CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN DẠY CÁC LỚP TIẾNG CHĂM VÀ NHẠC CỤ TRUYỀN THỐNG CỦA CHI HỘI CHĂM TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Từ 2010 đến nay ThS.. Chức năng và nhiệm vụ của Chi hội nhằm bảo tồn và ph
Trang 1CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN DẠY CÁC LỚP TIẾNG CHĂM VÀ NHẠC CỤ TRUYỀN THỐNG CỦA CHI HỘI CHĂM TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
(Từ 2010 đến nay)
ThS Đàng Năng Hòa Giới thiệu
Chi hội dân tộc Chăm tại thành phố Hồ Chí Minh là một trong những Chi hội trực thuộc Hội Dân tộc học – Nhân học thành phố Hồ Chí Minh Chức năng và nhiệm vụ của Chi hội nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc, cụ thể như: tổ chức hàng năm
lễ hội Katé & Ramâwan, Rija Nâgar, tổ chức lớp truyền dạy tiếng Chăm, và nhạc cụ truyền thống…Đối tượng chính mà Chi hội hướng đến là sinh viên đang học tập tại các trường Đại học, Cao Đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh Trong bài viết này, chúng tôi đề cập đến chương trình truyền dạy các lớp học chữ Chăm
và lớp truyền dạy nhạc cụ truyền thống cho Trung tâm trao đổi giáo dục với Việt Nam (CEEVN) hỗ trợ kinh phí để thực hiện, trong khoảng thời gian từ 2010 đến nay
1 Chương trình giảng dạy tiếng Chăm truyền thống
Từ khi thành lập cho đến nay, Chi hội Dân tọc Chăm đã có nhiều hoạt động cộng đồng rất thiết thực cho con em người Chăm đang sinh sống và học tập tại Thành phố Hồ Chí Minh như: sinh hoạt văn nghệ, học bổng, thể thao, tiếp sức mùa thi, giảng dạy tiếng Chăm, truyền dạy nhạc cụ truyền thống, hội trại vòng tay bè bạn…đã góp phần thúc đẩy
sự hòa nhập tích cực vào hoạt động sinh hoạt văn hóa cộng đồng của sinh viên Chăm
Để đáp ứng nhu cầu học tiếng mẹ để của sinh viên Chăm tại các trường Đại học, Cao đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh Từ năm 2010 – 2015, với sự hỗ trợ kinh phí của CEEVN và sự cho phép của Hội Dân tộc học – Nhân học tại Thành phố Hồ Chí Minh, Chi hội đã tổ chức được 5 lớp học tiếng Chăm (04 lớp tiếng Chăm căn bản và 01 lớp tiếng Chăm nâng cao) Do các giảng viên có kinh nghiệm giảng
Trang 2dạy như: PGS TS Thành Phần, ThS Đàng Năng Hòa, thầy Đạo Thanh Quyến, Đàng Văn Vinh…Chương trình này do ThS Đàng Năng Hòa – cựu học viên chương trình học bổng IFP (Internanational Fellowship Program) của Ford Foundation làm chủ nhiệm
Số lượng sinh viên học các lớp tiếng Chăm qua các năm
Năm Địa điểm tổ chức lớp học Số lượng sinh viên Lớp
2010 Trường Đại học Mở Tp HCM 56 Lớp căn bản
2011 Trường Đại học Mở Tp HCM 37 Lớp nâng cao
2012 Trường Dự bị đại học Tp HCM 40 Lớp căn bản
2013 Phân viện nghiên cứu văn hóa nghệ
thuật
45 Lớp căn bản
2014 Phân viện nghiên cứu văn hóa nghệ
thuật
25 Lớp căn bản
Thông qua lớp học, chương trình cũng đã mời các chuyên gia báo cáo các chuyên đề liên quan đến văn hóa Chăm, cụ thể như: PGS TS Thành Phần nói về văn hóa Chăm;
