Gia đình là tập hợp những người cùng chung sống với nhau dưới một máinhà… Từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, gia đình được chia thành rất nhiềudạng thức khác nhau: gia đình hiện đại
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐẠO TẠO BẮC GIANG PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HIỆP HÒA
TRƯỜNG THCS DANH THẮNG
BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
BẠO LỰC GIA ĐÌNH – VẤN NẠN NHỨC NHỐI
Hiệp Hòa, tháng 10 năm 2016
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐẠO TẠO BẮC GIANG PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HIỆP HÒA
THÔNG TIN VỀ HỌC SINH
BẠO LỰC GIA ĐÌNH – VẤN NẠN NHỨC NHỐI
Đến tận bây giờ, khi sang quê ngoại của chúng em (Thôn Chớp- Xã LươngPhong- Hiệp Hòa- Bắc Giang), nghe lại câu chuyện đau lòng của cô Dương Thị
Trang 3Hồng mà chúng em vẫn cảm thấy bàng hoàng, rùng mình, sợ hãi Câu chuyện côHồng bị chồng cắt gân tay, gân chân và gây thương tích nặng ở mắt, đã gây xônxao dư luận trong thời gian qua Thật quá xót xa! Hi vọng thời gian sẽ chữa lànhvết thương cho cô Hồng về tinh thần và thể xác Tại sao những “hung thần” bạolực gia đình, những “bóng ma” bạo lực gia đình vẫn ám ảnh, nhiều gia đình nhưgia đình nhà cô Hồng như vậy? Chúng em chợt nghĩ, phải chăng do xã hội đổithay, mọi toan tính nhỏ nhen của cuộc sống làm lòng người thay đổi Cuộc sống
vô tâm làm nguội lạnh trái tim mỗi người “ Gia đình là nơi để yêu thương” ấyvậy mà, nhiều gia đình hạnh phúc thì ít, đắng cay lại nhiều Bao nhiêu mảnh đờibất hạnh vì gia đình tan vỡ, không hạnh phúc, những nguy hiểm luôn rình rập…Đấy là thảm họa hay nghịch cảnh trần gian? Thật nhức nhối! Xã hội nói chung
và bản thân chúng em nói riêng rất căm ghét và lên án hành động xấu xa, tàn ácnày - bạo lực gia đình Vì vậy, chúng em rất muốn tìm hiểu về bạo lực gia đình
II MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1 Kiến thức: Giải quyết tình huống trên, mục đích của chúng em là giúp các
- Đưa ra được những giải pháp nhằm hạn chế, ngăn chặn bạo lực gia đình
- Sử dụng kiến thức của các môn học để giải quyết tình huống trên
2 Kỹ năng:
Phát triển kỹ năng tìm hiểu thông tin, xử lý thông tin và đưa ra kết luận
3 Thái độ:
- Hình thành ý thức ý thức trách nhiệm của các thành viên trong gia đình
- Sống có trách nhiệm với bản thân và gia đình.Giáo dục lòng khoan dung, thathứ, lòng yêu thương con người, sống đoàn kết Tôn trọng kỷ luật, pháp luật
Trang 4- Từ các kiến thức thu thập được giúp chúng em có thể tuyên truyền luật phòngchống bạo lực gia đình Nói không với bạo lực gia đình.
- Rèn luyện ý chí bản thân để tự rèn cho mình ý thức phòng chống bạo lực giađình
4 Phát triển năng lực của học sinh:
- Bản thân chúng em phát triển được các năng lực: Tự học, tự giải quyết vấn đề,
tư duy sáng tạo, tự quản lý và giao tiếp
- Giúp phát triển năng lực ngôn ngữ, thu thập, lưu trữ, xử lý thông tin ở SGK,sách tham khảo, trong cuộc sống, trên mạng Internet và năng lực vận dụngkiến thức trong cuộc sống, năng lực giải quyết các hiện tượng thực tế
III TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG TRÊN.
Để giải quyết được tình huống nêu trên thì chúng em cần có những hiểu biết
cơ bản về các môn học liên quan
1 Môn Sinh học 8: Sự ảnh hưởng về tâm lý của người gây ra bạo lực, người bị
bạo lực, tâm lý hoang mang của mọi người trong gia đình và xã hội
2 Môn Văn học: Kĩ năng viết văn nghị luận, văn thuyết minh và văn kể
chuyện Bài thuyết trình có bố cục rõ ràng, diễn đạt mạch lạc, lập luận chặt chẽ,một số câu thành ngữ, tục ngữ , ca dao…liên quan đến gia đình
3 Môn Toán: Thống kê số liệu
4 Môn Lịch sử: Nhận định của Ph.Ăngghen trong tác phẩm: “ Nguồn gốc gia
đình, chế độ tư hữu và nhà nước”
5 Môn Địa lý: Vẽ biểu đồ thống kê.
6 Giáo dục công dân: Tuyên truyền nâng cao ý thức phòng chống bạo lực gia
đình Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, thân thể, sức khỏe, danh dự,nhân phẩm Rèn luyện phẩm chất, đạo đức học sinh Khơi dậy tình lòng yêuthương con người, sự sẻ chia, lòng bao dung, vị tha Tôn trọng lẽ phải, sốngchan hòa, đoàn kết với mọi người.Có ý thức xây dựng gia đình văn hóa, giữ gìn
và phát huy truyền thống gia đình dòng họ Kế thừa và phát huy truyền thống tốt
Trang 5đẹp của dân tộc Có ý thức tuyên truyền và chấp hành luật phòng chống bạo lựcgia đình Quyền được khiếu nại , tố cáo của công dân.
