Đánh giá tiềm năng hoạt động du lịch bền vững ở phố cổ hội an và những biện pháp

Trong sự phát triển ồ ạt của ngành du lịchđịa phương, các cấp chính quyền địa phương đặc biệt là ở các nước đang phát triển,thường đầu tư vào số lượng một cách ồ ạt nhằm phát huy giá trị

 KHOA DU LỊCH - ĐẠI HỌC HUẾ 

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TỔNG HỢP

Đề tài:

“Đánh giá tiềm năng hoạt động du lịch bền vững ở Phố cổ Hội An và những biện

pháp”.

GVHD: T.S LÊ THỊ KIM LIÊN

SV: LÊ THỊ THU THẢO – K47 KTDL

Huế, tháng 4 năm 2017

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 3

CHƯƠNG I NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ DU LỊCH BỀN VỮNG 6

1.1 Khái niệm và các yêu cầu cơ bản của phát triển du lịch bền vững 6

1.1.1.Khái niệm về du lịch và du lịch bền vững 6

1.1.2.Các yếu tố để phát triển du lịch bền vững 8

1.1.2.1 Hệ sinh thái 8

1.1.2.2 Hiệu quả 8

1.1.2.3 Công bằng 9

1.1.2.4 Bản sắc văn hóa 9

1.1.2.5 Cộng đồng 9

1.1.2.6 Cân bằng 9

1.1.2.7 Phát triể 9

1.2 Tính tất yếu và lợi ích của phát triển du lịch bền vững 9

1.2.1 Tính tất yếu 9

1.2.2 Lợi ích của việc phát triển du lịch bền vững 10

1.3 Đặc điểm của du lịch bền vững 11

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÁC ĐIỀU KIỆN ĐỂ PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG Ở PHỐ CỔ HỘI AN 12

2.1 Tình hình phát triển du lịch ở Phố cổ Hội An 12

2.1.1 Tình hình phát triển du lịch ở Phố cổ Hội An 12

2.1.2 Doanh thu du lịch 12

2.2 Những điều kiện để phát triển du lịch bền vững ở Phố cổ Hội An 13

2.2.1 Tài nguyên thiên nhiên 13

2.2.2 Di sản vật thể 14

2.2.3 Di sản phi vật thể 18

2.3 Thưc trạng hoạt động du lịch bền vững ở Hội An 21

2.3.1 Công tác bảo tồn di sản văn hóa thế giới tại Phố cổ Hội An 21

2.4.1 Kinh doanh bán lẻ và các dịch vụ du lịch 23

2.4.2 Việc làm 23

2.4.3 Mức thu nhập 24

2.4.4 Giá sinh hoạt 24

2.4.5 Sở hữu tài sản và sử dụng đất 25

2.4.6 Phong tục tập quán và tín ngưỡng, đời sống và văn hóa 25

2.4.7 Tính chân xác 26

2.4.8 Luật lệ và trật tự 27

2.4.9 Môi trường 27

2.4.10 Xây dựng và tiêu thụ nguồn tài nguyên 28

CHƯƠNG III NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH Ở PHỐ CỔ HỘI AN 29

3.1 Tiếp tục đổi mới giáo dục - đào tạo để đáp ứng yêu cầu của phát triển hiện tại 29 3.2 Phát triển du lịch bền vững có sự tham gia của cộng đồng 30

3.3 Thông tin tuyên truyền cho phát triển du lịch bền vững 31

3.4 Các giải pháp tổ chức, khai thác, phát triển du lịch 32

3 4.1 Giải pháp tổ chức khai thác nguồn tài nguyên du lịch 32

3.4.2 Phát triển du lịch cần phải xác định những nét đặc thù 33

3.5 Tổ chức khai thác có hiệu quả các khu du lịch 34

3.5.1 Tổ chức khai thác có hiệu quả các khu du lịch 34

3.5.2 Phát triển ở Phố cổ Hội An trên quan điểm bền vững 34

KẾT LUẬN 36

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam tham gia tổ chức thương mại Thế giới (WTO) ngày 7/11/2006 Đây làdấu mốc quan trọng của Việt Nam trên con đường hội nhập kinh tế quốc tế Trongnhững năm gần đây, tình hình phát triển kinh tế của Việt Nam ngày càng tiến bộ mộtcách rõ rệt thể hiện qua các chỉ số phát triển kinh tế như chỉ số GDP luôn tăng trưởng

