MỞ ĐẦU : 1. Lý do chọn đề tài Cũng như những quốc gia dân chủ phương Tây khác, nước Úc đã chứng kiến một sự giảm mạnh số lượng đảng viên chính thức của các đảng phái chính trị. Trong năm 2006, chỉ có 1.3% dân số Úc là đảng viên chính thức của các đảng phái, giảm 10% so với 60 năm trước đó. Trong khi sự quan tâm về chính trị trong dân chúng Úc càng lúc càng suy giảm và các đảng phái càng ngày càng trở nên ít đại diện cho dân chúng Úc, thì các đảng phái đang trở nên càng ngày càng có quyền lực. Một số ít các chính trị gia lãnh đạo các đảng chính trị này trở thành những nhóm rất ít các chính trị gia Úc, nắm toàn bộ vận mệnh nước Úc trong tay mình. Họ quyết định vấn đề tài chính, vấn đề chính sách và quan trọng nhất là lựa chọn những ứng cử viên cho những chức vụ quan trọng nhất của nước Úc. Tuy nhiên sự tuyển lựa các chính khách của các đảng phái tỏ ra không chính xác. Nếu chúng ta theo dõi tư cách của những chính trị gia như Craig Thomsons, Peter Slippers, Geoff Shaws và Robert Furolos, thì rõ ràng những chính khách này đã làm cho cả đảng và quốc hội của Úc mang tiếng xấu. Những tai tiếng của các chính trị gia này có được điều tra tới nơi tới chốn không? Ai điều tra và điều tra như thế nào, kết quả như thế nào? Những câu hỏi đó đều không có câu trả lời rõ ràng. Trong khi đó những dân biểu này vẫn tiếp tục đến quốc hội, tiếp tục nhận những đồng lương hậu hĩ từ tiền đóng thuế của người dân. Những chính khách của đảng Lao Động NSW như Eddie Obeid, Ian Macdonald và Eric Roozendaal, đang bị Ủy ban Độc lập chống Tham nhũng điều tra những vụ bê bối trong thời gian làm việc ở quốc hội. Một ông khác là Bernard Finnigan, cựu dân biểu ở Nam Úc đang bị điều tra đến những cáo buộc liên quan đến việc lưu trữ hình ảnh dâm ô trẻ em.. Người ta nói rằng không có các đảng chính trị như tại Úc, thì không thể có dân chủ. Tuy nhiên để có dân chủ thực sự thì các đảng chính trị nói trên phải chứng tỏ họ là những đảng chính trị có uy tín, bao gồm những đảng viên có tài đức, và sinh hoạt chính trị nội bộ của họ cũng phải có tính chất dân chủ. Một cuộc điều tra của Trường Đại Học Quốc Gia Úc cho thấy một tỷ lệ lớn dân Úc cho rằng các đảng chính trị tại Úc đều không đáng tin cậy. Một trong những bước quan trọng nhất để có một đảng chính trị dân chủ xứng đáng đại diện cho cử tri, đó là việc thu nạp và đào tạo lớp chính khách trẻ có tài năng. Quốc hội liên bang là đấu trường chính của các đảng phái. Những bê bối của các ông Craig Thomson, Peter Slippers, Andre Wilkie, việc bà Gillard lật đổ Kevin Rudd làm cho mọi người nhìn thấy một hậu trường bết bát của sinh hoạt chính trị của các đảng phái tại Úc. Chính những đặc điểm trên của đảng cầm quyền ở Úc mà e đã chọn đề tài “ Đảng cầm quyền Úc và những tác động của nó tới đời sống xã hội” làm đề tài tiểu luận của mình.
