Bởi vậy, DHTH trong đào tạo nghề hi n nay là quá trình dạy học mà ở đó các nội dung, hoạt động dạy kiến thức, kỹ năng, thái độ đư c t ch h p với nhau trong cùng một nội dung và hoạt động
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới:
Thầy hướng dẫn: TS L n N đã tận tình chỉ dẫn, góp ý và giúp đỡ tác
giả hoàn thành luận văn này
Thầy cô Vi n Sư phạm kỹ thuật trường Đại học Bách Khoa Hà Nội đã tạo mọi điều ki n cho tác giả học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn đúng thời hạn Ban giám hi u, cán bộ, giáo viên và sinh viên trường Cao đẳng nghề Công Nghi p Hà Nội đã tạo điều ki n và giúp đỡ tác giả trong quá trình thu thập thông tin
để hoàn thi n luận văn
Đề tài đư c th c hi n trong một thời gian ng n và là công trình đầu tiên nên
g p không t khó khăn nên không tránh khỏi thiếu sót
Hà Nội, tháng 3 năm 2015
Tác giả
n T T n Lo n
Trang 2LỜI C M O N
Tên tôi là: n T T n Loan
Sinh ngày: 03/05/1977
Nghề nghi p: Giáo viên
Hi n công tác tại trường Cao đẳng nghề Công Nghi p Hà Nội
Tôi xin cam đoan nội dung của luận văn: này
viết ra là do s tìm hiểu và nghiên cứu của bản thân Mọi kết quả nghiên cứu cũng như ý tưởng của tác giả khác nếu có đều đư c tr ch dẫn đầy đủ Các hình vẽ thiết kế
và quá trình thiết kế bài giảng t ch h p nêu trong luận văn là trung th c và chưa từng đư c ai th c hi n trong các công trình nào khác
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhi m về những gì mà tôi đã cam đoan trên đây
Hà nội, ngày tháng năm 2015
á
n T T n Lo n
Trang 4D NH MỤC CÁC H NH V
1 Hình 1.1: Sơ đồ quy trình thiết kế bài giảng t ch h p 18
3 Hình 1.3: Hoạt động của GV và SV trong từng tiểu kỹ năng 21
4 Hình 1.4: Quy trình biên soạn giáo án t ch h p 26
5 Hình 1.5: Sơ đồ phân t ch nghề
28
7 Hình 2.2: Sơ đồ h th ng đào tạo của Trường CĐNCNHN 36
8 Hình 2.3: kiến giáo viên về PPDH môn Quản trị cơ sở dữ li u
cơ bản MS SQL server tại trường CĐN Công nghi p Hà Nội 47
9 Hình 3.1: Quy trình th c hiên tạo bảng trên Object Explore 74
10 Hình 3.2 : Quy trình th c hi n tạo bảng b ng cú pháp l nh 76
13 Hình 3.5: Thao tác tạo bảng trên Object Explor 79
15 Hình 3.7: Giao di n thao tác tạo các trường cho bảng 77
16 Hình 3.8: Tạo bảng với ràng buộc khóa ch nh 78
17 Hình 3.9: Tạo bảng với ràng buộc khóa ngoại 81
18 Hình 3.10: Quan h ràng buộc khóa giữa các bảng 82
22 Hình 3.14: Bảng tạo khóa ch nh b ng câu l nh 85
Trang 523 Hình 3.16: Bảng thiết lập quan h cho cơ sở dữ li u 86
24 Hình 3.17: Kết quả chọn bảng thiết lập m i quan h 87
25 Hình 3.18: Kết quả tạo bảng và quan h giữa các bảng bởi khóa
26 Hình 3.19: Đồ thị kết quả kiểm tra của nhóm th c nghi m
Trang 66 Bảng 2.3: Nội dung chương trình môn học Quản trị h th ng cơ
Bảng 3.4: kiến đánh giá hi u quả của vi c sử dụng phương pháp
dạy học t ch h p vào giảng dạy m đul Quản trị h th ng cơ sở dữ
li u cơ bản Dành cho 15 GV
97
12
Bảng 3.5: Kết quả khảo sát ý kiến của sinh viên khi sử dụng
phương pháp dạy học t ch h pvào giảng dạy Môn học Quản trị h
th ngcơ sở dữ li ucơ bản
97
Trang 7MỤC LỤC
Trang
MỞ ẦU 1
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ L LU N V THỰC TI N V D H C T CH H P5 1 Tổng quan về dạy học t ch h p 5
1.1 Khái ni m t ch h p và dạy học t ch h p 5
1.2 Lý luận dạy học t ch h p 6
1.3 Mục tiêu của dạy học t ch h p 7
1.4 Đ c điểm của dạy học t ch h p 8
1.5 Các phương pháp dạy học t ch h p 12
1.6 Khái quát và ưu điểm của dạy học theo phương pháp t ch h p 14
1.7 Kiểm tra và đánh giá kết quả 15
1.8 Điều ki n để áp dụng DHTH 16
2 Tổ chức dạy học t ch h p 18
2.1 Quy trình dạy học t ch h p 18
2.2 Yêu cầu thiết kế bài giảng t ch h p 21
2.3 Hi u quả của vi c sử dụng bài giảng t ch h p 22
2.4 Các tiêu ch đánh giá bài giảng t ch h p 23
2.5 Quy trình biên soạn giáo án t ch h p 24
3 So sánh PPDH t ch h p với PPDH truyền th ng 29
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 30
CHƯƠNG 2:THỰC TR NG GIẢNG D M N H QUẢN TR CƠ SỞ DỮ LI U CỦ NGH QUẢN TR CƠ SỞ DỮ LI U T I TRƯỜNG C O NG NGH C NG NGHI P H NỘI 31
1 Giới thi u về trường Cao đẳng nghề Công nghi p Hà Nội 31
1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 31
1.2 Cơ c u tổ chức…… 33
1.3 Các nghề đào tạo và quy mô đào tạo của trường 34
1.4 Qui mô đào tạo hàng năm cho các nghề 36
2 Phân t ch chương trình nội dung môn học 37
2.1 Vị tr của môn học… 37
2.2 Đ i tư ng nghiên cứu của môn học 37
2.3 Mục tiêu của môn học 38
2.4 Chương trình, nội dung môn học 38
2.5 Nội dung chi tiết:… 39
Trang 83 Đ c điểm của môn học 42
3.1 T nh cụ thể……… 43
3.2 T nh trừu tư ng…… 43
3.3 T nh th c hành…… 43
4 Th c trạng giảng dạy môn Quản trị h th ng cơ sở dữ li u cơ bản MS SQL server của khoa Công ngh thông tin 44
5 Những PPDH thường đư c sử dụng để dạy môn Quản trị h th ng cơ sở dữ li u cơ bản MS SQL server 46
6 Khả năng sử dụng phương pháp DHTH và ứng dụng dạy môn Quản trị h th ng cơ sở dữ li u cơ bản MS SQL server tại Trường CĐN Công nghi p Hà Nội 48
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 49
CHƯƠNG 3 THIẾT KẾ I GIẢNG T CH H P GIẢNG D M N QUẢN TR H THỐNG CƠ SỞ DỮ LI U CƠ ẢN MS SQL SERVER V THỰC NGHI M SƯ PH M 50
1 Giới thi u hình th c tổ chức dạy học t ch h p cho bài Tạo bảng dữ li u và khóa ràng buộc các bảng trong SQL server 2008 50
2 C u trúc bài giảng t ch h p 51
3 Thiết kế bài giảng t ch h p cho bài: T O B NG D LI U V KH R NG BU C C C B NG 52
3.1 Đề cương………… 52
3.2 Soạn giáo án:…… …… … 53
3.3 Quy trình th c hi n 74
3.4 Nội dung của bài giảng 79
3.5 Phiếu luyên tập…… 89
4 Th c nghi m sư phạm 89
4.1 Mục tiêu và đ i tư ng th c nghi m 89
4.2 Nội dung và quá trình th c nghi m 90
4.3 Đánh giá thông qua phiếu thăm dò 95
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 98
KẾT LU N V KIẾN NGH 99
T I LI U TH M KHẢO 101
P ụ lụ 1 102
P ụ lụ 2 105
Trang 9MỞ ẦU
1 L o n t
Cùng với xu hướng phát triển của thời đại về các lĩnh v c kinh tế và khoa
học - công ngh , s bùng nổ về Công ngh thông tin ngày càng mạnh mẽ đang dần bước sang một giai đoạn mới cùng với đó là những yêu cầu ngày càng cao
về đội ngũ lao động có trình độ sáng tạo và tay nghề cao Giáo dục giờ đây trở thành nhân t quyết định nh t đ i với s phát triển kinh tế xã hội Từ những yêu cầu th c tế y, đổi mới giáo dục và đào tạo đã và đang diễn ra trên quy mô toàn cầu, tạo nên những biến đổi sâu s c đ i với nền giáo dục thế giới cũng như nền giáo dục trong nước Ngày nay, Giáo dục đư c xem là “qu c sách hàng đầu và Giáo dục trở thàng một l c lư ng sản xu t tr c tiếp, tham gia một cách quyết định vào vi c cung ứng những con người có đủ phẩm ch t và tài năng để xây d ng và phát triển sản xu t Do đó yêu cầu c p thiết đ t ra cho ngành giáo dục là phải đổi mới phương pháp dạy học phù h p với yêu cầu c p thiết của xã hội, trong đó bao gồm đổi mới mục tiêu, đổi mới nội dung và đổi mới phương pháp dạy học
Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học đã đư c xác định từ Nghị Quyết Trung ương 4 khóa VII 1-1993 , Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII 12-
1996 và đư c thể chế hóa trong Luật Giáo dục sửa đổi ban hành ngày 27/6/2005 điều 2.4, Luật Giáo dục sửa đổi đã ghi “ Phương pháp giáo dục phải phát huy t nh
t ch c c, t giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; Bồi dưỡng cho người học năng l c t học, khả năng th c hành, lòng say mê học tập và ý ch vươn lên Đại hội Đảng lần thứ X cũng đã nêu: “Phát triển mạnh khoa học và công ngh , giáo dục và đào tạo; nâng cao ch t lư ng nguồn nhân l c, đáp ứng yêu cầu công nghi p hoá, hi n đại hoá đ t nước và phát triển kinh tế tri thức Vì thế ngành giáo dục cần phải đẩy mạnh đổi mới liên tục cho phù h p với th c tiễn, để l c
lư ng sản xu t không tụt hậu về kiến thức khoa học kỹ thuật, kỹ năng nghề nghi p, cần đào tạo đội ngũ nhân l c có khả năng đáp ứng đư c những nhu cầu của thị trường lao động, đ c bi t là năng l c hành động, t nh năng động, sáng tạo, t nh t
Trang 10l c và trách nhi m cũng như năng l c cộng tác làm vi c, năng l c giải quyết các
v n đề phức h p
Công tác giáo dục và đào tạo đóng một vai trò then ch t trong vi c trang bị các kiến thức, kỹ năng và thái độ cho người lao động tương lai Vi c trang bị kiến thức mới là cần thiết, nhưng cách thức tổ chức dạy như thế nào để người học lĩnh hội đư c tri thức và cập nhật thông tin, từ đó họ có nhu cầu tìm kiếm thông tin mới,
có khả năng khai thác, thể hi n thông tin, rồi phục vụ cho nhu cầu của cá nhân, gia đình và xã hội
Nghị quyết của Ch nh phủ s 14/2005/NQ-CP ngày 02 tháng 11 năm 2005 về đổi mới cơ bản và toàn di n giáo dục đại học Vi t Nam giai đoạn 2006 – 2020 đã đề cập đến v n đề đổi mới nội dung, phương pháp và qui trình đào tạo Trong đó nêu
rõ “Triển khai đổi mới phương pháp đào tạo theo ba tiêu ch : Trang bị cách học, phát huy t nh chủ động của người học; sử dụng công ngh thông tin và truyền thông trong hoạt động dạy và học; Khai thác các nguồn tư li u giáo dục mở và nguồn tư
li u trên mạng internet V n đề là đổi mới phương pháp dạy học như thế nào để gia tăng t nh t ch c c, chủ động và sáng tạo cho người học Ch t lư ng và hi u quả đào tạo là v n đề đang đư c s quan tâm từ nhiều ph a, nh t là những người làm công tác giáo dục Ch nh vì vậy, đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu t t yếu trong các nhà trường hi n nay
Th c tế tại các h th ng trường nghề nói chung và trường Cao đẳng nghề Công nghi p Hà Nội nói riêng, vi c đào tạo chưa đáp ứng đư c yêu cầu của thị trường lao động, nên sau khi ra trường người học chưa đáp ứng đư c vị trí công tác, sau khi tuyển dụng các doanh nghi p, công ty, xí nghi p phải đào tạo lại Điều này gây lãng phí r t lớn về thời gian và tiền bạc Do đó, người học cần trang bị một
lư ng tri thức cơ bản đồng thời liên kết giữa lý thuyết và th c hành theo hướng t ch
h p Trong đó, dạy học theo phương pháp t ch h p có s ảnh hưởng lớn đến quá trình giáo dục và đào tạo trên thế giới và tại Vi t Nam M c dù vẫn đang đư c nghiên cứu, vận dụng và triển khai ở nước ta nhưng với những l i ch, hi u quả đã
Trang 11đư c khẳng định trên thế giới thì dạy học t ch h p đư c xem là một trong những xu hướng dạy học phù h p nh t hi n nay
Xu t phát từ những lý do trên và đư c s đồng ý của TS.Lê Anh Ngọc tác
giả l a chọn đề tài: “
để nghiên cứu
2 Mụ í n n ứu
Vận dụng phương pháp t ch h p vào quá trình dạy học môn Quản trị h
th ng cơ sở dữ li u cơ bản MS SQL server của nghề Quản trị cơ sở dữ li u tại trường Cao đẳng nghề Công nghi p Hà Nội
3 N ệm vụ n n ứu
Để đạt đư c mục đ ch nghiên cứu, đề tài đ t ra một s nhi m vụ nghiên cứu sau:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về dạy học t ch h p
- Lý thuyết xây d ng và thiết kế bài giảng t ch h p BGTH);
- Nội dung, phương pháp dạy học môn Quản trị h th ng cơ sở dữ li u cơ bản MS SQL server ;
- Quá trình dạy học môn Quản trị h th ng cơ sở dữ li u cơ bản MS
SQL server) với vi c thiết kế bài giảng b ng phương pháp t ch h p vào giảng dạy
4 P ạm v n n ứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của phương pháp dạy học t ch h p
- Đề tài tập trung nghiên cứu đưa phương pháp giảng dạy t ch h p vào giảng dạy môn Quản trị h th ng cơ sở dữ li u cơ bản MS SQL server chuyên ngành Quản trị cơ sở dữ li u tại trường Cao đẳng nghề Công nghi p Hà Nội một cách h p lý;
- Thiết kế minh họa bài 5: 5.1:Tạo bảng và khóa ràng buộc các bảng
5 ố tượn v k á t n n ứu
- Đ i tư ng: Phương pháp dạy học t ch h p môn H quản trị cơ sở dữ li u tại trường Cao đẳng nghề Công nghi p Hà Nội
Trang 12- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết;
- Phương pháp điều tra khảo sát;
a Phương pháp điều tra viết, phương pháp trò chuy n
Tìm hiểu th c trạng vi c thiết kế bài giảng t ch h p vào giảng dạy tại trường Cao đẳng nghề Công nghi p Hà Nội
b Phương pháp chuyên gia
Tham khảo ý kiến các chuyên gia về phương pháp giảng dạy môn học nghề,
về công ngh thông tin, bài giảng đi n tử, kinh nghi m của họ về cách xây d ng bài giảng t ch h p
Trang 13Trong tiếng nh, t ch h p đư c viết là “integration một từ g c Latin
(integer) có nghĩa là “whole hay “toàn bộ, toàn thể Có nghĩa là s ph i h p
các hoạt động khác nhau, các thành phần khác nhau của một h th ng để bảo
đảm s hài hòa chức năng và mục tiêu hoạt động của h th ng y
Theo từ điển tiếng Vi t t ch h p là “s h p nh t, s hòa nhận, s kết h p
Theo Từ điển giáo dục học [3,383] thì t ch h p là “hành động liên kết các
đ i tư ng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh v c ho c vài lĩnh
v c khác nhau trong cùng một kế hoạch giảng dạy
Theo từ điển Bách khoa toàn thư [1] : “ Tích h p h th ng là ph i h p
các thiết bị và công cụ khác nhau để cùng làm một vi c với nhau trong một h
th ng – Một chương trình nh m giải quyết những nhi m vụ chung nào đó
1.1.2 hái ni m d y h c t ch h p
Từ định nghĩa như thế, một s nhà giáo dục đưa ra các nội dung t ch h p
như: t ch h p bộ môn, t ch h p chương trình, t ch h p giảng dạy, t ch h p học
tập, t ch h p kiến thức, t ch h p kỹ năng
Trong lĩnh v c khoa học giáo dục, theo Dương Tiến Sỹ [14, 27]: “T ch h p
là s kết h p một cách hữu cơ, có h th ng các kiến thức khái ni m thuộc các
môn học khác nhau thành một nội dung th ng nh t, d a trên cơ sở các m i quan
h về lý luận và th c tiễn đư c đề cập trong các môn học đó
