NGHIÊN cứu các yếu tố hạn CHẾ TRONG đất sản XUẤT NÔNG NGHIỆP TỈNH sơn LA và đề XUẤT GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC

Mục tiêu của đề tài - Đánh giá được thực trạng chất lượng đất sản xuất nông nghiệp và các yếu tố hạn chế YTHC trong đất sản xuất nông nghiệp đối với một số cây trồng chính tỉnh Sơn La..

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NÔI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

LƯƠNG ĐỨC TOÀN

Chuyên ngành: Khoa học đất

Mã số: 62.62.01.03

DỰ THẢO TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC ĐẤT

Hà Nội, 2016

Công trình đã được hoàn thành tại:

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng cấp Đại học Quốc gia chấm

luận án họp tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên

Vào hồi … giờ … ngày … tháng … năm 20……

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam;

- Trung tâm Thông tin - Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội

MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết nghiên cứu của đề tài luận án

Nhiều kết quả điều tra, nghiên cứu gần đây cho thấy việc khai thác, sử dụng đất nông nghiệp ở nước ta còn chưa hợp lý và hiệu quả Sử dụng và khai thác đất nông nghiệp vẫn chủ yếu lợi dụng tiềm năng của đất, xem nhẹ việc duy trì, cải tạo và phục hồi nguồn tài nguyên đất; một số nơi sử dụng phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật quá nhiều… dẫn đến tình trạng đất thoái hóa, ô nhiễm, giảm khả năng sản xuất của đất…do vậy hiệu quả sử dụng đất ngày càng giảm sút Hầu hết các khuyến cáo để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp đều cho rằng cần có một giải pháp tổng thể về đất - phân bón - cây trồng gắn với định hướng phát triển sản xuất hợp lý theo từng vùng, địa phương cụ thể

Sơn La có diện tích đất sản xuất nông nghiệp không nhiều, đồng thời do địa hình bị chia cắt mạnh, đồi núi, cao nguyên, thung lũng xen kẽ nhau, đất sản xuất phân tán, thời tiết khí hậu diễn biến phức tạp, hạn hán kéo dài, tần suất xuất hiện sương muối thất thường, hệ thống thủy lợi được đầu tư nhưng chưa đảm bảo đủ lượng nước tưới là những yếu tố hạn chế cho sản xuất nông nghiệp của tỉnh Tập quán sản xuất của người dân còn lạc hậu, gây khó khăn trong việc tiếp cận các biện pháp, các mô hình sản xuất tiên tiến Tình trạng thoái hóa, xói mòn đất sản xuất nông nghiệp diễn ra mạnh Để nền nông nghiệp tỉnh Sơn La phát triển theo xu hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh còn nhiều câu hỏi đặt ra cần được nghiên cứu: (i) Thực trạng canh tác đất nông nghiệp hiện tại đã phù hợp với điều kiện đất đai của tỉnh chưa? (ii) những khó khăn nào, hạn chế gì của đất đai đã tác động đến quá trình sản xuất? (iii) những tiến

bộ khoa học kỹ thuật nào phù hợp cho sản xuất nông nghiệp hiệu quả, bền vững và bảo vệ môi trường cho tỉnh Sơn La?

2 Mục tiêu của đề tài

- Đánh giá được thực trạng chất lượng đất sản xuất nông nghiệp và các yếu

tố hạn chế (YTHC) trong đất sản xuất nông nghiệp đối với một số cây trồng chính tỉnh Sơn La

- Đề xuất được một số giải pháp nhằm khắc phục các yếu tố hạn chế và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên đất đai và nâng cao hiệu quả sử dụng đất cho một số cây trồng chính tỉnh Sơn La

3 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu giới hạn trong phạm vi đất sản xuất nông nghiệp và vùng đất

có khả năng khai thác vào mục đích nông nghiệp tỉnh Sơn La

4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

4.1 Ý nghĩa khoa học của đề tài nghiên cứu: Kết quả của đề tài là cơ sở khoa

học tin cậy để đề xuất các giải pháp khai thác và sử dụng hợp lý nguồn tài

nguyên đất đai của địa phương Chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trong

sử dụng đất có hiệu quả cao và bảo vệ môi trường

4.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài nghiên cứu

- Đề xuất được các giải pháp sử dụng đất hiệu quả trên cơ sở thực trạng nguồn tài nguyên đất đai của địa phương