Rèn kĩ năng sống cho học sinh: các kĩ năng ứng xử, kĩ năng giao tiếp lắngnghe, kĩ năng kiềm chế cảm xúc, kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng xác định giá trị,
kĩ năng ứng phó với căng thẳng, kĩ năng tự bảo vệ…
7 Môn Tin học: Thiết kế hình ảnh, sưu tầm tài liệu.
8 Môn Hoạt động ngoài giờ lên lớp và môn Mĩ thuật: Vẽ tranh tuyên truyền
nói không với bạo lực gia đình
9 Môn âm nhạc: Một số bài hát về chủ đề gia đình : “Mẹ yêu con” của Nguyễn
Văn Tý; “ Chỉ có một trên đời” của Trương Quang lục; “Ba ngọn nến lung linh”của Ngọc Lễ; “ Gia đình nhỏ hạnh phúc to” của Nguyễn Văn Chung…
10 Kiến thức thực tế: Tìm hiểu thực trạng bạo lực gia đình ở nước ta nói
chung và địa phương chúng em nói riêng Luật phòng, chống bạo lực gia đình.Một số câu nói của Bác Hồ về gia đình
IV GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG.
1 Thành lập nhóm nghiên cứu
Gồm 2 thành viên: 1 La Thu Hằng
2 Nguyễn Thúy Hải
2 Tiến hành nghiên cứu: Bằng các phương pháp
2.1 Thu thập thông tin, tìm hiểu tư liệu liên quan: Thông tin qua sách báo, mạng
- Đưa ra được những giải pháp nhằm hạn chế bạo lực gia đình
- Sử dụng kiến thức của các môn học để giải quyết tình huống trên
V GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG.
Trang 61 Lập kế hoạch
Ngày 6/10->
7/10/2016
- Lên kế hoạch nội dung tình huống
- Phân công công việc cho từngthành viên trong nhóm
- Cả nhóm
Ngày 8/10->
10/10/2016
- Thu thập thông tin
- Chụp ảnh lấy tư liệu
2 Bài viết giải quyết tình huống:
2.1 Khái niệm về gia đình, và vai trò của gia đình.
Dưới góc độ xã hội học: gia đình được coi là tế bào của xã hội Khônggiống bất cứ nhóm xã hội nào khác, gia đình có sự đan xen các yếu tố sinh học,kinh tế, tâm lý, văn hóa Những mối liên hệ cơ bản của gia đình bao gồm vợchồng, cha mẹ và con, ông bà và cháu, những mối liên hệ khác: cô, dì, chú, bácvới cháu, cha mẹ chồng và con dâu, cha mẹ vợ và con rể Mối quan hệ gia đìnhđược thể hiện ở các khía cạnh như: có đời sống tình dục, sinh con và nuôi dạycon cái, lao động tạo ra của cải vật chất để duy trì đời sống gia đình và đóng gópcho xã hội Mối liên hệ này có thể dựa trên những căn cứ pháp lý hoặc có thểdựa trên những căn cứ thực tế một cách tự nhiên, tự phát
Dưới góc độ pháp lý: gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhauhôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh nghĩa vụ
Trang 7và quyền giữa họ với nhau theo quy định của luật này (Điều 8, Luật Hôn nhân
và gia đình năm 2000)
Tuy nhiên, trong thực tế đời sống cũng có nhiều cách hiểu khác nhau vềkhái niệm gia đình: gia đình là tập hợp những người cùng có tên trong một sổ hộkhẩu Gia đình là tập hợp những người cùng chung sống với nhau dưới một máinhà…
Từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, gia đình được chia thành rất nhiềudạng thức khác nhau: gia đình hiện đại và gia đình truyền thống; gia đình hạtnhân và gia đình đa thế hệ; gia đình khuyết thiếu và gia đình đầy đủ…
Đúng vậy,Gia đình là tế bào của xã hội, là nơi con người sinh ra và lớnlên, là nơi thế hệ trẻ được chăm lo cả về thể chất, trí tuệ lẫn đạo đức, nhâncách để hội nhập vào cuộc sống cộng đồng và xã hội Trong gia đình, những
đứa trẻ lớn lên, dần được hình thành và thấm sâu nhu cầu “thuộc về một cái
gì đó lớn hơn và tốt hơn bản thân mình” Cũng trong gia đình, lần đầu tiên,
những đứa trẻ biết quý trọng tình nghĩa, biết kính trọng và yêu thương Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội,
xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt Hạt nhân của
xã hội là gia đình Chính vì muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội mà phải chú ý hạt nhân cho tốt” Nhưng thật đáng buồn, hiện nay, bạo lực gia đình ở nước
ta nói chung và địa phương chúng em nói riêng đang trở thành một vấn nạn,gây nhức nhối trong toàn xã hội
2.2 Khái niệm bạo lực và bạo lực gia đình
Trong Tiếng Việt, bạo lực được hiểu là "sức mạnh dùng để cưỡng bức, trấn áp hoặc lật đổ" Khái niệm này dễ làm người ta liên tưởng tới các hoạt
động chính trị, nhưng trên thực tế bạo lực được coi như một phương thức hành
xử trong các quan hệ xã hội nói chung Các mối quan hệ xã hội vốn rất đa dạng
và phức tạp nên hành vi bạo lực cũng rất phong phú, được chia thành nhiều dạngkhác nhau tùy theo từng góc độ nhìn nhận: bạo lực nhìn thấy và bạo lực khôngnhìn thấy được, bạo lực với phụ nữ, với trẻ em…
Trang 8Bạo lực gia đình là : “hành vi cố ý của các thành viên gia đình gây tổn hại hoặc đe dọa gây tổn hại… với các thành viên khác trong gia đình” (Điều 1, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình) Nói một cách dễ hiểu hơn, đó là việc “các thành viên gia đình vận dụng sức mạnh để giải quyết các vấn đề gia đình” Gia
đình là tế bào của xã hội, là hình thức thu nhỏ của xã hội nên bạo lực gia đình cóthể coi như là hình thức thu nhỏ của bạo lực xã hội với rất nhiều dạng thức khácnhau Xét về hình thức, có thể phân chia bạo lực gia đình thành các hình thứcchủ yếu sau:
- Bạo lực thể chất: là hành vi ngược đãi, đánh đập thành viên gia đình, làm tổnthương tới sức khỏe, tính mạng của họ
- Bạo lực về tinh thần: là những lời nói, thái độ, hành vi làm tổn thương tớidanh dự, nhân phẩm, tâm lý của thành viên gia đình
- Bạo lực về tình dục: là bất kỳ hành vi nào mang tính chất cưỡng ép trong cácquan hệ tình dục giữa các thành viên gia đình, kể cả việc cưỡng ép sinh con
- Bạo lực về tài chính: là hành vi xâm phạm tới các quyền lợi về kinh tế củathành viên gia đình (quyền tự do lao động, tự do kinh doanh, quyền sở hữu tàisản…)
Mỗi hình thức bạo lực có thể được biểu hiện dưới nhiều hành vi khácnhau Luật phòng, chống bạo lực gia đình đã quy định các hành vi bạo lực baogồm:
- Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khoẻ,tính mạng
- Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm
Trang 9- Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêmtrọng.
- Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông, bà
và cháu, giữa cha, mẹ và con, giữa vợ và chồng, giữa anh, chị, em với nhau
- Cưỡng ép quan hệ tình dục, cưỡng ép tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặccản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ
- Chiếm đoạt, huỷ hoại, đập phá hoặc có hành vi khác cố ý làm hư hỏng tài sảnriêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viêngia đình
- Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khảnăng của họ kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạngphụ thuộc về tài chính
- Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở
2.3 Thực trạng bạo lực gia đình ở nước ta nói chung và địa phương em nói riêng.
2.3.1 Thực trạng bạo lực gia đình ở nước ta.
Theo số liệu khảo sát của các cơ quan chức năng cho thấy, ở nước ta có25% gia đình có hành vi bạo lực tinh thần; có khoảng 15% vợ bị chồng đánh;gần 80% bị chồng chửi,; 70% bị chồng bỏ mặc trong cuộc sống gia đình; 30%cặp vợ chồng có hiện tượng ép buộc quan hệ tình dục gọi là "bạo lực tình dục"hoặc việc buộc phải đẻ con trong khi sức khoẻ của người phụ nữ không đảmbảo, hoặc buộc phải phá thai cũng được xem như một hình thức của bạo lực tìnhdục
Gần đây, sự gia tăng của hiện tượng này đang ngày càng làm cho người ta cảmthấy lo ngại hơn bao giờ hết, bởi nó ngày càng cản trở mạnh mẽ sự phát triểncủa gia đình, của văn hoá và đạo đức gia đình ở nước ta Bạo lực gia đình diễn
ra ở mọi nơi, không những ở các vùng nông thôn, mà còn ở cả các đô thị, khôngnhững trong nhóm những người nghèo, mà còn ở cả nhóm những người có thunhập cao Trong xã hội có muôn kiểu bạo lực gia đình
a) Bạo lực giữa vợ và chồng
Trang 10Bạo lực của người chồng đối với người vợ trong gia đình: đây là hình thức
bạo lực được coi là phổ biến nhất trong gia đình Không cần nhiều số liệu chứngminh chúng ta cũng có thể khẳng định bạo lực do người chồng gây ra chủ yếu vàlớn nhất là bạo lực về thể chất Đây là hình thức bạo lực dễ nhận thấy nhất và bị
lên án mạnh mẽ nhất Sở dĩ người đàn ông chọn cách sử dụng “nắm đấm” để
dạy vợ vì họ không nhận thức được rằng hành vi của mình là vi phạm pháp luật.Tuy nhiên, không phải tất cả hành vi bạo lực của người chồng đều là bạo lực vềthể chất mà có những lúc, họ dùng tới nhiều cách khác để gây ra những tổnthương về tâm lý cho người vợ: mắng mỏ, chửi bới, xúc phạm…; hoặc có nhữnghành vi cưỡng bức về tình dục, kiểm soát về kinh tế… Tại Hội thảo công bố kếtquả điều tra đánh giá các mục tiêu trẻ em - phụ nữ 2014 (MICS) do Tổng cụcThống kê và Quỹ Dân số Liên hợp quốc vừa tổ chức, 50% phụ nữ (từ 14-49tuổi) cho biết, chồng đánh vợ có lý do là chấp nhận được Đặc biệt, có đến28,2% phụ nữ cho rằng, người chồng có thể đánh vợ vì các lý do: đi chơi khôngnói với chồng, bỏ bê con cái, cãi lại chồng, từ chối quan hệ tình dục và… làmcháy thức ăn Phụ nữ ở vùng sâu vùng xa, nông thôn, trình độ văn hóa thấp thìcàng dễ chấp nhận bị chồng đánh vì mọi lý do
Ví dụ như cô Nguyễn Thị Hồng (38 tuổi, trú xã Nghi Diên, Nghi Lộc, NghệAn) gần 2 tuần qua phải đi sống nhờ nhà người thân mà không dám về nhà vì sợ
bị chồng bạo hành, đánh đập Trên khuôn mặt khắc khổ ấy, những vết thâm tímvẫn còn nguyên Cô tâm sự cô thường xuyên bị chồng đánh vì mọi lí do: chậmnấu cơm cô cũng bị phang cả cái nồi vào đầu, không rót nước khi chồng đi làm
về cũng bị chửi là chậm chạp Suốt 13 năm cô sống như “con giun, cái kiến”
trong nhà lúc nào cũng nơm nớp lo sợ bị chồng đánh Một hôm, không chịuđược cô cãi chồng, bất ngờ chồng cô chạy đến bóp cổ, rồi lấy kéo cắt nhơm nhởtóc của cô, tát, đấm cô liên tục Ít phút sau, chồng cô còn lấy chiếc tô inox nungcho đỏ rồi lao đến dí cả vào mặt cô