Theo Xaviers Roegirs [4, 24] “Khoa sư phạm t ch h p là một quan ni m về
quá trình học tập trong đó toàn thể các quá trình học tập góp phần hình thành ở
sinh viên những năng l c rõ ràng, có d t nh trước những điều cần thiết cho sinh
viên nh m phục vụ cho quá trình học tập tương lai, ho c hoà nhập sinh viên vào
Trang 14cuộc s ng lao động Khoa sư phạm t ch h p làm cho quá trình học tập có ý nghĩa
Từ góc độ lý luận dạy học, theo Nguyễn Văn Khải [5] “Dạy học t ch
h p tạo ra các tình hu ng liên kết tri thức các môn học, đó là cơ hội phát triển các năng l c của sinh viên Khi xây d ng các tình hu ng vận dụng kiến thức,
sinh viên sẽ phát huy đư c năng l c t l c, phát triển tư duy sáng tạo Dạy học
tích h p các khoa học sẽ làm giảm trùng l p nội dung dạy học các môn học, vi c xây d ng chương trình các môn học theo hướng này có ý nghĩa quan trọng làm giảm tình trạng quá tải của nội dung học tập, đồng thời hi u quả dạy học đư c nâng lên Nh t là trong b i cảnh hi n nay, do đòi hỏi của xã hội, nhiều tri thức cần thiết mới đều mu n đư c đưa vào nhà trường
Các định nghĩa trên nêu rõ mục đ ch của dạy học t ch h p là hình thành và phát triển năng l c của người học Đồng thời các định nghĩa cũng nêu rõ, các thành phần tham gia t ch h p là loại tri thức ho c các thành t của quá trình dạy học
Vậy, dạy học t ch h p là “quá trình dạy học mà ở đó các thành phần năng
l c đư c t ch h p với nhau trên cơ sở các tình hu ng cụ thể trong đời s ng để hình thành năng l c của người học
Trong dạy học, t ch h p có thể đư c coi là s liên kết các các đ i tư ng giảng dạy, học tập trong cùng một kế hoạch hoạt động để đảm bảo s th ng nh t, hài hòa, trọn vẹn của h th ng dạy học nh m đạt mục tiêu dạy học t t nh t
1.2 ý y
Dạy học t ch h p hay dạy học theo chủ đề là cách tiếp cận giảng dạy liên
ngành theo đó các nội dung giảng dạy đư c trình bày theo các đề tài ho c chủ đề
M i đề tài ho c chủ đề đư c trình bày thành nhiều bài học nhỏ để người học có thể có thời gian hiểu rõ và phát triển các m i liên h với những gì mà người học
đã biết Cách tiếp cận này t ch h p kiến thức từ nhiều ngành học và khuyến
kh ch người học tìm hiểu sâu về các chủ đề, tìm đọc tài li u từ nhiều nguồn và tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau Ch nh vì vậy mà dạy học t ch
Trang 15h p(DHTH) là s t ch h p của ba thành phần kiến thức – kỹ năng – thái độ nghề nghi p
Hi n nay, ngành dạy nghề Vi t Nam đang phát triển chương trình và tổ chức h th ng đào tạo nghề d a trên tiếp cận năng l c th c hi n competency – based training approach , trong đó, năng l c th c hi n đư c coi như s t ch h p của ba thành phần kiến thức – kỹ năng – thái độ nghề nghi p là chủ trương đúng
đ n của Đảng và nhà nước trong công cuộc đổi mới giáo dục
Bởi vậy, DHTH trong đào tạo nghề hi n nay là quá trình dạy học mà ở đó các nội dung, hoạt động dạy kiến thức, kỹ năng, thái độ đư c t ch h p với nhau trong cùng một nội dung và hoạt động dạy học để hình thành và phát triển năng
l c th c hi n hoạt động nghề nghi p cho người học là l a chọn th ch h p vì đáp ứng đư c đòi hỏi của xã hội với đội ngũ tay nghề cao vừa vững lý thuyết vừa giỏi tay nghề Ch nh vì vậy, đ i với trường Cao đẳng nghề Công nghi p Hà Nội đang t ch c c thay đổi phương pháp dạy học để đáp ứng nhu cầu của xã hội trong
đó phương pháp dạy học t ch h p cả lý thuyết và th c hành trong một giờ dạy đang đư c coi là phù h p với nhà trường
1.3 ê y
1.3.1 Làm cho quá trình h c tập có ý nghĩa
Làm cho quá trình dạy học có ý nghĩa b ng cách đ t các quá trình đó trong hoàn cảnh có ý nghĩa đ i với học sinh, để học sinh th y đư c ý nghĩa của các kiến thức, kỹ năng và năng l c cần lĩnh hội Trong DHTH các quá trình học tập không cô lập với cuộc s ng hàng ngày, không còn s tách bi t giữa nhà truờng
và th c tiễn cuộc s ng Trái lại thông qua vi c liên kết kiến thức từ các lĩnh v c khác nhau, cách thức khác nhau, phương ti n khác nhau và s đóng góp của nhiều môn học người ta tìm cách hoà nhập thế giới nhà trường và thế giới cuộc
s ng
1.3.2 Phân bi t cái cốt yếu với cái t quan tr ng hơn
Dạy học cần tránh đ t t t cả các quá trình học tập ngang b ng với nhau, trong quá trình dạy học cần có s sàng lọc, l a chọn các tri thức, ký năng đư c xem là
Trang 16quan trọng đ i với quá trình học tập, có ch trong cuộc s ng ho c là cơ sở cho quá trình học tập tiếp theo Tù đó cần phải nh n mạnh chúng và đầu tư thời gian cũng như có những giải pháp h p lý
1.3.3 D y sử dụng kiến thức trong tình huống
Dạy học nêu bật các cách thức sử dụng kiến thức mà đã lĩnh hội đư c, tạo ra các tình hu ng học tập để học sinh vận dụng kiến thức một cách sáng tạo, t l c
để hình thành người lao động có năng l c, t lập Do đó DHTH không quan tâm đến vi c đánh giá những kiến thức mà HS đã lĩnh hội đư c mà chủ yếu là tìm cách đánh giá “ Sinh viên có khả năng sử dụng kiến thức trong các tình hu ng có
ý nghĩa hay không? khả năng đó của SV gọi là năng l c hay mục tiêu t ch h p
1.3.4 Lập mối liên h giữa các khái ni m đã h c
Thiết lập m i quan h giữa những khái ni m khác nhau của cùng một môn học, của những môn học khác nhau Đảm bảo cho m i SV khả năng huy động có hi u quả những kiến thức và năng l c của mình để giải quyết có hi u quả các tình
hu ng xu t hi n trong quá trình học tập và trong cuộc s ng th c tiễn
1.4 y
DHTH trong dạy học là vừa dạy nội dung lý thuyết và th c hành trong cùng một bài dạy Các bài dạy của modun là những công vi c Cần xác định các bài dạy đư c thông qua hoạt động phân t ch nghề Nội dung của bài dạy t ch h p
đư c xác định trên kết quả phân t ch công vi c Vậy DHTH có các đ c điểm sau:
Trang 17theo nhóm này sẽ đưa ra cách thức giải quyết đầy t nh sáng tạo, k ch th ch các thành viên trong nhóm hăng hái tham gia vào giải quyết v n đề.Người dạy chỉ là người tổ chức và hướng dẫn quá trình học tập, đạo diễn cho người học t tìm kiếm kiến thức và phương thức tìm kiếm kiến thức b ng hành động của ch nh mình Người dạy phải dạy cái mà người học cần, các doanh nghi p đang đòi hỏi
để đáp ứng nhu cầu nguồn nhân l c có ch t lư ng cao cho nền kinh tế- xã hội chứ không phải dạy cái mà người dạy có Quan h giữa người dạy và người học
đư c th c hi n d a trên cơ sở tin cậy và h p tác với nhau
Mục tiêu của vi c học đư c người học xác định một cách rõ ràng ngay tại thời điểm học;
- Nội dung dạy học: Tránh những kiến thức, kỹ năng bị trùng l p; phân bi t
đư c nội dung trọng tâm và nội dung t quan trọng; Các kiến thức g n liền với kinh nghi m s ng của sinh viên;
- Phương pháp dạy học: Dạy sử dụng kiến thức trong tình hu ng; Thiết lập
