ĐẢNG bộ CÔNG AN TRUNG ƢƠNG LÃNH đạo xây DỰNG đội NGŨ GIẢNG VIÊN các học VIỆN, TRƢỜNG đại học CÔNG AN NHÂN dân từ năm 2001 đến năm 2010

Trong quá trình xây dựng và phát triển, ĐNGV luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy Công an Trung ương CATW, lãnh đạo Bộ Công an, mà trực tiếp là Tổng cục Xây dựng lực l

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

-

NGUYỄN THỊ THU TRANG

§¶NG Bé C¤NG AN TRUNG ¦¥NG L·NH §¹O X¢Y DùNG §éI NGò GI¶NG VI£N C¸C HäC VIÖN,

TR¦êNG §¹I HäC C¤NG AN NH¢N D¢N

Tõ N¡M 2001 §ÕN N¡M 2010

LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

HÀ NỘI - 2017

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

-

NGUYỄN THỊ THU TRANG

§¶NG Bé C¤NG AN TRUNG ¦¥NG L·NH §¹O X¢Y DùNG §éI NGò GI¶NG VI£N C¸C HäC VIÖN,

TR¦êNG §¹I HäC C¤NG AN NH¢N D¢N

Tõ N¡M 2001 §ÕN N¡M 2010

LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và đƣợc trích dẫn đầy đủ theo quy định

Nghiên cứu sinh

Nguyễn Thị Thu Trang

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 7

1.1 Những công trình khoa học liên quan đến luận án 7

1.2 Kết quả nghiên cứu các công trình đã công bố và những nội dung luận án tập trung nghiên cứu 19

Chương 2: XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC HỌC VIỆN, TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN TRONG ĐẢNG BỘ CÔNG AN TRUNG ƯƠNG TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005 22

2.1 Những yếu tố tác động đến công tác xây dựng đội ngũ giảng viên của Đảng bộ Công an Trung ương 22

2.2 Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ Công an Trung ương về xây dựng đội ngũ giảng viên từ năm 2001 đến năm 2005 45

Chương 3: ĐẢNG BỘ CÔNG AN TRUNG ƯƠNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010 75

3.1 Công tác xây dựng đội ngũ giảng viên trước yêu cầu, nhiệm vụ mới 75

3.2 Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ Công an Trung ương về xây dựng đội ngũ giảng viên từ năm 2006 đến năm 2010 80

Chương 4: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM 116

4.1 Nhận xét 116

4.2 Một số kinh nghiệm 130

KẾT LUẬN 149

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN NỘI DUNG LUẬN ÁN 151

PHỤ LỤC 164

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Công tác giáo dục đào tạo bồi dưỡng cán bộ và xây dựng các trường trong Công an nhân dân (CAND) được hình thành từ rất sớm (năm 1946) Hệ thống các trường CAND được quan tâm xây dựng, phát triển mạnh từ năm 2000 đến nay và tương đối hoàn thiện gồm: 4 học viện, 4 trường đại học, 4 trường cao đẳng, 6 trường trung cấp Đi liền với quá trình đó là công tác xây dựng đội ngũ giảng viên (ĐNGV) và cán bộ quản lý giáo dục

Đội ngũ giảng viên là đội ngũ trí thức của ngành Công an hoạt động trong các trường Công an nhân dân có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác giáo dục, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ công an, góp phần vào công tác xây dựng lực lượng CAND trong sạch, vững mạnh, đủ sức đảm nhận nhiệm vụ bảo

vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội

Trong quá trình xây dựng và phát triển, ĐNGV luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy Công an Trung ương (CATW), lãnh đạo Bộ Công an, mà trực tiếp là Tổng cục Xây dựng lực lượng (XDLL) CAND (nay

là Tổng cục Chính trị CAND), Đảng ủy, lãnh đạo các học viện, trường đại học CAND trên tất cả các mặt từ công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện chế độ, chính sách cho ĐNGV… Nhờ vậy, ĐNGV đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu đào tạo của lực lượng CAND, từng bước bắt nhịp được với ĐNGV các học viện, trường đại học trong hệ thống giáo dục quốc dân, của khu vực và thế giới

Tuy nhiên, so với yêu cầu nhiệm vụ và đòi hỏi của sự phát triển trong thời gian qua, công tác xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND bộc lộ những một số hạn chế, nhất là về cơ cấu thiếu đồng bộ, hợp lý cả về số lượng và chất lượng; chỉ đạo xây dựng ĐNGV còn thể hiện sự thiếu nhất quán, đồng bộ,

có hệ thống Trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ giáo dục, sự mở rộng

và phát triển về quy mô, loại hình, chuyên ngành đào tạo của các học viện,

trường đại học CAND, đòi hỏi ĐNGV phải không ngừng lớn mạnh, nâng cao chất lượng, đáp ứng được yêu cầu đào tạo ngày càng cao của lực lượng CAND trong tình hình mới

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng (2016) đã khẳng định: “Trong bối cảnh quốc tế và khu vực có nhiều phức tạp, chúng ta kiên quyết, kiên trì đấu tranh giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội” [75; tr 145-146] và xác định rõ mục tiêu xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, “vững mạnh về chính trị, nâng cao chất lượng tổng hợp sức mạnh chiến đấu, tuyệt đối trung thành với

Tổ quốc, với Đảng, với nhân dân” [75; tr.149], việc xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ toàn lực lượng CAND đang đặt ra yêu cầu cao đối với công tác giáo dục - đào tạo CAND nói chung và xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND nói riêng

Xuất phát từ yêu cầu đó, việc đánh giá thực trạng, làm rõ những thành tựu và hạn chế trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và tổng kết những kinh nghiệm trong quá trình xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND có ý nghĩa quan trọng và cần thiết Những kinh nghiệm được rút ra

sẽ là những luận cứ quan trọng góp phần để Đảng ủy CATW, lãnh đạo Bộ Công an, Tổng cục Chính trị CAND và Đảng bộ các học viện, trường đại học CAND vận dụng, đề ra những chương trình mang tính chiến lược, toàn diện và xây dựng kế hoạch, biện pháp cụ thể nhằm phát triển ĐNGV đáp ứng yêu cầu thực tiễn hiện nay

Với ý nghĩa lý luận và thực tiễn đó, tác giả chọn đề tài “Đảng bộ Công an Trung ương lãnh đạo xây dựng đội ngũ giảng viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân từ năm 2001 đến năm 2010” làm đề tài luận án tiến sĩ, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

- Trình bày một cách có hệ thống quan điểm, chủ trương của Trung ương Đảng, Đảng ủy CATW, lãnh đạo Bộ Công an về lãnh đạo xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND từ năm 2001 đến năm 2010

- Phân tích, làm rõ chủ trương và quá trình chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ CATW (bao gồm Đảng ủy CATW, lãnh đạo Bộ Công an, Tổng cục XDLL CAND, Đảng bộ các học viện, trường đại học) về công tác xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND từ năm 2001 đến năm 2010

- Đánh giá những thành tựu và hạn chế, nguyên nhân hạn chế trong công tác lãnh đạo của Đảng bộ CATW về xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND từ năm 2001 đến năm 2010

- Đúc rút một số kinh nghiệm của Đảng bộ CATW trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND từ năm 2001 đến năm 2010

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu chủ trương và quá trình chỉ đạo công tác xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND của Đảng bộ Công an Trung ương từ năm 2001 đến năm 2010

3.2 Phạm vi nghiên cứu của luận án

- Về nội dung: đề tài tập trung làm rõ chủ trương và quá trình chỉ đạo của

Đảng bộ CATW về xây dựng ĐNGV các học viện, các trường đại học trên các mặt: công tác tuyển chọn, công tác đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện chế độ, chính sách đối với ĐNGV

- Phạm vi thời gian: Từ năm 2001 đến năm 2010

- Phạm vi không gian: Đội ngũ giảng viên cơ hữu các học viện, trường đại

học CAND trong toàn quốc; tập trung nghiên cứu, khảo sát tại 02 học viện , 03 trường đại học CAND gồm: Học viện An ninh nhân dân (ANND), Học viện Cảnh sát nhân dân (CSND), Trường Đại học Phòng cháy, chữa cháy (PCCC) khu vực phía Bắc, Trường Đại học An ninh nhân dân (ANND), Trường đại học Cảnh sát nhân dân (CSND) khu vực phía Nam

4 Cơ sở lý luận, nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Luận án được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan điểm của Đảng về giáo dục - đào tạo, về xây dựng lực lượng CAND nói chung và về xây dựng ĐNGV nói riêng

Mác-4.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp chủ yếu là: phương pháp lịch sử và phương pháp logic; kết hợp nhuần nhuyễn hai phương pháp đó trong suốt quá trình nghiên cứu luận án

- Ngoài ra, luận án còn sử dụng, vận dụng các phương pháp khác như: Phương pháp phân tích tổng hợp: làm rõ những chuyển biến của công tác xây dựng ĐNGV trong 10 năm, qua phân tích 2 giai đoạn, từ năm 2001 đến năm

2005 và từ năm 2006 đến năm 2010; đặc biệt là khi đánh giá thành tựu, hạn chế

và những kinh nghiệm rút ra Phương pháp thống kê: nghiên cứu sinh sử dụng số liệu được khảo sát, xử lý chọn lọc khi xây dựng các bảng biểu thống kê về số lượng, chất lượng, kết quả hoạt động giảng dạy và nghiên cứu của ĐNGV từ năm 2001 đến năm 2010 Phương pháp khảo sát: tiến hành khảo sát về quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện xây dựng ĐNGV tại các học viện, trường

đại học CAND Phương pháp so sánh: so sánh nội dung, kết quả xây dựng ĐNGV ở hai thời kỳ: từ năm 2001 đến năm 2005 và từ năm 2006 đến 2010; so sánh một số nội dung xây dựng ĐNGV với các học viện, trường đại học trong hệ thống giáo dục quốc dân Phương pháp chuyên gia: tọa đàm, lấy ý kiến tham vấn của các chuyên gia, các nhà nghiên cứu khoa học, quản lý công tác giáo dục - đào tạo trong CAND…

4.3 Nguồn tài liệu

Luận án chủ yếu sử dụng nguồn tư liệu, bao gồm:

- Một số tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác giáo dục

và xây dựng ĐNGV nói riêng

- Các chương trình, đề án, kế hoạch của Bộ Công an liên quan đến nội dung đề tài; các báo cáo tổng kết công tác năm học của Cục Đào tạo – Bộ Công

an từ năm 1997 đến năm 2010

- Các văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ các học viện, trường đại học CAND; các nghị quyết chuyên đề và các báo cáo tổng kết năm học của các nhà trường từ năm 2001 đến năm 2010

- Các công trình nghiên cứu chuyên sâu của các học giả trong và ngoài nước liên quan đến đề tài

5 Đóng góp của luận án

- Trên cơ sở nghiên cứu quá trình Đảng bộ CATW lãnh đạo xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND trong 10 năm (từ năm 2001 đến năm 2010), luận án góp phần làm rõ thêm cơ sở lý luận và thực tiễn nhiệm vụ quan

trọng trong xây dựng ĐNGV đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn diện và hội nhập quốc tế

- Kết quả nghiên cứu của luận án cung cấp luận cứ phục vụ công tác tham mưu của các đơn vị chức năng trong việc đề xuất quan điểm, chủ trương, chính sách, xây dựng kế hoạch, chương trình, biện pháp tiếp tục hoàn thiện xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND trong tình hình mới

6 Ý nghĩa của luận án

- Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng ủy CATW và các Đảng ủy thuộc Đảng bộ CATW trong xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND trong tình hình mới

- Luận án có thể làm tài liệu tham khảo cho lãnh đạo chỉ huy các cấp của Đảng bộ CATW trong quá trình lãnh đạo xây dựng ĐNGV trong các trường CAND nói chung và trong các học viện, trường đại học CAND nói riêng

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, kết cấu của Luận án gồm 4 chương, 8 tiết:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án

Chương 2: Xây dựng đội ngũ giảng viên các học viện, trường đại học Công

an nhân dân trong Đảng bộ Công an Trung ương từ năm 2001 đến năm 2005

Chương 3: Đảng bộ Công an Trung ương lãnh đạo xây dựng đội ngũ giảng viên từ năm 2006 đến năm 2010

Chương 4: Nhận xét và một số kinh nghiệm

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

1.1 NHỮNG CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

1.1.1 Những công trình khoa học của nước ngoài

Các công trình nghiên cứu của nước ngoài đề cập về vai trò, nhiệm vụ của giảng viên và những phẩm chất của giáo viên

Trong cuốn “The Joy of teaching” [122] (Niềm vui dạy học) của Peter

Filence đã cung cấp một cách nhìn hoàn toàn mới về vai trò của giảng viên Nội dung cuốn sách tập trung phân tích mối quan hệ ba chiều giữa giảng viên, sinh viên và môn học Theo Peter Filence, một giảng viên giỏi phải hội tụ đủ 5 phẩm chất đó là: lòng nhiệt tình, sự rõ ràng, biết cách tổ chức, biết cách khơi dậy và giỏi quan tâm Trong đó, giảng viên có vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trường học tập đầy hứng khởi cho sinh viên Theo đó, tác giả đã hướng dẫn giảng viên cách thức, phương pháp để tạo hứng khởi cho sinh viên trong học tập, trong xây dựng định hướng nghề nghiệp giảng viên cần chú ý đến tất cả yếu tố của quá trình, từ cách xây dựng đề cương khóa học, tổ chức giảng bài, hướng dẫn thảo luận, mở rộng môi trường học tập đến đánh giá sinh viên

Công trình nghiên cứu “Effective college teaching”[124] (Dạy đại học hiệu quả) của Wilbert J.McKeachie and James A Kulik đã đề cập yêu cầu, đặc điểm của giảng viên đại học ngày nay, trong đó nhấn mạnh yêu cầu về đổi mới phương pháp giảng dạy Tác giả đã giới thiệu một số phương pháp giảng dạy hiệu quả một số môn học khoa học nhân văn, môn khoa học, môn toán đại học, môn tâm lý… , cung cấp cho giảng viên những kinh nghiệm trong quá trình tổ chức giảng dạy

Công trình “Qualities of effective teacher” [126] (Phẩm chất người giáo

viên tốt) của James H.Stronge đã cung cấp cho người đọc về một hệ thống các yếu tố hình thành một người giảng viên tốt đó là: việc quan tâm học viên, lắng nghe, sự thấu hiểu về học viên; sự công bằng và tôn trọng; tương tác xã hội với

học viên; đẩy mạnh sự nhiệt tình và động lực cho việc học tập; thái độ với công việc giảng dạy và tự đánh giá Trong những phẩm chất đó, tác giả đề cao mối quan

hệ chặt chẽ giữa thái độ, tình cảm của giảng viên với môn học và với học viên

Cuốn sách “Teacher’Professional Development” [125] (Sự phát triển của

giáo viên) của Jaap Scheerens đã nhấn mạnh đến những yếu tố tạo nên sự phát triển của giảng viên đó là phong cách, năng lực giảng dạy và kết quả của việc giảng dạy Ba yếu tố đó có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Trong đó, phong cách, năng lực giảng dạy của giảng viên là điều kiện để giảng viên thực hiện có hiệu quả việc giảng dạy; ngược lại, hiệu quả việc giảng dạy là thước đo chính xác năng lực của giảng viên

Qua 10 chương trong cuốn sách “The Art and science of teaching” [123] (Tính nghệ thuật và tính khoa học của việc giảng dạy), tác giả Robert J Mazano

đã giúp giảng viên nhận biết được ý nghĩa, vai trò của phương pháp giảng dạy Tác giả đi sâu nghiên cứu, phân tích một số phương pháp giúp giảng viên tổ chức hiệu quả giờ giảng, như: lập mục tiêu giảng dạy, kỹ năng tương tác với học viên, cách tổ chức lớp học… Theo quan niệm của ông, giảng dạy trở thành hoạt động mang tính nghệ thuật và tính khoa học khi giảng viên vận dụng nhuần nhuyễn các phương pháp trên trong quá trình dạy học

Trong cuốn “Peut-on former les enseignants” [121] (Một số vấn đề về đào tạo giảng viên) của tác giả Michel Develay đã khẳng định tầm quan trọng của việc đào tạo giảng viên Tác giả đề cập có hệ thống những vấn đề liên quan đến công tác đào tạo giảng viên từ nguyên tắc, nội dung, các phương thức, cách thức đào tạo giảng viên Hiệu quả của việc đào tạo giảng viên là yếu tố quyết định đến chất lượng của giảng viên

Ken Bain là tác giả cuốn sách “What the best college teachers do” [120] (Phẩm chất của những nhà giáo ưu tú) Khi viết cuốn sách này, Ken Bain đã là giáo sư sử học 15 năm ở trường đại học và nghiên cứu của ông tập trung bàn đến vai trò, phẩm chất, năng lực của người giảng viên khi tiến hành các hoạt động giảng dạy để có kết quả xuất sắc Với mỗi giảng viên, nghiên cứu tài liệu giúp

giảng viên có định hướng quan trọng trong xác định những việc nên làm và cần làm khi tổ chức dạy học để có kết quả tốt Đặc biệt, ngay thời điểm đó, tác giả

đã tìm hiểu hoạt động đánh giá của giảng viên với sinh viên và hoạt động giảng viên tự đánh giá Quan điểm về hoạt động đánh giá giảng viên của ông có nhiều điểm phù hợp với lý luận giáo dục ngày nay, đặc biệt là hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục

1.1.2 Những công trình khoa học ở Việt Nam

1.1.2.1 Những công trình nghiên cứu về giảng viên và việc xây dựng đội ngũ giảng viên trong các học viện, trường đại học ở Việt Nam

- Các nghiên cứu về vai trò, nhiệm vụ của giảng viên; về phẩm chất của người giảng viên, về chất lượng của ĐNGV chuyên ngành giảng dạy đặc thù như chuyên ngành triết học, quản lý giáo dục, sư phạm, kinh tế…

Cuốn sách “Tư tưởng Hồ Chí Minh về người thầy và việc xây dựng đội ngũ giảng viên đại học hiện nay” [84] của tác giả Ngô Văn Hà đã tập trung nghiên cứu, phân tích hệ thống quan điểm tư tưởng Hồ Chí Minh về người thầy, bao gồm vai trò, phẩm chất đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ và phương pháp giảng dạy của người thầy giáo Hơn nữa, tác giả đã đánh giá thực trạng và đi sâu phân tích sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về người thầy trong việc xây dựng ĐNGV đại học hiện nay

Sách chuyên khảo“Tính tích cực giảng dạy của giảng viên đại học” [115] của tác giả Nguyễn Thị Tình, đã cung cấp cho người đọc một cách nhìn tổng quan về hoạt động giảng dạy của giảng viên đại học Tác giả đã nghiên cứu rất chi tiết về các nội dung liên quan như khái niệm giảng viên, yêu cầu đối với giảng viên đại học và nhấn mạnh đến tính tích cực giảng dạy của giảng viên đại học Tính tích cực của giảng viên thể hiện ở tất cả các nội dung của quy trình giảng dạy: từ chuẩn bị bài giảng, tổ chức thực hiện trên lớp và quá trình đánh giá sau giờ học Trọng tâm của cuốn sách là kết quả nghiên cứu về thực trạng tính tích cực giảng dạy của giảng viên đại học thông qua tổ chức, thực hiện các phương pháp nghiên cứu và xử lý kết quả

Với công trình “Những đặc điểm nhân cách tạo thành uy tín của nữ giảng viên đại học đối với sinh viên” [101] của tác giả Hoàng Mộc Lan đã tiến hành khảo sát thực trạng đội ngũ nữ giảng viên của 3 trường đại học là: Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia

Hà Nội) và Đại học Sư phạm Hà Nội, từ đó xác định hệ thống đặc điểm nhân cách tạo thành uy tín của nữ giảng viên đối với sinh viên, nghiên cứu cũng phác thảo mô hình đặc điểm nhân cách của nữ giảng viên có uy tín cao đối với sinh viên hiện nay Trên cơ sở đó, tác giả cũng đề xuất một số kiến nghị nhằm góp phần nâng cao uy tín của đội ngũ nữ giảng viên trường đại học

- Những công trình nghiên cứu về thực trạng việc xây dựng đội ngũ giảng viên ở các học viện, trường đại học ở Việt Nam hiện nay