Trang 11(Những trận đòn và hậu quả mà cô Hồng phải chịu đựng trong bạo hành gia đình)
Còn đầu năm 2015, dư luận cả nước phẫn nộ khi Vũ Trung Hiếu (41 tuổi,
TP Hải Dương, là cán bộ Phòng thanh tra kho bạc Nhà nước chi nhánh HảiDương) đánh vợ gẫy 13 xương sườn, vỡ tim, rách phổi… Nguyên nhân sự việc
do ông Hiếu không hài lòng cho vợ mặc váy đi ăn cưới nên xảy ra cãi vã Trongcơn bực tức, ông Hiếu đánh vợ thậm tệ dẫn đến tử vong
Bên cạnh sự bạo hành của người chồng đối với vợ thì ngược lại, trong xã hội ngày nay, hiện tượng người vợ sử dụng bạo lực với chồng cũng không phải
là hiếm Không chỉ dừng lại ở những lời lẽ chua ngoa, những cách xử sự thô bạo
mà họ còn trực tiếp gây ra những tổn thương về thể chất cho chồng Một ví dụđiển hình là vụ bà Trần Thúy Liễu, vợ nhà báo Lê Hoàng Hùng giết chồng đượcrất nhiều người quan tâm Bà liễu đã khai nhận: có hai nguyên nhân dẫn đếnviệc bà sát hại chồng Một là, ông Hùng biết chuyện tình cảm của bà ở bênngoài, hai là vấn đề kinh tế gia đình khó khăn Về chuyện tình cảm, gần đây ôngHùng phát hiện vợ có quan hệ tình cảm với một vài người khác nên nảy sinhghen tuông Bà Liễu khai ông Hùng có chửi mắng và đánh bà Ngoài ra, bà Liễu
đã sang Campuchia đánh bạc, do thua bạc, thiếu nợ nên bà Liễu đề nghị ôngHùng bán căn nhà đang ở nhưng ông Hùng không đồng ý Nên bà đã đi muabịch xăng tạt vào giường ông Hùng đang nằm ngủ và châm lửa đốt Thấy lửa đãcháy, bà Liễu đi về phòng nằm như không có chuyện gì xảy ra Khi ông Hùng bị
Trang 12bỏng tung cửa chạy ra kêu cứu, bà Liễu mới cùng hai con chạy ra dập lửa trênngười ông Hùng và cùng kêu cứu Do bị bỏng quá nặng nhà báo Lê Hoàng Hùng
đã tử vong
Bạo lực gia đình từ cả hai phía vợ, chồng đang ngày càng phát triển và gâynhức nhối trong xã hội
b Bạo lực giữa cha mẹ và con cái
Bạo lực gia đình giữa cha mẹ với con cái cũng khá phổ biến và được xã hộichấp nhận Đó thường là những hành động “dạy bảo” con cái, xuất phát từ quan
niệm “yêu cho roi cho vọt, gét cho ngọt cho ngào” và giáo dục cần phải nghiêm
khắc Rất nhiều ông bố bà mẹ coi việc đánh đập, chửi mắng con cái khi chúngmắc lỗi là cần thiết để chúng nhận ra sai lầm và sửa chữa, hay coi việc mạt sát,trách móc là động lực để chúng phấn đấu Trên thực tế, cách làm này phần nàophù hợp với tâm lý người Việt và đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên,trong thời đại ngày nay, khi những chuẩn mực tiến bộ về quyền con người đã vàđang được phổ biến trên thế giới thì những tư tưởng, cách làm này cần được loại
bỏ Đặc biệt là những trường hợp bạo lực với con cái vượt ra ngoài phạm vi giáodục, một tình trạng ngày càng gia tăng, thì càng cần phải bị trừng trị nghiêmkhắc
Gần đây, nổi cộm trên các sách báo, các phương tiện thông
tin đại chúng là các vụ thương tâm về bạo hành trẻ nhỏ khiếnngười xem không ngừng suy nghĩ Cách đây không lâu, dư luậnngười dân không khỏi xôn xao và cảm thương cho cháu bé 15tháng tuổi ở TP.HCM bị chính cha mẹ mình đánh chấn thương sọnão Một sự thật ngỡ ngàng khiến người xem bất bình khi thủ
phạm lại quá thản nhiên cho rằng đó là “chuyện bình thường” Khi nghe người mẹ trả lời câu hỏi của phóng viên nhà báo: “Nó
bị té xe mà!” Một lời nói lạnh lùng tới tận xương tủy, thậy đau
xót, đấy cũng gọi là mẹ sao? – người mang nặng chín thángmười ngày, chúng em tự hỏi không biết số phận, cho tương lai
Trang 13của đứa trẻ này sẽ ra sao Hay em Nguyễn Kim Nhật (13 tuổi) ở Gia Laicũng thường xuyên bị bố đẻ của mình đánh đập như kẻ thù Em thường bị chaxích lại để đánh, rồi dùng dao cứa tay con mình cho đến khi chảy máu rồi bắtcháu nuốt hết những giọt máu trên Thật quá tàn nhẫn! Còn đâu là tình cha con,tình cảm gia đình.