m i liên h giữa các khái ni m đã học;
- Đ i với người học: Cảm th y quá trình học tập có ý nghĩa vì nó giải quyết
đư c một tình hu ng, một v n đề trong th c tiễn cuộc s ng từ đó có điều ki n phát triển kỹ năng chuyên môn
ch t lư ng và hi u quả để th c hi n nhi m vụ Từ những kết quả đầu ra đi đến xác định vai trò của người có trách nhi m tạo ra kết quả đầu ra này, một vai trò tập h p các hành vi đư c mong đ i theo nhi m vụ, công vi c mà người đó sẽ
th c hi n thật s Do đó, đòi hỏi người dạy phải dạy đư c cả lý thuyết chuyên
Trang 18môn nghề nghi p vừa phải hướng dẫn quy trình công ngh , thao tác nghề nghi p chuẩn xác, phổ biến đư c kinh nghi m, nêu đư c các dạng sai lầm, hư hỏng, nguyên nhân và bi n pháp kh c phục, biết cách tổ chức hướng dẫn luy n tập Như vậy, người học để làm đư c cái gì đó đòi hỏi có liên quan đến chương trình, còn để làm t t công vi c gì đó trong th c tiễn như mong đ i thì liên quan đến
vi c đánh giá kết quả học tập Người học đạt đư c những đòi hỏi đó tùy thuộc vào khả năng của mình Vậy đ i với giáo viên thì:
- Phải biết nguyên t c, quy trình các bước xây d ng các chủ đề t ch h p
- Vi c xây d ng chủ đề t ch h p đư c th c hi n theo nguyên t c: hướng đến mục tiêu giáo dục phổ thông, đảm bảo mục tiêu giáo dục môn học; Đảm bảo t ch
h p nội dung phương pháp dạy học Nội dung chủ đề sinh viên khai thác, vận dụng kiến thức của môn học để phát hi n và giải quyết v n đề một cách chủ động và sáng tạo với tinh thần h p tác; G n với th c tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho sinh viên; Phù h p với năng l c hi n có của sinh viên; Phù h p với điều ki n khách quan của trường học hi n nay; Đảm bảo để tổ chức cho sinh viên học tập t ch c c, giúp sinh viên khai thác kiến thức môn, phát hi n một s kỹ năng, năng l c chung
- Các bước xây d ng chủ đề t ch h p
- Phải sáng tạo và linh hoạt khi l a chọn phương pháp dạy học phù h p với
m i chủ đề t ch h p Các phương pháp thường đư c sử dụng đó là Phương pháp dạy học theo d án, Phương pháp tr c quan, Phương pháp th c địa, Phương pháp dạy học nêu và giải quyết v n đề
1.4.3 D y và h c các năng l c th c hi n
Dạy học t ch h p do định hướng kết quả đầu ra nên phải xác định đư c các năng l c mà người học cần n m vững, s n m vững này đư c thể hi n ở các công vi c nghề nghi p theo tiêu chuẩn đ t ra và đã đư c xác định trong vi c phân t ch nghề khi xây d ng chương trình Xu thế hi n nay của các chương trình dạy nghề đều đư c xây d ng trên cơ sở tổ h p các năng l c cần có của người lao
Trang 19động trong th c tiễn sản xu t, kinh doanh Phương pháp đư c dùng phổ biến để xây d ng chương trình là phương pháp phân t ch nghề D CUM ho c phân t ch chức năng của từng nghề cụ thể Theo các phương pháp này, các chương trình đào tạo nghề thường đư c kết c u theo các môn học năng l c th c hi n Dạy học
t ch h p có thể hiểu là một hình thức dạy học kết h p giữa dạy lý thuyết và dạy
th c hành, qua đó ở người học hình thành một năng l c nào đó hay kỹ năng hành nghề nh m đáp ứng đư c mục tiêu của môn học Dạy học phải làm cho người học có các năng l c tương ứng với chương trình Do đó, vi c dạy kiến thức lý thuyết không phải ở mức độ hàn lâm mà chỉ ở mức độ cần thiết nh m h tr cho
s phát triển các năng l c th c hành ở m i người học Trong dạy học t ch h p, lý thuyết là h th ng tri thức khoa học chuyên ngành về những v n đề cơ bản, về những quy luật chung của lĩnh v c chuyên ngành đó Hơn nữa, vi c dạy lý thuyết thuần túy sẽ dẫn đến tình trạng lý thuyết suông, kiến thức sách vở không mang lại l i ch th c tiễn Do đó, cần g n lý thuyết với th c hành trong quá trình dạy học Th c hành là hình thức luy n tập để trau dồi kỹ năng, kỹ xảo hoạt động giúp cho người học hiểu rõ và n m vững kiến thức lý thuyết Đây là khâu cơ bản
để th c hi n nguyên lý giáo dục học đi đôi với hành, lý luận g n với th c tiễn
Th c hành phải có đủ phương ti n, kế hoạch, quy trình luy n tập g n ngay với
v n đề lý thuyết vừa học Để hình thành cho người học một kỹ năng thì cần phải dạy cho họ biết cách kết h p và huy động h p lý các nguồn nội l c kiến thức, khả năng th c hi n và thái độ và ngoại l c t t cả những gì có thể huy động
đư c n m ngoài cá nhân Người dạy phải định hướng, giúp đỡ, tổ chức, điều chỉnh và động viên hoạt động của người học S định hướng của người dạy góp phần tạo ra môi trường sư phạm bao gồm các yếu t cần có đ i với s phát triển của người học mà mục tiêu bài học đ t và cách giải quyết chúng Người dạy vừa
có s tr giúp vừa có s định hướng để giảm bớt những sai lầm cho người học ở phần th c hành; đồng thời k ch th ch, động viên người học nẩy sinh nhu cầu, động cơ hứng thú để tạo ra kết quả mới
Trang 20Các môn học đư c xây d ng theo quan điểm hướng đến năng l c th c hi n Môn học là một đơn vị học tập có t nh trọn vẹn, t ch h p lý thuyết và th c hành để người học sau khi học xong có năng l c th c hi n đư c công vi c cụ thể của nghề nghi p
- G n kết đào tạo với lao động
- Học đi đôi với hành, chú trọng năng l c lao động
- Dạy học hướng đến hình thành các năng l c nghề nghi p, đ c bi t năng
l c hoạt động nghề
- Khuyến kh ch người học học một cách toàn di n hơn không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn học năng lức từ áp dụng các kiến thức đó
1.5 á á y
Dạy học t ch h p là dạy học với nội dung là kết quả t ch h p giữa các chỉnh
thể về l luận ho c công ngh dạy học, như chương trình, học phần, môđun,… có
chức năng ho c thuộc t nh khác nhau, nh m tăng hi u quả dạy học, như t ch h p lý thuyết với th c hành trong một môn học hay môđun, còn gọi là t ch h p nội môn),
d y h c với nghiên cứu t ch h p liên môn ho c xuyên môn)
ài d y t ch h p kết h p d y h c gi i quyết v n đ và đ nh h ớng ho t động
Hai quan điểm dạy học GQVĐ và DHĐHHĐ về phương pháp dạy học đư c kết h p vào trong bài dạy t ch h p mà phương pháp chủ đạo là dạy học giải quyết
v n đề Do t nh ch t nội dung bài dạy là các tình hu ng trong th c tiễn nghề nghi p
r t đa dạng tùy vào ngành nghề khác nhau như tình hu ng thiết kế, chế tạo, sửa chữa nên kiểu bài dạy học t ch cũng r t đa dạng và nhiều phương án khác nhau Sau đây là một s phương án bài dạy t ch h p
Trang 21C u trúc bài dạy theo
Giới thi u nội dung chủ
đề cần giải quyết: yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn, mẫu sản phẩm
Giới thi u nội dung chủ
đề cần giải quyết: yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn, mẫu sản phẩm
2 Phân t ch v n đề GV phân t ch nội dung lý
thuyết liên quan đến giải quyết v n đề;
GV phân t ch nội dung
lý thuyết liên quan đến giải quyết v n đề;