Cuốn sách “Phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học Việt Nam” [47] của Đỗ Minh Cương và Nguyễn Thị Doan đã trình bày có hệ thống về nguồn nhân lực của giáo dục đại học Việt Nam Khái niệm nguồn nhân lực trong cuốn sách bao hàm toàn bộ đội ngũ giáo viên, cán bộ, nhân viên trong cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và các cơ sở giáo dục đại học và việc xây dựng lực lượng, phát triển nguồn tài nguyên nhân lực cho sự phát triển của giáo dục đại học Cuốn sách đã đưa ra cơ sở lý luận khoa học và thực tiễn cùng các giải pháp chủ yếu để phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học ở nước ta thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (2000-2020) Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng của đội ngũ giảng viên đại học – nòng cốt của nguồn nhân lực giáo dục đại học, tác giả đã đề cập đến những nhiệm vụ và mục tiêu chiến lược của công tác phát triển nguồn nhân lực đó là: tuyển chọn, sử dụng, đào tạo và phát triển được một nguồn nhân lực (đội ngũ giáo viên, cán bộ ngành) đủ về số lượng, có chất lượng và hiệu suất lao động cao, cơ cấu hợp lý, có sự tiếp nối liên tục giữa các thế hệ để làm chủ thể của sự nghiệp giáo dục đại học Việt Nam thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Từ đó, các tác giả đưa ra một hệ thống giải pháp nhằm thực hiện mục tiêu phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học trong những năm tiếp theo

Cuốn sách “Giáo dục đại học - Quan điểm và giải pháp” [107] của tác giả

Lê Đức Ngọc đã tập hợp các bài tham luận tuyển chọn từ các hội thảo khoa học quốc gia và quốc tế, đã tập trung trình bày các quan điểm và giải pháp về giáo dục đại học cho giai đoạn 1995-2010 Đồng thời, đề cập đến toàn bộ các nội dung liên quan đến công tác giáo dục đại học: quan điểm về giáo dục đại học đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; yêu cầu về đổi mới tư duy trong giáo dục đại học; tổ chức tuyển sinh đại học; xây dựng chương trình đại học; tổ chức thi, kiểm tra đánh giá sinh viên… Cuốn sách còn đề cập nhiều đến phương pháp dạy và học đại học như các bài “Tổng quan về phương pháp dạy học đại học” “Năm nguyên tắc chính để học tốt đại học”, “Dạy cách học - Một trong những giải pháp để nâng cao chất lượng đào tạo”… Ngoài ra còn có bài viết “Đổi mới công tác giảng viên

để nâng cao chất lượng đào tạo trong các trường đại học và cao đẳng” Tác giả khẳng định, trước bối cảnh, xu thế mới dẫn đến sự thay đổi nhiệm vụ và cấu trúc đội ngũ của giảng viên, mỗi giảng viên phải đảm nhiệm ba nhiệm vụ: giảng dạy, NCKH và dịch vụ xã hội Bên cạnh đó, tác giả đề cập đến những bất cập của công tác giảng viên trong tình hình hiện tại như cơ cấu chưa hợp lý, sự “lão hóa” của ĐNGV, chế độ chính sách với giảng viên… Từ đó, đề ra một số giải pháp quan trọng trong công tác giảng viên các trường đại học, cao đẳng như: giải pháp

về số lượng giảng viên, chất lượng giảng viên và về tổ chức quản lý giảng viên

Cuốn sách “Xây dựng đội ngũ giảng viên khoa học xã hội nhân văn trong

các trường đào tạo sỹ quan quân đội” [113] của Nguyễn Văn Tháp đã đánh giá việc xây dựng ĐNGV khoa học xã hội nhân văn trong các trường sỹ quan quân đội đã có những chuyển biến tích cực, đạt nhiều kết quả, để lại nhiều kinh nghiệm quý Bên cạnh đó, quá trình xây dựng ĐNGV còn một số hạn chế, bất cập về số lượng và chất lượng so với yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục đào tạo trong các trường đào tạo sỹ quan quân đội Tác giả đề ra những giải pháp nhằm xây dựng ĐNGV, như: làm tốt công tác quy hoạch, tạo nguồn và tuyển chọn đội ngũ;

nâng cao công tác đào tạo, bồi dưỡng; đổi mới công tác quản lý, thực hiện tốt các chế độ chính sách đối với ĐNGV khoa học xã hội nhân văn

Phan Thủy Chi với công trình “Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực của các trường đại học khối kinh tế Việt Nam thông qua các chương trình hợp tác quốc tế” [45] đề ra quan điểm ĐNGV cần được đào tạo phát triển một cách toàn diện, hướng tới chuẩn mực quốc tế Tác giả cho rằng, trước xu thế hội nhập kinh

tế nói chung và trong đào tạo nói riêng, ĐNGV các trường đại học khối kinh tế phải thay đổi để hướng tới chuẩn mực khu vực và quốc tế để bắt nhịp với thời đại Vì vậy, giảng viên cần có đủ năng lực giảng dạy nghiên cứu và tư vấn trong các chương trình đào tạo quốc tế như: có trình độ tiếng Anh, có năng lực chuyên môn, khả năng thực hành, khả năng liên hệ giữa lý thuyết và thực hành, khả năng NCKH, tác phong làm việc khoa học, chính xác, có phẩm chất và đạo đức của người giảng viên

Với công trình “Phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học ở vùng

đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” [83], Nguyễn Văn

Đệ đã nhấn mạnh yêu cầu đối với giảng viên, về phát triển ĐNGV trong thời kỳ mới, phát triển kinh tế tri thức và đổi mới giáo dục đại học Tác giả tiến hành khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng ĐNGV, hoạt động phát triển ĐNGV và ảnh hưởng của đội ngũ đến tình hình giáo dục đại học ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long Từ đó, nghiên cứu đề xuất hệ thống giải pháp phát triển ĐNGV đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học, gồm 5 nhóm giải pháp như: liên kết ĐNGV giữa các trường đại học ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long tạo thành mạng lưới; phát triển số lượng ĐNGV; nâng cao phẩm chất và năng lực ĐNGV; điều chỉnh cơ cấu ĐNGV; tạo động lực làm việc cho giảng viên

“Phát triển bản lĩnh chính trị và tri thức khoa học của giảng viên trẻ khoa học xã hội nhân văn ở các trường sỹ quan Quân đội nhân dân Việt Nam” [86] là công trình của Lương Thanh Hân, nghiên cứu đã đề cập vấn đề phát triển bản lĩnh chính trị và tri thức khoa học của giảng viên trẻ khoa học xã hội nhân văn ở các trường sỹ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay Từ đó, tác giả đã đề

xuất các giải pháp như nâng cao chất lượng đào tạo, tuyển dụng; xây dựng môi trường giáo dục; thực hiện tích cực hóa ĐNGV… để phát triển hài hòa bản lĩnh chính trị và tri thức khoa học của các ĐNGV trẻ khoa học xã hội nhân văn trong các trường sỹ quan Quân đội nhân dân

Trần Văn Khởi đã đánh giá thực trạng chất lượng quản lý đội ngũ cán bộ giảng dạy trong các trường cao đẳng khối ngành kinh tế - quản trị kinh doanh ở nước ta hiện nay, từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu xã hội về nguồn nhân lực trình độ này trong công trình nghiên cứu

“Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý đội ngũ cán bộ giảng dạy trong các trường cao đẳng khối ngành kinh tế - quản trị kinh doanh ở nước ta hiện nay” [98]

Công trình “Thực trạng và một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu

quả quản lý giảng viên trong Đại học Quốc gia Hà Nội” [114] của Phạm Văn

Thuần đã nghiên cứu thực trạng công tác quản lý giảng viên ở Đại học Quốc gia

Hà Nội, gồm: thực trạng về cơ cấu, chất lượng; quản lý tuyển dụng, sử dụng; quản

lý đào tạo và bồi dưỡng giảng viên; quản lý về chế độ, chính sách và giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý giảng viên trong Đại học Quốc gia Hà Nội

- Các công trình nghiên cứu về biện pháp phát triển ĐNGV ở các học viện, trường đại học

Công trình “Phát huy tính tích cực xã hội của đội ngũ giảng viên trong các trường sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” [89] của Nguyễn Văn Hòa tập trung trình bày quá trình và những giải pháp cơ bản nhằm phát huy tính tích cực xã hội của ĐNGV các trường sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam

Trong công trình “Đánh giá giảng viên đại học theo hướng chuẩn hóa trong giai đoạn hiện nay” [5], Trần Xuân Bách đã làm rõ cơ sở lý luận của hoạt động đánh giá trong giáo dục, triết lý và nguyên tắc đánh giá giảng viên; đồng thời, phân tích thực trạng công tác đánh giá giảng viên theo hướng chuẩn hóa ở các nước trên trên thế giới và Việt Nam Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất phương pháp và quy trình đánh giá giảng viên đại học theo hướng chuẩn hóa về

các cơ sở giáo dục đại học, áp dụng vào việc đánh giá giảng viên của đơn vị mình góp phần nâng cao chất lượng ĐNGV đại học trong giai đoạn hiện nay Việc đánh giá giảng viên bao gồm cả việc thu thập, phân tích, giải thích và sử dụng các thông tin mang tính khoa học về giảng viên nhằm mục tiêu phát triển ĐNGV

“Phát triển đội ngũ giảng viên Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế” [102] là công trình của Nguyễn Văn Lượng đã tiến hành khảo sát, đánh giá mức độ đáp ứng về các mặt phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp, lối sống, kiến thức, năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm, NCKH, hoạt động thực tiễn, phát triển nghề nghiệp, phát triển bản thân của ĐNGV Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Trên cơ sở đó, đề xuất các biện pháp phát triển ĐNGV của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, trong

đó biện pháp xây dựng khung năng lực giảng viên Học viện là đóng góp có ý nghĩa cả lý luận và thực tiễn

Liên quan đến biện pháp phát triển ĐNGV ở các trường đại học còn có một nghiên cứu chuyên ngành quản lý giáo dục đã đề cập đến các biện pháp đổi mới công tác quản lý giảng dạy của ĐNGV; đào tạo, bồi dưỡng ĐNGV và tổ chức kiểm tra hoạt động của ĐNGV trong hệ thống giáo dục quốc dân

Các công trình trên đây đã cung cấp cho nghiên cứu sinh phương pháp nghiên cứu; cách tiếp cận vấn đề nghiên cứu và những tư liệu bổ ích, thiết thực