Trang 1MỞ ĐẦU :
1 Lý do chọn đề tài
Cũng như những quốc gia dân chủ phương Tây khác, nước Úc đã chứng kiếnmột sự giảm mạnh số lượng đảng viên chính thức của các đảng phái chính trị.Trong năm 2006, chỉ có 1.3% dân số Úc là đảng viên chính thức của các đảngphái, giảm 10% so với 60 năm trước đó
Trong khi sự quan tâm về chính trị trong dân chúng Úc càng lúc càng suygiảm và các đảng phái càng ngày càng trở nên ít đại diện cho dân chúng Úc, thìcác đảng phái đang trở nên càng ngày càng có quyền lực
Một số ít các chính trị gia lãnh đạo các đảng chính trị này trở thành nhữngnhóm rất ít các chính trị gia Úc, nắm toàn bộ vận mệnh nước Úc trong tay mình
Họ quyết định vấn đề tài chính, vấn đề chính sách và quan trọng nhất là lựachọn những ứng cử viên cho những chức vụ quan trọng nhất của nước Úc
Tuy nhiên sự tuyển lựa các chính khách của các đảng phái tỏ ra không chínhxác Nếu chúng ta theo dõi tư cách của những chính trị gia như CraigThomsons, Peter Slippers, Geoff Shaws và Robert Furolos, thì rõ ràng nhữngchính khách này đã làm cho cả đảng và quốc hội của Úc mang tiếng xấu
Những tai tiếng của các chính trị gia này có được điều tra tới nơi tới chốnkhông? Ai điều tra và điều tra như thế nào, kết quả như thế nào? Những câu hỏi
đó đều không có câu trả lời rõ ràng Trong khi đó những dân biểu này vẫn tiếptục đến quốc hội, tiếp tục nhận những đồng lương hậu hĩ từ tiền đóng thuế củangười dân
Những chính khách của đảng Lao Động NSW như Eddie Obeid, IanMacdonald và Eric Roozendaal, đang bị Ủy ban Độc lập chống Tham nhũngđiều tra những vụ bê bối trong thời gian làm việc ở quốc hội Một ông khác là
Trang 2Bernard Finnigan, cựu dân biểu ở Nam Úc đang bị điều tra đến những cáo buộcliên quan đến việc lưu trữ hình ảnh dâm ô trẻ em
Người ta nói rằng không có các đảng chính trị như tại Úc, thì không thể códân chủ Tuy nhiên để có dân chủ thực sự thì các đảng chính trị nói trên phảichứng tỏ họ là những đảng chính trị có uy tín, bao gồm những đảng viên có tàiđức, và sinh hoạt chính trị nội bộ của họ cũng phải có tính chất dân chủ Mộtcuộc điều tra của Trường Đại Học Quốc Gia Úc cho thấy một tỷ lệ lớn dân Úccho rằng các đảng chính trị tại Úc đều không đáng tin cậy
Một trong những bước quan trọng nhất để có một đảng chính trị dân chủxứng đáng đại diện cho cử tri, đó là việc thu nạp và đào tạo lớp chính khách trẻ
có tài năng
Quốc hội liên bang là đấu trường chính của các đảng phái Những bê bối củacác ông Craig Thomson, Peter Slippers, Andre Wilkie, việc bà Gillard lật đổKevin Rudd làm cho mọi người nhìn thấy một hậu trường bết bát của sinh hoạtchính trị của các đảng phái tại Úc
Chính những đặc điểm trên của đảng cầm quyền ở Úc mà e đã chọn đề tài “ Đảng cầm quyền Úc và những tác động của nó tới đời sống xã hội” làm đề tài
tiểu luận của mình
2 Tình hình nghiên cứu
Đã có rất nhiều bài báo, bài nghiên cứu khoa học về nước Úc , như
bài :“ Năng suât lao động của Úc hơn hẳn Nga, những thành tựu nghiên cứu khoa học của Úc, được chuyên giao sang ưng dụng hiệu quả hơn Nga” của GS.Nguyễn Đăng Hưng; “ hành trình từ văn học tới chính trị”
của Nguyễn Hưng Quốc; và rất nhiều những bài nghiên cứu về nước Úckhác Tuy nhiên về vấn đề ảnh hưởng của Đảng cầm quyền Úc tới xã hộithì chưa có nhà nghiên cứu nào đề cập một cách cụ thể Chính vì thế để
Trang 3làm rõ hơn vấn đề này mà e đã chọn đề tài “ Đảng cầm quyền Úc và những tác động của nó tới đời sống xã hội” để nghiên cứu.
