Đề Tài Chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp do bệnh lý ở phổi trong 24 giờ

Đề Tài Chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp do bệnh lý ở phổi trong 24 giờĐề Tài Chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp do bệnh lý ở phổi trong 24 giờĐề Tài Chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp do bệnh lý ở phổi trong 24 giờĐề Tài Chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp do bệnh lý ở phổi trong 24 giờĐề Tài Chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp do bệnh lý ở phổi trong 24 giờĐề Tài Chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp do bệnh lý ở phổi trong 24 giờ

1

KẾT QUẢ CHĂM SÓC HÔ HẤP BỆNH NHÂN SUY HÔ HẤP DO BỆNH LÝ

Ở PHỔI TRONG 24H ĐẦU Nguyễn Thị Ngọc Hà TÓM TẮT :

Mục tiêu : Đánh giá kết quả chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp do bệnh lý ở phổi trong 24giờ đầu nhập viện tại khoa Nội Tổng Hợp Bệnh Viện Đa Khoa Long An

.Phương pháp : nghiên cứu mô tả cắt ngang – tiến cứu tiến hành nghiên cứu thu thập tất cả bệnh nhân nhập viện tại Khoa Nội Tổng Hợp vì lý do suy hô hấp do bệnh

lý hô hấp trong thời gian nghiên cứu từ 01/01/2013 – 30/09/2013 Bệnh nhân được theo dõi và thu thập dữ liệu theo các mốc thời gian ngay lúc nhập viện , 30phút , 3giờ , 6giờ , 12 giờ , 24giờ Dữ liệu được xử lý bởi phần mềm SPSS theo các test kiểm định T test , ANOVA

Tóm tắt kết quả : 102 bệnh nhân được đưa vào nghiên cứu , bệnh Viêm phổi 53.9% , COPD 39.2% , Hen phế quản 5.9% , viêm phế quản 1% , suy hô hấp độ I 62.7% , suy hô hấp độ II 27.5% , suy hô hấp độ III 9.8% Kết quả chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp cải thiện rõ ràng ở 3giờ đầu (p <0,0001) , từ giờ thứ 6 trở đi không cải thiện và có xu hướng giảm dần đến giờ thứ 24 (p>0,05) Đối với chăm sóc nhóm bệnh viêm phổi tình trạng cải thiện cũng giống nhóm bệnh chung của nghiên cứu , tuy nhiện trong chăm sóc 30phút đầu Sp02 vẫn còn dưới 90% (p<0,0001) Đối với nhóm bệnh COPD có sự khác biệt tình trạng cải thiện tốt trong 6giờ đầu (p<0,05) và đặt biệt trong 30phút đầu Sp02 >90%

Kết luận : Chăm sóc bệnh Viêm phổi cải thiện đến 3giờ đầu và bệnh COPD cải thiện đến 6giờ đầu , trong vấn đề chăm sóc duy trì và lâu dài cần chú ý không chủ quan với bệnh suy hô hấp

ABSTRACT

RESPIRATORY CARE PATIENTS WITH RESPIRATORY FAILURE DUE TO PULMONARY

PATHOLOGY FIRST IN 24H

Nguyễn Thị Ngọc Hà

SUMMARY :

Objective: Evaluation of patient care due to respiratory failure in lung disease in the first 24 hours of hospitalization in internal medicine General Hospital in Long An Methods: cross-sectional descriptive study - prospective conduct research to gather all patients hospitalized in the Department of the Interior , General because of

respiratory failure due to respiratory illness during the study period from 01/01/2013

2

- 09/30/2013 Patients are monitored and collected data in the timeline immediately

on admission , 30min , 3h , 6pm , 12 hours, 24 hours Data is processed by SPSS software testing according to test T test , ANOVA

Summary of Results : 102 patients were included in the study , 53.9 % patients

Pneumonia , COPD 39.2 % , 5.9 % asthma , bronchitis, 1 % , respiratory 62.7 % grade I , grade II respiratory failure 27.5 % , respiratory 9.8 % grade III Results of patient care respiratory obvious improvement in the first 3 hours ( p < 0.0001 ) , from

6 o'clock onwards not improve and tend to fade to 24th hour ( p > 0.05 ) For

pneumonia care team to improve the situation is the same general group of patients studied , but in the first 30 minutes Sp02 care remains below 90 % ( p < 0.0001 ) For the COPD group differences situation improved in the first 6pm ( p < 0.05 ) and especially in the first 30 minutes Sp02 > 90 %