3 Giải quyết v n đề HS hoạt động giải quyết
v n đề, đưa ra đư c kết quả là bản thiết kế: qui trình, c u trúc-c u tạo, sơ
đồ nghuyên lý, chương trình phần mềm
HS hoạt động giải quyết
v n đề, đưa ra đư c kết quả là bản thiết kế: qui trình, c u trúc-c u tạo,
sơ đồ nguyên lý, chương trình phần mềm
HS th c thi n thao tác theo để tạo ra sản phẩm vật ch t
4 Kết thúc v n đề HS vận dụng giải quyết
v n đề để giải quyết v n
đề tương t khác Củng c giải quyết v n
đề
Kiểm tra, đánh giá kết quả giải quyết v n đề Củng c giải quyết v n
đề
S N PHẪM Bản thiết kế: qui trình,
c u trúc-c u tạo, sơ đồ, chương trình phần mềm
Sản phẩm vật ch t thật hay dạng mô hình mô phỏng
ng 1.1 u tr c bài d y t ch h p theo đ nh h ớng ho t động
Trang 221.6 á á y e á
Trong dạy học t ch h p thể hi n ở vi c xây d ng chương trình và đư c hiểu
là s kết h p một cách hữu cơ, có h th ng các kiến thức trong một môn học ho c giữa các môn học thành một đư c áp dụng rộng rãi Th c tế thì vi c dạy học từ trước đến nay vẫn mang t nh “hàn lâm, lý thuyết Đ c điểm cơ bản đó là chú trọng
vi c truyền thụ h th ng tri thức khoa học đã đư c quy định trong chương trình nhưng chưa chú trọng đầy đủ đến người học cũng như đến khả năng ứng dụng tri thức đã học trong những tình hu ng th c tiễn Mục tiêu dạy học đư c đưa ra một cách chung chung, không chi tiết Vi c quản lý ch t lư ng giáo dục chỉ tập trung vào nội dung dạy học Với cách dạy như trên sẽ dẫn đến một h quả là tri thức của người học sẽ nhanh chóng bị lạc hậu vì nội dung dạy học đư c quy định một cách chi tiết và quá cứng nh c trong chương trình dẫn đến vi c sinh viên quá thụ động, hạn chế khả năng sáng tạo, năng động, sản phẩm của giáo dục không đáp ứng đư c yêu cầu ngày càng cao của xã hội và thị trường lao động Khi đó, đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường đã đư c Đảng và nhà nước ta đề cập đến nhưng hi n tại các trường đào tạo vẫn chưa áp dụng tri t để cách đổi mới dạy học đ c bi t là phương pháp dạy học t ch h p, đồng thời cơ sở vật ch t chưa đáp ứng đư c yêu cầu cho phương pháp dạy học t ch h p mà nó chỉ đư c thể hi n trong các đ t thi tiết dạy t t, kì thi giáo viên dạy giỏi các c p
Dạy học t ch h p là cách tiếp cận giảng dạy liên ngành theo đó các nội dung giảng dạy đư c trình bày theo các đề tài ho c chủ đề M i đề tài ho c chủ đề đư c trình bày thành nhiều bài học nhỏ để người học có thể có thời gian hiểu rõ và phát triển các m i liên h với những gì mà người học đã biết Cách tiếp cận này t ch h p kiến thức từ nhiều ngành học và khuyến kh ch người học tìm hiểu sâu về các chủ
đề, tìm đọc tài li u từ nhiều nguồn và tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau Vi c
sử dụng nhiều nguồn thông tin khuyến kh ch người học tham gia vào vi c chuẩn bị bài học, tài li u, và tư duy t ch c c và sâu hơn so với cách học truyền th ng với chỉ một nguồn tài li u duy nh t Kết quả là người học sẽ hiểu rõ hơn và cảm th y t tin hơn trong vi c học của mình
Trang 23* Ưu điểm của dạy học t ch h p:
- Mục tiêu của vi c học đư c người học xác định một cách rõ ràng ngay tại thời điểm học;
- Nội dung dạy học: Tránh những kiến thức, kỹ năng bị trùng l p; phân bi t
đư c nội dung trọng tâm và nội dung t quan trọng; Các kiến thức g n liền với kinh nghi m s ng của học sinh;
- Phương pháp dạy học: Dạy sử dụng kiến thức trong tình hu ng; Thiết lập
m i liên h giữa các khái ni m đã học;
- Đ i với người học: Cảm th y quá trình học tập có ý nghĩa vì nó giải quyết
đư c một tình hu ng, một v n đề trong th c tiễn cuộc s ng từ đó có điều ki n phát triển kỹ năng chuyên môn
1.7 á á
Trong DHTH , đánh giá giữ một vai trò quan trọng trong hành động dạy và học Nó cho phép người học với một tư cách là người th ch nh của vi c đánh giá lại ch ng đường đi của mình Nó cho phép người dạy với tư cách là người hướng dẫn đưa ra một chỉ dẫn có giá trị về phương pháp sư phạm
Để nhận th c đúng đ n hơn về v n đề này phải biết ch nh xác khái ni m kiểm tra đánh giá sư phạm là gì, biết đư c chức năng của nó phải hoàn thành đ i với ngườidạy và người học Vậy đánh giá sư phạm là quqá trình dẫn đến s đánh giá có giá trị về kết quả ho c về cánh hoạt động của một sinh viên đang học Nói cách khá rõ là phương pháp sử dụng một s tiêu ch để xây d ng cách đánh giá
về kết quả một mục tiêu ho c về con đường đi cá nhân của người học.Quá trình kiểm tra đánh giá thường bao gồm 3 giai đoan:
- Kiểm tra
- Đánh giá
- Quyết định
Trang 241.8 á
1.8 1 ối với giáo viên
- Người dạy đư c đào tạo bồi dưỡng ho c trau dồi phương pháp dạy học mới, các phương pháp dạy học tích c c hóa học sinh
- Có trình độ sư phạm; Có khả năng gây động cơ học tập; Có kiến thức
chuyên môn sâu rộng
- Nhi t tình với công vi c, ứng xử tinh tế, kỹ năng tổ chức và điều khiển
t t
- Đ t v n đề cho sinh viên phải có độ khó phù h p
- Biết định hướng phát triển học sinh theo mục tiêu, đảm bảo đư c s t
do của học sinh trong hoạt động nhận thức; Biết ứng dụng công ngh tin vào dạy học
- Tổ chức đánh giá và điều khiển t đánh giá của học sinh
1.8.2 ối với sinh viên
- Tuân thủ theo s tổ chức, chỉ đạo, điều khiển của giáo viên
- Sinh viên phải giác ngộ mục đ ch học tập
- Rèn luy n tính tích c c, t l c, t giác
- Tăng cường hoạt động trong giờ học
- Độc lập trong công vi c, không ngại trả lời sai
- Có ý thức trách nhi m về kết quả học tập của mình và của lớp
- Biết t học và tranh thủ học ở mọi lúc, mọi nơi, học b ng mọi cách,
phát triển tư duy bi n chứng, lôg c, hình tư ng, tư duy kĩ thuật, tư duy kinh tế,…
1.8.3 Nguồn tài li u và giáo trình
- Sách giáo khoa, sổ tay kỹ thuật, giáo trình, bài giảng
- DHTH người học phải nghiên cứu tài li u trước khi lên lớp nên giáo
trình là công cụ không thể thiếu Giáo trình phải đư c viết sao cho người học có thể
t học đư c Trong giáo trình chỉ nên đưa những kiến thức c t lõi, còn những kiến thức nâng cao người học sẽ đọc ở tài li u tham khảo Khi viết giáo trình phải n m vững mục tiêu của học phần, mục tiêu của từng bài thì mới nêu bật đư c nội dung
Trang 25cần thiết và mới có cách viết phù h p, đơn giản hóa các v n đề phức tạp, để giáo
trình trở thành giáo trình t học
Đ i với các môn học thuộc chuyên ngành Công ngh thông tin, r t nhiều môn đòi
hỏi s kết h p ch t chẽ giữa lý thuyết và th c hành làm bài tập trên máy , do vậy,
cần xây d ng h th ng bài tập đa dạng từ cơ bản đến nâng cao để sinh viên có thể
ứng dụng lý thuyết đã nghiên cứu từ mức th p đến cao
- Chương trình học phải giảm bớt kh i lư ng kiến thức tạo điều ki n
cho thầy trò tổ chức những hoạt động học tập tích c c; giảm bớt những thông tin