để nhận thức đầy đủ và toàn diện về bức tranh xây dựng ĐNGV Các nghiên cứu tập trung đề cập đến vai trò, nhiệm vụ, phẩm chất của người giảng viên; thực trạng ĐNGV; nghiên cứu và đề xuất các biện pháp phát triển ĐNGV ở các học viện, trường đại học … Sự quan tâm của nhiều tác giả đến vấn đề giảng viên đã khẳng định tầm quan trọng của giảng viên và việc xây dựng ĐNGV đối với công tác giáo dục đại học Kết quả nghiên cứu trên là nguồn tài liệu quan trọng giúp nghiên cứu sinh có những nhận thức cơ bản về yêu cầu, nhiệm vụ về xây dựng, phát triển ĐNGV trong sự nghiệp giáo dục - đào tạo nói chung

1.1.2.3 Những công trình nghiên cứu về xây dựng đội ngũ giảng viên các học viện, trường đại học trong lực lượng Công an nhân dân

- Các công trình liên quan đến thực trạng và giải pháp xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo các trường CAND nói chung, ĐNGV các học viện, trường đại học CAND nói riêng

Các cuốn sách như: “Lịch sử Học viện An ninh nhân dân (1946-2006)” [91], “Lịch sử biên niên Học viện An ninh nhân dân” (1996-2016) [92]; “Lịch

sử biên niên Học viện Cảnh sát nhân dân (1968-2002)” [93]; “Lịch sử biên niên Học viện Cảnh sát nhân dân (1968-2008)” [94]; “Trường Đại học Cảnh sát nhân dân 30 năm xây dựng và phát triển (24-4-1976 * 24-4-2006)” [50]; “Lịch sử trường Đại học Cảnh sát nhân dân (24/4/1976-24/4/2016)” [51]; “Lịch sử Trường Đại học Phòng cháy, chữa cháy (1976-2006)” [52]; “Lịch sử biên niên Trường Đại học Phòng cháy, chữa cháy (2006-2011)” [53]; “Trường Đại học Phòng cháy, chữa cháy 40 năm xây dựng và phát triển (1976-2016)” [54] đã tái hiện bức tranh toàn cảnh về quá trình hình thành và phát triển của các học viện, trường đại học CAND Cùng với sự phát triển của nhà trường, ĐNGV của các học viện, trường đại học CAND ngày càng lớn mạnh Những cuốn sách lịch sử trên đã ghi lại những chặng đường lịch sử, nhấn mạnh đến những nội dung cụ thể về công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác xây dựng ĐNGV của Đảng

bộ, Ban Giám đốc, Ban Giám hiệu các học viện, trường đại học CAND từ năm

2001 đến năm 2010

Công trình “Quản lý chất lượng đào tạo đại học trong các học viện, trường Công an nhân dân” [103] của Nguyễn Văn Ly đã nghiên cứu những vấn đề lý luận quản lý chất lượng đào tạo; khả năng vận dụng vào quản lý chất lượng đào tạo trong các học viện, trường đại học CAND với những yêu cầu mới về trình

độ, năng lực, phẩm chất nghề nghiệp đặc trưng của người cán bộ CAND trong giai đoạn hiện nay Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát kinh nghiệm đào tạo cán

bộ công an ở một số nước trên thế giới, đánh giá thực trạng quản lý chất lượng đào tạo đại học trên các nội dung như: quản lý sơ tuyển ở Công an các địa

phương; công tác chuẩn bị và tiếp nhận sinh viên; quản lý quá trình đào tạo trong nhà trường; quản lý hoạt động thực tập ngoài nhà trường; quản lý các hoạt động cuối khóa; quản lý sinh viên sau tốt nghiệp Từ đó, đề xuất các giải pháp triển khai thực hiện nhằm nâng cao chất lượng đào tạo các học viện, trường đại học CAND Luận án bước đầu đề cập đến việc chuẩn bị ĐNGV trong quá trình quản

lý chất lượng đào tạo và giải pháp chuẩn hóa các tiêu chuẩn tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và phát triển ĐNGV các học viện, trường đại học CAND

Với công trình “Phát triển đội ngũ giảng viên đại học Công an nhân dân theo hướng chuẩn hóa” [100], Tống Văn Khuông đã khảo sát, đánh giá mức độ đáp ứng về các tiêu chí trong phát triển ĐNGV các học viện, trường đại học CAND

Từ đó đề xuất được khung năng lực giảng viên đại học CAND với tư cách là thành phần cốt lõi của chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học CAND để vận dụng trong nghiên cứu phát triển ĐNGV các trường đại học CAND Ngoài ra, tác giả đã đề xuất được các biện pháp phát triển ĐNGV các trường đại học CAND theo hướng chuẩn hóa

Nghiên cứu “Các giải pháp xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục các trường Công an nhân dân đến năm 2015 và

hướng tới năm 2020” [46] do Cấn Văn Chúc làm chủ nhiệm, đã trình bày, phân tích

thực trạng về hai đối tượng chính là đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trong các trường CAND Trên cơ sở đánh giá thực trạng, nghiên cứu đã nhận định, đề

ra dự báo khoa học về sự phát triển của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đến năm 2015, hướng tới năm 2020 Đề tài tập trung đề ra các giải pháp xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục các trường CAND

Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Xây dựng đội ngũ nữ giảng viên tại Học viện

Cảnh sát nhân dân đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đào tạo” [95] của Học

viện Cảnh sát với các bài viết của các nhà khoa học trong các khoa, bộ môn

và đơn vị chức năng đã nêu ra thực trạng, phân tích, đánh giá về ĐNGV nữ của Học viện Cảnh sát và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy của đội ngũ

Ngoài ra, khi bàn về yêu cầu, nhiệm vụ công tác giáo dục – đào tạo trong CAND nói chung, trong đó trực tiếp nhấn mạnh đến việc xây dựng ĐNGV, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo Bộ Công an, lãnh đạo Tổng cục XDLL CAND, lãnh đạo các học viện, trường đại học CAND đã có nhiều bài viết, bài phát biểu quan trọng Tiêu biểu có một số bài viết như: “Phát huy truyền thống 40 năm đào tạo đại học công an, phấn đấu xây dựng lực lượng CAND xứng đáng với niềm tin của Đảng và nhân dân” của Nguyễn Tấn Dũng [48],

“Yếu tố quan trọng quyết định thành công của người thầy giáo là đạo đức và năng lực nghề nghiệp” của Trần Đại Quang [110], “Học viện Cảnh sát nhân dân phấn đấu trở thành cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia” của Lê Hồng Anh [1], “Nâng cao chất lượng đào tạo đại học của Học viện An ninh nhân dân đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của công tác công an trong tình hình mới” của Nguyễn Khánh Toàn [118], “Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nghiệp vụ CAND đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới” của Nguyễn Văn Ngọc [106]… Nội dung các bài viết đã thể hiện quan điểm, tư tưởng chỉ đạo của các cấp ủy đảng, lãnh đạo Bộ Công an, lãnh đạo các học viện, trường đại học CAND

về vị trí, vai trò của ĐNGV và định hướng phát triển ĐNGV đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác giáo dục – đào tạo trong xây dựng lực lượng CAND, phục vụ đắc lực sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội Bên cạnh đó, nhiều bài viết đề cập đến yêu cầu, nhiệm vụ phương hướng, giải pháp chất lượng ĐNGV nhằm phát triển một số học viện, trường đại học trở thành trường trọng điểm quốc gia như Học viện ANND, Học viện CSND…

- Các công trình nghiên cứu về một số nội dung của công tác xây dựng đội ngũ nhà giáo các trường CAND nói chung, ĐNGV nói riêng, trong đó chủ yếu đề cập đến công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên nghiệp vụ ở một số trường CAND:

Công trình “Một số giải pháp tổ chức bồi dưỡng năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên nghiệp vụ chuyên ngành Trường Trung học Cảnh sát nhân dân II” [85] của Đặng Văn Hải đã khẳng định tầm quan trọng của việc bồi dưỡng năng lực sư phạm cho đội ngũ giáo viên, từ nghiên cứu thực trạng chất lượng

giảng dạy tại trường Trung học Cảnh sát nhân dân, tác giả đưa ra một số giải pháp về tổ chức, quản lý chỉ đạo xác định nội dung bồi dưỡng phù hợp và xác định hình thức tổ chức bồi dưỡng hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên nghiệp vụ

Qua công trình “Một số giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên

nghiệp vụ chuyên ngành Trường Trung học Cảnh sát nhân dân I - Bộ Công an”

[87], Lương Hữu Hiền đã đưa ra các giải pháp về quản lý phát triển đội ngũ như: xây dựng chức danh, tiêu chuẩn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên nghiệp vụ; đảm bảo về số lượng giáo viên; đảm bảo về công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên; tăng cường hoạt động NCKH cho giáo viên, về chính sách cho giáo viên, xây dựng đội ngũ giáo viên đầu đàn và tăng cường cơ sở vật chất tài chính cho giáo viên

Với công trình “Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao năng lực giảng dạy cho đội ngũ giáo viên nghiệp vụ các trường Trung học cảnh sát Bộ Công an” [99] , Tống Văn Khuông đã xác định cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao năng lực giảng dạy cho đội ngũ giáo viên nghiệp vụ công an bằng cách đổi mới công tác quản lý, tiến hành đánh giá thực trạng và tác động của công tác quản lý đến năng lực giảng dạy của đội ngũ giáo viên nghiệp vụ trong các trường trung học Cảnh sát - Bộ Công an Từ đó, đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao năng lực giảng dạy cho đội ngũ giáo viên nghiệp vụ trong các trường trung học Cảnh sát - Bộ Công an

Những công trình nghiên cứu nêu trên đề cập đến nội dung xây dựng ĐNGV chủ yếu thuộc chuyên ngành khoa học giáo dục, quản lý giáo dục; lĩnh vực chủ yếu nghiên cứu về một số vấn đề lý luận của công tác quản lý, công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nghiệp vụ chuyên ngành và đưa ra giải pháp quản lý đội ngũ giáo viên trong các trường CAND nói chung