Cùng trên tuyến đường chạy dọc vào miền Nam yêuquý,vẫn còn hiện lên trên nét mặt của mỗi người dân Hậu Giangthôn quê nghèo một nỗi bàng hoàng như cắn xé tâm can khiđược ai đó hỏi về chuyện cậu học sinh cấp 1 bị cha và mẹ kếđánh gãy xương sườn, nhốt vào chuồng chó 3 ngày không cho
ăn Hay em Trần Thị Kim Ngân ( 4 tuổi) ở Bình Dương bị mẹ đẻ
và cha hờ đánh đập dã man Ngân thường bị mẹ la mắng, rồi dùng thanhque tre đánh nhiều nhát vào mông và hai tay Thấy mẹ đánh, cha hờ cũng laovào dùng tay đánh đấm vào đầu, mặt Ngân Sau trận đánh, người cha trói Ngânlại bắt em quỳ trên sàn nhà Ngân bị bầm tím sưng húp mặt mũi, mẹ Ngân vẫnkhông đưa em đi bệnh viện Những người ở cùng phòng trọ phát hiện em Ngângào khóc nên xông vào giải cứu, đưa đến bệnh viện Các bác sĩ nhận định, Ngân
bị chấn thương sọ não dạng rạn nứt hình lưới và nhiều vết thương trên mặt Đó
là một sự thật quá chua chát! Đúng là địa ngục trần gian Tạisao lại thế? Những người làm cha mẹ đó liệu họ có cảm thấyđớn đau khi hành hạ con cái mình không? Hay vì do em lỡ mang
số kiếp con riêng để “đến đây” làm người?
Trang 14(Những thương tích mà em Nhật và em Ngân phải gánh chịu trong vụ bạo hanh gia đình)
Bên cạnh những hành vi bạo lực từ phía cha mẹ, bạo lực gia đình xuất phát từ người con đối với cha mẹ mình cũng đang ngày một gia tăng Một số
trường hợp những người trẻ tuổi gây ra nhưng tổn thương về cả vật chất, tinhthần cho cha mẹ do sự bốc đồng tuổi trẻ, thiếu kiềm chế, do đua đòi hư hỏnghoặc lý do khác Tuy nhiên, không thể bào chữa, biện hộ cho những người concái đã khôn lớn trưởng thành nhưng lại bỏ bê, không chăm sóc phụng dưỡng cha
mẹ, thậm chí tàn nhẫn hơn là đánh đập, chửi mắng, xỉ nhục những người đã sinh
ra mình Lý do rất đơn giản là những người già thì sức khỏe yếu, không còn sứclao động nên cần có người chăm sóc, trong khi những đứa con không đủ yêuthương nên không muốn tốn kém tiền của, thời gian, công sức của mình cho cha
mẹ, đúng như câu ca dao xưa “Mẹ nuôi con bằng trời bằng bể/Con nuôi mẹ con
kể từng ngày” Điều này chứng tỏ một sự xuống cấp đạo đức nghiêm trọng, hoàn toàn ngược lại với truyền thống đề cao chữ “hiếu” của dân tộc Việt Nam.
Mới đây cộng đồng mạng đã cùng nhau chia sẻ một clip về người con trai liên
tục rủa mẹ mình với những từ ngữ khó nghe: “Bà chết đi”, “Sao bà mãi chưa chết”, “Cả bao năm nay bà đã chết đâu” tại phòng chờ của một bệnh viện ở
Quỳnh Phụ, Thái Bình do người mẹ già bị mắc bệnh hiểm nghèo, gây phiềnphức cho các con nên người con trai này đã phũ phàng mắng chửi mẹ mình giữachốn đông người bằng những lời lẽ quá sốc.Và gần đây nhất, trên mạng xã hội
xô xao dư luận, ai cũng rợn người vì những vụ con cái nhẫn tâm giết chết cha
Trang 15mẹ đẻ của mình Ví dụ như vụ án con giết cả cha lẫn mẹ xảy ra tại huyện miền núi Như Xuân (Thanh Hóa) Do mâu thuẫn với cha mẹ, trong bữa cơm trưa, Lê
Cẩm Quynh (23 tuổi, thôn Tân Lợi, xã Cát Tân, huyện Như Xuân) bất ngờ cầmbúa đinh, cây gậy trong góc nhà đập nhiều nhát vào đầu, mặt cha mẹ đến khi haingười nằm gục dưới đất, Người cha đã tử vong trước đó, còn người mẹ bị đachấn thương, nhiều vết thương vùng đầu Tại Hà Nội cũng xảy ra một vụ nghịch
tử dùng kéo đâm nhiều nhát vào ngực cha mình do không xin được tiền Khiến
người cha phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch.Và liên tiếp những vụ ánnghịch tử sát hại cha mẹ trong thời gian qua khiến dư luận vô cùng phẫn nộ
c) Bạo lực giữa các thành viên khác trong gia đình
Bạo lực giữa các thành viên khác trong gia đình với nhau cũng đã tồn tại
từ lâu nhưng chiếm tỷ lệ không lớn, vì mức độ phụ thuộc giữa các thành viênnày là không cao như giữa vợ chồng hay cha mẹ với con Nạn nhân của loại bạolực này vẫn chủ yếu là phụ nữ và trẻ em khi mà các thành viên này muốn tham
gia vào việc “giáo dục” những người làm dâu, làm con trong gia đình Ngoài ra,
những mâu thuẫn trong gia đình không tìm được cách giải quyết cũng dẫn tớinạn bạo lực giữa những thành viên khác: anh em, chú cháu đánh nhau vì xíchmích trong cuộc sống, vì tranh chấp tài sản, chị em mắng chửi, nói xấu nhau…Một sự việc mà chúng em được biết ở đây là một gia đình ở (quận Tân Phú,
TPHCM) đã ùa vào trói ngoặt tay chân của con dâu, vứt ra giữa đường Cậu con
trai 5 tuổi của cô muốn vào cứu mẹ nhưng bị ông nội tát vào mặt ngăn cản, đứacon nhỏ còn nằm nôi khóc tím tái không ai dỗ Bà con chòm xóm và người điđường chứng kiến cảnh tượng này đã hết sức bất bình, cố gắng xông vào cứu cônhưng đều gặp phải sự kháng cự quyết liệt của gia đình chồng cô
Cậu con trai nhỏ của cô nước mắt giàn giụa chạy lại định cởi trói cho mẹnhưng bị một người cô chạy đến ôm lại, đánh vào mặt Cô gái trẻ này vừa ômcháu vừa ngồi đè lên người chị dâu
Trang 16( Chị Trinh – TPHCM, bị gia đình nhà chồng trói quẳng ra đường)
Đúng là muôn kiểu bạo lực gia đình- vấn nạn nhức nhối trong xã hội Trênđây, chỉ là một số vụ việc nổi cộm mà chúng em được biết về bạo lực gia đìnhtrong thời gian vừa qua gây xôn xao dư luận trên cả nước
2.3 2.Thực trạng bạo lực gia đình ở địa phương chúng em.