ở mức cao, thu nhập bình quân đầu người ngày càng tăng qua mỗi năm Thu nhập tănglên nhu cầu của con người về du lịch cũng tăng theo, nắm được xu hướng đó, cácnghành du lịch dịch vụ ngày càng phát triển để đáp ứng nhu cầu của con người

Là một trong những ngành phát triển nhanh nhất và mang lại nhiều lợi nhuậnnhất trên thế giới Du lịch không những mang đến nhiều cơ hội cho phát triển kinh tếđặc biệt là cho quá trình phát triển của một đất nước Nó có thể tạo ra nguồn thu nhập

và việc làm đáng kể thông qua việc phát triển các nguồn lực văn hóa và thiên nhiên

Nó cũng giúp cho người dân địa phương có cơ hội bày tỏ niềm tự hào về nền văn hóađặc sắc của mình, từ đó tạo đòn bẩy để phục hồi các giá trị truyền thống và đời sốngvăn hóa đang dần mai một Du lịch cũng tạo ra sự giao lưu giữa con người của nhiềudân tộc, nhiều tầng lớp, nhiều nền văn hóa khác nhau từ đó giúp nuôi dưỡng sự đốithoại giữa các nền văn hóa và khuyến khích sự sáng tạo, đa dạng về văn hóa

Tuy nhiên, du lịch cũng có thể gây ra những tác hại đối với văn hóa và môitrường nếu không có sự quản lý đúng đắn Trong sự phát triển ồ ạt của ngành du lịchđịa phương, các cấp chính quyền địa phương đặc biệt là ở các nước đang phát triển,thường đầu tư vào số lượng một cách ồ ạt nhằm phát huy giá trị của một khu di sản tuynhiên lại không chú ý nhiều đến công tác ngăn ngừa sự xuống cấp của các phươngdiện văn hóa, thiên nhiên và xã hội do ngành du lịch thiếu đi sự kiểm soát mang lại.Các cấp chính quyền địa phương, ngành du lịch, các nhà đầu tư và phát triển, các nhàquản lý di sản và các thành viên cộng đồng dân cư cần Phối hợp chặt chẽ để xây dựngcác chính sách nhằm giảm thiểu các tác động tiêu cực của ngành du lịch đến văn hóa

và môi trường của nơi sở tại Điều này chỉ có thể thực hiện được nếu như tất cả các

Là một di sản thế giới – Phố cổ Hội An – quần thể di tích kiến trúc hội tụ đủ cácyếu tố văn hóa nổi trội của một thương cảng sầm uất của một thời kì phát triển rực rỡtrong quá khứ Nơi đây có đông đảo cư dân đang sinh sống trên một nền tảng văn hóa,truyền thống xưa Tuy việc bảo tồn di sản đã đạt được một số thành quả nhất địnhnhưng nó cũng đang đứng trước nhiều thách thức lớn từ sự phát triển kinh tế, xã hội,con người trong hoàn cảnh hội nhập quốc tế như hiện nay

Đề tài : “Đánh giá tiềm năng hoạt động du lịch bền vững ở Phố cổ Hội An và

những biện pháp” nhằm giới thiệu những tiềm năng và thế mạnh cũng như những

thiếu sót, những áp lực, cảnh báo nguy cơ và đưa ra những biện pháp cơ bản nhằm

“bảo tồn vững chắc, phát huy bền vững” di sản văn hóa thế giới này nói riêng cũngnhư du lịch bền vững ở Việt Nam nói chung

2 Mục đích, nhiệm vụ và ý nghĩa nghiên cứu của đề tài

2.1 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu chủ đề chính là việc tìm ra và đưa ra những đềxuất hợp lí cũng như các phương pháp, phương án nhằm phát triển hoạt động du lịch

mà vẫn giữ nguyên vẹn các tài nguyên hình thành nên hoạt động du lịch và thiết lậpnên các mối quan hệ tương hỗ giữa phát triển du lịch với các ngành kinh tế khác cóliên quan Khai thác du lịch sao cho có hiệu quả cao nhất và phát triển bền vững chokhu, điểm du lịch tại Phố cổ Hội An- Quảng Nam

