Xây dựng một số bài giảng công nghệ phay theo nguyên lý tích hợp

Những năm qua dưới ánh sáng của Đại hội Đảng lần thứ 7 và nghị quyết trung ương 2 khoá 7, trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh đã có nhiều công trình nghiên cứu đổi mới phương pháp giảng

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

X¢Y DùNG MéT Sè BµI GI¶NG C¤NG NGHÖ

PHAY THEO NGUY£N Lý TÝCH HîP

( Dùng đào tạo Cao đẳng Sư phạm Kỹ thuật tại trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh)

CHUYÊN NGÀNH : SƯ PHẠM KỸ THUẬT

MÃ SỐ :

NGUYỄN ĐỨC BÁU

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN TRỌNG BÌNH

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, bảng biểu thực nghiệm là thực tiễn chưa công bố trên các phương tiện thông tin và công trình nào khác

Tác giả luận án

Nguyễn Đức Báu

MỞ ĐẦU

Thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng cộng sản Việt Nam khởi xướng

và lãnh đạo, đất nước ta đã thu được những thành quả to lớn trong nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực giáo dục và đào tạo nghề Tuy nhiên, những thành quả thu được trong quá trình đổi mới lĩnh vực dạy nghề còn khiêm tốn so với yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội Đất nước ta đang trên đường hội nhập với kinh tế thế giới, vấn đề chất lượng sản phẩm của nền kinh tế đang đặt ra gay gắt, quyết định sự thành công hay thất bại của quá trình hội nhập chính là yếu

tố con người

Những năm qua dưới ánh sáng của Đại hội Đảng lần thứ 7 và nghị quyết trung ương 2 khoá 7, trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh đã có nhiều công trình nghiên cứu đổi mới phương pháp giảng dạy, đổi mới chương trình đào tạo, phấn đấu phù hợp với thực tiễn sản xuất, cập nhật kiến thức khoa học công nghệ nhằm đào tạo đội ngũ giáo viên dạy nghề “ có phẩm chất chính trị vững vàng, trình độ lý thuyết cao đẳng và kỹ năng thực hành nghề bậc 4/7”

Trường thực hiện thời gian đào tạo 3,5 năm, hình thức đào tạo tập trung Trong quá trình đào tạo nội dung các môn học lý thuyết đại cương, lý thuyết cơ sở, lý thuyết chuyên ngành được giảng dạy theo các khối, nhóm kiến thức riêng Đội ngũ giáo viên lý thuyết và thực hành nghề phân biệt, trong đó giáo viên lý thuyết thường không am hiểu nhiều về thực hành và ngược lại Các môn học chuyên ngành có nhiều phần kiến thức trùng lặp hoặc tương tự, tính liên kết giữa lý luận và thực tiễn chưa cao, hạn chế quá trình nhận thức của sinh viên, lãng phí thời gian trong quá trình đào tạo

Với tư cách là một giảng viên có thâm niên trong quá trình đào tạo cao đẳng sư phạm kỹ thuật ở trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh, tôi thấy rằng

việc áp dụng phương pháp tích hợp lý thuyết và thực hành nghề cắt gọt kim loại nói chung, nghề phay nói riêng là công việc cấp thiết hiện nay

1 Lý do chọn đề tài: Đào tạo giáo viên dạy nghề là nhiệm vụ cấp bách nhằm phục vụ cho sự nghiệp đào tạo nguồn lực kỹ thuật cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước Tuy nhiên, phương pháp tích hợp chưa được nghiên cứu và áp dụng đào tạo cao đẳng sư phạm kỹ thuật tại trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh

Xuất phát từ thực trạng đó, được sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn

Trọng Bình, tôi tiến hành thực hiện đề tài “Xây dựng một số bài giảng công

nghệ phay theo phương pháp tích hợp” trên cơ sở lý luận và thực tiễn qúa

trình đào tạo cao đẳng sư phạm kỹ thuật, dùng đào tạo cao đẳng sư phạm kỹ thuật

2 Mục đích của đề tài: Góp phần nâng cao hiệu quả quá trình đào tạo cao đẳng sư phạm kỹ thuật chuyên ngành phay tại trường Đại học Sư phạm

Kỹ thuật Vinh

3 Đối tượng nghiên cứu: Xây dựng các bài giảng công nghệ phay theo phương pháp tích hợp tại Khoa Cơ khí chế tạo, trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh

4 Phương pháp nghiên cứu: Quá trình thực hiện đề tài tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp phân tích tổng hợp: Phân tích thực tiễn quá trình giảng dạy công nghệ phay bằng lý thuyết và thực hành nghề hiện tại- Xây dựng bài giảng theo phương pháp tích hợp

- Phương pháp chuyên gia: Lấy ý kiến đánh giá các chuyên gia là các giáo viên giảng dạy lâu năm, đúc rút kinh nghiệm xây dựng bài giảng theo mục đích đề tài

- Phương pháp thực nghiệm: Tổ chức lên lớp, lấy kết quả đánh giá kiểm chứng của tập thể giáo viên

5 Giả thiết khoa học: Nếu đề tài thành công và được áp dụng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đào tạo cao đẳng sư phạm kỹ thuật tại trường Đại học

Sư phạm kỹ thuật Vinh

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài:

- Ý nghĩa khoa học của đề tài: Lần đầu tiên nghiên cứu xây dựng bài giảng công nghệ phay theo nguyên lý tích hợp

- Ý nghĩa thực tiễn: Áp dụng ngay vào quá trình đào tạo công nghệ phay cho cao đẳng sư phạm kỹ thuật tại trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh

7 Nội dung đề tài bao gồm:

- Hiện trạng về đào tạo cao đẳng sư phạm kỹ thuật tại trường Đại học

Sư phạm kỹ thuật Vinh

- Cơ sở lý luận phương pháp dạy nghề theo nguyên lý tích hợp

- Xây dựng một số bài giảng công nghệ phay theo phương pháp tích hợp

- Thực nghiệm kiểm chứng, đánh giá kết quả

- Kết luận và kiến nghị

Chương I

HIỆN TRẠNG ĐÀO TẠO CAO ĐẲNG SƯ PHẠM KỸ THUẬT Ở

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT VINH 1.1 Sơ lược quá trình phát triển của trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh

Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh tiền thân là trường Công nhân