Ngoài ra, từ năm 2001 đến năm 2010, trên các tạp chí của lực lượng CAND có nhiều bài viết đề cập đến việc xây dựng đội ngũ nhà giáo các trường CAND nói chung, ĐNGV nói riêng Trong đó, có trên 20 bài đề cập đến đào tạo, bồi dưỡng cho giảng viên nghiệp vụ; 19 bài về giảng viên các môn học trên các

lĩnh vực như lý luận chính trị, thể dục thể thao, giáo dục quốc phòng, ngoại ngữ,

tin học… Tiêu biểu là các bài viết của: Đỗ Đình Hòa với “Đào tạo, bồi dưỡng

đội ngũ giảng viên đầu đàn ở Học viện Cảnh sát nhân dân” [90], Lê Minh Hùng với “Nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn cho giáo viên, sinh viên của Khoa nghiệp vụ an ninh điều tra - Học viện An ninh nhân dân” [96], Nguyễn Bình Ban với bài “Mấy vấn đề về đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy các môn học

lý luận chính trị ở Học viện An ninh nhân dân hiện nay” [4], Nguyễn Hải Hưng với “Hoạt động dạy giỏi của Học viện Cảnh sát nhân dân và một số đề xuất” [97], Đinh Hữu Phượng với “Phát triển, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên đảm bảo nguồn nhân lực đào tạo cán bộ Cảnh sát trong thời kỳ mới” [109], Vũ Hồng Sơn với “Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Công an nhân dân đáp ứng

yêu cầu đào tạo trong tình hình mới” [112]; Phùng Thế Vắc với “Giảng dạy

pháp luật góp phần bồi dưỡng lòng trung thành với Tổ quốc, với Đảng, với

Nhà nước và với nhân dân của người công an cách mạng” [118],… Các bài

viết đề cập toàn diện đến nội dung xây dựng ĐNGV với nhiều chuyên ngành khác nhau, tập trung phân tích thực trạng, yêu cầu và đề xuất những biện pháp nâng cao năng lực của ĐNGV như năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm, năng lực thực tiễn…

1.2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ VÀ NHỮNG NỘI DUNG LUẬN ÁN TẬP TRUNG NGHIÊN CỨU

1.2.1 Kết quả các công trình khoa học đã nghiên cứu có liên quan đến

đề tài

Các công trình nghiên cứu đã khẳng định xây dựng ĐNGV là một trong những yếu tố then chốt để hoàn thiện nền giáo dục quốc gia, là những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm của các nhà khoa học Nội dung nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án thuộc nhiều thể loại khác nhau: sách, đề tài khoa học các cấp, bài tạp chí, luận án, luận văn ,được tiếp cận từ nhiều góc độ như khoa học quản lý giáo dục, tâm lý học, triết học, kinh tế với phương pháp nghiên cứu và cách tiếp cận phong phú, đa chiều… Kết quả của các công trình nghiên cứu đã cung cấp nhiều

luận cứ khoa học và thực tiễn có giá trị cho việc vận dụng xây dựng ĐNGV các học viện, trường CAND Các công trình đã thể hiện những nội dung sau:

Một là, hầu hết những công trình nghiên cứu của các tác giả nước ngoài đều

tập trung luận giải về yêu cầu phát triển tất yếu và cần thiết về phẩm chất, năng lực của một giảng viên, chủ yếu nghiên cứu dưới góc độ chuyên ngành tâm lý học

Hai là, hệ thống, khái quát những vấn đề lý luận chung về nguồn nhân

lực giáo dục đại học nói chung và ĐNGV nói riêng, với nhiều khía cạnh khác nhau Các nghiên cứu đều khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của ĐNGV và xây dựng ĐNGV

Ba là, dưới góc độ của nhà khoa học quản lý giáo dục, một số công trình

nghiên cứu đã phân tích, đánh giá và đề ra biện pháp để nâng cao chất lượng ĐNGV nói chung, ĐNGV các trường CAND nói riêng

Tuy nhiên, nhận thức lý luận về xây dựng ĐNGV trong các trường CAND cũng như các nội dung xây dựng ĐNGV, như: công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, chế độ chính sách… chưa được nghiên cứu một cách có hệ thống, chưa

có tính khu biệt, mới đề cập khái lược, chưa thật đầy đủ, toàn diện, sâu sắc, nhất

là dưới góc độ và cách tiếp cận hệ thống của khoa học lịch sử

Những nghiên cứu về xây dựng ĐNGV trong các học viện, trường đại học CAND chưa nhiều và chủ yếu tập trung ở chuyên ngành quản lý giáo dục, tâm lý học… Phần lớn các công trình, bài viết tạp chí chủ yếu đề cập đến công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ, còn các nội dung như công tác tuyển chọn ĐNGV, thực hiện chế độ, chính sách cho ĐNGV hướng đến xây dựng cơ cấu ĐNGV cân đối, hợp lý, đồng bộ về số lượng và chất lượng… chưa được đề cập một cách tổng thể Hiện cũng chưa có công trình nào nghiên cứu hệ thống quan điểm, chủ trương của Đảng ủy Công an Trung ương, các cấp ủy đảng trong Tổng cục XDLL CAND và các học viện, trường đại học CAND và chỉ đạo tổ chức xây dựng ĐNGV trong phạm vi thời gian từ năm 2001 đến năm 2010

1.2.1 Những nội dung luận án tập trung nghiên cứu

Hiện nay, để thực hiện mục tiêu xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, nhiệm vụ đầu tiên và là một khâu then chốt trong công tác xây dựng lực lượng CAND là tập trung tăng cường chất lượng công tác giáo dục – đào tạo Trong đó, xây dựng ĐNGV là yếu tố có tính quyết định trong thực hiện mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ CAND có chất lượng cao, có đạo đức nghề nghiệp, năng lực chuyên môn ngày càng cao, phục vụ đắc lực sự nghiệp đảm bảo an ninh quốc gia, đảm bảo trật

tự an toàn xã hội trong tình hình mới, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, khu vực và thế giới

Với những vấn đề chưa được nghiên cứu như đã trình bày ở trên và xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ công tác phát triển giáo dục - đào tạo trong CAND trong tình hình mới; thống nhất nhận thức lý luận về xây dựng ĐNGV trong các trường CAND nói chung, căn cứ vào nguồn tư liệu và mục đích, nhiệm vụ của luận án, luận án tập trung nghiên cứu, làm rõ một số vấn đề sau đây:

Thứ nhất, phân tích làm rõ nhận thức và tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò

của ĐNGV và ý nghĩa, tầm quan trọng của việc xây dựng, phát triển ĐNGV các học viện, trường đại học CAND

Thứ hai, trình bày một cách có hệ thống quan điểm, chủ trương, biện

pháp, chính sách của Đảng, Nhà nước mà trực tiếp là của Đảng bộ CATW về lãnh đạo xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND từ năm 2001 đến năm 2010

Thứ ba, rút ra những nhận xét và phân tích, đánh giá, khẳng định những

thành công, chỉ ra những bất cập trong quá trình Đảng bộ CATW chỉ đạo tổ chức thực hiện xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND từ năm 2001 đến năm 2010

Thứ tư, rút ra và phân tích làm rõ một số kinh nghiệm chủ yếu của Đảng

bộ CATW trong quá trình lãnh đạo xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND từ năm 2001 đến năm 2010

Chương 2 XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC HỌC VIỆN,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG AN NHÂN DÂN TRONG ĐẢNG BỘ CÔNG

AN TRUNG ƯƠNG TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005

2.1 NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CỦA ĐẢNG BỘ CÔNG AN TRUNG ƯƠNG

2.1.1 Nhận thức chung về đội ngũ giảng viên và xây dựng đội ngũ giảng viên Công an nhân dân

- Giảng viên:

Hiện nay, các nhà nghiên cứu giáo dục đều thống nhất sử dụng khái niệm giảng viên được quy định tại khoản 3, điều 70, Chương IV của Luật Giáo dục (2005) của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nhà giáo giảng dạy ở cơ

sở giáo dục đại học gọi là giảng viên Nhà giáo nói chung, giảng viên nói riêng giữ vai trò quyết định trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục [111]

Chức danh của giảng viên bao gồm: trợ giảng, giảng viên, giảng viên chính, Phó giáo sư và Giáo sư Trình độ chuẩn của chức danh giảng viên giảng dạy trình độ đại học là thạc sĩ trở lên [43]

Giảng viên có nhiệm vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học (NCKH); định

kỳ học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ; phải giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của người giảng viên; tôn trọng nhân cách của người học, đối xử công bằng và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người học; được tham gia các hoạt động, tổ chức xã hội; được ký hợp đồng thỉnh giảng

và NCKH đối với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở NCKH theo quy định; được

bổ nhiệm chức danh, danh hiệu nhà giáo, được khen thưởng theo quy định của pháp luật [43]

- Đội ngũ giảng viên

Theo Đại Từ điển Tiếng Việt, đội ngũ là tập hợp một số đông người, cùng chức năng nghề nghiệp thành một lực lượng [119]

Như vậy, ĐNGV là tập hợp những người làm nghề giáo, nhà khoa học, được tổ chức, thành một lực lượng cùng chung một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu đào tạo đã đề ra ở các trường đại học và cao đẳng Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ qui định của pháp luật, thể chế xã hội

- Xây dựng ĐNGV:

Theo lý luận, cấu trúc của ĐNGV gồm các yếu tố tạo thành đó là: cơ cấu

về số lượng, chất lượng của ĐNGV Các yếu tố trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, hợp thành một chỉnh thể thống nhất Xây dựng ĐNGV là đặt các yếu tố trong cấu trúc của đội ngũ luôn phát triển cân đối, đồng bộ, hoàn chỉnh, phù hợp với hiện tại và đáp ứng được yêu cầu chiến lược Xây dựng ĐNGV là một quá trình hoàn thiện hoặc thay đổi liên tục thực trạng đã và đang tồn tại của đội ngũ nhằm giúp cho đội ngũ ngày càng lớn mạnh về mọi mặt cả số lượng và chất lượng.Nội dung xây dựng ĐNGV, gồm: tuyển chọn; đào tạo, bồi dưỡng; thực hiện chế độ, chính sách đối với ĐNGV

- Yêu cầu về phẩm chất và năng lực của người giảng viên trong tiến trình đổi mới giáo dục đại học