2.2 Ý nghĩa

Trong thực trạng phát triển du lịch ở Phố cổ Hội An với tốc độ phát triển khánhanh cả về số lượng khách cũng như nâng cao chất lượng điểm đến Tuy nhiên việcphát triển ấy lại nhỏ lẻ mạnh ai nấy làm và thiếu đi sự quản lý đồng bộ của các cấpquản lý và việc phát triển vẫn còn là với mục đích thương mại là chủ yếu, việc pháttriển du lịch còn gây xâm hại đến môi trường tự nhiên và văn hóa, còn nhiều điều chưahợp lý đối với kinh tế xã hội Việc phát triển du lịch bền vững ở Phố cổ Hội An chính

là việc lập nên một kế hoạch hoàn chỉnh và tối ưu nhất cho việc phát triển du lịch điđôi với phát triển kinh tế địa phương đem lại hiệu quả lâu dài cho địa phương tronghiện tại cũng như tương lai sau này mà gây ảnh hưởng ít đối với môi trường tự nhiên

và nền văn hóa bản địa

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng của đề tài trên là tập trung vào nghiên cứu cơ sở lý luận về tình hìnhhoạt động phát triển du lịch bền vững ở Phố cổ Hội An

 Phạm vi nghiên cứu

- Nội dung: Đề tài nghiên cứu trong phạm vi của các nhân tố tác động đến hoạtđộng du lịch bền vững của Phố cổ Hội An Đó là tài nguyên du lịch, các ngành có liênquan trong mối quan hệ phát triển du lịch bền vững Đồng thời cũng đưa ra thực trạngcũng như những định hướng hợp lý cho sự phát triển du lịch của Phố cổ Hội An trongtương lai

- Không gian: Trên địa bàn thành Phố Hội An

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập dữ liệu:

Dữ liệu sơ cấp: Tiến hành điều tra mẫu trên những du khách dã đến Hội Anthông qua bảng hỏi được thiết kế

- Phương pháp so sánh: so sánh đối chiếu tài liệu, số liệu tham khảo so với thực

tế để đưa ra kết quả chính xác

- Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu

5 Kết cấu của chuyên đề

Nội dung chuyên đề gồm có 3 phần chính sau:

Chương I: Những lý luận cơ bản về du lịch bền vững

Đưa ra cơ sở lý thuyết về du lịch bền vững cũng như các đặc điểm, nguyên tắc,các phương pháp đánh giá trong du lịch bền vững, cũng như đưa ra các điều kiện đểphát triển du lịch cũng như du lịch bền vững

Chương II: Thực trạng các điều kiện để phát triển du lịch bền vững ở khu Phố cổ Hội An.

Đưa ra một cái nhìn tổng quát về du lịch ở Phố cổ Hội An, cũng như những điềukiện phát triển du lịch bền vững ở Phố cổ Hội An

Chương III: Giải pháp nhằm phát triển du lịch bền vững tại khu Phố cổ Hội An

Một số giải pháp cụ thể để Phố cổ Hội An có thể phát triển bền vững hơn trong

CHƯƠNG I NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN

VỀ DU LỊCH BỀN VỮNG

1.1 Khái niệm và các yêu cầu của phát triển du lịch bền vững

1.1.1 Khái niệm về du lịch và du lịch bền vững.

Có rất nhiều khái niệm khác nhau về du lịch:

Theo liên hiệp Quốc tế các tổ chức lữ hành chính thức (International Union ofOfficial Travel Organization) thì “ Du lịch được hiểu là hành động du hành đến mộtnơi khác nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm mục đích không phải để làm ăn tứckhông phải để làm một nghề hay một việc kiếm tiền sinh sống…”

Tại hội nghị Liên Hiệp Quốc về du lịch họp tại Roma – Italia (21/8 –5/9/1963), các chuyên gia đưa ra định nghĩa về du lịch: “Du lịch là tổng hợp các mốiquan hệ, hiện tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lưutrú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hay ngoài nước của

họ với mục đích hòa bình Nơi họ lưu trú không phải là nơi làm việc của họ”

Theo các nhà du lịch Trung Quốc thì : “Hoạt động du lịch là tổng hòa hàng loạtcác mối quan hệ và hiện tượng lấy sự tồn tại và phát triển kinh tế, xã hội nhất định làm

cơ sở, lấy chủ thể du lịch, khách thể du lịch và trung gian du lịch làm điều kiện” Trong pháp lệnh của du lịch Việt Nam tại diều 10 thuật ngữ du lịch được hiểunhư sau: “ Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mìnhnhằm thỏa mãn các nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thờigian nhất định”

Về sự bền vững được ủy ban Thế giới về phát triển môi trường định nghĩa như

là “Sự phát triển đáp ứng nhu cầu hôm nay mà không làm giảm bớt khả năng đáp ứngnhu cầu của các thế hệ tương lai” (Liên Hiệp Quốc, 1984)

