Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại và vận dụng quy luật này trong hoạt động thực tiễn

QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG THÀNH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI VÀ VẬN DỤNG QUY LUẬT NÀY TRONG HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN MỞ BÀI Trong cuộc sống muôn hình vạn tr

QUY LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG THÀNH NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI VÀ VẬN DỤNG QUY LUẬT NÀY TRONG HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN

MỞ BÀI

Trong cuộc sống muôn hình vạn trạng, bất kì một sự vật, một hiện tượng tồn tại nào cũng là một thể thống nhất, dính kết giữa haimặt chất và lượng Chất và lượng tuy là hai phương diện khác nhau, cùng song song tồn tại khách quan trong một sự vật một hiện tượng, thế nhưng chúng lại không tách rời nhau mà thậm chí ngược lại, chúng tác động lẫn nhau, biện chứng cho nhau, cái này kéo theo cái kia như một hệ quả hiển nhiên, tất yếu Mặc định lượng thay đổi tất yếu sẽ kéo theo sự chuyển hóa về chất, đồng thời chất mới sẽ tác động trở lại

đối với lượng Để tìm hiểu sâu về vấn đề trên em xin chọn đề tài 3:”

Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại và vận dụng quy luật này trong hoạt động thực tiễn” Để khẳng định cho điều vừa nói

trên, ta có thể lấy một ví dụ điển hình rất thức tế trong bước ngoặt lịch

sử việt nam để chứng minh, đó chính là cuộc cách mạng tháng 8 năm 1945- một dấu son nổi bật tạc trên trang văn lịch sử hào hùng của dân tộc việt

NỘI DUNG

I NỘI DUNG VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA QUY

LUẬT CHUYỂN HÓA TỪ NHỮNG SỰ THAY ĐỔI VỀ LƯỢNG DẪN TỚI

SỰ THAY ĐỔI VỀ CHẤT VÀ NGƯỢC LẠI

1 Định nghĩa phạm trù chất và lượng

Chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng; là sự thống nhất hữu cơ các thuộc tính cấu thành nó, phân biệt nó với sự vật, hiện tượng

Lượng là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng về các phương diện: số lượng các yếu tố cấu thành, quy mô của sự tồn tại, tốc độ, nhịp điệu của các quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng cũng như của các thuộc tính của nó

Chất và lượng là hai phương diện khác nhau của sự vật, hiện tượng khác nhau của cùng một sự vật, hiện tượng hay một quá trình nào đó trong tự nhiên Hai phương diện đó đều tồn tại khách quan Tuy nhiên, sự phân biệt giữa chất và lượng trong nhận thức về sự vật chỉ có ý nghĩa tương đối: có cái trong mối quan hệ này đóng vai trò là chất nhưng trong mối quan hệ khác lại là lượng

2 Quan hệ biện chứng giữa lượng và chất

· Chất và lượng luôn thống nhất hữu cơ với nhau

Bất kỳ chất nào cũng có một lượng nhất định, bất kỳ lượng nào cũng là lượng của một chất nhất định Hai mặt đó không tách rời nhau mà tác động lẫn nhau một cách biện chứng

Sự thay đổi về lượng tất yếu sẽ dẫn đến sự chuyển hóa về chất của sự vật, hiện tượng

· Chất và lượng là hai mặt đối lập nhau

Chất tương đối ổn định còn lượng thường xuyên thay đổi

Sự biến đổi có thể xảy ra theo hai hướng : sự tăng lên hoặc giảm đi về lượng dẫn đến

sự biến đổi ngay hoặc thay đổi dần dần về chất

Tuy nhiên không phải sự thay đổi về lượng bất kỳ nào cũng dẫn đến sự thay đổi căn bản về chất và ngược lại Ở một giai đoạn nhất định, sự thay đổi về lượng chưa dẫn đến

sự thay đổi căn bản về chất người ta gọi đó là độ

· Độ là một phạm trù triết học dùng để chỉ sự thống nhất giữa lượng và chất, là khoảng giới hạn mà trong đó sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi căn bản chất của sự vật, hiện tượng và chưa chuyển hóa thành sự vật hiện tượng khác