Conclusion: Tuberculosis Patient Care 3h started to improve and improve COPD head to 6pm , in care problems and maintain long-term note not all patients with respiratory failure

Khoa Nội Tổng Hợp – Bệnh Viện Đa Khoa Long An Tác giả : ĐD Nguyễn Thị Ngọc Hà .Điện thoại liên hệ : 0913975554

Hội Nghị Khoa Học Kỹ Thuật Bệnh Viện Long An năm 2013

I/ ĐẶT VẤN ĐỀ :

Suy hô hấp cấp là trạng thái suy đột ngột chức năng trao đổi khí của phổi do nhiều nguyên nhân gây ra làm thiếu O2 máu đơn thuần hoặc có kèm theo tăng CO2 nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn tới tử vong

Suy hô hấp (SHH) cấp là một tình trạng bệnh lý rất thường gặp tại khoa cấp cứu, hồi sức cũng như các khoa lâm sàng , SHH chiếm tỷ lệ tử vong hàng đầu kể cả các nước trên thế giới có trang thiết bị hiện đại nhất Tại VN trên 50% bệnh nhân tại khoa hồi sức bị

suy hô hấp (SHH) cấp và tỉ lệ tử vong lên đến 35 -40%

Theo nghiên cứu PGS TS Trần Duy Anh Bộ môn Gây mê Hồi sức - Viện nghiên cứu KH Y DLS 108 năm 2011 thì tỷ lệ tử vong do suy hô hấp cấp trong khoảng 4-60% Các nghiên cứu gần đây cho thấy tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong đang tăng lên, cứ 5 năm tỷ lệ tử vong tăng gấp đôi Tỷ lệ tử vong trong SHHC ở Mỹ là 30%, tại khoa HSCC A9 Bv Bạch mai là 32,8% 64%

Tại khoa Nội Tổng Hợp BVĐKLA chưa có nghiên cứu nào nhưng các mặt bệnh ở khoa vô cùng phức tạp , hàng ngày phải điều trị và chăm sóc > 100bệnh nhân , mặt bệnh chủ yếu là viêm phổi , Hen phế quản , COPD , Đây cũng chính là những mặt bệnh chiếm tỷ lệ SHH cao nhất , ngoài việc điều trị bằng thuốc men và trang thiết bị hiện đại thì công việc chăm sóc của Điều Dưỡng cũng góp phần cực kỳ quan trọng trong việc làm giảm tỷ lệ tử vong ở bệnh SHH cấp nếu theo dõi sát và cấp cứu kịp

3

thời Vì thế , câu hỏi nghiên cứu được đặt ra là : Kết quả công tác chăm sóc toàn diện

ở những bệnh nhân có bệnh lý suy hô hấp cụ thể như thế nào ? Do đó , chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này để đánh giá mức độ cải thiện công tác chăm sóc bệnh nhân SHH tại khoa , mặt khác để củng cố và nâng cao chất lượng công tác chăm sóc bệnh nhân SHH ngày càng tốt hơn

II/ MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU :

2.1 Mục tiêu tổng quát :

Xác định đặc tính bệnh nhân SHH và kết quả chăm sóc bệnh nhân SHH tại khoa Nội Tổng Hợp Bệnh Viện Đa Khoa Long An trong 24H đầu nhập viện

2.2 Mục tiêu cụ thể :

Xác định đặc tính bệnh nhân SHH

Xác định kết quả công tác chăm sóc bệnh nhân SHH

Xác định mối liên hệ đặc tính và kết quả chăm sóc tại khoa Nội Tổng Hợp

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU :

Thiết kế nghiên cứu: cắt ngang mô tã- tiền cứu

Tiến hành nghiên cứu thu thập tất cả bệnh nhân nhập viện tại khoa nội tổng hợp vì

lý do suy hô hấp do bệnh lý hô hấp trong thời gian nghiên cứu từ 01/01/2013 đến 30/09/2013 Bệnh nhân được theo dõi và thu thập dữ liệu theo các mốc thời gian ngay lúc nhập viện, 30 phút, 3 giờ, 6 giờ, 12 giờ, 24 giờ Dữ liệu được xữ lý bỡi phần mền SPSS theo các test kiểm định T test, ANOVA

IV/ Kết quả nghiên cứu như sau : trong thời gian nghiên cứu chúng tôi thu thập

102 bệnh nhân

A/ Đặc điểm bệnh nhân SHH nhập viện :

1.Đặc điểm sinh học :

1.1.Giới tính :

Nhận xét :