Hơn nữa phát triển bền vững liên quan đến việc sử dụng dài hạn và khả năng cóthể bảo tồn được của nguồn tài nguyên (APEC, 1996)

Định nghĩa phát triển du lịch bền vững được hiểu như sau: “Du lịch bền vững

là quá trình điều hành quản lý các hoạt động du lịch với mục đích xác định và tăngcường các nguồn hấp dẫn du khách tới các vùng và các quốc gia du lịch Quá trình

quản lý này luôn hướng tới việc hạn chế lợi ích trước mắt để đạt được mục đích lâu dài

do các hoạt động du lịch mang lại”

Theo World Conservation Union, 1996 Du lịch bền vững là việc di chuyển vàtham quan đến các vùng tự nhiên một cách có trách nhiệm với môi trường để tậnhưởng và đánh giá cao tự nhiên (và tất cả những đặc điểm văn hóa kèm theo, có thể làtrong quá khứ và trong hiện tại) theo các khuyến cáo về bảo tồn, có tác động thấp từ

du khách và mang lại lợi ích cho sự tham gia chủ động về kinh tế- xã hội của cộngđồng địa phương đó

Phát triển du lịch bền vững cũng chính là sự đáp ứng đầy đủ, tiện nghi nhất cácnhu cầu của khách du lịch, tạo sức hút du khách đến vùng, điểm du lịch trong thờiđiểm hiện tại đồng thời bảo vệ và nâng cao chất lượng cho tương lai Nó được định ra

để hướng việc quản lý toàn bộ các tài nguyên, các điều kiện tự nhiên, môi trường sinhthái và các điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa kèm theo, theo cách mà chúng ta có thểthỏa mãn nhu cầu kinh tế, xã hội và thẩm mỹ, đồng thời duy trì tính toàn vẹn về vănhóa, các quá trình sinh thái chủ yếu, sự đa dạng sinh học và các hệ thống duy trì nuôidưỡng sự sống

Phát triển du lịch bền vững là việc quản lý toàn bộ các thành phần cấu thànhnên ngành du lịch đảm bảo phát triển cân bằng để có thể mang lại những kết quả có lợi

về kinh tế, xã hội mang tính lâu dài mà không gây ra những tổn hại cho môi trường tựnhiên và bản sắc văn hóa của du lịch Quá trình phát triển du lịch bền vững phải có sựkết hợp hài hòa nhu cầu của hiện tại và tương lai trên cả hai góc độ sản xuất và tiêudùng du lịch, nhằm mục đích bảo tồn và tái tạo tài nguyên thiên nhiên, giữ gìn và pháthuy bản sắc dân tộc

Việc phát triển du lịch bền vững phải đảm bảo và thỏa mãn ba yếu tố sau:

- Mối quan hệ giữa bảo tồn tài nguyên tự nhiên, môi trường và lợi ích kinh tế, xãhội, văn hóa

- Quá trình phát triển diễn ra trong một thời gian lâu dài

- Đáp ứng được nhu cầu hiện tại, song không làm ảnh hưởng đến nhu cầu của cácthế hệ tiếp theo

1.1.2 Các yêu cầu để phát triển du lịch bền vững

Việc phát triển du lịch bền vững phải tiếp cận và thực hiện một cách toàn diện,hài hòa các yêu cầu sau:

1.1.2.1 Hệ sinh thái

Hệ sinh thái đề cập đến việc duy trì các hệ thống trợ giúp cuộc sống (đất, nước,không khí, cây xanh), bảo vệ sự ổn định và đa dạng sinh học của các loài và của cả hệsinh thái Yêu cầu này đòi hỏi các hoạt động du lịch và cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất –

kĩ thuật phải được thiết kế, tổ chức phù hợp với điều kiện cho phép (giới hạn) của môitrường Do điều kiện môi trường thay đổi theo thời gian và không gian nên các hoạtđộng du lịch cũng phải có sự phát triển phù hợp với điều kiện môi trường mỗi vùngkhác nhau

1.1.2.2 Hiệu quả

Hiệu quả liên quan đến việc đánh giá các phương thức, biện pháp đo lường chiphí, thời gian, lợi ích của cá nhân và xã hội thu được thông qua hoạt động du lịch.Việc đó cũng có nghĩa là sử dụng một cách có hiệu quả nguồn vốn và lao động bỏ ratrong hoạt động kinh doanh du lịch Việc này đòi hỏi quy mô và sự ổn định thích hợpcủa các thị trường du lịch