- Xây dựng mô hình thực nghiệm đạt hiệu quả KT-XH cao, cải thiện chất lượng đất đai

5 Những đóng góp mới của đề tài

- Đánh giá được một cách hệ thống, xuyên ngành mối quan hệ giữa thực trạng sử dụng đất, chất lượng đất và xác định được các yếu tố hạn chế chính trong đất sản xuất nông nghiệp đối với việc phát triển các cây trồng chính (ngô, mía, cà phê) trên địa bàn tỉnh Sơn La

- Đề xuất được một số giải pháp nhằm khắc phục các yếu tố hạn chế trong đất đối với một số cây trồng chính (ngô, mía, cà phê) thông qua kết quả nghiên cứu lý thuyết và mô hình thực nghiệm ngoài đồng ruộng

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội tỉnh Sơn La

1.1.1 Vị trí địa lý: Sơn La là tỉnh miền núi thuộc vùng cao phía Tây Bắc Việt

Nam, nằm ở khu vực trung tâm của vùng, có tọa độ địa lý từ 20o39’đến 22o02’ vĩ

độ Bắc và từ 103o

11’đến 105o

02’ kinh độ Đông, có giáp ranh như sau: Phía Bắc giáp tỉnh Lai Châu và Yên Bái; phía Nam giáp tỉnh Thanh Hoá và nước CHDCND Lào; phía Đông giáp tỉnh Hoà Bình và Phú Thọ; phía Tây giáp tỉnh Điện Biên

1.1.2 Địa hình: Địa hình của tỉnh có 3 hệ thống núi chính: Hệ thống núi phía tả

ngạn sông Đà có độ cao trung bình 1.130 m; Hệ thống núi phía hữu ngạn sông

Mã, có đỉnh cao đến 2.000 m; Hệ thống núi xen giữa lưu vực sông Đà và sông

Mã có độ cao trung bình 1.717 m Nằm xen kẽ giữa các cao nguyên là vùng lòng chảo, thung lũng có quy mô 300 - 1.000 ha do phù sa các con sông suối bồi đắp tạo thành

1.1.3 Thời tiết, khí hậu: Khí hậu Sơn La được chia thành 4 mùa rõ rệt: xuân, hạ,

thu, đông Sơn La nóng ẩm vào mùa xuân, nắng nóng vào lúc giao mùa giữa mùa xuân và mùa hạ, se lạnh vào mùa thu, lạnh buốt vào mùa đông Trong những năm gần đây nhiệt độ không khí trung bình/năm có xu hướng tăng hơn so với 20 năm trước đây 0,50C - 0,60C, lượng mưa trung bình năm có xu hướng giảm, độ ẩm không khí trung bình năm cũng giảm

1.1.4 Thủy văn, sông ngòi: Trên địa bàn tỉnh có 2 con sông lớn chảy qua: sông

Đà và sông Mã cùng 35 con suối lớn, hàng trăm con suối nhỏ nằm trên địa hình dốc với nhiều thác nước Sông Đà, đoạn chảy vào địa phận tỉnh Sơn La dài

khoảng 250 km, tổng diện tích lưu vực khoảng 9.844 km, gồm 24 chi lưu lớn

1.1.5 Các nguồn tài nguyên

a) Tài nguyên đất: Nhìn chung tài nguyên đất Sơn La khá đa dạng, các

loại đất phân bố ở nhiều dạng địa hình khác nhau tại vùng sinh thái nông - lâm nghiệp, thích hợp với nhiều loại cây trồng, đặc biệt là cây lâu năm với đất đồi núi