TS Phú Văn Hẳn – ngôn ngữ; nhà nghiên cứu Inrasara báo cáo về văn học Chăm, nhạc sĩ Amưnhân nói về âm nhạc Chăm, ThS Báo Văn Tuy báo cáo về học bổng và kinh nghiệm trong học tập…
2 Chương trình truyền dạy nhạc cụ truyền thống:
Bên cạnh các lớp học tiếng Chăm và các hoạt động khác, Chi hội cũng đã tổ chức được một lớp truyền dạy nhạc cụ truyền thống Chăm cho sinh viên, do CEEVN hỗ trợ kinh phí, được triển khai vào tháng 04 năm 2014 tại Phân viện văn hóa nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, với 20 học viên tham dự lớp học, đối tượng chủ yếu là sinh viên Nghệ nhân trực tiếp giảng dạy là Ôn Mâduôn Thiên Sanh Thềm Qua lớp học đã truyền dạy cho các sinh viên những điệu trống cơ bản nhằm phục vụ cho các phong trào văn hóa văn nghệ của Chi hội như lễ hội Katé & Ramâwan, Rija Nâgar…Qua đó phần nào cũng góp
Trang 3phần bảo tồn được giá trị âm nhạc truyền thống dân tộc đang có nguy cơ bị mai một trước
xu thế hội nhập hiện nay Liên quan đến việc bảo tồn các di sản văn hóa dân tộc, ThS
Đàng Năng Hòa cũng đã thực hiện dự án: “Truyền dạy hát Kadhar của người Chăm ở Ninh Thuận” Dự án nằm trong khuôn khổ bảo tồn di sản văn hóa nghệ thuật có nguy cơ
bị mai một Được sự hỗ trợ kinh phí từ Trung tâm trao đổi giáo dục với Việt Nam (CEEVN) – Quỹ hỗ trợ bảo tồn nghệ thuật văn hóa dân gian
Qua chương trình này, chúng tôi nhận thấy được những mặt thuận lợi và khó khăn như sau:
Thuận lợi:
- Được sự quan tâm tạo điều kiện thuận lợi của Hội Dân tộc học – Nhân học Thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là sự hỗ trợ về mặt kinh phí để tổ chức lớp học từ Trung tâm trao đổi giáo dục với Việt Nam (CEEVN) nên kết quả tương đối khả quan
- Được sự quan tâm của các Trường (Đại học) và các Viện nghiên cứu tại Thành phố Hồ Chí Minh
- Được sự hỗ trợ về mặt kinh phí từ CEEVN nên sinh viên được hưởng các phương tiện học tập miễn phí và môi trường học tập khang trang
- Qua chương trình cũng hỗ trợ nâng cao kiến thức và kỹ năng mềm cho các em sinh viên, giúp cho các em có thêm sức mạnh tinh thần và nghị lực trong sinh hoạt và học tập
- Chương trình cũng tạo cơ hội cho các em sinh viên Chăm được giao lưu với nhau, giúp các em tự tin và hòa nhập vào môi trường đô thị
- Chương trình này cũng được sự quan tâm, hỗ trợ về mặt tinh thần của các bậc nhân sĩ trí thức của người Chăm nên phần nào cũng đã khuyến khích được các
em sinh viên tham gia
Khó khăn
Trang 4- Tình trạng các sinh viên chạy theo phong trào, nên xảy ra tình trạng “đầu voi đuôi chuột” vẫn thường xảy ra trong các khóa học do Chi hội Dân tộc Chăm tổ
chức
- Sinh viên học nhiều trường khác nhau, địa điểm sinh sống cũng như thời gian
học tập khác nhau nên khó duy trì về sĩ số lớp học một cách ổn định
- Về lớp truyền dạy nhạc cụ, vì đặc điểm các loại nhạc cụ Chăm có âm lượng rất lớn nên địa điểm mở lớp truyền dạy hơi khó khăn, cần có phòng học cách âm