Bên cạnh các tiêu chuẩn chung quy định trong Luật Giáo dục (2005), yêu cầu về phẩm chất và năng lực của giảng viên trong bối cảnh hội nhập quốc tế gồm có: (1) Về phẩm chất, thiết tha, gắn bó với lý tưởng, có hoài bão, tâm huyết với nghề dạy học và say mê khoa học; có đạo đức cách mạng, đạo đức nhà giáo, xứng đáng là tấm gương sáng cho người học noi theo; có ý thức kỷ luật và tinh thần phấn đấu; biết giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; có ý thức phục vụ, hòa hợp và chia sẻ với cộng đồng (2) Về năng lực,

có năng lực hành động (hiểu biết chuyên môn; tổ chức, quản lý đối tượng; triển khai chương trình dạy học; sử dụng phương pháp dạy học, đánh giá hiệu quả; hướng dẫn sinh viên NCKH; tự học, biết cách học và biết cách dạy học; NCKH

và ứng dụng các kết quả nghiên cứu; sử dụng ngoại ngữ, sử dụng các phương tiện thiết bị dạy học); năng lực chủ thể hóa (phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực cố vấn và hỗ trợ người học phát triển; nắm bắt, phân tích và phản ánh thực

tiễn dạy học); năng lực xã hội hóa (tư duy sáng tạo và tư duy dự báo; cung ứng

và dịch vụ cho xã hội;…) và năng lực giao tiếp (kỹ năng ứng xử đối với bản thân; trao đổi thông tin và thu nhận thông tin; khả năng thiết lập quan hệ và duy trì quan hệ với đối tác làm việc)

- Đặc điểm đội ngũ giảng viên các học viện, trường đại học CAND

Xuất phát từ lý luận về xây dựng ĐNGV nói chung và đặc thù của lực lượng CAND, ĐNGV các học viện, trường đại học CAND có những đặc điểm chung như ĐNGV trong hệ thống giáo dục quốc dân Tuy nhiên, xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ đào tạo đội ngũ cán bộ làm nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, đấu tranh chống các thế lực thù địch, phản động nên đặc điểm của giảng viên CAND khác so với các học viện, trường đại học khác Giảng viên CAND là sỹ quan, cán bộ công an làm công tác giảng dạy và NCKH tại các học viện, trường đại học do Bộ Công an trực tiếp quản lý Người giảng viên các học viện, trường đại học CAND vừa là nhà giáo, vừa là cán bộ CAND Với đặc điểm đó, người giảng viên trường CAND cần đạt yêu cầu chung

về phẩm chất và năng lực của một nhà giáo và của một cán bộ CAND

Một là, người giảng viên các học viện, trường đại học CAND là một

nhà giáo, phải có trình độ chuyên môn cao và sâu, có năng lực sư phạm và năng lực NCKH

Hai là, người giảng viên các học viện, trường đại học CAND phải là

người cán bộ công an với các yêu cầu: (1) Về phẩm chất đạo đức và nghề nghiệp, phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và chế độ XHCN; thực hiện nghiêm túc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các nội quy, quy định của ngành và của đơn vị Cán bộ công an phải thường xuyên rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, có tinh thần ý thức tổ chức kỷ luật, có đức hy sinh, gắn bó mật thiết với nhân dân, tinh thần trách nhiệm, sẵn sàng vượt mọi khó khăn hoàn thành nhiệm vụ được giao (2) Về năng lực, năng lực người cán bộ công an cần có gồm: năng lực kiến thức về nghiệp vụ; quan sát; tư duy; phân tích; tổng hợp, đánh giá; nghiên cứu, đề xuất; giao tiếp và giải quyết tình huống có vấn đề

Người cán bộ công an phải có trình độ chuyên môn nghiệp vụ công an, có sự hiểu biết phong phú, sâu rộng về chính trị - xã hội, pháp luật, về lĩnh vực khoa học xã hội, khoa học tự nhiên, công nghệ thông tin… Ngoài ra, do yêu cầu của nhiệm vụ công tác công an, người cán bộ công an cần phải có các kỹ năng khác, như: giao tiếp; hợp tác; chung sống; làm việc nhóm; … và có thể chất, sức khỏe tốt đảm bảo các yêu cầu kiểm tra sức khỏe của Bộ Công an [103]

Ba là, người giảng viên các học viện, trường đại học CAND phải đảm bảo

yêu cầu về phương pháp, tác phong công tác khoa học Các học viện, trường đại học CAND vừa mang tính chất của cơ sở đào tạo, vừa mang tính chất là một đơn

vị dự bị sẵn sàng chiến đấu của lực lượng CAND Vì vậy, phương pháp, tác phong của người giảng viên CAND là sự tổng hòa giữa tác phong của một nhà

sư phạm và một cán bộ, chiến sĩ CAND, đó là vừa có tác phong, kỷ luật cao của người chiến sĩ CAND, thực hiện theo điều lệnh CAND; vừa có tác phong khoa học của một nhà giáo, có sự lôi cuốn và sức thuyết phục học viên, là tấm gương mẫu mực về phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trịchuyên môn học thuật đối với học viên

Từ những lý giải trên đây có thể khẳng định:

- Đội ngũ giảng viên CAND là một bộ phận của trí thức CAND, tập hợp những cán bộ công an có trình độ chuyên môn sâu về nhiều ngành, nhiều lĩnh vực công tác tại các học viện, trường đại học CAND, trực tiếp thực hiện nhiệm

vụ giảng dạy và NCKH, theo tiêu chuẩn chức danh quy định của Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo Giảng viên các học viện, trường đại học CAND gồm các chức danh: Trợ giảng, Giảng viên, Giảng viên chính, Phó Giáo sư, Giáo sư

- Xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND là tổng thể các hoạt động từ việc hoạch định hệ thống quan điểm, chủ trương đến thực thi các biện pháp, cách thức tuyển chọn; đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện các chế độ,

chính sách nhằm hình thành trên thực tế một ĐNGV có phẩm chất chính trị, đạo

đức, năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm; có cơ cấu về số lượng và chất lượng cân đối, hợp lý, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giảng dạy và NCKH của các học viện, trường đại học CAND

- Việc xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND trước hết tập trung vào việc xây dựng và hoàn thiện tổ chức hệ thống các cơ sở đào tạo của lực lượng CAND, đảm bảo cơ chế lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng ủy CATW, Lãnh đạo Bộ Công an Không những thế, công tác giáo dục - đào tạo trong CAND gắn liền với cơ cấu biên chế và nhu cầu sử dụng cán bộ, chiến sĩ của lực lượng CAND; gắn với đặc thù của công tác công an thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, đảm bảo trật tự an toàn xã hội; gắn với mục đích sử dụng, địa chỉ sử dụng học viên khi tốt nghiệp ra trường Hơn nữa, người giảng viên CAND vừa thực hiện nhiệm vụ giảng dạy truyền thụ kiến thức vừa thực hiện NCKH nghiệp vụ công an, góp phần xây dựng, bổ sung, hoàn thiện hệ thống lý luận khoa học CAND

Những đặc điểm trên đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ đặc thù trong quá trình xây

dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND

2.1.2 Cơ chế, nguyên tắc hoạt động, phương thức lãnh đạo và hệ thống tổ chức đảng trong Đảng bộ Công an Trung ương

Trước tình hình Liên Xô và chế độ XHCN ở các nước Đông Âu lâm vào khủng hoảng và nguy cơ tan rã, các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến lược“diễn biến hòa bình” với âm mưu nhằm xóa bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, lật đổ chế độ XHCN, thực hiện đa nguyên, đa đảng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã kịp thời đề ra chủ trương tăng cường sự lãnh đạo đối với CAND về mọi mặt Quyết định số 110-QĐ/TW “Thành lập Đảng ủy Công an Trung ương” ngày 30/8/1990 của Bộ Chính trị xác định: “Đảng ủy Công an Trung ương đặt dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương, mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban

Bí thư có nhiệm vụ lãnh đạo mọi mặt công tác của ngành Công an, giúp Trung ương nghiên cứu, đề xuất những vấn đề về đường lối, chính sách giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, về công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân Việt Nam; quyết định những chủ trương, biện pháp thực hiện đường lối, chính trị của Đảng trong phạm vi trách nhiệm được giao; quyết định về công tác

tổ chức nhân sự của Ngành, trực tiếp lãnh đạo tổ chức đảng ở cơ quan Bộ Nội

vụ, các tổng cục, bộ tư lệnh và Bộ đội Biên phòng trực thuộc Bộ” [79, tr.67]

Quyết định số 110/QĐ-TW của Bộ Chính trị cũng quy định rõ vị trí, chức năng của Tổng cục XDLL CAND là “cơ quan giúp Đảng ủy Công an Trung ương chỉ đạo công tác chính trị, công tác xây dựng Đảng và công tác quần chúng của Đảng ở cơ quan Bộ Nội vụ, các Tổng cục và Bộ đội Biên phòng trực thuộc Bộ; phối hợp với các ban của các tỉnh ủy, thành ủy về công tác xây dựng Đảng và công tác quần chúng trong Đảng bộ Công an nhân dân ở địa phương” [79, tr.68]

Quyết định số 110/QĐ-TW của Bộ Chính trị là một quyết định quan trọng, đánh dấu sự thay đổi cơ bản về cơ chế lãnh đạo của các cấp ủy đảng trong CAND, từ cơ chế lãnh đạo đảm bảo sang cơ chế lãnh đạo mọi mặt, là bước phát triển mới về sự lãnh đạo của Đảng đối với CAND trong thời kỳ mới

- Cơ chế, nguyên tắc hoạt động của Đảng bộ Công an Trung ương và hệ thống tổ chức đảng trong CAND

Sau khi thành lập Đảng ủy CATW cho đến nay, Bộ Chính trị đã ban hành

04 quy định về tổ chức Đảng trong CAND gồm: Quy định số 38-QĐ/TW ngày 18/5/1998; Quy định số 107-QĐ/TW ngày 19/8/2004, Quy định số 88-QĐ/TW ngày 01/10/2007, Quy định số 92-QĐ/TW ngày 15/5/2012, Quy định số 72-QĐ/TW ngày 12/2/2017 về tổ chức Đảng trong Công an nhân dân Trong đó, về

cơ bản thống nhất xác định các nội dung sau:

Về cơ chế, nguyên tắc lãnh đạo, “Đảng lãnh đạo Công an nhân dân tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt Cấp ủy các cấp trong Công an nhân dân lãnh đạo mọi mặt công tác đối với các đơn vị thuộc quyền Các cơ quan chuyên môn ở công

an cấp nào có trách nhiệm tham mưu cho cấp ủy công an cấp đó lãnh đạo về lĩnh vực công tác chuyên môn được phân công”, “Tổ chức đảng trong Công an nhân dân hoạt động theo Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước” [88, tr.293]