Số bệnh nhân Nam chiếm nhiều hơn số bệnh nhân nữ

Giới Số lượng Phần trăm

4

1.2 Tuổi:

Số lượng

Tuổi nhỏ nhất

Tuổi lớn nhất

Tuổi trung bình

Độ lệch chuẩn

Nhận xét :

Độ tuổi SHH : Phần lớn nhập viện SHH ở khoa là lớn tuổi

-Tuổi thấp nhát là 37tuổi , tuổi cao nhất là 104tuổi

-Tuổi trung bình 73.13 ± 13.73 ( 37→ 104)

2 Đặc điểm lâm sàng :

2.1 Giờ nhập viện :

Nhận xét :

Bệnh nhân SHH đến nhập viện ngoài giờ hành chánh đạt tỷ lệ 45.1% , không có sự chênh lệch về nhập viện trong hay ngoài giờ hành chánh

2.2 Chẩn đoán :

lượng

Phần trăm

Nhận xét :

Bệnh nhân SHH chiếm nhiều nhất là bệnh Viêm phổi (53.9%) kế đến COPD(39.2%) , Hen phế quản chỉ có 5.9% thực tế bệnh nhân COPD và bệnh nhân hen phế quản thường là những bệnh lý đợt cấp nên tình trạng khó thở thường trầm trọng hơn

3 Tình trạng bệnh nhân lúc nhập viện :

3.1 Tím tái :

Giờ nhập viện Số

lượng

Phần trăm

5

Số lượng

Phần trăm

Nhận xét:

Tình trạng bệnh nhân SHH có tím tái tỷ lệ 42.2%

3.2 Rối loan ý thức :

Số lượng

Phần trăm

Nhận xét:

Tình trạng bệnh nhân SHH có rối loạn ý thức chiếm tỷ lệ 13.7%

3.3 Dấu sinh hiệu ban đầu :

Dấu sinh hiệu ban đầu Số

lượng

Thấp nhất

Cao nhất

Trung bình

Độ lệch chuẩn

Nhận xét :

Đặc điểm bệnh nhân SHH nhập viện tại khoa NTH là một tình trang cấp cứu khi có Nhịp thở tăng > 26lần / Phút (30.12±5.96)

Sp02 thay đổi < 90% (84±9.2)

Mạch nhanh ( 99.4±14.7)

Huyết áp thay đổi chưa rõ (124,12±20.9) , mặc dù có một số trường hợp Huyết áp thấp , Huyết áp tối đa =60

Một số trường hợp có Huyết áp tâm thu thấp =60 , hay một số trường hợp Huyết áp tâm thu = 200 Bệnh cảnh này cũng phù hợp với tình trạng tím tái 42.2% và rối loạn tri giác là 13.7% Rõ ràng các trường hợp SHH nhập khoa NTH trong nghiên cứu này

là những trường hợp cấp cứu

B/ Xử lý bước đầu :

6

1 Thở oxy :

Số lượng

Phần trăm

Nhận xét :

100% bệnh nhân đều được thở oxi Trong đó :

Thở oxi mũi chiếm tỷ lệ 89.2%

Thở oxi mask chiếm tỷ lệ 4.9%

Đặt nội khí quản chiếm tỷ lệ 5.9%

2 Ăn qua sonde :

Số lượng Phần trăm

Nhận xét :

Số bệnh nhân có rối loạn ý thức = 14cas tỷ lệ 13.7%, trong khi đó có 4cas được ăn qua sounde tỷ lệ 3.9%

Điều này không đạt yêu cầu trong chăm sóc phải đảm bảo các đường : Tĩnh mạch ,

ăn qua sounde , đường thở , đường tiểu …

Rõ ràng trong chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp có rối loạn ý thức chưa đảm bảo an toàn bởi vì việc nuôi ăn qua sounde không những có ý nghĩa về dinh dưỡng mà còn chống trào ngược thực quản và phòng ngừa viêm phổi hít , là những tình trạng có thể làm cho bệnh trở nặng hơn

Điều đáng lưu ý trong chăm sóc bệnh nhân suy hô hấp là phòng ngừa sặc khi nuôi ăn Do đó theo một số yêu cầu chăm sóc gần đây người ta còn yêu cầu nuôi ăn qua sounde sớm trước khi có rối loạn tri giác

3 Khí dung :

Số lượng

Phần trăm

7

Tổng

cộng

102 100.0

Nhận xét :

Phần lớn bệnh nhân SHH có phun khí dung đạt tỷ lệ 81.4%

C Mối liên hệ giữa bệnh lý SHH và phân độ SHH :

1.Phân độ SHH theo từng bệnh lý :