b) Tài nguyên nước: (i) Tài nguyên nước mặt của toàn tỉnh Sơn La hàng

năm vào khoảng 19 tỷ m3

chủ yếu từ nguồn nước mưa tích trữ vào hai hệ

thống sông chính là: Sông Đà và Sông Mã (ii) Nguồn nước ngầm: Tổng trữ

lượng động của nước dưới đất trên tỉnh Sơn La khoảng gần 4 triệu m3/ngày, trữ lượng khai thác đã được xếp các cấp C1 (trữ lượng thực bơm) là 64.660

m3/ngày

c) Tài nguyên rừng: Toàn tỉnh hiện có 662.955 ha đất có rừng, gồm: rừng

phòng hộ 386.219 ha; rừng đặc dụng với 55.275 ha, trong đó có 4 khu rừng đặc dụng bảo tồn thiên nhiên: Xuân Nha (Mộc Châu) 38.000 ha, Sốp Cộp (Sông Mã) 27.700 ha, Copia (Thuận Châu) 9.000 ha, Tà Xùa (Bắc Yên) 16.000 ha; rừng sản xuất 221.461 ha

1.1.6 Đặc điểm kinh tế - xã hội

- Dân số, lao động: Năm 2015 dân số toàn tỉnh có 1.192.100 người, gồm

12 dân tộc Số dân khu vực nông thôn 1.029.400 người, chiếm 86,35%, dân số thành thị 162.700 người, chiếm 13,65% Mật độ dân số trung bình 84 người/km2 Lao động trong độ tuổi năm 2015 có khoảng 753.130 người, chiếm khoảng 63% dân số toàn tỉnh

- Kết cấu hạ tầng (i) Giao thông: Hệ thống GTVT đường bộ trên địa bàn

tỉnh Sơn La (tính đến 20/11/2013) có tổng chiều dài mạng: 9.682 km, mật độ đường ô tô đạt 0,68 km/km2 (ii) Thuỷ lợi: Hiện nay, tỉnh Sơn La đã xây dựng được trên 2.660 công trình, trong đó có 33 hồ chứa có dung tích trên 50 nghìn m3 và

72 hồ chứa có dung tích nhỏ hơn 50 nghìn m3

, 814 đập xây bê tông, 206 phai rọ thép;

1.2 Tình hình nghiên cứu trên thế giới về các vấn đề liên quan

1.2.1 Yếu tố hạn chế (YTHC) và nguyên nhân

YTHC xuất hiện khi đất bị thoái hóa có ảnh hưởng nghiêm trọng tới sản lượng nông nghiệp

Trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu và đưa ra những biện pháp như: sinh học, hóa học, canh tác,… Trong đó biện pháp hóa học là rất quan trọng Vùi phế phụ phẩm và phân hữu cơ cũng là một trong những biện pháp nâng cao năng suất cây

trồng và bảo vệ đất Kỹ thuật canh tác nông nghiệp trên đất dốc (SALT- Slope

Agricultural Land Technology) là hệ sinh thái canh tác nhằm sử dụng đất dốc được bền vững lâu dài

1.3 Tình hình nghiên cứu trong nước về các vấn đề liên quan

1.3.1 Nguyên nhân xuất hiện các yếu tố hạn chế trong đất Việt Nam

- Xuất hiện YTHC trong đất do quá trình hình thành đất tự nhiên: Nước ta có 14

nhóm với 33 loại đất Đất đỏ vàng feralit có diện tích lớn nhất, tiếp sau là Đất phù sa, Đất mùn vàng đỏ trên núi, Đất xám bạc màu, Đất phèn, Đất mặn, Đất cát, các loại đất còn lại chiếm diện tích không đáng kể Hầu hết các loại đất của nước

ta xét ở điều kiện phát sinh và hình thành đất (bản chất đất) đều là các loại đất

“có vấn đề”

-Xuất hiện YTHC do thiếu hụt chất dinh dưỡng trong đất: Do chế độ canh tác thay đổi,

việc sử dụng các giống mới năng suất cao, khả năng hút dinh dưỡng trong đất lớn và việc không hoàn trả hoặc hoàn trả không cân đối là một trong những nguyên nhân dẫn tới thiếu hụt, hình thành các YTHC trong đất