Trước thực trạng bạo lực gia đình trên đất nước ta như vậy , chúng em đã córất nhiều trăn trở, nhiều câu hỏi được đặt ra Và để tìm hiểu về thực trạng bạolực gia đình ở địa phương, chúng em đã khảo sát thu thập ý kiến từ các bạn họcsinh Sau đây là câu hỏi qua phiếu điều tra khảo sát
+ Gia đình bạn có xảy ra bạo lực gia đình ( Bao gồm cả bạo lực về thể chất,tinh thần, tài chính) hay không?
1 Thường xuyên
2 Thỉnh thoảng
3 Không bao giờ
Chúng em khảo sát từ 100 bạn học sinh và thu được kết quả như sau:
1 Thường xuyên 80%
2 Thỉnh thoảng 10%
3 Không bao giờ 10%
Chúng em đã lập biểu đồ thống kê số liệu để cho tất cả các bạn học sinh trongtrường thấy được thực trạng bạo lực gia đình ở địa phương chúng em
BIỂU ĐỒ SỐ LIỆU KHẢO SÁT THỰC TRẠNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH Ở ĐỊA PHƯƠNG
Trang 17
Kết quả khảo sát trên là một thực trạng đáng lo ngại Đúng vậy, thời gian gầnđây, dư luận xã hội hết sức bất bình trước những vụ việc vợ chồng, con cái gâytrọng án, danh dự nhân phẩm bị chà đạp, coi giá trị đồng tiền trên các giá trị đạođức, ngày càng gia tăng Ở Bắc Giang có những vụ bạo lực gia đình nghiêmtrọng đã xảy ra như : Ở Song Khê- Yên Dũng; Vân Động - Lục Nam; Mỹ Điền-Việt Yên; Phúc Hòa- Tân Yên; Hoàng An, Lương Phong- Hiệp Hòa…Thật đángbuồn, bạo lực gia đình, trọng án trong gia đình đang trở nên báo động, là vấn đềnhức nhối, là nỗi lo không của riêng ai!
Mới đây thôi, người dân Bắc Giang nói chung và người dân (thôn Chớp, xãLương Phong, huyện Hiệp Hòa, Bắc Giang) nói riêng rất đau xót và phẫn nộ vềhành động vô nhân tính mà chú Chu Quang Đạo (SN 1966) đã gây ra cho côDương Thị Hồng (SN 1981) Sự việc xảy ra là do không chịu nổi được ngườichồng vũ phu, có tiền án, tiền sự mới đi tù về và thường ngày hay rượu chè,đánh đập nên Cô Hồng đã làm đơn ly hôn Tuy nhiên, khi các thủ tục chưa hoànthành thì xảy ra vụ việc chú Đạo nhẫn tâm cắt gân chân, gân tay và gây thươngtích nặng cho người vợ ở mắt Cô Hồng phải đưa đi viện cấp cứu trong tìnhtrạng nguy kịch
Trang 18( Cô Hồng với nhiều thương tích trên cơ thể sau khi bị chồng truy sát)
Một sự việc khác cũng rất đau lòng và ghê rợn hơn mà chúng em được biết
đó là: mới tảng sáng, người dân xã Hoàng An - huyện Hiệp Hoà, Bắc Giang náođộng khi phát hiện xác một người đàn ông nằm úp ở ven đường, trước cửa chùaSứt, thôn Hoàng Liên, người bê bết máu, mặt mũi biến dạng đến thảm hại; trênngười mặc mỗi chiếc quần dài, chân không dép Các cơ quan chức năng có mặtngay tại hiện trường để khám nghiệm tử thi và xác định được người chết là ôngDương Văn Thung ( trú tại xã Hoàng An) Ngay lập tức, gia đình nạn nhân đượcmời lên cơ quan công an làm việc Khi được hỏi về cái chết của chồng- bàDương Thị Hưởng nói không biết ai đánh và xin đem chôn bởi gia đình khôngkiện cáo ai Nhưng qua thu thập chứng cứ, cơ quan điều tra nhận định thủ phạm
là người thân Không ngờ, sau một hồi đấu tranh quyết liệt, cơ quan cảnh sát đãtìm được hung thủ giết ông Thung chính là bà Hưởng Bà Hưởng khai ôngThung là người chơi bời, có một tiền án về tội trộm cắp tài sản, lại là một connghiện ma tuý Để có tiền chơi bạc và hút hít, ông Thung thường lấy tài sản nhàđem cầm cố, lại còn đánh đập, xé quần áo, đuổi mẹ con bà Hưởng ra khỏi nhà Một bữa tối, khi cả gia đình đang quây quần quanh mâm cơm thì vợ chồng bàHưởng quay sang cãi nhau chuyện một con gà Ông Thung nổi điên quăng mâmbát, rồi vớ chiếc búa nện vào lưng bà Hưởng Đến đêm, nhìn ông Thung ngủ,những uất ức đè nén lâu nay trong bà Hưởng bỗng nhiên trỗi dậy Tay cầm chiếcbúa đinh, bà giáng nhiều nhát vào đầu chồng Để chắc ăn, bà còn dùng dao đâmnhiều nhát vào ngực ông Thung Biết chắc chồng đã chết, bà Hưởng dùng chănbọc xác để máu đỡ chảy, phi tang các hung khí Đợi đến khoảng 1h sáng , bà
Trang 19Hưởng đem xác chồng vứt cách nhà 500 m Xong đâu đấy, bà phi tang chiếcchăn xuống giếng bỏ hoang nhà hàng xóm và đi ngủ Trước vành móng ngựa bàHưởng phải cúi đầu nhận tội và trả giá vì hành vi giết chồng.