· Điểm nút là một phạm trù triết học dùng để chỉ thời điểm mà tại đó sự

thay đổi về lượng đã đủ làm thay đổi về chất của sự vật Sự thay đổi về lượng khi đạt tới điểm nút, với những điều kiện xác định tất yếu sẽ dẫn đến sự ra đời của chất mới

· Bước nhảy là một phạm trù triết học dùng để chỉ sự thay đổi căn bản về

chất của sự vật do sự thay đổi về lượng của chất đó gây nên; là sự kết thúc một giai đoạn vận động, phát triển; đồng thời, đó cũng là điểm khởi đầu cho một giai đoạn mới, là sự gián đoạn trong quá trình vận động, phát triển liên tục của sự vật, hiện tượng

· Sự biến đổi về chất tác động trở lại biến đổi về lượng: khi chất mới ra đời,

nó quy định quy mô, mức độ và nhịp độ phát triễn của lượng mới

3 Ý nghĩa phương pháp luận của quy luật chuyển hóa về sự thay đổi của lượng dẫn đến sự thay đổi về chất

Bởi bất kì sự vật hiện tượng nào cũng có hai phương diện chất và lượng tồn tại trong tính quy định, tác động biện chứng và chuyển hóa lẫn nhau Do đó trong nhận thức và thực tiễn chúng ta cần phải coi trọng cả hai loại chỉ tiêu trên, tạo nên sự nhận thức toàn diện về sự vật, hiện tượng

Do những sự thay đổi về lượng của sự vật hiện tượng có khả năng tất yếu chuyển hóa thành những thay đổi về chất và ngược lại, cho nên trong hoạt động nhận thức và thực tiễn, tùy theo mục đích hoàn cảnh

cụ thể, cần từng bước tích lũy về lượng để có thể làm thay đổi về chất; bên cạnh đó có thể phát huy tác động của chất mới theo hướng làm thay đổi về lượng của sự vật, hiện tượng

Vì sự thay đổi về lượng chỉ có thể dẫn tới những biến đổi về chất của

sự vật hiện tượng với điều kiện lượng phải được tích lũy tới giới hạn điểm nút, vì lẽ đó trong công tác thực tiễn cần phải khắc phục tư tưởng nôn nóng tả khuynh, đồng thời phải khắc phục tư tưởng bảo thủ hữu khuynh trong công tác thực tiễn

Vì bước nhảy của sự vật hiện tượng là hết sức đa dạng, phong phú,

do vậy, trong nhận thức và thực tiên cần phải có sự vận dụng linh hoạt các hình thức của bước nhảy cho phù hợp với từng điều kiện, hoàn cảnh, từng lĩnh vực cụ thể Đặc biệt hơn, trong đời sống xã hội, cần phải nâng cao tính tích cực, chủ động của chủ thể để thúc đẩy quá trình chuyển hóa từ lượng đến chất một cách có hiệu quả nhất

II VẬN DỤNG NỘI DUNG VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA QUY LUẬT LƯỢNG VÀ CHẤT VÀO VÍ DỤ:SỰ VẬN ĐỘNG CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM, QUÁ TRÌNH CHUẨN BỊ VÀ SỰ THÀNH CÔNG CỦA CUỘC TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG 8/1945

1 Quá trình chuẩn bị

Đảng Cộng Sản Việt Nam ra đời tháng 2/1930 Từ đó phong trào đấu tranh của nhân dân ta đã có một chính đảng lãnh đạo Tiếp theo

đó là sự thành lập của các tổ chức chính trị-xã hội khác như Đoàn thanh niên cộng sản Đông Dương(1931), Tổng công hội