Nhận xét :

Rõ ràng tình trạng suy hô hấp mức

độ nặng khác biệt giữ các bệnh lý Những chẩn đóan trên đây phụ thuộc vào chẩn đoán của bác sĩ, tuy nhiên, chức năng của điều dưỡng có thể phân độ suy hấp dựa trên triệu chứng lâm sàng để có thái độ chăm sóc phù hợp với tình trạng ban đầu, đó là sự cần thiết trong chăm sóc tích cực

10cas/102cas là SHH độ 3 (9.8%)

28cas/102cas là SHH độ 2(27.5%)

64cas /102cas là SHH độ 1(62.7%)

Phần lớn nhập khoa là SHH độ 1 Tuy nhiên có 10cas là SHH độ 3 chiếm tỷ lệ 9.8% , những trường hợp SHH độ 3 thường là Viêm Phổi

SHH phần lớn là bệnh lý của Viêm phổi kế đến là COPD

2.So sánh mức độ thay đổi SPO 2 của các bệnh lý SHH trong 24 giờ đầu :

Trung bình Số lượng Độ lệch chuẩn

So sánh Sp02 sau

30phút

Chẩn đoán

SHH ĐỘ I SHH ĐỘ II SHH ĐỘ III

Số luợng

luợng

luợng

%

8

Mức độ thay đổi

Nhận xét :

Từ khởi điểm ban đầu cho đến các thời điểm sau 30phút , 1giờ 3giờ SpO2 cảỉ thiện

rõ ràng có ý nghĩa về mặt thống kê Từ giờ thứ 6 trở đi : Sp0 2 không cải thiện so với giờ đầu và có xu hướng giảm dần cho đến giờ thứ 24

(P> 0.005)

Nhận định trong 3giờ đầu chăm sóc bệnh nhân SHH cải thiện tốt đó là kết quả của chăm sóc tích cực ban đầu, song từ giờ thứ 3 trở di tình trạng không cải thiện cần phải lưu ý vấn đề chất lương duy trì trong chăm sóc bên cạnh đó là chất lượng điều trị

3.So sánh sự theo dõi Sp0 2 của nhóm bệnh Viêm phổi :

Trung bình

Số lượng

Độ lệch chuẩn

So

sánh

Sp02sau 30phút 88.82 55 5.954

Sp02 Ban đầu 83.42 55 9.748

So

sánh

Sp02 sau 1giờ 89.38 55 14.588

Sp02 Ban đầu 83.42 55 9.748

So Sp02 sau 3giờ 88.78 55 18.281

9

sánh Sp02 Ban đầu 83.42 55 9.748

So

sánh

Sp02 sau 6giờ 83.67 55 29.718

Sp02 Ban đầu 83.42 55 9.748

So

sánh

Sp02 sau 2giờ 81.98 55 30.607

Sp02 Ban đầu 83.42 55 9.748

So

sánh

Sp02 sau 4giờ 80.51 55 31.790

Sp02 Ban đầu 83.42 55 9.748

Mức độ thay đổi Sp0 2

Trung bình

Độ lệch chuẩn Kiểm định T

So

sánh

Sp02 sau 30phút Sp02

Ban đầu

So

sánh

Sp02 sau 1giờ

Sp02 Ban đầu

So

sánh

Sp02 sau 3giờ

Sp02 Ban đầu

So

sánh

Sp02 sau 6giờ

Sp02 Ban đầu

So

sánh

Sp02 sau 6giờ

Sp02 Ban đầu

So

sánh

Sp02 sau 24giờ

Sp02 Ban đầu

Nhận xét:

Sau 30phút , 1giờ, 3giờ chăm sóc :

Sp0 2 cải thiện từ : 83.42→ 88.82

83.42→89.38

83.42→88.78

Tương ứng với độ tăng Sp0 2 sau 30phút : 5.4

Sau 1giờ : 5.9 Sau 3giờ : 5.3

Có ý nghĩa về mặt thống kê , có nghĩa là Sp0 2 trong 3giờ đầu cải thiện một cách rõ ràng

Từ giờ thứ 6 trở đi : Sp0 2 không cải thiện so với giờ đầu và có xu hướng giảm dần cho đến giờ thứ 24 nhưng vẩn nằm trong mức độ không cải thiện

(P> 0.005)

Bàn luận :

Trong chăm sóc bệnh nhân Viêm phổi cải thiện tốt trong 3giờ đầu giống như nhóm bệnh chung của nghiên cứu tuy nhiên phân tích rõ ràng tình trạng sau 30 phút SpO2

dù cải thiện nhưng tình trạng SpO2 vẩn còn dưới 90%, hiệu quả chăm sóc ban đầu có