Trên đây là hai vụ việc điển hình trong rất nhiều vụ việc về bạo lực gia đình ởđịa phương Hiệp Hòa gây xôn xao dư luận trong thời gian vừa qua
2.4 Những nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình
Theo các nghiên cứu gần đây về bạo lực gia đình kết luận rằng, bạo lực giađình xuất hiện bởi các nguyên nhân sau đây :
2.4.1 Nguyên nhân do phong tục, tập quán :
Việt Nam là một nước Á Đông với tư tưởng gia trưởng còn nặng nề, điềunày có ảnh hưởng rất lớn tới vấn đề bạo lực gia đình ở nước ta hiện nay Tínhgia trưởng được chấp nhận trong gia đình và ngoài xã hội đã tạo ra một vị trí đặcbiệt cho những người đàn ông trong gia đình Họ có quyền quyết định nhữngvấn đề quan trọng, quyết định thái độ ứng xử với các thành viên khác, họ cóquyền “dạy dỗ” vợ con theo ý mình Thậm chí, có người coi việc sử dụng bạolực là ứng xử cần thiết để đảm bảo hạnh phúc gia đình Đi cùng với đó là tư
tưởng “đèn nhà ai nhà nấy rạng”, " vợ chồng đóng cửa bảo nhau" nên những
việc trong gia đình thì những người khác thường không muốn can thiệp vào.Đây là những yếu tố gây ra khó khăn rất lớn trong công tác phòng, chống bạolực gia đình hiện nay
2.4.2 Nguyên nhân lịch sử và định kiến giới
Quan niệm trọng nam khinh nữ đã ăn sâu vào tiềm thức của người ViệtNam từ hàng ngàn năm nay Điều đó thực sự đã và đang cướp đi nhiều quyền lợichính đáng của người phụ nữ Người vợ, người mẹ thường không có được sự tôntrọng xứng đáng trong gia đình, không được hưởng những quyền lợi về vật chất,
về tinh thần và thường xuyên phải chịu những tổn thương: bị đánh đập, bị xúc
phạm danh dự, bị cưỡng ép tình dục… Ngay cả với trẻ em, quan niệm “con gái
là con người ta” cũng khiến nhiều bé gái bị thiệt thòi hơn so với bé trai Sự bất
bình đẳng về giới này được cả xã hội chấp nhận, thậm chí cả chính những người
Trang 20phụ nữ cũng coi đó là bình thường Điều này cũng là nguyên nhân trực tiếp nhất
dẫn tới nạn bạo hành với người phụ nữ trong gia đình.Tư tưởng “trọng nam khinh nữ” coi trọng quyền lực, vị thế của người đàn ông trong gia đình đã tồn tại
lâu đời và dai dẳng trong quan hệ gia đình của hầu hết các quốc gia, đặc biệt làcác quốc gia phương Đông Sự bất bình đẳng giữa vợ chồng bắt nguồn từ truyềnthống gia trưởng của người đàn ông và tư tưởng an phận, chấp nhận hành vi bạolực của người vợ Do quan niệm phong kiến lạc hậu, tư tưởng trọng nam khinh
nữ, các chuẩn mực đạo đức, các giá trị truyền thống chi phối Các quan niệm
như “Trai năm thê bảy thiếp, gái chín chuyên một chồng” hay “Tam tòng tứ đức”, làm cho vị trí của người phụ nữ trong xã hội thấp hơn so với nam giới.
Điều đó giải thích tại sao bạo lực trong gia đình xảy ra rất nhiều nhưng nạn nhânchủ yếu lại là phụ nữ Đây là một nguyên nhân mang tính lịch sử đúng như nhận
định của Ph.Ănghen “Trong 3 hình thức bất bình đẳng lớn nhất của lịch sử nhân loại thì quan hệ bất bình đẳng giữa nam và nữ chính là nguồn gốc đích thực có tính chất lịch sử, xã hội của những mâu thuẫn cơ bản, chủ yếu giữa vợ và chồng”( Tác phẩm Nguồn gốc gia đình, chế độ Tư hữu và nhà nước )
2.4 3 Nguyên nhân từ kinh tế
Sự biến đổi của nền kinh tế thị trường có ảnh hưởng rất lớn đến vấn đề bạolực gia đình Theo kết quả của nhiều nghiên cứu về bạo lực gia đình thì nguyênnhân kinh tế chiếm tỉ lệ cao nhất trong số các nguyên nhân dẫn đến hiện tượngbạo lực gia đình Khi điều kiện kinh tế khó khăn, người ta phải lo nghĩ đếnmiếng cơm manh áo và điều họ quan tâm nhất là làm sao dể đảm bảo cho giađình đủ chi tiêu Những điều đó khiến cho các thành viên trong gia đình luôncảm thấy mệt mỏi, căng thăng, dễ cáu bẳn, họ cũng không có thời gian quan tâmđến cách ứng xử, thái độ, tình cảm của các thành viên khác trong gia đình Cónhiều trường hợp chỉ vì kinh tế gia đình khó khăn mà vợ chồng trở nên lục đục.Ông bà, cha mẹ, con trở nên bất hoà Người đàn ông dễ sinh ra cờ bạc, rượu chè,còn phụ nữ thì cũng tỏ ra khó chịu Vì thế, từ cả những điều nhỏ nhặt trong giađình cũng có thể xảy ra xô xát khiến gia đình trở nên lục đục, bầu không khí giađình căng thẳng Ngoài ra khi nền kinh tế gia đình khá giả, cuộc sống gia đình