4 Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: là phương thức tổ chức và lãnh đạo của Đảng cầm quyền ở
Úc
- Phạm vi nghiên cứu:
Về không gian: Trong hộ thống chính trị của Úc
Về thời gian: Những năm gần đây
-Đối tượng nghiên cứu: Bài tiểu luận tập trung nghiên cứu
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp luận : Đề tài sử dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ
nghĩa duy vật lịch sử làm phương pháp luận
Phương pháp nghiên cứu : Đề tài sử dụng những phương pháp nghiên
cứu cụ thể như logic lịch sử, phân tích – tổng hợp, phương pháp lịch sử
cụ thể, hệ thống – cấu trúc, so sánh, tra
6 Đóng góp mới của đề tài
Trang 4Đề tài đưa ra cái nhìn tổng quát về Đảng Cầm quyền tại nước Úc , nhữngđánh giá khách quan về những đóng góp cho đến những hạn chế của Đảngcầm quyền Úc với xã hội.
7 Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo thì nội dungcủa tiểu luận được kết cấu gồm 2 chương, 4 tiết
B NỘI DUNG
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG
1.1 Khái niệm, bản chất của Đảng chính trị
1.1.1 Khái niệm Đảng chính trị
- Đảng chính trị là một tổ chức chính trị tự nguyện bao gồm những người
ưu tú trong giai cấp, tầng lớp, dân tộc, được nhân dân thừa nhận
- Có một hệ tư tưởng hay một đường lối nhất định, nhưng cũng có thể đạidiện cho một liên minh giữa các lợi ích riêng lẽ
- Được thừa nhận bằng pháp luật, có mục tiêu giành quyền lực Nhà nước,chủ yếu bằng cách tham gia các chiến dịch bầu cử
- Đảng chính trị ra đời sau Nhà nước, là sản phẩm của cuộc đấu tranhchính trị
Như vậy, Đảng chính trị, về nguyên tắc, là tổ chức cao nhất, chặt chẽ nhất
của gia cấp, bao gồm những phần tử ưu tú nhất; tiêu biểu nhất của giaicấp hoặc của các tập đoàn hợp thành giai cấp, nó là công cụ quan trọngnhất để đấu tranh cho lợi ích của giai cấp mà nó đại diện Ăngghen đã chỉ
Trang 5rõ: đấu tranh chính trị giữa các giai cấp biểu hiện tập trung nhất trongcuộc đấu tranh giữa các đảng chính trị Vì thế trong thời đại ngày nay,chế độ chính trị xã hội ở mỗi nước có sự khác nhau nhưng dưới chế độchính trị xã hội nào thì đảng chính trị cầm quyền cũng đóng vai trò quyếtđịnh đến sự phát triển của mỗi nước.
Đảng chính trị là một sản phẩm lịch sử, nó là một hiện tượng chính trị đặcbiệt ra đời do nhu cầu của cuộc đấu tranh giai cấp, đó là sản phẩm tất yếucủa giai cấp và đấu tranh giai cấp Đảng chính trị chỉ xuất hiện khi xuấthiện thể chế dân chủ, một thể chế thừa nhận sự tồn tại hợp pháp của cácnhóm lợi ích đối lập cùng các tổ chức đại diện cho nhóm lợi ích đó Đảngchính trị cũng ra đời trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ởnhững nước thuộc địa phụ thuộc
Về bản chất, đảng chính trị bao giờ cũng mang bản chất giai cấp Đảngchính trị là đại biểu cho hệ tư tưởng, cho lợi ích của giai cấp xã hội nhấtđịnh, không có đảng chính trị nào là phi giai cấp, siêu giai cấp Dù ở thờiđại nào, dù ở nước nào cũng không thể có một đảng chính trị mà lại vừađại biểu cho lợi ích của giai cấp bóc lột thống trị lại vừa đại biểu cho lợiích của cac giai cấp, các tầng lớp lao động Muốn xem xét bản chất giaicấp của một đảng chính trị thì phải xem xét trên hệ tư tưởng của nó, xemđảng đó đấu tranh vì ai, bảo vệ lợi ích cho giai tầng nào trong xã hội