- Xuất hiện YTHC do tích lũy độc tố mới trong đất: Một trong những YTHC đối với

đất sản xuất nông nghiệp mới được đề cập nhiều trong thời gian gần đây là tích luỹ kim loại nặng trong đất, do ảnh hưởng của các khu công nghiệp, nước thải sinh hoạt hoặc do ảnh hưởng của chế độ canh tác

- Xuất hiện YTHC do tác động của biến đổi khí hậu: Mưa liên tục, cường độ lớn,

gây lũ quét, rửa trôi xói mòn trên vùng đồi núi và ngập úng ở vùng thấp trũng Một

số vùng đồi với khí hậu hai mùa mưa và khô cộng với đất bị mất thảm thực vật sẽ dẫn đến bị kết von đá ong hóa Tại một số vùng đất phù sa ven biển thường bị thoái hóa do bị mặn hóa và phèn hóa

1.3.2 Nghiên cứu các giải pháp khắc phục các YTHC của đất trồng

- Sử dụng phân bón và chế độ canh tác: Đối với đất đồi núi, trong nhiều năm trở

lại đây có rất nhiều nghiên cứu về áp dụng bón phân cho các loại cây trồng trên đất dốc Thái Phiên & Nguyễn Tử Siêm (1994), Lê Quốc Doanh & các cộng sự (1999) đã khẳng định vai trò không thể thay thế được của các biện pháp sinh học trong việc ngăn chặn và phục hồi sự thoái hóa của đất dốc và dùng cây che phủ đất có hiệu quả cao nhất

- Hệ thống canh tác, luân canh cây trồng: Đối với đất dốc, có rất nhiều nghiên

cứu về canh tác, đặc biệt là các biện pháp kỹ thuật canh tác nhằm nâng cao sức sản xuất của đất và hiệu quả trong sản xuất.(i) Cải tạo đất đã bị thoái hóa ở những vùng đất trống đồi trọc bằng các loài cây che phủ có bộ rễ khỏe và cây họ đậu cố định đạm (ii) Hạn chế xói mòn trên đất dốc bằng cây phủ đất (iii) Thay thế

cày bừa làm đất bằng phương pháp cơ giới với các biện pháp sinh học (iv) Xen canh và luân canh

1.4 Nghiên cứu về hạn chế của đất dốc vùng núi Phía Bắc và các giải pháp khắc phục

Nhiều tác giả nghiên cứu tài nguyên đất vùng Tây Bắc và đều có nhận định chung về các yếu tố hạn chế: pH thấp; đất nghèo dinh dưỡng và có độc tố cao;

độ phì thấp, đá lẫn nhiều; tần suất xuất hiện nhiệt độ thấp và sương muối khá dày

ở vùng phía Tây Nguyễn Xuân Cự và Ngô Văn Giới (2007) đã chỉ ra rằng : Đất tại Sơn La có độ dốc lớn, quá trình xói mòn rửa trôi xảy ra mạnh, đất có thành phần cơ giới nhẹ, đất chua, nghèo mùn và các chất dinh dưỡng dễ tiêu Thực hiện các giải pháp cải tạo và khắc phục các hạn chế của đất dốc vùng núi phía Bắc: Làm ruộng bậc thang, nương đồng mức, tạo vật chắn, trồng xen, sử dụng tàn

dư thực vật che phủ đất, nông lâm kết hợp (rừng + nương + vườn) kết hợp chăn nuôi

Chương 2 NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu trực tiếp là đất, các tính chất lý, hóa học đất liên quan đến các yếu tố hạn chế trong đất nông nghiệp đối với một số cây trồng chính của tỉnh Sơn La

- Cây trồng nghiên cứu là các cây trồng sản xuất hàng hóa chính của tỉnh Sơn La, bao gồm: ngô, mía, cà phê chè

2.2 Nội dung nghiên cứu

- Nghiên cứu thực trạng sản xuất nông nghiệp tỉnh Sơn La

- Nghiên cứu thực trạng chất lượng đất đai và các yếu tố hạn chế trong đất sản xuất nông nghiệp