buộc học sinh phải thừa nhận và ghi nhớ máy móc
- Tăng cường các bài toán nhận thức; giảm bớt những câu hỏi tái hi n,
tăng cường loại câu hỏi phát triển trí thông minh; giảm bớt những kết luận áp đ t,
tăng cường những g i ý để học sinh t nghiên cứu phát triển bài học
1.8.4 Ph ơng ti n d y h c
Thiết bị dạy học là điều ki n không thể thiếu cho vi c triển khai dạy học theo
hướng tích c c hóa học sinh bao gồm:
- Phương ti n là một thành phần của quá trình dạy học Theo lý luận về
dạy học quá trình dạy học bao gồm mục đ ch, nội dung, phương pháp, phương ti n
- Khi thiết kế bài giảng t ch h p thì vi c sử dụng đến các công ngh
dạy học hi n đại không thể thiếu đư c Nó đóng một phần vai trò không nhỏ
trong vi c thành công của bài giảng đó hay không Ch nh vì vậy, công ngh dạy
học là một h th ng phương ti n, phương pháp và kỹ năng tác động vào con
người, hình thành một nhân cách xác định Phương ti n dạy học là một trong b n
thành phần của công ngh dạy học và là một trong ba thành phần tác động vào
người học nh m đạt mục đ ch dạy và học
- Sách giáo khoa, bảng, ph n,phòng máy t nh, projector…
- Để th c hi n đư c yêu cầu này, cơ sở vật ch t và phương ti n thiết bị
dạy học của nhà trường là một trong những công cụ đ c l c, h tr cho vi c dạy học
theo hướng tích c c đạt hi u quả cao
Trang 262 T ứ ạy tí ợp
2.1 y y
Quy trình thiết kế bài giảng t ch h p BGTH) đư c th c hi n theo sơ đồ sau:
S
Hình 1.1 Sơ đồ quy trình thiết kế bài gi ng t ch h p
Từ sơ đồ trên BGTH có thể đư c thiết kế theo quy trình gồm các bước sau
ớc 1 Xác đ nh bài gi ng t ch h p
- BGTH là đơn vị học tập nhỏ nh t có khả năng hình thành nơi người học
cả kiến thức, kỹ năng, thái độ cần thiết để giải quyết một công vi c ho c một phần công vi c chuyên môn cụ thể góp phần hình thành năng l c th c hi n hoạt động nghề nghi p của họ Khi xây d ng bài giảng theo quan điểm t ch h p, người giáo viên không chỉ chú trọng nội dung kiến thức t ch h p mà còn phải xây d ng một h
th ng hoạt động, thao tác tương ứng nh mm tổ chức, dẫn d t người học từng bước
th c hi n để hình thành năng l c Bài giảng theo quan điểm t ch h p phải là một
Trang 27giờ học hoạt động phức h p đòi hỏi s t ch h p các kiến thức, kỹ năng chuyên môn
để giải quyết tình hu ng nghề nghi p
- Xác định bài giảng t ch h p thông qua hoạt động phân t ch nghề, bài
giảng tập trung hướng đến hình thành các năng l c, phần lý thuyết trong bài giảng
là kiến thức lý thuyết mới phục vụ cho vi c th c hành kỹ năng
ớc 2 So n giáo án t ch h p
Hình 1.2 ác b ớc so n giáo án t ch h p
a Xác đ nh mục tiêu của bài h c
Để xác định mục tiêu của giáo án thì người giáo viên cần phải tham khỏa mục tiêu của modun trong h th ng các modun của chương trình nghề và phiếu phân t ch công vi c, xác định vị tr của modun, bài trong chương trình đào tạo nghề,
từ đó xác định chi tiết mục tiêu học tập của từng bài ứ , ỹ ă á
b.Xác đ nh nội dung bài h c
D a vào mục tiêu sẽ chọn lọc nội dung trình bày ng n gọn, súc t ch, tránh đưa vào bài quá nhiều kiến thức mà không phân bi t đư c kiến thức ch nh yếu với kiến thức thứ yếu ho c ngư c lại làm bài dạy t ch h p sơ lư c, thiếu trọng tâm Ngoài ra,
d a vào mục tiêu để biết cách s p xếp, trình bày nội dung kiến thức một cách dễ hiểu, mạch lạc, logic, ch t chẽ, giúp sinh viên hiểu bài và ghi bài một cách dễ dàng
- Xác định các tiểu kỹ năng cần th c hi n trong bài học
- Xác định những kiến thức lien quan đến các tiểu kỹ năng
Xá n p ươn
t ện ạy sử
ụn trong bài
Trang 28- Hoạt động dạy và học tập trung hướng tới mục tiêu
- SV phải hình thành và phát huy năng l c h p tác
- Để SV nêu cao trách nhi m trong quá trình học
- SV phải học cách tìm kiếm thông tin
- SV bộc lộ năng l c
- SV rèn luy n để hình thành kỹ năng nghề
Từ vi c xác định các hoạt động học tập trên thì người giáo viên sẽ l a chọn
đư c phương pháp dạy học phù h p cho từng bài dạ
d Xác đ nh các ph ơng ti n d y h c sử dụng trong bài gi ng
Căn cứ vào nội dung và phương pháp dạy học mà giáo viên l a chọn các phương ti n dạy học nh m tổ chức t t hoạt động dạy - học của bài học
e Xác đ nh th i gian cho mỗi nội dung của giáo án
Trong vi c xác định thời gian th c hi n giáo án cần chú trọng thời gian dạy - học tiểu kỹ năng
f R t kinh nghi m sau khi th c hi n giáo án :
Công tác chuẩn bị, quá trình th c hi n, kiểm tra, đánh giá kiến thức, kỹ năng
và thái độ mà sinh viên lĩnh hội đư c
ớc 3 Th c hi n bài gi ng t ch h p
Bài giảng t ch h p tương ứng với kỹ năng, kỹ năng là năng l c hay khả
năng của chủ thể th c hi n thuần thục một hay một chu i hành động trên cơ sở hiểu biết kiến thức ho c kinh nghi m nh m tạo ra kết quả mong đ i Trong kỹ năng này thường gồm nhiều tiểu kỹ năng Vì vậy, để th c hi n bài dạy t ch h p, GV cần dạy từng tiểu kỹ năng
Trang 29………
Hình 1.3 Ho t động của GV và SV trong từng tiểu kỹ năng
ớc 4 iểm tra đánh giá
- Sinh viên: Th c hi n bài kiểm tra về m t kiến thức, kỹ năng, thái độ mục
tiêu bài học đề ra
- Giáo viên: Từ kết quả kiểm tra mà sinh viên đạt đư c, giáo viên sẽ điều chỉnh nội dung, thay đổi phương pháp dạy học để ch t lư ng dạy và học ngày một
t t hơn Vậy GV mu n thành công trong vi c giảng dạy theo phương pháp t ch h p thì ta phải th c hi n 4 bước trên vì chúng có m i quan h ch t chẽ và bổ sung cho nhau
2.2 Yê ầ
- Quán tri t mục tiêu của bài học về kiến thức, kỹ năng, thái độ;
- N m đư c các yêu cầu đổi mới trong vi c thiết kế bài học;
- Hiểu biết sâu s c nội dung của bài học, trên cơ sở đó xác định đúng trọng tâm của bài;
- Biết l a chọn phương pháp dạy học t ch c c trên tinh thần đổi mới;
- Tìm hiểu đ c điểm tâm lý của đ i tư ng học sinh để có những tác động phù h p; - Xây d ng và sử dụng khéo léo h th ng câu hỏi cho từng đ i tư ng sinh viên;
- Có kiến thức th c tiễn phong phú để minh họa cho bài giảng;
Trang 30* hi thiết kế GTH c n ch ý những nội dung sau:
- BGTH bao gồm những kiến thức cô đọng nh t;
- Đảm bảo c u trúc logic của bài học theo chương trình đào tạo nghề;
- Xác định kỹ năng và các tiểu kỹ năng cần th c hi n
- Xác định những kiến thức liên quan đến kỹ năng và tiểu kỹ năng;
- Xác định các phương ti n dạy học sử dụng trong bài dạy
Căn cứ vào nội dung và phương pháp dạy học mà giáo viên l a chọn các phương
ti n dạy học nh m tổ chức t t nh t hoạt động dạy – học của bài học
- Xác định thời gian cho m i nội dung của giáo án Trong vi c xác định thời gian th c hi n giáo án cần chú trọng thời gian th c hi n dạy – học tiểu kỹ năng
- Rút kinh nghi m sau khi th c hi n giáo án: công tác chuẩn bị, qúa trình th c
hi n, kiểm tra, đánh giá kiến thức và kỹ năng mà sinh viên lĩnh hội đư c,