1.2 chức năng và vai trò của Đảng Chính Trị
- Hoạch định đường lối, cương lĩnh, mục tiêu để tập hợp lực lượng, dẫndắt lực lượng của mình đấu tranh nhằm thực hiện mục tiêu chính trị
Trang 6- Xây dựng lực lượng, xây dựng tổ chức bộ máy thông qua công tác tổchức cán bộ để thực hiện mục tiêu đường lối đã vạch ra
- Giáo dục, thuyết phục, vận động các tầng lớp xã hội khác nhau cùng
- Thông qua cơ chế kiểm tra của Đảng, kiểm tra xử lý đối với các đảngviên và các tổ chức đảng trong hoạt động thực tiễn
2.1.2 Vai trò của Đảng Chính Trị
Vai trò của Đảng cầm quyền trong việc xác lập: bộ máy nhà nước, vị trícán bộ chủ chốt trong bộ máy nhà nước cấp Trung ương và địa phương, vị trícán bộ chủ chốt thuộc các bộ phận cấu thành hệ thống quyền lực nhà nước:
Hoạt động của Đảng cầm quyền luôn gây ảnh hưởng đến đời sống chínhtrị và hoạt động của bộ máy Nhà nước, làm cho các cơ quan nhà nước hoạt độngkhông theo quy định của pháp luật và trở nên hình thức, có sự phân chia quyềnlực nhà nước giữa các Đảng
Ở Cộng hòa Xingapo, Đảng cầm quyền PAP của Xingapo lãnh đạo Chínhphủ và chi phối Quốc hội Tuy nhiên giữa chúng có sự phân chia quyền lực: cácchủ trương, đường lối, chính sách lớn của Đảng phải được Quốc hội thông quamới được thi hành, và Chính phủ là cơ quan triển khai thực hiện các chủ trương,đường lối đó
Quốc hội Xingapo là cơ quan lập pháp gồm 51 nghị sĩ do dân bầu Tổngthống là người đứng đầu Nhà nước do Quốc hội cử, và chỉ định Thủ tướng(người đứng đầu Đảng chiếm đa số ghế trong Quốc hội) Theo đề nghị của Thủtướng, Tổng thống sẽ chỉ định các thành viên của Nội các (gồm 14 Bộ trưởng vàcác quan chức hành chính cao cấp) Một Hội đồng cố vấn được lập ra làm tham
Trang 7mưu cho Tổng thống, các ý kiến của Hội đồng trong các cuộc họp cấp cao cóthể được Tổng thống tham khảo, ví dụ như việc bổ nhiệm cán bộ chủ chốt chonền hành chính của quốc gia.
Ở Malaysia, bộ máy nhà nước được chia thành 3 ngành lập pháp, hànhpháp và tư pháp Trong đó, Quốc hội liên bang giữ quyền lập pháp của liênbang (cụ thể là Thượng và Hạ nghị viện), có chức năng làm luật và kiểm soát tàichính của Chính phủ
Thượng nghị viện hoạt động dưới sự chủ trì của Chủ tịch hoặc Phó Chủtịch, gồm 69 thành viên, trong đó có 40 người được sự chỉ định của Vua Hạnghị viện gồm 192 thành viên, trong đó 145 thành viên được cử tri bầu trực tiếp
từ 104 khu vực bầu cử miền Tây Malaysia, số còn lại được bầu gián tiếp qua bộphận lập pháp của bang Sabah (20 thành viên) và Sarawak (27 thành viên) Cácthành viên được bầu gián tiếp sẽ được thay thế bằng các thành viên được bầutrực tiếp sau kỳ tổng tuyển cử toàn liên bang Chủ trì Hạ viện là người phátngôn do Viện bầu chọn Hiến pháp Malaysia có quy định một điều đặc biệt làngười phát ngôn Hạ viện có thể là người ngoài Viện, khi đó ngừơi được đề cử