Kỹ thuật Vinh thuộc Bộ Công nghiệp nặng được thành lập theo quyết định số 113-CP, ngày 8-4-1960 của Chính phủ Trường được xây dựng tại Phường Hưng Dũng, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An trên diện tích 7,9 ha Lúc mới ra đời trường có nhiệm vụ đào tạo công nhân kỹ thuật các nghề thuộc ngành cơ khí như: cắt gọt kim loại, gò, hàn, Rèn, luyện kim… cung cấp nhân lực cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và phục vụ kháng chiến chống Mỹ cứu nước

Từ năm 1971, trường chuyển sang trực thuộc Tổng cục Đào tạo công nhân kỹ thuật - Bộ Lao động, tiếp tục đào tạo CNKT cho các tỉnh trên miền Bắc

Từ tháng 10-1974, trường được nâng cấp và đổi tên thành Trường Giáo viên dạy nghề Cơ khí Vinh có chức năng, nhiệm vụ là đào tạo giáo viên dạy nghề trình độ Trung cấp chuyên nghiệp cho các nghề cơ khí, luyện kim

Năm 1978, trường đổi tên thành trường Sư phạm Kỹ thuật III Vinh Ngoài các ngành nghề đã có, trường mở thêm các ngành nghề đào tạo GVDN khác như Điện, Động lực, Mộc mẫu

Từ năm 1992, trường nhận nhiệm vụ đào tạo giáo viên dạy nghề trình

độ cao đẳng, với thời gian đào tạo là 4,5 năm, chia thành 2 giai đoạn ( giai đoạn 1 đào tạo CNKT 2 năm, sau đó tuyển chọn học sinh khá đào tạo tiếp giai đoạn 2 là 2,5 năm) cấp Bằng tốt nghiệp giáo viên dạy nghề

Năm 1987, trường chuyển về trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, tiếp tục đào tạo giáo viên dạy nghề trình độ Cao đẳng, thời gian đào tạo là 3,5 năm, cấp bằng tốt nghiệp cao đẳng

Năm 1998, trường trực thuộc Tổng cục Dạy nghề, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội theo quyết định số 67/1998/QĐ - TTg, ngày 26- 3-

1998 của Thủ tướng Chính phủ

Năm 1999, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số 129/1999/QĐ - TTg, ngày 28-5-1999 về việc thành lập Trường Cao đẳng Sư phạm Kỹ thuật Vinh trên cơ sở Trường Sư phạm Kỹ thuật III Vinh thực hiện chức năng nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy theo quyết định số 644/2000/ QĐ - LĐTBXH, ngày 6/7/2000 của Bộ trưởng Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội

Theo quyết định số 1150/QĐ - TTg, ngày 9-12-1999 của Thủ tướng Chính phủ, trường được Thủ tướng phê duyệt là một trong 15 trường trọng điểm của cả nước tham gia Dự án Giáo dục Kỹ thuật và Dạy nghề Với dự án này, trường được đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, thiết bị dạy nghề (với giá trị hơn 73 tỷ đồng), phát triển nhân sự và tham gia xây dựng chương giáo trình đào tạo CNKT…

Ngày14 tháng 4 năm 2006 của Thủ tướng Chính phủ Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 78/2006/QĐ-TTg về việc thành lập Trường Đại học

Sư phạm Kỹ thuật Vinh

Trước nhiệm vụ to lớn được cấp trên giao phó, bên cạnh sự cố gắng nỗ lực của Giáo viên, cán bộ quản lý và học sinh – sinh viên, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh luôn luôn được Đảng, Nhà nước, các Bộ, Ngành, Tổng cục hết sức quan tâm Hiện nay Trường đang tập trung đầu tư xây dựng cơ sở

hạ tầng, bồi dưỡng nâng cấp đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý, đổi mới

nội dung chương trình và phương pháp giảng dạy để đáp ứng ngày một tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ mới

Thành tích của Nhà trường trong quá trình xây dựng và trưởng thành đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng những danh hiệu và phần thưởng cao quý:

- Năm 1985 Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng ba

- Năm 1990 Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhì

- Năm 1994 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng lá cờ đầu của ngành THCN - Dạy nghề

- Năm 1995 Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhất

- Năm 2001 Chính phủ tặng cờ trường tiên tiến xuất sắc

- Năm 2004 Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng 3

- Từ năm 1990 Đảng bộ nhà trường liên tục được công nhận là Đảng

bộ trong sạch vững mạnh, đã có nhiều thành tích tiêu biểu lãnh đạo đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

Các đoàn thể trong nhà trường đều liên tục được tặng các danh hiệu thi đua; có 2 đơn vị được Chính phủ tặng bằng khen, 24 lượt đơn vị và gần 100 cán bộ, giáo viên được Bộ Lao động – Thương binh Xã hội tặng bằng khen

Chức năng nhiệm vụ được giao

- Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên có trình độ cao đẳng

- Nghiên cứu khoa học phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội

1.2 Quá trình đào tạo giáo viên dạy nghề ngành chế tạo máy

Trước năm 1974, trường đào tạo công nhân kỹ thuật ngành cắt gọt kim loại bao gồm hai chuyên ngành tiên, phay bào

Từ năm 1974, trường tiến hành đào tạo giáo viên dạy nghề bậc trung học nganh cắt gọt kim loại

Từ năm 1986, đào tạo giáo viên dạy nghề bậc cao đẳng chuyên ngành cắt gọt kim loại.(Cao đẳng sư phạm kỷ thuật )

1.2.1 Quy mô đào tạo:(Nguồn: Khoa Cơ khí chế tạo)

Bảng 1.1: Khoá học 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

Số lượng SV 20 31 25 26 19 17 38 37 29 30 28 24 18 40 45 19Khoá học 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

Số lượng SV 16 18 7 19 27 36 39 37 31 67 85 87 85 84 80

1.2.2 Nội dung chương trình đào tạo:

Cấu trúc chương trình khung đào tạo CĐSPKT và CĐKT ban hành theo

quyết định số 105 / QĐ-CĐSPKTV-ĐT

Bảng 1.2: Khối lượng kiến thức chuyên nghiệp

Chuyên

Ngành

Số ĐVHT

Khối lượng kiến thức đại cương (cả logic)

Toàn

bộ

Cơ sở ngành và ngành

Thực tập

SP (không logic )

Tốt nghiệp

Các học phần thuộc khối kiến thức giáo dục chuyên nghiệp

- Các học phần thuộc khối kiến thức cơ sở: Bảng 1.4:

6 Kỹ thuật điện - Điện tử 5

8 Vật liệu học 3

9 Kinh tế công nghiệp và quản trị chất lượng 2

11 Truyền động thuỷ lực và khí nén trong công nghiệp 3

18 Công nghệ chế tạo máy-đồ gá (có đồ án) 5

19 An toàn và môi trường công nghiệp 2

20 Lý thuyết chuyên môn nghề ( tiện 6, phay 6, mài 1) 13

- Các học phần thuộc khối kiến thức sư phạm: Bảng 1.6:

5 Phương pháp dạy học chuyên ngành 3

6 Phát triển chương trình đào tạo nghề 2

7 Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục 2

Kiểm tra

01

Học trình 1: Đại cương về nghề phay:

I.1 Nguyên lý, cấu tạo máy phay:

I.2 Nguyên lý cắt khi phay:

I.3.Trang bị công nghệ trên máy phay

15 14 01

02 Học trình 2: Các nguyên công phay cơ bản:

II.1 Phay mặt phẳng song song vuông góc

II.2 Phay rãnh bậc vuông góc

II.3 Phay rãnh then, then hoa

II.4 Phay cam phẳng

15 14 01

03 Học trình 3: Cắt răng theo nguyên lý chép hình 15 14 01

III.1 Đầu chia độ và phương pháp chia độ

III.2 Phay bánh trụ răng thẳng

III.3 Phay bánh trụ răng xoắn

III.4 Phay bánh vít trục vít

III.5 Phay bánh xích

IIII.6 Phay bánh răng côn

04 Học trình 4: Cắt răng theo nguyên lý bào hình:

IV.1 Nguyên lý cấu tạo máy lăn răng

IV.2 Lăn bánh trụ răng thẳng

IV.3 Lăn bánh trụ răng xoắn

Thực hành

01

Học trình 1: Cấu tạo, nguyên lý làm việc,

vận hành máy phay, dung cụ cắt trên máy

II Học phần 2: Phay cơ bản 2:

01 Học trình 1: Sử dụng đầu chia độ, phay đa

giác đều, then hoa

30 07 23

02 Học trình 2: Phay bánh răng trụ răng thẳng 30 04 26

03 Học trình 3: Phay bánh răng trụ răng xoắn 30 03 27

01 Học trình 1: Sử dụng máy lăn răng lăn bánh

răng trụ răng thẳng

30 06 24

02 Học trình 2: Lăn bánh răng trụ răng xoắn 30 03 27

1.3 Tiến trình đào tạo:

Các môn lý thuyết được giảng dạy tuần tự

- Năm thứ nhất học các môn lý thuyết kiến thức đại cương chính trị,

quân sự

- Năm thứ 2 học các môn lý thuyết cơ sở

- Năm thứ 2 học các môn lý thuyết chuyên ngành

- Năm thứ 4 học các môn nghiệp vụ sư phạm

Thực hành nghề được bố trí giảng dạy từ năm thứ 2 theo phương thức

tuần tự qua các ban nghề đến nghề cắt gọt kim loại kỹ năng nghề được giảng

dạy tuần tự từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp Mục tiêu thực hành biết

các nghề có liên quan đến cắt gọt kim loại, kỹ năng nghề cắt gọt kim loại đạt

bậc thợ 4/7 về tiện và bậc thợ 3/7 về phay

Từ năm học thứ 2 kế hoạch giảng dạy theo phương thức song song, mỗi

tuần ba ngày học lý thuyết và ba ngày học thực hành

Mục tiêu

Phương pháp

Nội dung

1.4 Các phương pháp dạy học đang được áp dụng tại trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh:

Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh đã trải qua hơn 45 năm đào tạo

và trưởng thành Điểm xuất phát là trường đào tạo công nhân kỹ thuật lành nghề được nâng cấp đào tạo giáo viên dạy nghề bậc trung cấp, cao đẳng và hiện nay đào tạo giáo viên dạy nghề trình độ đại học Trong quá trình phát triển nhà trường đã quan tâm đến chất lượng dạy và học của thầy giáo và sinh viên

Đặc điểm của phương pháp dạy học ở trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh được mô tả bẳng sơ đồ sau:

Hình 1.1 Sơ đồ mô tả mối quan hệ giữa mục tiêu- nội dung và phương pháp

Mọi hoạt động dạy và học đều nhằm đạt được mục tiêu học tập đặt ra cho các khoá học chương trình môn học, từng bài học

Phương pháp dạy học là toàn bộ cách thức, con đường, phương tiện của giáo viên và học sinh tác động đến nội dung dạy học qua đó học sinh lĩnh hội được hệ thống kiến thức kỹ năng, kỹ xảo trong lĩnh vực chuyên môn, nghề nghiệp của mình một cách có hiệu quả, chất lượng cao, hình thành thế giới

quan khoa học, đạo đức tác phong niềm tin nghề nghiệp, phát triển năng lực nhận thức năng lực hành động một cách sáng tạo

1.4.1 Các phương pháp dạy học truyền thống:

1.4.1.1 Phương pháp thuyết trình:

a Định nghĩa:[6- trang 08]

Là phương pháp giáo viên sử dụng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ để cung cấp cho người học hệ thống thông tin về nội dung học tập người học tiếp nhận hệ thống thông tin đó từ người dạy và xử lý chúng tuỳ theo tính chủ thể người học và yêu cầu của người học

Phương pháp thuyết trình bao gồm:

- Phương pháp giảng thuật: Miêu tả, trần thuật phối hợp với phương tiện trực quan

- Phương pháp giảng giải: Dùng luận cứ số liệu chứng minh một hiện tượng, một vấn đề

- Phương pháp giảng diễn: Trình bày một vấn đề hoàn chỉnh có tính chất phức tạp với thời gian dài

b Cấu trúc của phương pháp thuyết trình: [6- trang 09]

Hình 1.2 Cấu trúc của phương pháp thuyết trình

c Ưu, nhược điểm của phương pháp thuyết trình: [6- trang 11]

* Ưu điểm:

- Có thể truyền đạt được nội dung khó, bổ sung cập nhật kiến thức mới

- Giúp học sinh nắm được phương pháp tư duy logic, cách đặt vấn đề giải quyết vấn đề khoa học

- Giáo viên tác động trực tiếp đến tâm tư, tình cảm của học sinh

- Truyền đạt được lượng thông tin lớn, cho nhiều người học một lúc

- Đảm bảo tính kinh tế, chi phí ít

* Nhược điểm:

- Người học thụ động, chỉ sử dụng chủ yếu là thính giác kết hợp với tư duy tái hiện để nhận thức

- Người học hạn chế phát triển ngôn ngữ nói

- Không sát với nhận thức và mức độ lĩnh hội kiến thức của người học

1.4.1.2 Phương pháp đàm thoại:

a Khái niệm: [6- trang 12]

Là phương pháp dạy học mà giáo viên khéo léo đặt ra một hệ thống những câu hỏi để học sinh trả lời nhằm gợi mở cho họ sang tỏ những vấn đề mới, tìm ra những tri thức mới

Phương pháp đàm thoại bao gồm:

- Vấn đáp tái hiện: giáo viên đặt câu hỏi, học sinh trả lời dựa vào trí nhớ

- Vấn đáp giải thích minh hoạ: Học sinh trả lời câu hỏi có luận cứ

- Đàm thoại gợi mở: Giáo viên đặt câu hỏi, đặt người học trong hoàn cảnh có vấn đề, mâu thuẫn và có nhu cầu lĩnh hội tri thức mới để giải quyết vấn đề, người học phải tích hợp kiến thức

b Các cấu trúc của phương pháp đàm thoại:[6- trang 13]

* Đàm thoại trực tiếp từng học sinh:

Giáo viên đặt câu hỏi, tập thể lớp thảo luận, giáo viên tổng kết bổ sung

c Ưu, nhược điểm của phương pháp đàm thoại:

* Ưu điểm:

- Phát huy được tính tích cực độc lập của học sinh

- Bồi dưỡng cho học sinh phát triển khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ nói, phát triển tư duy

- Giáo viên trực tiếp nhận phản hồi từ học sinh, điều chỉnh hoạt động của mình, nâng cao hiệu quả dạy học

- Tạo không khí sôi nổi sẵn sang nhận thức trong lớp học

b Cơ sở khoa học của phương pháp trực quan:

* Cơ sở triết học:

Lý luận về nhận thức coi thực tiễn là cơ sở là động lực là mục đích đồng thời là tiêu chuẩn để kiểm chứng Lê nin đã chỉ rõ “từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con

đường nhận thức chân lý nhận thức thực tại khách quan ”[12- trang 189]

Như vậy trực quan chính là xuất phát điểm của nhận thức

- Tái sinh cái cụ thể trong tư duy

Trong dạy học việc sử dụng phương tiện trực quan chính là tạo ra quá trình nhận thức cảm tính, từ đó học sinh thu nhận thông tin về những mặt thuộc tính, mối liên hệ với vật thật để tái tạo cụ thể vật chất trong tư duy

c Ưu, nhược điểm của phương pháp trực quan:

* Ưu điểm:

- Phát triển kỹ năng quan sát của người học

- Giới thiệu được kỹ thuật mới bằng nhiều hình thức

- Sử dụng nhiều giác quan

- Gần gũi với thực tiễn đời sống

* Nhược điểm:

- Không thích hợp với lớp học đông người

- Làm giảm chú ý nếu phương tiện trực quan có độ phức tạp cao

- Kinh phí dành cho giảng dạy cao

1.4.1.4 Phương pháp tham quan, thực tế

a Khái niệm:

Là phương pháp dạy học trong đó giáo viên và học sinh tiếp cận với thực tiễn sản xuất ở các doanh nghiệp , giúp người học thu thập những thông tin những nhiệm vụ cụ thể mà người học cần phải có khi kết thúc khoá học hay môn học

Học sinh 1 Lĩnh hội hiểu biết kỹ thuật bắt chước Quan sát Luyện tập

Hình ảnh biểu tượng của hành dộng hành động Định hình

Giáo viên Định hướng dạy lý thuyết thực hành hành động Làm mẫu Huấn luyện

- Gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất

- Tạo động lực học tập tốt

- Gây hứng thú trong học tập

* Nhược điểm:

- Tiêu tốn thời gian đào tạo

- Giáo viên lợi dụng làm giảm trách nhiệm giảng dạy

1.4.2 Các phương pháp dạy học thực hành:

Dạy học thực hành là quá trình sư phạm do giáo viên tổ chức nhằm củng

cố hiểu biết tạo ra những cơ sở hình hành kỹ năng kỹ xảo kỹ thuật cho học sinh và thực hiện những chức năng giáo dục

- Thực hiện các chức năng giáo dục

Cấu trúc bài dạy thực hành kỹ thuật như sau: ”[6- trang 35]

Học lý thuyết Æ Làm mẫu Æ Học sinh tự làm

b Các giai đoạn làm mẫu.[6- trang 30]

* Chuẩn bị:

- Phân tích công việc cần làm mẫu để xác định các thao động tác và cử động thực hiện Sắp xếp trình tự thực hiện các thao động tác đó, dự đoán các sai sót xẩy ra khi luyện tập

- Chuẩn bị chu đáo các phương tiện điều kiện làm mẫu chọn vị trí làm mẫu phù hợp với yêu cầu quan sát

- Làm mẫu thử để xác định trạng thái phôi liệu, máy, dụng cụ và thời gian làm mẫu chọn lọc những lời giải thích cần thiết khi làm mẫu

- Làm mẫu tóm tắt toàn bộ công việc với tốc độ bình thường để ghi nhận lại ấn tượng về tiến trình công việc

- Thực hiện được các thao động tác phù hợp với thực tiễn sản xuất

- Có cơ hội cập nhật kỹ năng công nghệ mới

*Nhược điểm:

- Chuẩn bị công phu, tốn thời gian vật chất

- Không phù hợp với lớp đông học sinh

1.4.2.2 Phương pháp luyện tập huấn luyện:

a Khái niệm : [6- trang 32]

Luyện tập là sự lặp đi lặp lại một hành động kỹ thuật một cách có mục đích, có kế hoạch có hệ thống nhằm hình thành, rèn luyện kỹ năng kỹ xảo nghề

b Các phương pháp luyện tập huấn luyện:

- Luyện tập hình thành kỹ năng lao động bằng tay như cưa, đục, dũa, làm khuôn cát, mộc, nề, hàn tay

- Luyện tập hình thành kỹ năng thao tác máy như sử dụng các máy cắt gọt kim loại, sửa chữa xe máy

- Luyện tập thực hiện các nguyên công gia công trên máy như gia công mặt phẳng, làm răng

c Ưu nhược điểm của phương pháp luyện tập huấn luyện:

* Ưu điểm:

- Giúp học sinh rèn luyện hình thành kỹ năng nghề

- Gây hứng thú say sưa nghề nghiệp cho học sinh

- Kết hợp đào tạo với sản xuất, học đi đôi với hành

- Đánh giá đúng năng lực thực hiện của học sinh

* Nhược điểm:

- Tốn thời gian

- Chi phí lớn

Kết luận chương I:

Trong chương I, tác giả đã:

1 Khái quát quá trình đào tạo cao đẳng sư phạm kỹ thuật ngành chế tạo máy tại trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh

2 Trình bày tổng quát về tiến trình đào tạo

3 Tổng quát hoá các phương pháp dạy học đang được áp dụng tại trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Vinh

Qua đó, tác giả đã rút ra các ưu, nhược điểm của quá trình đào tạo cao đẳng sư phạm kỹ thuật chuyên ngành phay tại trường như sau:

* Ưu điểm:

- Chương trình lý thuyết nghề phay và thực hành nghề phay là một bộ phận của lý thuyết và thực hành nghề cắt gọt kim loại (1/3 trong tổng thời gian của khoá học) Với lượng thời gian đào tạo nghề, mục tiêu đào tạo thợ bậc 4 nghề tiện và bậc 3 nghề phay bước đầu đã phù hợp với thực tiễn sản xuất

- Lý thuyết nghề phay và thực hành nghề phay được giảng dạy độc lập tại hai địa điểm khác nhau và do hai giáo viên giảng dạy nên thuận lợi cho kế hoạch giảng dạy, tạo điều kiện thuận lợi cập nhật kiến thức và bổ sung kỹ năng nghề nghiệp theo sịư phát triển của Khoa học công nghệ và thực tiễn sản xuất

* Nhược điểm:

- Không phối kết hợp được giữa nhận thức kiến thức lý thuyết và thực tiễn hình thành kỹ năng nghề do lý thuyết nghề và thực hành nghề được giảng dạy độc lập tại hai địa điểm khác nhau và do hai giáo viên đảm nhận

- Do lịch trình lý thuyết nghề thường để trước thực hành nghề một khoảng thời gian dài nên trước mỗi ca học thực hành giáo viên phải nhắc lại

lý thuyết nghề khoảng 45 phút dẫn đến lãng phí thời gian trong giảng dạy

- Khi nghe nhắc lại lý thuyết sinh viên luôn có cảm giác đã biết nên dễ gây nhàm chán, thiếu tập trung do đó hiệu quả học tập không cao

- Giảng viên lý thuyết chuyên môn và thực hành nghề có thể khác nhau

về khả năng nhận thức, kỹ năng, sự năng động sáng tạo cập nhật kiến thức làm người học khó khăn trong lựa chọn, ứng dụng thực tiễn

Chương II

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHƯƠNG PHÁP DẠY NGHỀ THEO NGUYÊN LÝ TÍCH HỢP 2.1 Khái niệm về tích hợp:

Khái niệm về tích hợp được đề cập trong nhiều tài liệu khác nhau:

- Trong từ điển Tiêng Việt [12- trang 1110]: Tích hợp là dồn hợp, chung lại Tích hợp là sự phối hợp lắp ghép các bộ phận khác nhau của một

hệ thống nhưng vẫn đảm bảo xứng hợp cũng như chức năng của toàn hệ thống

- Trong các tài liệu triết học: Tích hợp được hiểu là quá trình tăng cường mối liên kết lẫn nhau giữa các thành phần thống nhất cùng trong một

Qua tham khảo các tài liệu trên, tôi xin đưa ra khái niệm

“ Tích hợp là sự xây dựng một chỉnh thể hoàn chỉnh từ những phần được rút ra từ các chỉnh thể độc lập khác

Như thể chỉnh thể hoàn chỉnh có tính trội độc lập của nó Tính trội

đó thể hiện những tích chất của các chỉnh thể độc lập, nhưng tính trội đó không phải là phép cộng những thuộc tính của các chỉnh thể độc lập”

2.2 Tích hợp về phương pháp trong dạy nghề:

Mọi chương trình đào tạo đều có mục tiêu trang bị cho người học kiến thức, kỹ năng và thái độ Mỗi môn học, chương trình học đều có mục tiêu

riêng, nhiều môn học có cùng mục tiêu tương tự về kiến thức, kỹ năng trang

bị sau khi hoàn thành chương trình học, chúng ta có thể phối kết hợp nội dung hai hay các môn học với nhau thành một môn học mới trong đó khối lượng kiến thức theo mục tiêu đào tạo không thay đổi, nhưng hiệu quả đào tạo được nâng lên

Tích hợp nội dung có thể hiểu ”là việc phối kết hợp các môn học hay

các phần kiến thức của môn học vào một hệ thống thống nhất nhằm hình thành ở người học một hệ thống kiến thức, kỹ năng mới có chất lượng hơn, các thuộc tính của hệ thống mới liên kết với nhau chặt chẽ hơn so với hệ thống cũ“[2-trang 8] Thời gian diễn đạt nội dung đã tích hợp được hợp lý hoá hơn hệ thống cũ, tạo điều kiện rút ngắn thời gian đào tạo hay trang bị thêm kiến thức lĩnh vực mới

Thực tiễn đào tạo giáo viên dạy nghề ngành cắt gọt kim loại tại trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh, môn học lý thuyết chuyên môn nghề là môn học nhằm cung cấp kiến thức nghề thường được giảng dạy ở học kỳ trước, học kỳ sau sinh viên mới được học thực hành là môn học cung cấp kỹ năng nghề Như vậy, giữa kiến thức lý thuyết nghề và kỹ năng nghề được giảng dạy

ở hai thời điểm khác nhau nên có nhiều mặt bị hạn chế, cụ thể là:

- Lý thuyết chuyên môn nghề học riêng có tính trừu tượng thiếu thực tiễn, sinh viên khó nhận thức

- Lý thuyết nghề được học ở học kỳ trước, học kỳ sau sinh viên mới học thực hành dẫn đến sinh viên quên kiến thức chuyên môn nghề đã được cung cấp khi đến xưởng học thực hành, khối kiến thức đó coi như mới

- Phần hướng dẫn ban đầu của bài thực hành thường củng cố kiến thức

đã học ở môn lý thuyết chuyên môn nghề Như vậy, cùng một khối lượng kiến thức được giảng dạy lại, trùng lặp làm lãng phí thời gian