1.1.2.3 Công bằng

Công bằng đề cập đến sự bình đẳng và thừa nhận các nhu cầu giữa cá nhân, hộgia đình, các nhóm xã hội, giữa thế hệ hiện tại và thế hệ tương lai, giữa con người vớithiên nhiên

1.1.2.4 Bản sắc văn hóa

Bản sắc văn hóa được đề cập trong hoạt động du lịch bền vững là việc bảo vệ

và duy trì chất lượng cuộc sống, các truyền thống văn hóa đặc sắc như tôn giáo, nghệthuật và thể chế Du lịch phải tăng cường bảo vệ văn hóa thông qua các chính sách dulịch văn hóa

1.1.2.5 Cộng đồng

Cộng đồng đề cập đến vấn đề tham gia của cư dân địa phương vào quá trình pháttriển du lịch, tham gia một cách trực tiếp hoặc thông qua đầu tư trong kinh doanh dulịch cũng như trong việc thúc đấy các hoạt động của các ngành có liên quan như côngnghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp, tiểu thủ công mỹ nghệ…

1.1.2.7 Phát triển

Phát triển là khai thác các tiềm năng thông qua đó làm tăng khả năng cải thiện chấtlượng cuộc sống Tăng trưởng cũng là kết quả của sự phát triển nhưng không đồng nghĩavới việc khai thác một cách triệt để các nguồn lợi kinh tế và hủy hoại môi trường

1.2 Tính tất yếu và lợi ích của phát triển du lịch bền vững

nó thì sẽ mang lại hiệu quả nhất định

- Thứ hai do các yếu tố tạo thành sản phẩm của ngành du lịch phải có sự kết hợp

cả tài nguyên phục hồi, tài nguyên khó phục hồi và tài nguyên hoàn toàn không thểphục hồi được đó là các tài nguyên xã hội, tài nguyên nhân văn, tài nguyên thiênnhiên Do các nguồn tài nguyên này không thể tồn tại mãi mãi chính vì thế việc sửdụng một cách hợp lý và có hiệu quả sẽ là tiền đề bảo tồn các nguồn tài nguyên này

Du lịch bền vững đáp ứng được nhu cầu này, không những thế nó còn giúp phát huycác nguồn tài nguyên này thông qua nhiều hình thức

- Thứ ba do nhu cầu của khách du lịch hay xã hội nói chung về hoạt động du lịch,hoạt động tham quan, nghỉ dưỡng ngày càng nhiều và với chất lượng ngày càng caohơn, mức sống và trình độ văn hóa ngày càng được cải thiện đòi hỏi phải phong phúcác loại hình du lịch để đáp ứng nhu cầu đó

1.2.2 Lợi ích của việc phát triển du lịch bền vững

Chúng ta có thể thấy rõ lợi ích này đến từ ba phía từ nhà cung cấp, khách dulịch và người quản lý

Lợi ích cho nhà cung cấp: các nhà cung cấp kinh doanh do lợi ích có thể mang lạinhiều loại hình, sản phẩm du lịch lớn hơn để cung cấp cho du khách thu lại lợi nhuậncho mình Do chu kì sống của các loại hình và sản phẩm du lịch này lớn hơn các sảnphẩm và loại hình du lịch thông thường nên chi phí chỉ bỏ ra ban đầu tuy nhiều nhưng

dễ dàng mở rộng quy mô hoạt động đồng thời cũng giảm thiểu được rủi ro trong kinhdoanh, doanh thu thu được là lâu dài và lớn hơn so với các loại hình du lịch khác

Lợi ích cho khách du lịch: khách du lịch có thể tiếp cận và khám phá, nghiêncứu các nền văn hóa, phong tục tập quán trong quá khứ nhưng vẫn còn tồn tại được ởhiện tại Chiêm ngưỡng các phong cảnh, cảnh quan thiên nhiên , những công trình vănhóa , lịch sử, các sản phẩm du lịch địa phương với mức chi phí thấp nhất

Lợi ích cho điểm du lịch: ban quản lý các điểm du lịch có thể cung cấp sảnphẩm dịch vụ cho đơn vị kinh doanh và khách du lịch để từ đó tạo ra lợi nhuận tiếp tụcđầu tư cải tạo và nâng cấp, bảo vệ cho khu du lịch đồng thời tạo điều kiện công ăn việclàm cho người dân địa phương

