lại tiếp tục giành thắng lợi trongnhiệm kỳ thứ hai liên tiếp Trong bầu cử quốc hội liên bang trước thời hạn vàotháng 9/2005, SPD đã không giàng được đa số, buộc phải tham gia đại diện liênminh với CDU – CSU và mất quyền thành lập chính phủ G Sơ- rơi –đơ phảinhường nhịn vị trí thứ trưởng cho bà A.Mee-lien Trong lịch sử Đức đây là lần thứhai CDU – CSU và SPD liên minh với nhau thành lập chính phủ điều hành đấtnước (lần thứ nhất 1966) Sau thất bại trong bầu cử quốc hội liên bang năm 2005,SPD đang tích cực chuẩn bị để có thể quay trở lại cầm quyền một trong những lỗlực đó là việc soạn thảo và thông qua cương lĩnh mới – cương lĩnh Hăm – Buốc(10/2007) Đây được coi là cương lĩnh hành động của SPD trong thế kỉ XXI –

“thế kỉ đầu tiên thực sự toàn cầu hóa”, thế kỉ mà từ trước đến nay chưa bao giờmọi người trên khắp thế giới lại phụ thuộc vào nhau đến như vậy

Những biện pháp chính sách cụ thể của nhà nước được thảo luận và thông qua tạiquốc hội mới đưa ra đượcq uyết định có hiệu lực pháp luật Vì SPD không thườngcầm quyền trong một chính phủ liên minh, cho nên trước khi ban hành các chủtrương, chính sách, quyết định, đảng phải thống nhất với đối tác liên minh Chỉnhư vậy, đảng mới có thể thực hiện được quan điểm của mình Chính phủ liênminh bao giờ cũng phải có ít nhất hai đối tác, đây là sự hợp tác của đa số cácnhóm cử tri khác trong xã hội và mỗi bên đều có quan điểm riêng vì các chínhsách Từ những cương lĩnh của các đảng khác nhau đó người ta phải làm thế nào

để đưa ra được chính sách trung hòa, có tính chất thỏa hiệp cả hai bên

Ngày nay các phương tiện truyền thông đại chúng, phương tiện truyền hình đóngvai trò rất quan trọng, gây ảnh hưởng lớn tới lĩnh vực chính trị, cho nên ngườiphát ngôn của đảng có vai trò quan trọng trong xã hội Quá trình các đảng tìmcách trong hợp pháp hóa đường lớn hay cương lĩnh của mình để thể hiện thôngqua đối thoại của chủ tịch đảng trên truyền hình với nhân dân Cũng chính vì vậy

mà vai trò của đảng tăng lên rất nhiều, nói chung, lãnh tụ của đảng phải làm sao

để sự xuất hiện của mình có tính thuyết phục cao

“Đó là lý do tại sao các đảng chính trị sử dụng tối đa truyền thông đại chúng trongvận động bầu cưe và hỗ trợ dân chúng thực hiện các quyền bầu cử.”

Các đảng dân chủ xã hội nói chung cũng như SPD nói riêng, từ trước tới naythường có truyền thống một khi ngồi ở ghế độc lập, các đảng này bao giơd cũngđặt ra cương lĩnh tổng thể, nhưng đến khi ra cầm quyền thì họ chỉ thực hiện đượcmột phần trong cương lĩnh đó Trong bối cảnh đó, ảnh hưởng của các phương tiệnthông tin đại chúng là rất quan trọng đối với uy tín của đảng

Cộng hòa Liên bang Đức gồm hai viện và 16 bang, các bang đều có đại diện củamình trong Thượng viện Ở Hạ viện các đại diện của nhiều đảng khác nhau, CDU– SPD Đại đa số các đạo luật đều phải được sự nhất trí của Thượng viện (Hộiđồng Liên bang) thì mới được abn hành Có nghĩa là bao giờ cũng có một “chínhphủ phụ” trong những trường hợp thống nhất quan điểm với các đảng khác để có

sự ủng hộ của các đảng SPD thường không chịu sức ép từ phía cánh tủ Ở cộnghòa Liên bang Đức chỉ có đảng xanh là tương đối mạnh, đảng này trong vấn đề vềkinh tế, tài chính không tả hơn SPDI Ngoài ra, ở cộng hòa Liên bang Đức, hiệphội giới chủ và các công đoàn đều mạnh SPD cầm quyền ở Cộng hòa Liên bangĐức bao giờ cũng phải liên minh với một đảng cánh hữu nào đó về mặt chính sách

xã hội Khi tranh giành cử tri chủ yếu phải tranh giành với những đảng cánh hữu

Khi muốn đưa ra các đạo luật thực thi chúng, bao giờ cũng phải tính đến sự phảnđối của các đảng canh hữu trong quốc hội Trong bất kỳ vấn đề nào, cũng phảithăm dò ý kiến của giới chủ và công đoàn, vì họ là những nhóm xã hội có ảnhhưởng lớn mạnh Tóm lại, phải làm thế nào để có sự thống nhất tương đối caotrong xã hội.

Mối quan hệ giữa đảng và nhà nước đương nhiên đảng thuộc khối xã hội, khôngthuộc khối nhà nước Đảng là cầu nối giữa xã hội và nhà nước, bở vì các nghị sỹquốc hội của đảng thực hiện nhiệm vụ của nhà nước ít nhất là 4 năm khi đảng lêncầm quyền Chính thực tế đảng luôn luôn phải ở thi đua và cjanh tranh với cácđảng khác Nếu có một chính sách mà nó thất bại, thì dân chúng sẽ giảm lòng tin

và không ủng hộ đảng, người dân sẽ bầu cho đảng khác mà họ nghĩ là tiến bộ hơn.Thay đổi chính sách bao giờ cũng gắn liền với việc thay đổi, công tác tổ chức củađảng luôn phải cân nhắc đến việc bố trí nhân sự SPD muốn gây ảnh hưởng lớncủa mình cần phải cạnh tranh của các tổ chức xã hội Ở Đức có ba tổ chức quầnchúng có ảnh hưởng lớn, đó là:

- Công đoàn ở Cộng hòa Liên bang Đức có khoảng 8 triệu đoàn viên, các côngđoàn này do vị trí của họ trong nền kinh tế và do họ có số lượng đoàn viênđông đảo cho nên họ có ảnh hưởng lớn trong xã hội

- Hiệp hội giới chủ bao gồm hàng ngàn giám đốc các doanh nghiệp họ được tổchức trong hiệp hội này, hiệp hội giới chủ có ảnh hưởng lớn đến chính sáchkinh tế

- Phong trào sáng liến công dân, chẳng hạn như phong trào hòa bình xanh Đây

là những tổ chức mà người ta có thể thấy ngay rằng, người tham gia khôngphải vì quyền lợi cộng đồng Phong trào hòa bình xanh đã chống lại việc đổchất thải phóng xạ xuống miền bắc, chính phong trào kháng chiến nhân dân đãgây sức ép lớn đến công luận, tới các phương tiện truyền thông đại chúng, và