Về đặc điểm tổ chức đảng trong CAND, Quy định số 88-QĐ/TW ngày 01/10/2007 nêu rõ: Tổ chức đảng trong Công an nhân dân không có hệ thống dọc từ Trung ương đến các đơn vị cơ sở của Công an nhân dân địa phương Tổ chức đảng ở Công an nhân dân địa phương cấp nào đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp

về mọi mặt của cấp ủy địa phương cấp đó, đồng thời chấp hành nghị quyết, chỉ thị của đảng ủy công an cấp trên về bảo đảm an ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, xây dựng lực lượng Công an nhân dân và xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh [88]

Về hệ thống tổ chức đảng trong CAND được xác định:

Thứ nhất, hệ thống tổ chức ở Đảng bộ CATW

- Đảng bộ CATW trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương, bao gồm tổ chức đảng ở các tổng cục, bộ tư lệnh và các đơn vị trực thuộc Bộ trưởng Bộ Công an Đảng ủy CATW đặt dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương

mà trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư

- Ở các cục, vụ, viện, học viện , trường Công an nhân dân, các trung đoàn, tiểu đoàn độc lập, trại giam, cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng, bệnh viện, đơn

vị doanh nghiệp của công an và phòng trực thuộc cục, bộ tư lệnh có đặc thù được lập tổ chức cơ sở đảng (đảng bộ cơ sở hoặc chi bộ cơ sở)

- Ở các đơn vị trong CAND hoạt động có tính chất đặc biệt, lập tổ chức đảng được giao nhiệm vụ đặc biệt theo quy định của Trung ương; giao Đảng ủy CATW hướng dẫn cụ thể

Thứ hai, hệ thống tổ chức đảng ở công an địa phương

- Đảng bộ Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương bao gồm tổ chức đảng ở phòng và đơn vị thuộc công an tỉnh, thành phố Đảng ủy công an tỉnh, thành phố là đảng ủy cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp về mọi mặt của tỉnh ủy, thành ủy mà thường xuyên là ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy Ban Thường vụ tỉnh ủy, thành ủy phân công đồng chí phó bí thư tỉnh ủy, thành ủy là Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố phụ

trách đảng ủy công an tỉnh, thành phố Ở các phòng, ban và đơn vị thuộc cơ quan công an tỉnh, thành phố lập tổ chức cơ sở đảng đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp về mọi mặt của đảng ủy công an tỉnh, thành phố

Tổ chức đảng ở công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và công

an phường, thị trấn, xã được cơ cấu tương tự (xem phụ lục số 1)

- Phương thức lãnh đạo của Đảng bộ CATW đối với công tác giáo dục – đào tạo trong CAND

Sự lãnh đạo của Đảng bộ CATW được thể hiện qua các hình thức sau:

Thứ nhất, lãnh đạo trực tiếp qua nội dung nghị quyết Đại hội đại biểu

Đảng bộ Công an Trung ương các nhiệm kỳ; nghị quyết chuyên đề; nghị quyết hội nghị Công an toàn quốc hàng năm

Thứ hai, lãnh đạo gián tiếp qua nghị quyết đại hội các tổng cục, vụ, viện,

trường…; nghị quyết chuyên đề, các đề án, chương trình, hướng dẫn, kế hoạch của các tổng cục, đơn vị trực thuộc Bộ Công an, các học viện, trường CAND

Thứ ba, thông qua sự chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Công an và công tác tổ

chức thực hiện của Tổng cục XDLL CAND và của Đảng ủy, Ban Giám đốc, Ban Giám hiệu các học viện, trường đại học CAND trong mỗi nhiệm kỳ, trong từng năm học

Để tổ chức thực hiện, Đảng ủy CATW, lãnh đạo Bộ Công an chủ trương phân công nhiệm vụ lãnh đạo trực tiếp cho Tổng cục XDLL CAND và cho các cấp ủy Đảng, lãnh đạo các học viện, trường đại học CAND có trách nhiệm thường xuyên lãnh đạo, tổ chức công tác giáo dục – đào tạo, trong đó có xây dựng ĐNGV

Bộ trưởng có vai trò: (1) Quyết định thực hiện việc thực hiện các quy chế, quy định của Nhà nước, của Bộ Giáo dục và Đào tạo về công tác giáo dục – đào tạo; ban hành các quy chế, quy định của Bộ Công an về tổ chức quản lý các trường CAND (2) Quyết định ban hành chức danh tiêu chuẩn đối với giảng viên; đề nghị Nhà nước phong tặng các danh hiệu nhà giáo, chức vụ khoa học, học hàm cho giảng viên; (3) Quyết định bổ nhiệm chức danh giảng viên chính đại học; (4) Quyết định các chế độ, chính sách đối với giảng viên; (5) Quyết định

cử giảng viên kiêm nhiệm ở các tổng cục, các đơn vị tham gia giảng dạy, báo cáo thực tế cho các trường và các chế độ, chính sách đối với giảng viên kiêm nhiệm; (6) Quyết định cử giảng viên đi nghiên cứu, học tập, đi làm chuyên gia, giảng dạy ở nước ngoài

Tổng cục Trưởng Tổng cục XDLL CAND có trách nhiệm: (1) Lãnh đạo trực tiếp các mặt công tác của các trường CAND theo đúng quy định của Đảng

ủy CATW, Bộ trưởng Bộ Công an và Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (2) Hướng dẫn chỉ đạo thống nhất việc tổ chức các nội dung công tác liên quan đến giảng viên giữa các trường CAND; (2) Quyết định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức, biên chế của các phòng, bộ môn, trung tâm đào tạo trực thuộc các trường; (3) Quyết định các vấn đề về công tác tổ chức cán bộ, trực tiếp tổ chức quản lý

và thực hiện chế độ, chính sách, bổ nhiệm, điều động, khen thưởng, kỷ luật, sắp xếp ĐNGV các trường theo phân cấp của Bộ trưởng; (4) Quyết định bổ nhiệm các chức danh giảng viên đại học và các chức danh tương đương khác (5) Tổ chức và hướng dẫn việc bồi dưỡng nâng cao trình độ cho ĐNGV theo chức danh

Ngoài ra, Tổng cục XDLL CAND có vai trò giúp Đảng ủy CATW, lãnh đạo Bộ Công an triển khai thực hiện chương trình, kế hoạch, chủ trì phối hợp với các đơn vị, các trường xây dựng thành các đề án cụ thể trình lãnh đạo Bộ quyết định Có kế hoạch hàng năm, hướng dẫn, theo dõi và kiểm tra việc tổ chức thực hiện, tổ chức sơ kết, tổng kết việc thực hiện nghị quyết, chương trình, đề án

Trong Tổng cục XDLL CAND, Cục Đào tạo (trước năm 2009 là Vụ Đào tạo) với vai trò là đầu mối xây dựng kế hoạch và liên hệ với các cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước về công tác giảng viên của các học viện, trường đại học CAND; giúp lãnh đạo Tổng cục XDLL CAND hướng dẫn quản lý, chỉ đạo các nội dung liên quan đến công tác giảng viên Cục Đào tạo chủ trì phối hợp với Cục Tham mưu chính trị và Cục Tổ chức cán bộ thực hiện các nội dung: (1) Đề xuất hệ thống chức danh, tiêu chuẩn đối với giảng viên, đề nghị nhà nước phong tặng các danh hiệu nhà giáo, chức vụ khoa học, học hàm cho giảng viên các trường CAND; (2) Giúp Đảng ủy, lãnh đạo Tổng cục XDLL CAND hướng dẫn, kiểm tra các mặt công tác tổ chức cán bộ, tổ chức việc thực hiện công tác thanh

tra (trừ thanh tra giáo dục) trong các trường CAND; (3) Nghiên cứu, đề xuất chế

độ, chính sách chế độ đối với giảng viên, Cục Tổ chức cán bộ giúp lãnh đạo tổng cục thẩm định và làm thủ tục trình lãnh đạo Bộ những vấn đề thuộc thẩm quyền của Bộ; (4) Cục Đào tạo chủ trì phối hợp với các đơn vị chức năng đề xuất kinh phí, mua sắm trang thiết bị, đồ dùng dạy học trong các trường (5) Cục Đào tạo giúp lãnh đạo Tổng cục tổ chức giao ban khối trường 3 tháng 1 lần; hướng dẫn các trường tổ chức tổng kết năm học và tập hợp xây dựng báo cáo tổng kết công tác năm học khối trường và chương trình công tác năm học mới

Tổng cục Trưởng các Tổng cục thuộc Bộ Công an có trách nhiệm: (1) Tổ chức huy động cán bộ tham gia công tác NCKH, tổng kết chuyên đề nghiệp vụ,

có trách nhiệm cử cán bộ có học vị, học hàm và các cán bộ giỏi, có nhiều kinh nghiệm tham gia giảng dạy, báo cáo thực tế tại các trường CAND; thường xuyên thông báo, cung cấp thông tin, tài liệu, phương tiện nghiệp vụ mới cho các trường; được quyền và trách nhiệm triệu tập ban giám hiệu và giáo viên các trường tham gia các hội thảo khoa học, hội nghị chuyên đề, tập huấn nghiệp vụ của các tổng cục và các đơn vị (2) Tiếp nhận, bố trí và chỉ đạo công tác cho giảng viên đi thực tế, sinh viên đi thực tập, sử dụng sinh viên tốt nghiệp theo đúng ngành nghề, mục tiêu đào tạo, phối hợp với các trường tổ chức quá trình đào tạo theo quy định của Bộ trưởng

Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần và Vụ trưởng Vụ Kế hoạch tài chính

có trách nhiệm: (1) Chủ trì, phối hợp với Tổng cục trưởng Tổng cục Trưởng Tổng cục XDLL CAND tổ chức thực hiện việc cung cấp, đảm bảo kinh phí, phương tiện kỹ thuật, phương tiện, đồ dùng dạy học, đầu tư xây dựng cơ bản cho các trường theo quy mô, nhiệm vụ đào tạo (2) Tổ chức quản lý và hướng dẫn nghiệp vụ, kiểm tra các nội dung về công tác kế hoạch, tài chính, hậu cần có liên quan đến công tác giáo dục - đào tạo trong CAND