- Lý thuyết chuyên môn nghề và thực hành nghề giảng dạy tại hai thời điểm khác nhau, lý thuyết không bổ trợ cho thực hành và ngược lại Trái với nguyên lý lý thuyết gắn liền với thực tiễn

Tích hợp về phương pháp trong dạy nghề dựa trên cơ sở khoa học về tự nhiên, xã hội và môi trường sống Kiến thức khoa học và kỹ thuật là một thể thống nhất, có mối quan hệ chặt chẽ và khăng khít với nhau, tạo tiền đề cho nhau phát triển, các lĩnh vực kiến thức chuyên ngành hay đa ngành dù ít hay nhiều đều có những đặc thù chung và đều đi đến một mục tiêu chung là nâng cao kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp cho con người Con người phải từng bước chinh phục tự nhiên để xã hội càng phát triển thì cuộc sống càng hoàn thiện hơn và văn minh hơn

2.3 Cấu trúc nội dung theo phương pháp tích hợp trong dạy nghề:

Khi giảng dạy lý thuyết chuyên môn nghề và thực hành nghề bởi hai môn tách biệt thì quá trình giảng dạy phải tuân thủ theo chương trình đề mục ( đã nêu ở mục 1.2.3 và 1.2.4) Khi áp dụng phương pháp tích hợp lý thuyết chuyên môn nghề và thực hành nghề thành môn học công nghệ thì cấu trúc nội dung phải phù hợp với phương pháp mới

Ví dụ: Tích hợp lý thuyết chuyên môn phay với thực hành phay thành môn mới là công nghệ phay

Phương pháp là cách thức, phương tiện là con đường thực hiện nội dung Sử dụng phương pháp tích hợp là dạy lý thuyết kết hợp với dạy thực hành trong cùng một đơn vị nội dung, nên cấu trúc bài giảng cũng thay đổi cho thích ứng với phương pháp mới

Do vậy, khi biên soạn bài giảng theo phương pháp tích hợp có thể cấu trúc nội dung theo từng chủ đề hay theo quỹ thời gian của thực hành Bài giảng theo nguyên lý tích hợp cần bố trí giảng dạy ngay tại xưởng thực hành

Học lý thuyết xong là thực hành ngay trong cùng một ca thực tập hay trong một đơn vị thời gian

2.4 Dạy nghề theo phương pháp tích hợp đòi hỏi phải xây dựng lại phòng học, xưởng thực hành cho phù hợp:

Khi dạy lý thuyết nghề và thực hành nghề riêng thì phòng học lý thuyết cách xa xưởng thực hành, đồng thời ở xưởng thực hành cũng phải có một phòng học tại xưởng để giáo viên thực hiện phần lên lớp ban đầu Như vậy, dạy lý thuyết thực hành riêng cần hai phòng học lý thuyết và một xưởng thực hành

Dạy nghề theo phương pháp tích hợp lý thuyết và thực hành nghề được tiến hành đồng thời tại xưởng thực hành, hay nói các khác nơi học lý thuyết nằm trong xưởng thực hành Đảm bảo khi giảng phần lý thuyết giảng viên có thể giảng ngay tại máy, thiết bị

Địa điểm hướng dẫn ban đầu cần đạt các yêu cầu sau:

- Phòng đủ ánh sáng, diện tích thông thoáng, đủ chỗ ngồi cho sinh viên, thiết bị trong phòng học phải phù hợp với chuyên môn nghề, người học cảm nhận sự thoải mái, hứng khởi khi vào phòng học

- Trang bị đầy đủ đồ dùng, phương tiện dạy học thông thường và phương tiện dạy học hiện đại như trực quan vật thật, mô hình, bản vẽ, máy chiếu qua đầu…

- Phải lắp đặt máy phay vạn năng ở vị trí dễ quan sát, thuận lợi cho giảng viên thao tác mẫu, hướng dẫn thực hành

- Phòng học lý thuyết phải thuận lợi cho việc đi lại trong xưởng

2.5 Ưu điểm của phương pháp dạy công nghệ phay theo nguyên lý tích hợp:

* Tiết kiệm thời gian giảng dạy:

Trước đây khi chưa áp dụng nguyên lý tích hợp lý thuyết chuyên môn nghề phay và thực hành nghề phay áp dụng theo chương trình ở bảng ( 1.7 )

và (1.8), cụ thể là: thời gian dạy lý thuyết chuyên môn là 60 tiết Thời gian dạy thực hành là 30 giờ, số bài dạy thực hành là 22 bài Mỗi bài dạy thực hành dành thời gian dạy lý thuyết chuyên ngành là 50 phút

Tổng số thời gian lãng phí là 50 phút/bài x 22 bài = 1100 phút

Nếu áp dụng nguyên lý tích hợp thì sẽ tiết kiệm được thời gian, cụ thể như sau:

Để dạy theo nguyên lý tích hợp ta cơ cấu lại chương trình thành 24 bài giảng phù hợp với thực tiễn giảng dạy ( máy, thiết bị, dụng cụ cắt, số lượng sinh viên, lịch trình) Mỗi bài giảng dùng 90 phút cho hướng dẫn ban đầu Tổng thời gian tiết kiệm được là

(60 tiết x 60 phút + 1100 phút) – (24 bài x 90 phút/ bài) = 2540 phút tương đương với 42 tiết

Như vậy áp dụng phương pháp tích hợp thì sẽ tiết kiệm được thời gian

so với trước đây là 2540 phút Số thời gian này có thể bổ sung thêm bài tập nâng cao hay bài tập cơ bản khác, phổ biến công nghệ mới, tăng hiệu quả trong dạy nghề

Dạy lý thuyết sau đó dạy thực hành cách xa nhau về thời gian nên khi sinh viên khi xuống xưởng coi như mới Nay dạy theo phương pháp tích hợp, kiến thức lý thuyết và kỹ năng thực hành nghề liên kết với nhau, học lý thuyết thực hành ngay sinh viên tiếp thu kiến thức có cơ sở từ thực tiễn, đồng thời hình thành kỹ năng nghề có sự soi sáng của lý thuyết Sinh viên dễ nhớ lý thuyết, thuần thục kỹ năng nhanh

* Học lý thuyết chuyên môn nghề riêng trừu tượng, đơn điệu sinh viên tiếp thu thụ động thiếu cơ sở thực tiễn Nay học lý thuyết kết hợp với thực hành sinh viên hứng thú hơn vì lý thuyết và thực hành bổ trợ cho nhau và là kết quả của nhau Những thắc mắc của sinh viên được giải đáp ngay bằng thực tiễn