sẽ được coi là một thành viên thứ 193 của Viện
Theo truyền thống lịch sử, Quốc vương Malaysia là ngừơi đứng đầu liênbang, có quyền cao nhất, bảo đảm sự trị vì đất nước, kiểm soát cả 3 ngành lậppháp, hành pháp và tư pháp Quốc vương có quyền bổ nhiệm Thủ tướng Chínhphủ, Bộ trưởng, Thẩm phán và giải tán Quốc hội khi cần thiết Theo quy trìnhlàm luật, dự luật muốn trở thành luật phải được thông qua từ Hạ viện đếnThượng viện và cuối cùng là Vua, do đó Vua là người ký ban hành các đạo luật.Ngoài ra, Vua còn một số đặc quyền khác như: ân xá, bảo vệ quyền lợi cho cácdân tộc thiểu số, bảo vệ quyền đặc biệt của người Mã lai…
Trong hoạt động của Chính phủ, Vua là nguyên thủ quốc gia nắm quyềnhành pháp Việc điều hành công việc hàng ngày của đất nước được giao cho
Trang 8Nội các Để tránh tình trạng độc đoán, Hiến pháp quy định: Vua quyết định trên
cơ sở tư vấn của Thủ tướng và Nội các, trừ trường hợp bổ nhiệm Thủ tướng,giải tán Quốc hội và triệu tập Hội nghị 9 tiểu vương quốc Tuy nhiên trong thực
tế, Vua vẫn có sự tham khảo ý kiến của Thủ tướng và các thành viên Nội các
Theo quy định và Hiến pháp, Thủ tướng là người đứng đầu Đảng chiếm
đa số ở Quốc hội, nắm quyền lãnh đạo Chính phủ và đứng ra thành lập Nội các.Trong trường hợp không có Đảng nào giành được đa số ghế tại Quốc hội thìVua sẽ phải chọn Thủ tướng Sau khi được Vua bổ nhiệm chính thức và đượcgiao quyền thành lập Chính phủ, Thủ tướng sẽ phải xem xét đến số ghế tươngquan giữa 3 Đảng lớn Mã lai – Hoa – Ấn và số ghế giữa các Bang để tránh tìnhtrạng có nhiều thành viên Nội các là người của một Đảng hay một Bang nào đó
Bộ trưởng được chọn trong số đại biểu của 2 Viện, nhưng chủ yếu là của Hạnghị viện Hiện nay, Malysia có 27 Bộ trưởng, trong đó có 4 Bộ trưởng không
Bộ nằm trong Văn phòng Thủ tướng Thủ tướng có đặc quyền kiêm nhiệm chức
vụ Bộ trưởng ở bất kỳ Bộ nào, không hạn chế
Hiến pháp Nhật Bản quy định Quốc hội là cơ quan quyền lực tối cao, là
cơ quan lập pháp duy nhất của đất nước Điều đó cho thấy, Quốc hội được côngnhận về tầm quan trọng của mình cao hơn các cơ quan khác như Nội các và Tòa
án Vì vậy, nền chính trị nhà nước hoạt động theo nguyên tắc Quốc hội là trungtâm Nhật Bản cơ cấu Quốc hội theo chế độ 2 viện được tổ chức hết sức côngphu, dù tổ chức 2 viện khác nhau nhưng phải phù hợp với mục đích của Quốchội Ngoài quyền lập pháp, hai viện của Quốc hội còn có quyền giám sát tàichính quốc gia và điều tra các hoạt động chính trị của đất nứơc
Do áp dụng chế độ Nội các Nghị viện nên Thủ tướng Nhật Bản được chỉđịnh trong số các nghị sĩ bằng quyết nghị của Quốc hội Thực tế, nghị sĩ là Chủtịch Đảng chiếm đa số ghế tại Hạ nghị viện làm Thủ tướng Thủ tướng có quyền
bổ nhiệm các Bộ trưởng và hơn nửa số Bộ trưởng phải được chọn trong số các
Trang 9nghị sĩ Quốc hội (thực tế thì đa số ghế Bộ trưởng trong Nội các thuộc Đảng cầmquyền).