- BGTH phải thể hi n đư c hai loại hoạt động chủ yếu, hoạt động của giáo viên
và hoạt động của học sinh, trong đó phải l y học sinh là trung tâm, GV đóng vai trò
là người tổ chức, hướng dẫn trong quá trình dạy học;
- Đưa các mô phỏng, bản vẽ, sử dụng trong bài giảng sinh động sát với th c tiễn nh m phát huy t nh t giác, t ch c c, sáng tạo của người học Hình thành những
kỹ năng t học, t nghiên cứu;
- Giảm thời gian truyền đạt lý thuyết tăng cường thời gian th c hành luy n tập, thảo luận;
- Kết h p giữa lời giảng, trình diễn của GV và s chú ý theo dõi của HS;
2.3 ử
2.3.1 ối với giáo viên:
Giúp giáo viên th c hi n vi c giảng bài dễ dàng hơn, đưa đư c nhiều kiến thức đến với học sinh một cách hi u quả Thông qua bài học giáo viên có thể kiểm tra
tr c tiếp học sinh để đánh giá học sinh hiểu bài đến đâu
2.3.2 ối với sinh viên:
- Kích th ch hứng thú học tập của người học;
- Tập trung cao độ s chú ý trong bài giảng;
Trang 31- Phát huy t nh t ch c c khi học, làm nảy sinh khát vọng học tập và học tập sáng tạo, từ đó làm phát triển khả năng lĩnh hội kiến thức;
2.3.3 Phát triển t duy kỹ thuật
- Rèn luy n và phát triển khả năng quan sát, phân t ch v n đề, tổng h p, so
sánh trừu tư ng hoá và khái quát hoá các hi n tư ng, v n đề nảy sinh trong bài học
để đưa ra những kết luận nhanh nh t, ch nh xác nh t về đ i tư ng quan sát;
- K ch th ch quá trình tưởng tư ng của người học từ các biểu tư ng mà họ vừa tri giác và cảm giác trước đó d đoán hi n tư ng mới, l a chọn giải pháp, đề xu t giải pháp mới và kiểm chứng giả thuyết đã có;
- Hình thành và rèn luy n kỹ năng vận dụng v n kiến thức vào hoạt động học tập;
- Nghiên cứu tình hình th c tế, linh hoạt đề ra các phương pháp th c hi n và
l a chọn các phương pháp t i ưu;
- Người học có thể học và quan sát đư c tr c tiếp nội dung và kết quả bài học thông qua các tiểu kỹ năng trong bài giúp người học có cái nhìn tr c quan với bài học, thuận ti n trong vi c h tr các hoạt động trong các chủ đề của môn học nh m truyền đạt kỹ năng, kiến thức và thái độ ngành, nghề cho người học;
2.4 á ê á á
Theo Hilbert Meyer, một bài dạy đư c đánh giá t t có 10 tiêu ch sau:
- C u trúc quá trình dạy và học h p lý;
Trang 32- Quản lý t t thời gian;
- Khuyến kh ch đư c không kh học tập của học sinh, gây động cơ học tập;
- Rõ ràng về nội dung;
- Khuyến kh ch t ch c c tham gia của sinh viên;
- Sử dụng đa dạng phương pháp dạy học, phương ti n h p lý;
- Chú ý và khuyến kh ch phát triển từng cá nhân trong lớp học;
- Phát triển tr thông minh và khả năng giải quyết v n đề ở học sinh;
- Từ kết quả trọng tâm của bài dạy;
- Chuẩn bị không gian lớp học h p lý;
* Vậy để đánh giá bài d y t ch h p c n tập trung vào các nội dung nh sau:
- S tổ chức giải quyết v n đề tổng thể của chủ đề bài dạy theo các bước h p
* ớc1 Xác định mục tiêu học tập: Đây là các kiến thức, kỹ năng, thái độ mà
người học phải đạt đư c sau khi kết thúc bài dạy
- Nếu giáo án là kế hoạch giảng dạy cho một kỹ năng nghề, mục tiêu hướng đến giải quyết trọn vẹn một kỹ năng
- Nếu giáo án là kế hoạch giảng dạy cho một phần kỹ năng nghề thì mục tiêu hướng đến giải quyết phần kỹ năng nghề đư c xác định
* ớc 2 Thiết kế nội dung học tập: Căn cứ vào mục tiêu học tập đã xác định
cho bài dạy để xác định các nội dung học tập Các nội dung học tập cần đư c xây
d ng t ch h p theo trình t logic, phù h p với tiến trình th c hi n bài dạy đư c quy định trong mẫu giáo án
Vi c xác định nội dung học tập phải tiến hành những công vi c sau đây:
- Xác định các bước th c hi n công vi c/ các tiểu kỹ năng
Trang 33- Xác định những kiến thức liên quan đến vi c hình thành từng tiểu kỹ năng
- C u trúc các nội dung học theo logic nh t định, phù h p tiến trình DH
- Để xác định đúng kỹ năng và các tiểu kỹ năngcần th c hi n thì ngoài vi c nghiên cứu mục tiêu, đề cương bài giảng trong chương trình đào tạo thì quan trọng hơn là nghiên cứu sơ đồ phân t ch nghề và phiếu phân t ch công vi c của Môn học
* ớc 3 Thiết kế hình thức tổ chức dạy học: Là toàn bộ những cách thức tổ
chức hoạt động của GV và HSSV trong quá trình dạy học DH ở thời gian và địa điểm nh t định nh m th c hi n những nhi m vụ DH Trong th c tế, tùy thuộc vào
s lư ng HSSV, đ c điểm nội dung học tập, điều ki n về cơ sở vật ch t, thời gian và không gian DH, đ c đi m nội dung học tập, điều ki n về cơ sở vật ch t, thời gian và không gian DH, đ c điểm hoạt động của thầy – trò và mục tiêu học tập cần đạt GV
có thể thiết kế hình thức tổ chức dạy học
* ớc 4 Thiết kế các hoạt động dạy - học và phương ti n
- Căn cứ đ c điểm của từng nội dung học tập để thiết kế các hoạt động của
GV và HS theo định hướng phát huy s tham gia t ch c c của HS vào quá trình HT
- M i hoạt động của HS cần có t nh t một hoạt động tương ứng của GV để hướng dẫn
- Thiết kế HĐ dạy - học không phải là nêu tên các HĐ hay tên của PPDH mà cần mô tả rõ cách thức triển khai hoạt động của GV và HS
- Với m i hoạt động HĐ cần chỉ rõ tên HĐ; mục tiêu của HĐ; cách tiến hành HĐ
- Căn cứ vào nội dung và phương pháp dạy học, giáo viên l a chọn các phương ti n phù h p nh m tổ chức t t nh t hoạt động dạy – học Vi c sử dụng các phương ti n phải đư c mô tả trong các hoạt động dạy – học
* ớc5 Thiết kế tổng kết và hướng dẫn học tập
- Thiết kế tổng kết: Những nội dung c t lõi về kiến thức, kỹ năng cần đư c củng c , h th ng lại nh m làm cho HSSV hiểu đư c bài học một cách sâu s c GV nên sử dụng các phương ti n tr c quan như bản vẽ, sơ đồ, mô hình, sản phẩm, để
tổ chức các hoạt động củng c
Trang 34- Thiết kế hướng dẫn học tập: Không đơn giản là giao bài tập ho c nhi m vụ
về nhà Điều chủ yếu nh t của khâu này là GV hướng dẫn cách học, khuyến kh ch tìm kiếm tư li u, chuẩn bị các điều ki n phục vụ học tập bài tiếp theo
* ớc 6 Xác định thời gian cho m i nội dung của giáo án
Khi xác định thời gian th c hi n các nội dung của giáo án cần chú trọng thời gian
th c hi n dạy – học từng tiểu kỹ năng
Trang 35TT Nộ un t ự ện
Hoạt ộn ạy
T ờ gian
3 G ả quy t vấn
1 ỹ ă 1 ( 1)
a Lý thuyết liên quan (những kiến thức
lý thuyết liên quan đến tiểu kỹ năng1)
- H ớng dẫn các tài li u liên quan đến
nội dung của bài h c để HS tham kh o
-H ớng dẫn t rèn luy n
L a ch n các
H phù h p L a ch n các H phù h p
ng 1 2 ẫu giáo án t ch h p
Trang 36- Để xác định đúng kỹ năng nào trong môn học hay trong bài, ngoài nghiên cứu mục tiêu, đề cương bài giảng trong chương trình khung, quan trọng hơn là nghiên cứu phân t ch nghề và phiếu phân t ch công vi c của môn học phân tích nghề và phiếu phân t ch công vi c Giáo viên căn cứ vào sơ đồ phân t ch nghề để xác định kỹ năng/tiểu kỹ năng cần rèn luy n cho học sinh