* Nâng cao tính độc lập sáng tạo của sinh viên Luôn suy nghĩ để có phương pháp công nghệ tốt hơn Mở rộng khả năng ứng dụng công nghệ mới, kích thích sự đam mê trong nghề nghiệp, không thoả mãn với hiện tại, luôn tự chủ sang taọ biết vươn lên

* Dạy tích hợp lý thuyết và thực hành nghề phù hợp với quy luật nhận

thức của chủ nghĩa Mác Lê nin “ Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu

tưọng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn Đó là con đường biện chứng của nhận thức chân lý, của sự nhận thức hiện tượng khách quan” [5- trang 189]

2.6 Phối hợp các phương pháp giảng dạy để dạy công nghệ phay:

Phương pháp giảng dạy là con đường truyền dẫn kiến thức từ người dạy đến người học nhằm cung cấp cho người học về kiến thức, kỹ năng và thái độ theo mục tiêu đã xác định

Khi vận dụng các phương pháp dạy học truyền thống, các phương pháp dạy học tích cực nhằm truyền thụ kiến thức, kỹ năng và thái độ cho người học, người giáo viên phải vận dụng sáng tạo và phối kết hợp khéo léo hài hoà các phương pháp nhằm làm cho người học phát huy hết tính tích cực chủ động sáng tạo trong lĩnh hội kiến thức

Phương pháp dạy học phải phù hợp với nội dung trong phạm vi giảng dạy công nghệ với mục tiêu là cung cấp kiến thức và kỹ năng công nghệ cho người học, gắn liền lý thuyết với thực tiễn nên việc phối hợp các phương pháp dạy học cần được cụ thể hoá như sau:

2.6.1 Hướng dẫn mở đầu:

Hướng dẫn mở đầu là thời gian cung cấp kiến thức kiến thức lý thuyết

về công nghệ bao gồm các khái niệm cơ bản, phương pháp tính toán kiểm tra thứ tự các bước tiến hành bài tập

Phần hướng dẫn mở đầu cần sử dụng kết hợp phương pháp thuyết trình với phương pháp trực quan hoặc phương pháp đàm thoại với phương pháp trực quan, thao tác mẫu với thuyết trình

Ví dụ: Khi lên lớp mở đầu bài “ Sử dụng máy phay 6P82”, giáo viên phải sử dụng phương tiện trực quan là máy phay 6P82, bản vẽ nguyên lý cấu tạo máy, sơ đồ động máy 6P82 Đồng thời giáo viên phải sử dụng phương pháp thuyết trình để mô tả giải thích về cấu tạo máy, nguyên lý cấu tạo, các xích tốc độ, xích chạy dao Phân tích các cơ cấu điều khiển máy Giáo viên sử dụng phương pháp đàm thoại để kiểm tra kiến thức của sinh viên, kết hợp thao tác mẫu trong các đề mục gây hứng thú, tập trung trong giờ học, phát huy tính chủ động, tích cực của sinh viên, nâng cao hiệu quả giảng dạy

2.6.2 Quá trình làm mẫu:

Quá trình làm mẫu khi hướng dẫn, giảng dạy công nghệ quá trình làm mẫu của giáo viên nhằm khẳng định tính thực tiễn của lý thuyết, biến đổi nhận thức lý thuyết của sinh viên thành thạo động tác thực tiễn Quá trình làm mẫu giáo viên phối kết hợp hành động làm mẫu với giảng giải, phân tích nhằm làm cho sinh viên nhận thức được cụ thể bản chất các thao động tác, gây hưng phấn, phát huy tính muốn hiểu, muốn thực hành ngay của sinh viên

Ví dụ: Khi hướng dẫn sinh viên lựa chọn phương pháp phay trong hai phương pháp “ phay thuận và phay nghịch”, giáo viên làm mẫu chọn phương pháp phay nghịch, trong quá trình điều chỉnh chiều quay của dao và chiều chuyển động của bàn máy giáo viên dùng phương pháp thuyết trình giải dạy

lý do phải sử dụng phương pháp phay nghịch Khi kết thúc quá trình làm mẫu

giáo viên có thể dùng phương pháp đàm thoại để làm sáng tỏ trường hợp nào thì sử dụng phương pháp phay thuận

2.6.3 Qúa trình hướng dẫn thường xuyên:

Quá trình hướng dẫn thường xuyên là thời gian sinh viên thực hiện theo thứ tự thực hiện bài tập đã hướng dẫn, để hình thành kỹ năng theo mục tiêu Giáo viên phối kết hợp hành động quan sát, uốn nắn với giảng giải, đàm thoại, chú ý sinh viên cá biệt, để hướng sinh viên thực hiện đúng mục tiêu đã xác định

Ví dụ: Khi sinh viên điều chỉnh chiều sâu cắt phay mặt phẳng ngang giáo viên phải quan sát các động tác, vị trí đã hướng dẫn:

- Điểm xuất phát của dao

- Nới lỏng cơ cấu hãm ở bàn máy

- Chiều quay, tay quay điều khiển

- Trị số điều khiển

- Hãm chặt cơ cấu hãm…

Đồng thời giải thích, nhắc nhở những khiếm khuyết của sinh viên nhằm giúp sinh viên không mắc sai lầm, thiếu sót khi thực hiện quá trình điều chỉnh chiều sâu cắt trên máy

2.6.4 Quá trình hướng dẫn kết thúc:

Hướng dẫn kết thúc ca thực hành hay kết thúc một bài tập, giáo viên hướng dẫn sinh viên đúc rút kinh nghiệm, ưu nhược điểm quá trình thực hiện nội dung bài tập và kế hoạch thời gian, đánh giá kết quả bài tập Giáo viên sử dụng phương pháp trực quan phối kết hợp với thuyết trình, phương pháp đàm thoại, để sinh viên nhận thức kết quả bằng nhiều giác quan, nhận biết cần sửa chữa, bổ sung những kỹ năng gì để bài tập đạt kết quả cao

Ví dụ: Dạng sai hỏng thường gặp khi phay bánh trụ răng thẳng là răng không cân tâm (răng bị đổ) do các nguyên nhân sau: Giáo viên chỉ dẫn cụ thể

trên sản phẩm đồng thời minh hoạ bằng hình vẽ hiện tượng không cân tâm, giảng giải các nguyên nhân sai hỏng do:

- Điều chỉnh mặt phẳng đối xứng lưỡi cắt của dao không chứa trục của phôi

- Lưỡi cắt của dao bị mòn một bên gây hiện tượng đẩy dao

…

Nhắc nhở hướng dẫn biện pháp khắc phục, đề phòng sai hỏng

Kết luận chương II:

Trong chương II, tác giả đã giải quyết các vấn đề sau:

1 Xây dựng khái niệm tích hợp

2 Xây dựng khái niệm phương pháp tích hợp trong dạy nghề

3 Cấu trúc lại nội dung dạy nghề cho phù hợp với phương pháp tích hợp

4 Xây dựng lại phòng học cho phù hợp với phương pháp tích hợp trong dạy nghề

Từ đó, tác giả rút ra các ưu, nhược điểm của Dạy nghề theo phương pháp tích hợp là:

* Ưu điểm:

- Tiết kiệm thời gian trong quá trình đào tạo vì dạy lý thuyết nghề và thực hành nghề trong cùng một bài giảng, trong cùng một thời gian nên không mất thời gian nhắc lại lý thuyết cũ

- Gây hứng thú cho sinh viên trong quá trình học tập học lý thuyết là thực hành ngay, thắc mắc được làm sang tỏ bằng thực tiễn, nhận thức lý thuyết không trừu tượng, đơn điệu mà lý thuyết được rút ra từ thực tiễn, dễ nhớ, dễ áp dụng

- Cơ sở vật chất dùng dạy theo phương pháp tích hợp mang tính chuyên môn hoá cao phục vụ trực tiếp cho nội dung giảng dạy

- Tích hợp nội dung giảng dạy là phương thức mới được áp dụng ngày càng nhiều trong giáo dục đào tạo Đặc biệt trong lĩnh vực dạy nghề, việc tích hợp nội dung lý thuyết chuyên môn- thực hành phù hợp với quy luật thực tiễn kết hợp lý thuyết với thực hành, học đi đôi với hành, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo kiến thức, ký năng nghề

- Đào tạo Cao đẳng sư phạm kỹ thuật là đội ngũ cốt cán của các trường, các trung tâm dạy nghề.Các trường trung học, dạy nghề trực tiếp đào tạo đội

ngũ lao động có kiến thức, kỹ năng nghề phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trang bị kiến thức và kỹ năng nghề theo nguyên lý tích hợp tạo điều kiến cho họ kết hợp nhận thức kiến thức lý thuyết với rèn luyện

kỹ năng thực hành trong một nội dung giảng dạy

- Tích hợp nội dung lý thuyết chuyên môn với thực hành nghề phay phù hợp với hình thức đào tạo tín chỉ, đào tạo theo nguyên lý thực hiện, dào tạo nghề theo modul đang được triển khai trong hệ thống đào tạo đại học- cao đẳng của nước ta Mục tiêu giảm số lượng môn học, giảm thời gian, tăng khối lượng kiến thức, kỹ năng nghề trong khi thời gian đào tạo vẫn không thay đổi

* Nhược điểm:

- Đầu tư cơ sở vật chất ban đầu lớn

- Đòi hỏi đội ngũ giáo viên phải toàn diện: nắm vững lý thuyết đồng thời có kỹ năng nghề cao

Chương III XÂY DỰNG MỘT SỐ BÀI GIẢNG CÔNG NGHỆ PHAY

kỹ năng nghề và được cung cấp vững chắc có cơ sở khoa học và thực tiễn

- Bài giảng phải thoả mãn các nguyên tắc về sư phạm: như: tính khoa học, tính hệ thống, tính vừa sức, tính giáo dục, đồng thời bài giảng phải ứng dụng kết hợp hài hoà các phương pháp giảng dạy nhằm truyền tải kiến thức,

kỹ năng đến sinh viên tốt nhất, phát huy tính chủ động, tích cực sáng tạo của sinh viên

- Bài giảng theo nguyên lý tích hợp phải đảm bảo hiệu quả kinh tế nghĩa là tiết kiệm được thời gian giảng dạy đồng thời nâng cao chất lượng dạy học theo mục tiêu xác định

- Bài giảng công nghệ phay theo nguyên lý tích hợp phải uyển chuyển, linh hoạt phù hợp với sự thay đổi của từng chủng loại sản phẩm, phù hợp với dạng sản xuất trong thực tiễn

- Bài giảng công nghệ phay theo nguyên lý tích hợp phải phù hợp với nhận thức của sinh viên theo phân loại nhận thức: nhanh, trung bình, chậm

3.2 Sử dụng phương pháp tích hợp để dạy công nghệ phay theo từng đơn vị nội dung:

Áp dụng phương pháp tích hợp dạy công nghệ phay theo từng đơn vị nội dung đã được lồng ghép thành các bài tập cơ bản, bài tập nâng cao hay theo chủ đề

Trước đây theo phương pháp cũ lý thuyết chuyên môn nghề được giảng dạy riêng ở môn học lý thuyết nghề Sau khi kết thúc lý thuyết nghề mới dạy thực hành nghề

Nay áp dụng phương pháp tích hợp lý thuyết nghề và thực hành nghề Nội dung được dạy đồng thời tại xưởng một cách trọn vẹn cả lý thuyết và thực hành trong cùng một bài giảng Như vậy bài giảng có hai phần: Hướng dẫn ban đầu và Hướng dẫn thường xuyên được dạy ngay tại xưởng

Đánh giá kết quả của sinh viên về kiến thức lý thuyết bằng bài kiểm tra viết (15 đến 30) phút vào cuối phần hướng dẫn ban đầu hoạc cuối ca thực tập Kết quả kỹ năng thực hành được đánh giá bằng chất lượng bài tập cơ bản hay sản phẩm ứng dụng

3.3 Các bước xây dựng bài giảng công nghệ phay theo nguyên lý tích hợp:

Các bước xây dựng bài giảng công nghệ theo nguyên lý tích hợp được

mô tả bằng sơ đồ sau:

Xác định mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể của bài giảng

Xác định hệ thống kiến thức,

kỹ năng theo mục tiêu

Xây dựng trình tự nội dung kiến thức, kỹ

năng

Hoàn thành nội dung bài giảng theo phương pháp tích hợp

Xác đinh thời gian tiến

hành từng đề mục phương pháp dạy học Phối kết hợp các

Bước 6Bước 7

Bước 8

Bước 9

Bước 3