Lợi ích cho người dân địa phương: hoạt động du lịch bền vững với đối tượng làhướng đến cải thiện kinh tế địa phương nên người dân được hưởng lợi rất nhiều từhoạt động này, không những được tạo công ăn việc làm, phát huy các nghề truyềnthống, phương thức sản xuất cũng như bảo tồn các hoạt động nghệ thuật, người dâncòn hiểu rõ được giá trị văn hóa mà họ phải giữ gìn và bảo tồn

1.3 Đặc điểm của du lịch bền vững

Được lập kế hoạch với ba mục đích chính: lợi tức, môi trường và cộng đồng đâychính là mô hình ba chân của du lịch bền vững

- Thân thiện với môi trường, du lịch bền vững có tác động thấp đến các nguồn lợi

tự nhiên Nó giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường (động thực vật, các sinh

cảnh sống, nguồn lợi sống, sử dụng năng lượng và ô nhiễm ) và cố gắng có lợi cho

môi trường

- Gần gũi về xã hội và văn hoá, nó không gây hại đến các cấu trúc xã hội hoặcvăn hoá của cộng đồng nơi mà hoạt động du lịch được thực hiện Thay vào đó thì nó

lại tôn trọng văn hoá và truyền thống địa phương Khuyến khích các bên liên quan (các

cá nhân, cộng đồng, nhà điều hành tour và quản lý chính quyền) trong tất cả các giaiđoạn của việc lập kế hoạch, phát triển và giám sát, giáo dục các bên liên quan về vaitrò của họ

- Có kinh tế, nó đóng góp về mặt kinh tế cho cộng đồng và tạo ra những thunhập công bằng và ổn định cho cộng đồng địa phương cũng như càng nhiều bên liênquan khác càng tốt Nó mang lợi ích cho người chủ, cho nhân viên và cả người xungquanh Nó không bắt đầu một cách đơn giản để rồi sau đó sụp đổ nhanh chóng do cáchoạt động kinh doanh nghèo nàn mà nó được:

 Được lập kế hoạch trước cùng với sự tham gia của các bên liên quan

 Định hướng đến địa phương và có sự tham gia điều khiển của chính quyền địaphương sở tại

 Tập trung nhiều vào các kinh nghiệm giáo dục

 Bảo tồn các nguồn lợi về tự nhiên, văn hóa, xã hội được xem là ưu tiên

 Đề cao văn hóa bản địa cũng như giữ nguyên vẹn được những phong tục tậpquán, lối sống cũng như sinh hoạt

 Đem lại lợi tức đáng kể cho địa phương cũng như phục vụ cho việc bảo tồn tốt hơn

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÁC ĐIỀU KIỆN ĐỂ

PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG Ở PHỐ CỔ HỘI AN

2.1 Tình hình phát triển du lịch ở Phố cổ Hội An

2.1.1 Tình hình phát triển du lịch ở Phố cổ Hội An

Bảng 2.1: Số lượng khách du lịch của Hội An (2012 - 2016)

Lượt khách đến Hội An ngày càng tăng qua các năm do các chính sách và cácchương trình phát triển du lịch ở thành Phố Hội An thu hút được nhiêu du khách trong

và ngoài nước

ĐVT: Lượt khách

Năm Khách nội địa Khách quốc tế Tổng cộng Tỷ lệ % tăng so

với năm trước

Ngành du lịch và dịch vụ thương mại đã góp phần tạo nên nền kinh tế phát triển mạnh

mẽ của Hội An, chiếm khoảng 64% tổng thu nhập của toàn thành Phố Nhờ ngành du lịch mànền kinh tế ở Hội An trở nên khởi sắc chính vì thế chúng ta không thể phủ nhận tầm quantrọng của du lịch đối với sự phát triển nền kinh tế của một địa phương

Bảng 2.3: Các ngành kinh tế chính ở Hội An

Nông Lâm Ngư nghiệp 15%

công nghiệp xây dựng 21%

du lịch, dịch vụ, thương mại 64%

Nguồn: Phòng thống kê Hội An

2.2 Những điều kiện để phát triển hoạt động du lịch bền vững ở Phố cổ Hội An

2.2.1 Tài nguyên thiên nhiên

Hội An nằm ở bờ Bắc sông Thu Bồn, tỉnh Quảng Nam, trên bờ biển NamTrung Bộ của Việt Nam Phố cổ Hội An cách về phía Tây Bắc của thành Phố Tam Kìchừng 50 km và về phía Đông Đà Nẵng khoảng 30 km Nằm ở vùng cửa sông ThuBồn, Hội An có mạng lưới đường thủy dài khoảng 34 km và rất gần biển Hội An cũng

có nhiều bãi biển và làng chài như bãi biển An Bàng, bãi biển Cửa Đại

Ngoài khơi là một quần đảo được biết đến với cái tên cù lao Chàm, bao gồmtám hòn đảo nhỏ: hòn Lao, hòn Khô mẹ, hòn Khô con, hòn Tai, hòn Dài, hòn Lá, hòn