đỏ BắcKỳ(1929)- tiền thân của công đoàn việt nam và một số tổ chức khác, góp phần vào việc tuyên truyền lý tưởng cách mạng cho đông đảo quần chúng ở nhiều giai tầng trong xã hội

+ Giai đoạn 1930-1931

Trước tình hình thế giới và trong nước đầy biến động, Đảng Cộng Sản Việt Nam ra đời nêu cao hai khẩu hiệu: “ Độc lập dân tộc, Người cày có ruộng” Đánh đúng vào nhu cầu, ước nguyện của đông đảo quần chúng Cho nên các phong trào đấu tranh diễn ra rộng khắp trên

cả nước, thu hút được đông đảo quần chúng nhân dân tham gia Mở đầu là hàng loạt cuộc đấu tranh của công nhân các nhà máy xi măng Hải Phòng, dệt Nam Định, Hãng dầu Xôcôni (Sài Gòn), đồn điền cao su Dầu Tiếng (Thủ Dầu Một) Tiếp đến là các cuộc đấu tranh của 3.000 công nhân đồn điền cao su Phú Riềng, của 4.000 công nhân nhà máy dệt Nam Định (tháng 4 - 1930), của nhà máy xe lửa Dĩ An, nhà máy diêm, nhà máy cưa Bến Thủy, nhà máy Ba Son, khu mỏ Mông Dương Tiểu biểu là cuộc biểu tình của nhân dân Huyện Hưng Nguyên (Nghệ An) Mặc dù cuộc khởi nghĩa đã bị thực dân Pháp đàn áp dã man song cũng không làm dập tắt được phong trào Cao trào cách mạng

1930-1931 với đỉnh cao là Xô Viết Nghệ- Tĩnh là cuộc tập dượt lần một cho sự thắng lợi của CMT8 với nhiều bài học kinh nghiệm sâu sắc, đem lại một tiếng vang lớn trên toàn đất Đông Dương, tăng thêm ảnh hưởng của Đảng Cộng Sản trên các xứ thuộc địa

Cao trào 1930-1931 với đỉnh cao Xô Viết Nghệ Tĩnh

+ Giai đoạn 1936-1939

Phong trào dân chủ 1936-1939 với các cuộc đấu tranh tiêu biểu : đấu tranh đòi quyền tự do, dân sinh, dân chủ; đấu tranh nghị trường,

báo chí Tiêu biểu là phong trào Đông Dương đại hội ( 8 - 1936 ) Đảng phát động quần chúng, hội thảo đưa yêu sách gửi lên phái đoàn điều tra Pháp chuẩn bị sang Đông Dương Năm 1936, ở Nam Kì có 600

Ủy ban hành động được thành lập và phân phát truyền đơn, báo chí, tổ chức mít tinh, hội thảo, đưa yêu sách dân sinh, dân chủ Tháng 9

-1936 ở Bắc Kì và Trung Kì thì các Ủy ban cũng nối tiếp nhau ra đời Phong trào này đã có ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn, mở rộng lực lượng của mặt trận dân chủ, vạch trần chính sách phản động thuộc địa của thực dân, tay sai và đấu tranh đòi quyền dân chủ cho Đông Dương, là cuộc tập dượt lần hai trước sự thành công quyết định của cuộc cách mạng tháng 8

+ Giai đoạn 1939-1945

Sau hội nghị lần VI và VIII, ngọn cờ giải phóng dân tộc được dâng cao Trung ương Đảng, chính phủ, và chủ tịch Hồ Chí Minh đã gấp rút chuẩn bị mọi mặt cho khởi nghĩa từng phần, tiểu biểu là cao trào phá kho thóc Nhật,… và tổng khởi nghĩa tháng Tám Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân được thành lập do Đại tướng