Nội các gồm Thủ tướng và khoảng 20 Bộ trưởng, cơ quan giúp việc choNội các là Văn phòng Nội các và các cơ quan của Cục pháp chế Nội các Ngoàicông việc hành chính nói chung, Nội các còn thực thi và chịu trách nhiệm trướcQuốc hội về các công việc hành chính như chấp hành pháp luật, tổng hợp cáccông việc của quốc gia, xử lý các quan hệ ngoại giao, ký kết các hiệp ước, banhành các sắc lệnh thi hành Hiến pháp, pháp luật và có đặc quyền về ân xá nhưđại xá, đặc xá Các Bộ trưởng được phân công phụ trách các công việc hànhchính như Phủ Thủ tướng, các Bộ và các vị trí quan trọng như: Đổng lý vănphòng Nội các (tức Bộ trưởng Văn phòng chính phủ), Chủ tịch Uy ban an ninhquốc gia, Bộ trưởng phụ trách các vấn đề chung, Cục trưởng Cục phòng vệ …
Tại nước Anh, theo quy định của pháp luật, Nữ hoàng được quyền bổnhiệm Thủ tướng – người đứng đầu bộ máy hành pháp – với điều kiện người đó
là thủ lĩnh của Đảng cầm quyền (tức Đảng chiếm đa số ghế trong Hạ viện), cácĐảng viên cũng phải biểu quyết theo ý chí của Đảng mình Tuy Chính phủ chịutrách nhiệm trước Nghị viện (vì được thành lập trên cơ sở Nghị viện), nhưngthực tế Đảng cầm quyền có quyền đứng ra thành lập Chính phủ và thao túngtoàn bộ tổ chức, hoạt động của bộ máy Nhà nước và hoạt động của Hạ nghị việnAnh Mọi hoạt động của Chính phủ đều thể hiện ý chí của Đảng cầm quyềnthông qua ý chí của người lãnh đạo
Ở Mỹ, Đảng chính trị có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của bộ máynhà nước Chủ tịch Hạ viện bao giờ cũng là Đảng viên của Đảng chiếm đa sốghế trong Hạ viện, và là người có nhiều quyền lực nhất trong Quốc hội Với tưcách là người lãnh đạo Đảng, ông ta là một trong những người phát ngôn chủchốt về các chính sách của Đảng, thực hiện sự kiểm soát của Đảng đối với mọihoạt động của Hạ viện, đồng thời gây áp lực đối với việc phân công các thành
Trang 10viên vào các Ủy ban Ngoài ra, còn có các tổ chức Đảng ở Thượng viện và Hạviện rất có quyền thế can thiệp sâu vào mọi hoạt động lập pháp của Quốc hội,Đảng Cộng hòa gọi là Hội nghị, còn Đảng Dân chủ gọi là phiên nhóm, khôngnhững đề cử Đảng viên vào các chức vụ quan trọng mà còn lựa chọn Chủ tịch
Ủy ban chính sách và điều hành, người này phụ trách chiến lược của Đảng ởdiễn đàn Quốc hội và có quyền quyết định nghị sĩ - đảng viên nào sẽ được nóicũng như nói vào lúc nào
Bên cạnh đó, sự chi phối của Tổng thống đối với Quốc hội cũng rất đáng
kể Tổng thống là nguyên thủ quốc gia, chịu trách nhiệm về hành động củamình trước cử tri toàn quốc theo quy định, nhưng do là một Đảng viên của Đảngcầm quyền và cũng là để thực hiện quyền lợi của Đảng, giữ uy tín cho Đảng,đồng thời cũng là đặt nền móng cho việc tái cử trong nhiệm kỳ sau nên mọi hoạtđộng của Tổng thống thường đi theo đường lối chính sách của Đảng đã hứa với
cử tri khi vận động bầu cử
Tổng thống chỉ định tất cả các quan chức cao cấp liên bang và có toànquyền trong việc bổ nhiệm các thành viên Nội các – một trong những cơ quangiúp việc quan trọng nhất của Tổng thống, và các thành viên này là cộng sự đắclực có ảnh hưởng lớn trong việc điều hành đất nước của Tổng thống Để nhậnđược sự ủng hộ lâu dài của Đảng, Tổng thống thường bổ nhiệm các Đảng viêncùng Đảng đã có sự ủng hộ tích cực trong chiến dịch bầu cử vào các chức vụquan trọng Bên cạnh đó, Tổng thống cũng bổ nhiệm một vài chức vụ cho Đảngviên đối lập nhằm củng cố thêm mối quan hệ trong Bộ máy Nhà nước
Tổng thống thực hiện quyền lực của mình với sự trợ giúp của trên 100 cơquan khác nhau, trong đó quan trọng nhất là Hội đồng an ninh quốc gia, Cơquan quản lý ngân sách, Hội đồng đối nội, Cục Tình báo Trung ương, Cục điềutra liên bang, Hội đồng cố vấn kinh tế, Nội các…