Trang 21đựơc cải thiện thì cũng không ít các thành viên trong gia đình có sự thay đổi vềthái độ đối với các thành viên khác trong gia đình Nhiều cặp vợ chồng, khi cuộcsống gia đình còn khó khăn thì luôn thương yêu, hoà thuận với nhau, nhưng khitrong gia đình đã có của ăn của để thì lại trở nên bất hòa Nhiều khi người đànông còn đánh đập, ruồng rẫy vợ con Khi người chồng là người có thu nhậpchính thì họ thường tỏ ra coi thường vợ, nhiều người còn coi vợ như một kể ănbám, họ thường cho mình quyền quyết định mọi vấn đề trong gia đình Ngượclại, khi người vợ là trụ cột nuôi sống gia đình thì người chồng lại lo sợ mìnhthấp kém, sợ uy quyền của mình trong gia đình bị giảm sút, vai trò của mìnhtrong gia đình sẽ bị lu mờ và lúc này cách thức cứu vãn mà rất nhiều người đànông lựa chọn là sử dụng bạo lực với vợ mình và các thành viên khác trong giađình
2.4.4 Nguyên nhân từ trình độ dân trí và các chính sách xã hội :
Hiện nay bạo lực gia đình xảy ra rất nhiều nhưng vẫn còn rất thiếu các vănbản pháp luật điều chỉnh về vấn đề này, các văn bản có hiệu lực đang thi hànhhiện nay như Bộ luật Hình sự, Bộ luật Dân sự, Luật HN &GĐ 2000 hầu hết mớichỉ quan tâm đến vấn đề bảo vệ quyền và nghĩa vụ giữa các thành viên trong giađình mà chưa có sự quan tâm thích đáng đến việc quy định các chế tài đối vớicác hành vi vi phạm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình Vì chưa có một hệthống chế tài đủ cứng rắn, nên bạo lực gia đình có cơ hội phát sinh Bên cạnh đó
là sự thờ ơ của các cấp chính quyền trước nạn bạo lực Các cơ quan, tổ chức cóthẩm quyền trong việc ngăn chặn bạo lực gia đình thì đa phần hoạt động không
có trách nhiệm, nặng về tính hình thức, khi nạn nhân bạo lực gia đình kêu cứuyêu cầu được giúp đỡ can thiệp khi các cơ quan, tổ chức cá nhân có liên quanphần lớn tỏ ra không quan tâm và để mặc cho nạn nhân bạo lực gia đình tự giảiquyết
Ngoài nguyên nhân trên, chúng ta không thể loại trừ các nguyên nhân như:học vấn của người dân còn thấp, nhận thức kém, thiếu hiểu biết pháp luật cũng
là một trong số các nguyên nhân gây ra bạo lực gia đình Người dân còn nhậnthức rất mơ hồ về luật phòng, chống bạo lực gia đình Nhiều người thậm chí
Trang 22không biết mình có quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm khỏi sự lăng mạ, xỉnhục, đánh đập, hành hạ Họ chưa ý thức được quyền được bảo vệ mình như thếnào Vì vậy, Ở Việt Nam, bạo lực gia đình đang phát triển mạnh và có chiềuhướng gia tăng.
Công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật về vấn đề phòng chống bạo lực giađình còn rất hạn chế Những chính sách xã hội như chính sách về dân số, kếhoạch hoá gia đình, cứu trợ xã hội bên cạnh những tác tích cực cũng đã cónhững ảnh hưởng không tốt đến bạo lực gia đình, làm phát sinh bạo lực gia đình
Ví dụ như việc chậm trễ trong việc triển khai thực hiện các kế hoạch, chính sách
đã được đề ra khiến cho nhiều vụ bạo lực gia đình xảy ra nhưng không được canthiệp và giải quyết kịp thời Các chính sách giảm biên chế, lao động khiến chonhiều thành viên trong gia đình mất đi công việc, nhiều gia đình mất đi trụ cộtlao động chính Nó tác động xấu làm cho nhiều gia đình trở nên khó khăn, bạolực gia đình cũng phát sinh từ đấy
2.4.5 Các nguyên nhân khác :
- Sự nghiện ngập: Kết quả nhiều nghiên cứu cho hay, có đến một nửa trường
hợp bạo hành là do người nghiện rượu nghiện ma túy gây ra Khi say rượu, sửdụng ma túy( Nhất là ma túy đá) sẽ buồn chán, luôn có cảm giác mệt mỏi, kiệtsức, chậm chạp hoặc lầm lỳ, rất dễ bị kích động, dễ nổi giận, có thể hoang tưởng
ảo giác, không kiểm soát được cảm xúc, hành vi, lý trí bị tê liệt, họ có nhữnghành động không hợp lý, gây ra bạo lực, thậm chí giết cả người thân do sử dụng
ma túy đá (như vụ Đỗ Đức Mạnh Hùng ở Nam Định vác dao bầu giết cả bố vàmẹ; Ma Đình Tiệp ở Thái Nguyên chém chết bác ruột; Gần đây nhất là vụ DoãnTrung Dũng ở Quảng Ninh giết cô và ba đứa cháu bên nhà vợ)
- Ghen tuôn: Người chồng thường buộc tội vợ dan díu lăng nhăng với người
khác, đôi khi vợ có bầu với mình nhưng cứ ngược ngạo nói là con người nào đórồi hành hung vợ
- Gia đình có khó khăn tài chính, công việc của người chồng có nhiều trở ngại,
căng thẳng, nội tình xáo trộn vì bệnh tật, vì mâu thuẫn giữa bố mẹ, con cái