Võ Nguyên Giáp chỉ huy Ngày 9/3/1945, Nhật tiến hành đảo chính Pháp và đây là điều kiện thuận lợi cho cuộc khởi nghĩa từng phần từ tháng 3 đến giữa tháng 8/1945 Đây là cuộc tập dượt cuối cùng cho CMT8 Cao trào phá kho thóc Nhật, giải quyết nạn đói

+ Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945

Tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến chuyển, Nhật đầu hàng Đồng Minh không điều kiện, thời cơ chín muồi cho tổng khởi nghĩa đã đến Cuộc tổng khởi nghĩa diễn ra trong vòng 15 ngày và dành được thắng lợi hoàn toàn trên địa bàn cả nước

Cuộc biểu tình của nhận dân ở Bắc Bộ Phủ, Hà Nội ngày 19/8/1945

Chiều 30/8/1945, vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị trước toàn thể nhân dân, chế độ phong kiến Việt Nam sụp đổ Ngày 2/9/1945, tại quảng trường Ba Đình lịch sử, chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên Ngôn Độc Lập, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Đây là ngày hội non sông, mãi đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam như một mốc son chói lọi bằng vàng, đánh dấu sự chuyển mình của đất nước Bác Hồ đọc tuyên ngôn mừng ngày độc lập cùng với sự góp mặt đông đảo của toàn thể nhân dân Việt Nam

2 Phạn trù Lượng và Chất thể hiện trong ví dụ trên

Bây giờ chúng ta sẽ nhìn nhận ví dụ trên qua góc nhìn của quy luật chuyển hóa giữa chất và lượng như sau:

Chất ban đầu chúng ta cần xác định, đó chính là nước Việt Nam trong thời điểm trước năm 1945 là nước nửa thuộc địa nửa phong kiến, chịu sự áp bức của “một cổ đôi tròng” Nhân dân ta trong cảnh lầm than, chịu hai tầng áp bức Nhân dân không có được những quyền cơ bản của con người, cũng chưa có một tổ chức nào đại diện cho ý nguyện của họ cả

Lượng ở đây được thể hiện ở nhiều dạng:

• Một là sự phát triển của phong trào cách mạng ở nước ta, thể hiện qua các cuộc đấu tranh dưới nhiều hình thức như trên Sự gia tăng về lượng chính gia tăng các sự kiện đấu tranh của nhân dân và quá trình chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền qua các giai đoạn 1930-1931, 1936-1938, 1939-1945 Các phong trào tăng lên cả về số lượng lẫn chất lượng (quy mô, tổ chức, thành phần tham gia) Lượng tăng dần và giai đoạn tăng vọt về lượng chính là giai đoạn 1939-1945 cùng với sự phát triển của khởi nghĩa từng phần

• Hai là sự thành lập của các tổ chức chính trị xã hội, các đội tuyên truyền về cách mạng cho toàn thể nhân dân, làm cho nhân dân có nhận thức đúng đắn về cách mạng và làm tăng ý thức cách mạng của

họ, xây dựng được mặt trận thống nhất dân tộc Nổi bật nhất là vai trò của Đảng Cộng Sản Đông Dương Đảng Cộng sản Đông Dương đóng vai trò tổ chức và lãnh đạo cuộc Cách mạng Tháng Tám Đảng có đường lối cách mạng đúng đắn, dày dạn kinh nghiệm đấu tranh, bắt rễ sâu trong quần chúng, đoàn kết và thống nhất, quyết tâm lãnh đạo quần chúng khởi nghĩa giành chính quyền Sự chuẩn bị tích cực, chu đáo về mọi mặt chính trị, quân sự… Đảng đã xây dựng được một lực lượng chính trị hùng hậu; từng bước xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, được nhân dân nuôi dưỡng và đùm bọc, có chỗ đứng chân ngày càng vững chắc trong căn cứ địa cách mạng, giữ vai trò nòng cốt, xung kích, hỗ trợ cho quần chúng nổi dậy tổng khởi nghĩa giành chính quyền Sự lãnh đạo

của Đảng là điều kiện cơ bản nhất, quyết định thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám

• Ba là những yếu tố khách quan thuận lợi trong thời điểm này, đúng với những gì mà học thuyết Mac-Lê Nin đã chỉ ra: Trên thế giới phe phát xít đã suy yếu, kiệt quệ làm cho phát xít Nhật ở Đông Dương như rắn mất đầu, hoang mang tột độ Lực lượng quân Đồng minh chưa kịp vào nước ta làm nhiệm vụ giải giáp vũ khí quân đội Nhật theo thỏa thuận tại hội nghị Ianta Lực lượng trung gian đã ngả hẳn về phía cách mạng, cùng với đó đảng và nhân dân ta đã sẵn sàng hành động, kiên quyết hy sinh vì độc lập tự do của dân tộc Nhờ vậy mà cuộc tổng khởi nghĩa của chúng ta giành được tháng lợi nhanh chóng và ít đổ máu

• Bốn là sự đấu tranh gian khổ và anh dũng của biết bao nhiêu Đảng viên vàquần chúng cách mạng Hồ Chí Minh nói: "Các đồng chí ta như đồng chí Trần Phú, đồng chí Ngô Gia Tự, đồng chí Lê Hồng Phong, đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai, đồng chí Hà Huy Tập, đồng chí Nguyễn Văn

Cừ, đồng chí Hoàng Văn Thụ, và trăm nghìn đồng chí khác đã đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng, của giai cấp, của dân tộc lên trên hết, lên trước hết Các đồng chí đó đã tin tưởng sâu sắc, chắc chắn vào lực lượng vĩ đại và tương lai vẻ vang của giai cấp và của dân tộc Các đồng chí ấy đã vui vẻ hy sinh hết thảy, hy sinh cả tính mệnh mình cho Đảng, cho giai cấp, cho dân tộc Các đồng chí ấy đã đem xương máu mình vun tưới cho cây cách mạng, cho nên cây cách mạng đã khai hoa, kết quả tốt đẹp như ngày nay”

Qua 4 ý trên về sự biểu hiện của lượng, đây cũng chính là các yếu tố mang lại thành công cho Cách mạng tháng 8/1945 Sự tăng dần về lượng dần dần sẽ dẫn đến sự thay đổi về chất

3 Mối quan hệ biện chứng giữa lượng và chất trong ví dụ trên

Bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng là một thể thống nhất giữa hai mặt chất và lượng Hai mặt đó không tách rời nhau mà tác động lẫn nhau một cách biện chứng Sự vận động

và thành công của cách mạng tháng 8/1945 cũng không nằm ngoài quy luật đó

Độ ở đây chính là cả quá trình chuẩn bị cuộc tổng khởi nghĩa , có sự thay đổi rõ rệt về lượng nhưng chưa làm thay đổi về chất vì nước ta thời điểm đó vẫn là nước nửa phong kiến nửa thuộc địa

Điểm nút chính là thời điểm chín muồi để thực hiện cuộc tổng khởi nghĩa Do đã hội tụ đầy đủ những yếu tố thuận lợi, tất yếu về cả chủ quan lẫn khách quan như trên Từ sự tăng lên về lượng đã đến lúc để thay đổi về chất Cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8/1945 lật đổ chính quyền nữa thực dân nữa phong kiến của triều đình bù nhìn nhà Nguyễn

và thực dân pháp, thành lập nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (2/9/1945) Đây chính là bước nhảy, một bước nhảy lớn trong cả quá trình chuẩn bị tổng khởi nghĩa – một quá trình thể hiện rõ mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng Chất mới được sinh ra sau quá trình chuyển hóa giữa lượng và chất đó chính là nhà nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa Nước Việt Nam bây giờ là một nước Cộng hòa, độc lập, có chính quyền riêng, không phải phụ thuộc vào ai, quyền lực là của nhân dân Nhà nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa là của dân, do dân và vì