chuyên biệt để tổ chức lớp học
- Một số sinh viên cho rằng, lớp học tiếng Chăm và lớp truyền dạy nhạc cụ là dành cho các sinh viên đang theo học các ngành khoa học xã hội, nên đối
tượng tham dự chưa thật sự đa dạng
Phương hướng và kế hoạch sắp tới, với sự hỗ trợ kinh phí từ CEEVN, năm 2015,
Chi hội Dân tộc Chăm sẽ tiếp tục các chương trình hoạt động sau:
- Duy trì lớp học tiếng Chăm căn bản và đan xen những kỹ năng mềm, đối tượng hướng đến là sinh viên năm thứ nhất
- Mở lớp truyền dạy hát dân ca (dự án đã được trình duyệt)
Bên cạnh sự hỗ trợ kinh phí từ CEEVN, Chi hội Dân tộc Chăm cũng cố gắng tận dụng những nguồn tài trợ kinh phí từ các cá nhân và các tổ chức khác để tổ chức các phong trào văn hóa, văn nghệ, học bổng…nhằm đa dạng hóa các hoạt động văn hóa, văn nghệ, bên cạnh đó cũng phần nào góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc trong giai đoạn hiện hội nhập hiện nay
Kết luận:
Chi hội Dân tộc Chăm là một trong các thành viên trực thuộc vào Hội Dân tộc học – Nhân học Thành phố Hồ Chí Minh, một đơn vị hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn
và phát huy giá trị văn hóa Chăm Từ năm 2010, với sự hỗ trợ kinh phí từ Trung tâm trao đổi giáo dục với Việt Nam (CEEVN), ThS Đàng Năng Hòa đã phối hợp với Chi hội Dân tộc Chăm tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức được 05 lớp học tiếng Chăm và 01 lớp
Trang 5truyền dạy nhạc cụ truyền thống Chăm cho sinh viên Chăm đang theo học tại các trường Đại học, Cao đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh Đây là hoạt động hết sức thiết thực và bổ ích nhằm góp phần tích cực trong việc bảo tồn và phát huy
di sản văn hóa Chăm trong cuộc sống hiện đại của sinh viên Chăm tại Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay./
Trang 6MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA LỚP HỌC TIẾNG CHĂM VÀ NHẠC CỤ TRUYỀN THỐNG CỦA CHI HỘI CHĂM TỔ CHỨC DO CEEVN HỖ TRỢ KINH PHÍ
Ảnh: Lễ khai giảng lớp học tiếng Chăm
Nguồn: Jahoa
Trang 7Ảnh: PGS.TS Thành Phần phát biểu trong lễ khai giảng
Nguồn: Jahoa
Trang 8Ảnh: Lớp học tiếng Chăm
Nguồn: Jahoa
Ảnh: Lớp học tiếng Chăm
Nguồn: Jahoa
Trang 9Ảnh: Sinh viên thi cuối khóa lớp tiếng Chăm
Nguồn: Jahoa
Trang 10Ảnh: Các trí thức người Chăm tham gia buổi tổng kết lớp tiếng Chăm
Nguồn: Jahoa
Ảnh: PGS TS Thành Phần trao giấy chứng nhận cho sinh viên
Nguồn: Jahoa
Trang 11Ảnh: Thầy Nguyễn Tỷ Chế Đạt trao giấy chứng nhận cho sinh viên
Nguồn: Jahoa
Trang 12Ảnh: TS Trương Văn Món (Sakaya) trao giấy chứng nhận cho sinh viên
Nguồn: Jahoa
Trang 13Ảnh: Lễ khai giảng lớp tiếng Chăm và nhạc cụ truyền thống Chăm
Nguồn: Jahoa
Trang 14Ảnh: Lễ khai giảng lớp tiếng Chăm và nhạc cụ truyền thống Chăm
Nguồn: Jahoa
Trang 15Ảnh: Khách mời và sinh viên tham dự lễ khai giảng lớp học
Nguồn: Jahoa