Mồ và hòn Ông Cù lao Chàm có tổng diện tích 15,5 km2, trong đó rừng chiếm 90%diện tích, đất nông nghiệp chiếm 7% còn lại là diện tích khu dân cư với 2800 người Với những điều kiện tự nhiên thuận lợi như vậy Hội An không những có lợi thế

không những gắn liền với khu đô thị cổ mà còn gắn liền với thiên nhiên và cộng đồngdân cư.

2.2.2 Di sản vật thể

Hội An, một trong những đô thị cổ xưa nhất của Việt Nam, có một chiều dàilịch sử bốn trăm năm mươi năm, ra đời dưới thời các chúa Nguyễn, xứng đáng đượcnghiên cứu thật sâu sắc về giá trị văn hóa và nghệ thuật, các hoạt động kinh tế và vănhóa xã hội Đô thị cổ Hội An chỉ chiếm một khoảng không gian chừng hai cây số, thậtnhỏ với đô thị cổ Bến Nghé-Sài Gòn- Gia Định rộng bề thế, chỉ có bề dày khoảng 500năm, thật mong hơn nhiều so với Kẻ Chợ- Kinh Kỳ - Đông Đô - Thăng Long - Hà Nộivới hàng ngàn năm văn hiến, không có quần thể di tích lịch sử đồ sộ và phong cáchhữu tìnhh như cố đô Phú Xuân - Huế thế nhưng miền đất cổ xưa này lại có sức vẫy gọi

kỳ lạ không chỉ đối với du khách Việt Nam mà cả đối với các du khách và với các nhànghiên cứu ở nhiều quốc gia trên thế giới Vì thế mà trong những năm gần đây, cácnhà nghiên cứu văn hoá Việt Nam và thế giới rất quan tâm tới việc nghiên cứu về khuPhố cổ Hội An với hàng loạt các công trình nghiên cứu khoa học viết về khu Phố cổHội An Đó là một Khu Phố cổ rộng khoảng 2 km2, gồm nhiều dãy Phố nhỏ hẹp, nhưbàn cờ với hàng trăm ngôi nhà cổ, các công trình kiến trúc, di tích, các dấu ấn, vănbản, thư tịch Có giá trị văn hoá – lịch sử rất cao, không những Hội An trở thành đôthị cổ duy nhất của nước ta còn tồn tại mà đây cũng là một trường hợp hiếm hoi trênthế giới Nó thể hiện nổi bật nhiều nhất vẫn là ở giá trị di sản vật thể

- Bố cục đô thị

Căn cứ vào kết quả nghiên cứu khảo cổ học gần đây và tư liệu lịch sử thì sựđịnh cư đầu tiên ở Hội An nằm dọc trên trục đường Nguyễn Thị Minh Khai và TrầnPhú Do có sự bồi lấp, chuyển dịch dần của con sông nên phần đất của Phố cảng tiếptục được mở rộng về phía nam Sự xuất hiện khu Phố Nguyễn Thái Học vào cuối thế

kỷ 18 và đầu thế kỷ 19 đã làm cho khu Phố cổ này tiếp tục được mở rộng thêm Cáctuyến Phố chạy từ Đông sang Tây nối liền với các tuyến Phố cắt ngang tạo thành tuyếnPhố ngang – dọc kiểu bàn cờ Khu Phố cổ Hội An hiện nay có diện tích khoảng300.000 m2

Các di sản văn hóa vật thể ở Hội An phản ánh sự ảnh hưởng văn hóa của rấtnhiều thương nhân các nước đến định cư và buôn bán ở đây trong lịch sử Mặc dù việc

buôn bán với người Nhật chỉ kéo dài trong khoảng nửa thế kỷ (1952 - 1636) nhưngngười ta vẫn còn thấy sự kế thừa văn hóa của những thương nhân này thông qua phongcách kiến trúc trong các ngôi nhà ở khu Phố Nhật này nay còn lưu giữ được Tương tựnhư vậy , nhiều công trình ở Hội An vẫn còn lưu giữ được cũng ảnh hưởng theo lốikiến trúc của người Hoa.