10

nhưng không đạt mong muốn Phải chăng bệnh lý bệnh nhân quá nặng, phương thức thở Oxy chưa đạt hiệu quả, đường thở chưa thông thoáng và những vấn đề liên quan đến điều trị khác Rõ ràng trong chăm sóc tích cực sự phối hợp giữa điều dưỡng rất quan trọng để đãm bảo chất lượng chăm sóc được duy trì và cải thiện

4.So sánh sự theo dõi Sp0 2 của nhóm bệnh COPD :

Trung bình

Số lượng

Độ lệch chuẩn

Kiểm định

T

So sánh Sp02sau 30phút 91.50 40 5.556 879

So sánh Sp02sau 3giờ 93.73 40 3.080 487

So sánh Sp02sau 6giờ 91.80 40 15.046 2.379

Sosánh Sp02sau 12giờ 89.00 40 20.917 3.307

So sánh Sp02sau 24giờ 86.93 40 24.999 3.953

Mức độ thay đổi Sp0 2 Trung bình Độ lệch chuẩn Kiểm định T

So sánh Sp02sau 30phút

Sp02Ban đầu

So sánh Sp02 sau 1giờ

Sp02 Ban đầu

So sánh Sp02 sau 3giờ

Sp02 Ban đầu

So sánh Sp02 sau 6giờ

Sp02 Ban đầu

So sánh Sp02 sau12giờ

Sp02 Ban đầu

So sánh Sp02 sau 24giờ

Sp02 Ban đầu

Nhận xét :

11

Từ khởi điểm ban đầu cho đến các thời điểm sau 30phút , 1giờ 3giờ , 6 giờ Sp02 cải thiện rõ ràng có ý nghĩa về mặt thống kê (P<0.05) Từ giờ thứ 12 trở đi Sp0

2 không cải thiện so với giờ đầu và có xu hướng giảm dần cho đến giờ thứ 24

(P>0.05)

Nhận định trong 6 giờ đầu chăm sóc bệnh nhân SHH cải thiện tốt và đạt yêu cầu khi kết quả SpO2 cải thiện trên 90% sau 30 phút chăm sóc và tình trạng cải thiện đến 6 giờ

Từ giờ thứ 12 trở về sau Sp0 2 không cải thiện so với giờ đầu và có xu hướng giảm dần cho đến giờ thứ 24 nhưng vẩn nằm trong mức độ không cải thiện

Điều đặc biệt là trong chăm sóc nhóm bệnh này khác hẳn với nhóm bệnh chung là Sp0 2 đã cải thiện đến giờ thứ 6 Từ sau giờ thứ 6 trở tình trạng cũng giống như viêm phổi Điều này nhắc nhở người điều dưỡng đừng lơ là trong chăm sóc cho dù bình nhân COPD có đáp ứng tốt với thuốc dãn phế quản hay tình trạng thở oxy

VI / KẾT LUẬN :

Các trường hợp nhập viện vì suy hô hấp do bệnh lý hô hấp ở khoa nội tổng hợp phần lớn là người cao tuổi 73.13 ± 13.73 nam nhiều hơn nữ, bệnh lý suy hô hấp thường gặp là viêm phổi và COPD Biện pháp thở oxy thường gặp là qua sond, qua mask, và qua nội khí quản Tình trạng chăm sóc tích cự giúp bệnh nhân cải thiện tốt trong 3 giờ đầu với viêm phổi; 6 giờ đầu với bệnh nhân COPD

Vấn đề duy trì và cải thiện trong chăm sóc lâu dài cần chú ý, không chủ quan với bệnh nhân suy hô hấp

VI/ TÀI LIỆU THAM KHẢO :

1 Đỗ Quốc Huy (2012), “Hướng dẫn chẩn đoán và xử trí suy hô hấp cấp”,

http://115.org.vn

2 http://bacsinoitru.vn Chẩn đoán và xử trí cấp cứu ban đầu suy hô hấp cấp, khoa cấp cứu bệnh viện Bạch Mai

3 Nguyễn Quốc Anh, Ngô Quí Châu (2011), Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh nội khoa, NXB Y học

4 David L, Rutledge F Acute Respiratory Failure In Pulmonary and Critical Care Medicine (1999) Editor by Bone RC Williams & Wilkins S VI; C 24; 24.2-24.9

5 Vũ Văn Đính (1999) Suy Hô Hấp Cấp HSCC.T1; NXB Y-Học ; 31-41