Giám đốc học viện, Hiệu trưởng trường đại học: (1) Tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng về toàn bộ công tác nhà trường theo quy định, quy chế và phân cấp của Bộ trưởng; (2) Căn cứ điều kiện cụ thể của đơn

vị, tiến hành rà soát, sắp xếp, bố trí ĐNGV phù hợp, xây dựng kế hoạch, đề ra

biện pháp cụ thể trong thực hiện công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng ĐNGV (3) Trực tiếp quản lý và thực hiện chế độ, chính sách đối với giảng viên; (4) Quyết định bổ nhiệm chức danh trợ giảng đại học và các chức danh tương đương khác theo phân cấp của Bộ trưởng; quyết định cử giảng viên liên kết giảng dạy với các trường CAND với các trường của nhà nước (5) Tổ chức kiểm tra nội dung công tác xây dựng ĐNGV (6) Thực hiện các quyền khác được quy định trong các quy chế của nhà nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo và của

Bộ trưởng Bộ Công an

Tại các học viện, trường đại học CAND, Đảng ủy, Ban Giám đốc, Ban Giám hiệu và lãnh đạo các phòng, ban chức năng như: lãnh đạo Phòng Quản lý đào tạo, Phòng Quản lý sau đại học và bồi dưỡng chức danh, Phòng Quản lý nghiên cứu khoa học, Phòng Xây dựng lực lượng, Phòng Hậu cần chịu trách nhiệm trước Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện, Hiệu trưởng trường Đại học CAND về chương trình công tác, hoạt động giảng dạy, NCKH, thực hiện chế độ tuyển dụng, chế độ chính sách đối với ĐNGV

Như vậy, về phương thức lãnh đạo của Đảng bộ CATW đối với công tác giáo dục - đào tạo thông qua nhiêu kênh và các cấp được phân công, phân quyền

đó là các kênh: Đảng ủy CATW, lãnh đạo Bộ Công an, Tổng cục XDLL CAND, Đảng bộ, lãnh đạo học viện, trường đại học CAND

2.1.3 Thực trạng công tác xây dựng đội ngũ giảng viên các học viện, trường đại học Công an nhân dân trước năm 2001

Quán triệt quan điểm của Đảng về cải cách giáo dục, ngày 18/06/1982 Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) ban hành Nghị quyết số 01/NQ-BNV về cải cách giáo dục trong lực lượng CAND Đây là Nghị quyết đầu tiên của Bộ Nội vụ đề cập toàn diện về công tác giáo dục - đào tạo, trong đó xác định vai trò quan trọng của việc xây dựng ĐNGV về phẩm chất chính trị và năng lực chuyên môn theo chức danh

Cùng với tiến trình phát triển của giáo dục đại học Việt Nam, trải qua quá trình hình thành và phát triển, từ khi chỉ có 01 cơ sở thực hiện nhiệm vụ đào tạo đại học đến năm 2001 đã có 5 trường CAND thực hiện nhiệm vụ đào tạo đại học: ở phía Bắc có Học viện An ninh nhân dân (ANND), Học viện Cảnh sát

nhân dân (CSND) và Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy (PCCC); ở phía Nam có Trường Đại học An ninh nhân dân (ANND) và Trường Đại học Cảnh sát nhân dân (CSND)

Học viện An ninh nhân dân ngày nay, tiền thân là Trường Huấn luyện Công an được thành lập ngày 25/6/1946, được công nhận là Trường Đại học và Trung học đầu tiên của ngành Công an theo Quyết định số 111-QĐ/CP ngày 22/7/1964 của Hội đồng Chính phủ Đến tháng 9/1969, Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) đã triển khai khóa đào tạo trình độ đại học đầu tiên (D1) Thành công bước đầu này đã “thể hiện rõ quyết tâm của lãnh đạo Bộ Công an và Trường phải mở các lớp đào tạo đại học công an chính quy phục vụ nhiệm vụ chiến đấu trước mắt và lâu dài của ngành” [91, tr.100] Đến ngày 10/7/1993, Bộ Giáo dục

và Đào tạo ra Quyết định số 1449/QĐ -SĐH giao cho nhà trường nhiệm vụ đào tạo cao học An ninh và năm 1996 được giao nhiệm vụ đào tạo Tiến sĩ

Học viện Cảnh sát nhân dân được công nhận đào tạo đại học từ năm 1976 theo Quyết định số 231/CP ngày 27/11/1976 của Thủ tướng Chính phủ Ngày 15/5/1992, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ký Quyết định số 998/QĐ/SĐH, giao nhiệm vụ đào tạo Cao học cho trường và năm 1995 được giao nhiệm vụ đào tạo Tiến sĩ

Trường Đại học An ninh nhân dân ở phía Nam phát triển từ Trường An ninh Trung ương Cục, thành lập năm 1963 và được giao nhiệm vụ đào tạo đại học từ năm 1988, là một phân hiệu của Học viện ANND Đến ngày 30/7/2003, Phó Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 154/2003/QĐ-TTg về việc thành lập trường Đại học An ninh nhân dân Từ thời điểm này, Phân hiệu trường Đại học An ninh nhân dân trở thành một trường đại học độc lập của ngành công an ở khu vực phía Nam

Trường Đại học Cảnh sát nhân dân ở phía Nam có tiền thân là Trường Hạ

sỹ quan Cảnh sát nhân dân II, được thành lập năm 1976, năm 1988 được giao nhiệm vụ đào tạo đại học, là phân hiệu của Học viện CSND Ngày 28/7/2003, Phó Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 152/2003/QĐ-TTg về việc thành lập trường Đại học Cảnh sát nhân dân trở thành trường đại học độc lập có chức

năng đào tạo đại học và sau đại học cho lực lượng Cảnh sát nhân dân khu vực phía Nam

Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy thành lập và được giao nhiệm vụ đào tạo đại học theo Quyết định số 203/1999/QĐ-Ttg ngày 14/10/1999 của Thủ tướng Chính phủ

Việc thành lập các học viện, trường đại học CAND là những quyết định đúng đắn của Đảng, Nhà nước và lãnh đạo Bộ Công an đáp ứng yêu cầu về xây dựng lực lượng CAND trong từng thời kỳ

Quá trình phát triển của các học viện, trường đại học CAND luôn gắn liền với quá trình xây dựng và phát triển ĐNGV Tiền đề của ĐNGV của các học viện, trường đại học CAND là đội ngũ cán bộ đầy nhiệt tình, tâm huyết, có kinh nghiệm giảng dạy các lớp huấn luyện đào tạo trước đó và trưởng thành trong thực tiễn, một số đồng chí được đào tạo cơ bản về nghiệp vụ ở nước ngoài và các cơ sở đại học trong nước Đó là cơ sở để các học viện, trường đại học xây dựng ĐNGV đáp ứng đủ về số lượng và chất lượng phục vụ yêu cầu, nhiệm vụ đào tạo

Thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương (khóa VIII) về “định hướng chiến lược phát triển giáo dục đào tạo trong thời kỳ

công nghiệp hóa, hiện đại hóa” ngày 24/12/1996, ngày 22/04/1997, Đảng ủy CATW ban hành Nghị quyết số 04/NQ-ĐU “về phát triển giáo dục-đào tạo và

khoa học công nghệ của lực lượng Công an nhân dân trong thời kỳ công nghiệp

hóa, hiện đại hóa đất nước và nhiệm vụ đến năm 2000” (sau đây gọi là Nghị

quyết 04/NQ-ĐU) Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng công tác giáo dục - đào tạo trong CAND, trong quá trình đổi mới đất nước từ năm 1986 đến năm

1997, Nghị quyết đã nêu lên những vấn đề có tính quyết định về mục tiêu, nhiệm

vụ và giải pháp lớn để phát triển giáo dục - đào tạo và khoa học - công nghệ của lực lượng CAND đến năm 2020 và những nhiệm vụ đến năm 2000

Nghị quyết số 04/NQ-ĐU đã xác định những chủ trương, giải pháp lớn nhằm để đẩy mạnh công tác giáo dục - đào tạo trong CAND như: củng cố, xây dựng hệ thống các trường CAND, về chương trình đào tạo; mục tiêu đào tạo; về

công tác tuyển sinh, về hoàn thiện hệ thống giáo trình tài liệu giảng dạy và vấn

đề giáo viên

Để triển khai thực hiện Nghị quyết số 04/NQ-ĐU, lãnh đạo Bộ Công an

đã ban hành Chương trình số 305/BNV (X14) ngày 23/04/1997 về “phát triển giáo dục - đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nhiệm vụ đến năm 2000” (sau đây gọi là Chương trình 305/CT-BCA) và ra Quyết định số 551/1998/QĐ-BCA (X14) ngày 08/9/1998 ban hành “6 Đề án phát triển giáo dục

và đào tạo trong lực lượng Công an nhân dân”, trong đó có Đề án “Xây dựng đội ngũ giáo viên các trường Công an nhân dân thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nhiệm vụ đến năm 2000” Theo đó, Bộ Công an nêu mục tiêu nhiệm vụ xây dựng ĐNGV đến năm 2000 là xây dựng ĐNGV đủ về số lượng, đảm bảo cơ cấu hợp lý giữa các môn học, tạo sự liên thông, liên kết trong giảng dạy giữa các trường Công an nhân dân Phấn đấu có “50% giáo viên giảng dạy ở đại học, cao đẳng có trình độ thạc sỹ trở lên, trong đó 15% trình độ tiến sỹ, phó tiến sỹ” [9, tr.22 ] Ngoài ra, Đề án cũng nêu rõ nhiệm vụ phải hoàn thiện các quy chế quản

lý, chế độ làm việc và một số chế độ chính sách thiết thực cho ĐNGV đảm bảo giảng viên yên tâm với nghề nghiệp dạy học và có chính sách sàng lọc nhằm nâng cao chất lượng ĐNGV

Quán triệt tinh thần của Đề án, các đảng bộ thuộc Đảng bộ CATW đã tập trung lãnh đạo về mọi mặt công tác xây dựng ĐNGV các học viện, trường đại học CAND và đạt được kết quả quan trọng:

Đối với công tác tuyển chọn ĐNGV: Tổng cục XDLL CAND đã chỉ đạo các học viện, trường đại học chú trọng việc quy hoạch, phát triển ĐNGV gắn với quy mô đào tạo của hệ thống trường, hệ thống ngành học Việc tuyển chọn giảng viên trước năm 2001 chủ yếu thực hiện theo quy chế tuyển chọn cán bộ vào lực lượng CAND Việc tuyển giảng viên hàng năm hầu hết tuyển không đủ so với biên chế Riêng năm 2001, các học viện, trường đại học tuyển bổ sung được 51 giảng viên nhưng còn thiếu 52 giảng viên, trong đó Học viện ANND thiếu 22 giảng viên, Đại học ANND thiếu 19 giảng viên [14, tr.22]