Trung tâm bảo tồn di tích Hội An đã thống kê được hiện có hơn 1.360 di tích ởHội An Trong đó có 1.723 di tích nghệ thuật, kiến trúc bao gồm nhà ở, nhà thờ tộc,đình, hội quán, chùa, nhà thờ, thánh cất, cầu, giếng, chợ, lăng, miếu và mộ

- Loại thứ nhất là nhà một tầng vách gỗ, những ngôi nhà này có niên đại từ thế

kỷ 18 đến thế kỷ 19, các ngôi nhà này nằm chủ yếu trên đường Trần Phú, tiêu biểu lànhà số 48 - Trần Phú

- Loại thứ hai là nhà hai tầng có mái hiên, các ngôi nhà loại này được xây dựngkhoảng cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, tiêu biểu là ngôi nhà số 5 - Nguyễn Thị MinhKhai

- Loại thứ ba là nhà hai tầng vách gỗ có ban công, các ngôi nhà này được xâydựng từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20

- Loại thứ tư là nhà hai tầng tường gạch, loại nhà này được xây dựng từ cuốithế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20 và nằm dọc theo các đường Trần Phú và Nguyễn TháiHọc

Nhà cửa hiệu

Quần thể di tích nhà cửa hiệu ở Hội An là một trong những quần thể di tích lớnnhất ở Đông Nam Á Ở Việt Nam các loại nhà cửa hiệu tương tự thường thấy ở những

bao gồm ba phần: phần nhà trước (nhà chính), nhà sau (nhà phụ) và cầu nối giữa nhàtrước và nhà sau Phần nhà quay mặt ra đường thường dùng làm nơi buôn bán Giữanhà trước và nhà sau là một sân nhỏ được lát đá và có nhiều thế hệ cùng chung sốngvới nhau trong kiểu nhà này mà vẫn giữ được sự riêng tư Tất cả các ngôi nhà cửa hiệuđều có hệ vì kèo bằng gỗ gồm xà ngang và trụ đội, được thiết kế có độ thông khí caophù hợp với vùng khí hậu nhiệt đới của địa phương và thiết kế phù hợp với thuậtphong thủy của người Hoa Và nét độc đáo khác lạ nữa là mắt cửa, điều mà chỉ có duynhất ở Hội An mà các kiểu nhà ở Châu Á không có được.

2.2.2.2 Nhà thờ tộc

Nhà thờ tộc là những công trình riêng biệt được xây dựng trên mảnh đất vuôngvắn, thường nằm trong những con hẻm nhỏ hoặc quay lưng ra đường Khu đất có hàngrào bao bọc và có một sân vườn lớn phía trước nhà chính Mặt bằng và cấu trúc cũnggiống như nhà chính của nhà cửa hiệu nhưng có thêm mái hiên ở các bên Các nhà thờtộc cơ bản phục vụ cho việc thờ cúng tổ tiên và cũng chính là nơi giáo dục con cháulòng biết ơn, kính trọng tổ tiên Nhà thờ tộc là biểu tượng cho mối quan hệ đoàn kết,đùm bọc và giúp đỡ lẫn nhau của người trong dòng tộc

2.2.2.3 Hội quán

Hội quán ở Hội An được xây dựng phục vụ cho cộng đồng người Hoa Các hộiquán có sự kết hợp các yếu tố kiến trúc và tôn giáo tín ngưỡng của người Hoa nhưngmang phong cách kiến trúc xây dựng truyền thống của người Việt Cũng giống nhưđình làng hội quán cũng là nơi trao đổi, bàn bạc việc buôn bán

2.2.2.4 Các công trình khác

- Chùa và miếu

Là kiến trúc tôn giáo tín ngưỡng được trang trí khá lộng lẫy so với các loại hìnhkiến trúc khác Các công trình này được phân bố khắp nơi trong Phố cổ Hội An và cácvùng ven Một trong những công trình kiến trúc tôn giáo tiêu biểu là chùa Phước Lâm,tọa lạc ở xã Cẩm Hà cách Hội An 3km, cùng với chùa tổ Chúc Thánh là các di tíchminh chứng cho việt phát triển phật giáo ở đàng trong, Việt Nam

- Cầu

Chùa cầu hay còn gọi là cầu Nhật Bản (Lai Viễn Kiều) là chiếc cầu cổ nhất ởHội An tương truyền do người Nhật xây dựng vào đầu thế kỷ 17 Có giả thuyết cho