- Mẫu giáo án dạy t ch h p theo thông tư 1610/TCDN Điểm khác bi t và mới so với mẫu giáo án khác là cách thiết kế và cách dạy các tiểu kỹ năng
- Thiết kế t a bài t ch h p: Tương đương với một công vi c, một nhi m vụ trong sản xu t th c tế của Nghề
* ách phân chia bài h c thành các tiểu kỹ năng Cơ sở để xác định các Tiểu kỹ
năng là căn cứ vào phân t ch nghề và phân t ch công vi c đư c thể hi n theo sơ đồ dưới đây:
Hình 1 5 Sơ đồ phân t ch ngh
V TR L M VI C
(POSITION-Job 1)
V TR L M VI C (POSITION-Job 2)
V TR L M VI C (POSITION-Job 3)
NHI M
VỤ (DUTY) B
NHI M
VỤ (DUTY) A
NHI M
VỤ (DUTY)
CÔNG
VI C (TASK)
CÔNG
VI C (TASK
CÔNG
VI C (TASK
CÔNG
VI C (TASK NGH
(OCCUPATION)
Trang 373 So sán PPDH tí ợp vớ PPDH truy n t ốn
* Giống nhau: Giáo t ch h p và giáo án truyền th ng là phương ti n không thể thiếu
của người giáo viên khi lên lớp Trong hoạt động dạy học người giáo viên gần như
b t buộc phải có giáo án trước khi lên lớp
Trong khi giáo án t ch h p và giáo án truyền th ng đều thể hi n rõ hai hoạt động chủ yếu là hoạt động của giáo viên và hoạt động của sinh viên
* Khác nhau:
G áo án truy n t ốn Giáo án tí ợp
Kế hoạch hoạt động của thầy và trò
đư c người giáo viên trình bày ra gi y
Kế hoạch hoạt động của thầy và trò
đư c người giáo viên l a chọn cho phù
h p với đ i tư ng người học Nội dung dạy học là toàn bộ tri thức
trong SGK, giáo trình môn học và chủ
yếu đư c trình bày dưới dạng văn bản
đôi khi có sử dụng thêm mô hình, bảng
biểu
Nội dung dạy học vẫn là tri thức trong SGK, giáo trình môn học nhưng đư c giáo viên chia theo từng kỹ năng và tiểu
kỹ năng trong từng giờ dạy, đồng thời vừa dạy lý thuyết và kết h p th c hành ngay trong giờ học hôm đó
Thời gian giảng lý thuyết nhiều, thời
gian dành cho thưc hành và làm bài tập
ít
Giảm đư c thời gian giảng lý thuyết tăng thời gian th c hành và làm bài tập
Vi c nhận thông tin phản hồi sau bài
học đư c th c hi n thông qua câu hỏi
v n đáp hay câu hỏi đư c viết ra gi y
nên khó đánh giá đư c khả năng nhận
thức của từng sinh viên
Vi c nhận thông tin phản hồi sau các kỹ năng đư c th c hi n qua vi c th c hành trên máy nên vi c kiểm tra khả năng nhận thức của học sinh nhận đư c kết quả tức thời và đánh giá ch nh xác để kịp thời điều chỉnh trong quá trình dạy học
ng 1 3 S khác nhau giữa giáo án truy n thống và giáo án t ch h p
Trang 38Vi c dạy học t ch h p trong nhà trường không còn xa lạ đ i với giáo viên nữa Tuy nhiên không phải trường nào giáo viên cũng đư c tập hu n về giảng dạy t ch
h p cũng như cơ sở vật ch t để áp dụng phương pháp dạy học có hi u quả để phù
h p với trình độ của người học
KẾT LU N CHƯƠNG 1
Phần luận văn này chủ yếu đi sâu, nghiên cứu và phân t ch về:
1 Tổng quan dạy học t ch h p
2 Tổ chức dạy học t ch h p
3 Tiếp cận phương pháp DHTH qua bài giảng
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận vận dụng DHTH để phát triển hứng thú và năng
l c vận dụng kiến thức của SV thể rút ra một s kết luận sau:
DHTH là một quan ni m trong đó toàn thể các quá trình học tập l y người học làm trung tâm góp phần hình thành ở SV những năng l c rõ ràng, có d t nh trước những điều cần thiết cho SV, nh m phục vụ quá trình học tập tương lai, hoà nhập vào cuộc s ng lao động, làm cho quá trình học tập có ý nghĩa
Trong vi c đổi mới phương pháp giảng dạy từ phương pháp truyền th ng sang phương pháp dạy học t ch h p khẳng định vi c dạy lý thuyết và th c hành trong một giờ dạy đã gây hứng thú hơn cho sinh viên khi nghe giảng, góp phần nâng cao ch t lư ng dạy và học trong lĩnh v c đào tạo nghề
Trang 39
CHƯƠNG 2 THỰC TR NG GIẢNG D M N
H QUẢN TR CƠ SỞ DỮ LI U CỦ NGH QUẢN TR CƠ SỞ DỮ LI U T I
TRƯỜNG C O NG NGH C NG NGHI P H NỘI
1 G ớ t ệu v trườn C o ẳn n Côn n ệp H Nộ
1.1 ử á
Trường Cao đẳng nghề Công nghi p Hà Nội, đư c thành lập theo QĐ s
1984 ngày 29/12/2006 của Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH trên cơ sở nâng c p trường
Trung học Công nghi p Hà Nội, với nhi m vụ trọng tâm là đào tạo lao động kỹ
thuật, cung c p nguồn nhân l c ch t lư ng cao cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã
hội của Thủ Đô nói riêng và cả nước nói chung
Trường có vị tr thuận l i tại trung tâm thành ph Hà nội, với tổng di n t ch
hơn 2,5 ha đư c Ủy ban nhân dân Thành ph Hà Nội chọn là trường đào tạo nghề
trọng điểm của Thủ đô Trường Cao đẳng nghề Công nghi p Hà Nội là đơn vị s
nghi p có thu, có tư cách pháp nhân, có con d u, tài khoản riêng; hoạt động theo
điều l trường cao đẳng nghề Chức năng – nhi m vụ đư c giao là:
- Đào tạo nghề theo 3 c p trình độ với các ngành nghề th c tiễn mà xã hội có
nhu cầu sử dụng, nh m tạo nguồn nhân l c có trình độ tay nghề cao, phục vụ cho
phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô Hà Nội và các vùng lân cận; nghiên cứu, ứng
dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, góp phần vào công cuộc công nghi p hóa, hi n đại
hóa đ t nước; đáp ứng khả năng phát triển, h p tác, hội nhập trong khu v c cũng
như qu c tế
- Hoàn thi n, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề cho người lao động theo
yêu cầu của các cơ sở sản xu t, nhà máy, x nghi p và người lao động
- Nghiên cứu, ứng dụng các phương pháp giảng dạy tiên tiến, cải tiến chương
trình, giáo trình; sử dụng các trang thiết bị máy móc th c hành hi n đại … nh m
nâng cao ch t lư ng, hi u quả đào tạo, đáp ứng nhu cầu cần th có tay nghề cao của
các cơ sở sản xu t, các khu công nghi p…
Trang 40- Giáo dục, đào tạo phục vụ cho xu t khẩu lao động
Trong những năm qua, trường Cao đẳng nghề công nghi p Hà Nội không ngừng lớn mạnh, liên tục phát triển về cơ sở vật ch t, quy mô, ngành nghề và ch t
lư ng đào tạo, xứng đáng là trung tâm đào tạo nguồn nhân l c lớn nh t và có ch t
lư ng cao cho Thủ đô Hà Nội
Không chỉ có liên kết, h p tác đào tạo với các cơ sở dậy nghề, các trường đại học trong nước, trường Cao đẳng nghề Công nghi p Hà Nội còn có những m i quan
h h p tác, kết nghĩa với một s nước khác trên thế giới như:
- Trường Trung học Kỹ thuật Kyesan của Hàn Qu c
- Trường Trung học Kỹ thuật Chi ba của Nhật Bản
- Trường Dạy nghề Suupohja của Phần Lan
Trường đư c Ủy ban nhân dân thành ph Hà Nội xếp là trường hạng I, đư c
Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội kiểm định đạt c p độ 3 c p độ cao nh t , là một trong 20 trường nghề nhận đư c biểu tư ng vàng về đào tạo nguồn nhân l c
ch t lư ng cao
Hi n trường là một trong 40 trường đư c đầu tư trọng điểm trở thành trường dạy nghề ch t lư ng cao giai đoạn 2013-2015 với 2 nghề đạt trình độ qu c tế và 3 nghề đạt trình độ khu v c SEAN