- Đề xuất một số giải pháp nhằm khắc phục các yếu tố hạn chế, sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên đất đai và nâng cao hiệu quả sử dụng đất cho một số cây trồng chính tỉnh Sơn La (ngô, mía, cà phê chè)

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu: Thu thập số liệu sơ cấp, thứ cấp

và xử lý số liệu bằng phần

2.3.2 Phương pháp lấy mẫu đất và phân tích đất

+ Lấy mẫu đất: TCVN 9487:2012)

+ Phân tích mẫu đất: theo các Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) và của Viện

Thổ nhưỡng Nông hóa (TNNH)

2.3.3 Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất: Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 8409:2010)

2.3.4 Phương pháp đánh giá thực trạng chất lượng đất

- Nhóm yếu tố về thổ nhưỡng; Yếu tố địa hình; Yếu tố canh tác 2.3.5 Xác định các yếu tố hạn chế của đất đối với cây trồng

Thực hiện theo quy trình đánh giá đất đai của FAO

Bảng 2.1 Phân cấp mức độ hạn chế trong đất đối với cây trồng

TT Phân cấp hạn

1 Không hạn chế Thích hợp ở mức S1, đất đai không thể

hiện yếu tố hạn chế hoặc ở mức nhẹ, rất

dễ khắc phục

1 Hạn chế trung bình Thích hợp ở mức S2, có một số yếu tố

hạn chế ở mức độ trung bình có thể khắc phục

Không xem xét

- Hạn chế về điều kiện địa hình, khí hậu

- Hạn chế về nước tưới

- Hạn chế về khả năng canh tác của đất

- Hạn chế về dinh dưỡng trong đất

2.3.6 Phương pháp xây dựng các loại bản đồ

Sử dụng các phần mềm ArcGIS, MapInfo, để xây dựng và số hóa bản đồ 2.3.7 Phương pháp xây dựng mô hình thực nghiệm

Mô hình được xây dựng để kiểm chứng những kết quả nghiên cứu từ lý thuyết về yếu tố hạn chế của đất đai đối với cây trồng và sử dụng một số giải pháp nhằm khắc phục một số hạn chế về dinh dưỡng cây trồng và bảo vệ đất.,

mô hình thực hiện trong 2 năm với các chỉ tiêu theo dõi: Đất trước và sau mô hình; Năng suất cây

2.3.8 Phương pháp xây dựng các giải pháp khoa học công nghệ

Các giải pháp khoa học công nghệ được xây dựng trên cơ sở tính chất đất đai, các yếu tố hạn chế chính trong đất tác động đến quá trình canh tác và năng suất cây trồng, yêu cầu của từng cây trồng chính, tổng hợp, đúc kết từ những kết quả nghiên cứu về sử dụng đất bền vững tại vùng nghiên cứu trong những nghiên cứu trước đây, kết quả thực hiện các mô hình thực nghiệm các giải pháp về canh tác được xây dựng trong quá trình thực hiện đề tài

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1 Thực trạng sản xuất nông nghiệp tỉnh Sơn La

3.1.1 Đánh giá tổng quát cơ cấu sử dụng đất

Diện tích đất tự nhiên của tỉnh Sơn La là 1.412.349 ha, trong đó có 3 loại hình sử dụng đất chính là đất nông nghiệp 1.022.255 ha (chiếm 72,38% DTTN), đất phi nông nghiệp 64.520 ha (chiếm 4,57% DTTN), đất chưa sử dụng 325.574 ha (chiếm 23,05% DTTN)

3.1.2 Thực trạng các loại hình sử dụng đất nông nghiệp

Diện tích đất nông nghiệp hiện tại của tỉnh Sơn La so với quy mô tổng diện tích tự nhiên là khá lớn, tuy nhiên cơ cấu đất sản xuất nông nghiệp không lớn, chỉ chiếm 25,20% DTTN và đất lâm nghiệp có diện tích lớn, chiếm 46,94%DTTN

Bảng 3.1 Cơ cấu các loại hình sử dụng đất nông nghiệp

Loại hình sử dụng đất Diện Tích (ha) Tỷ lệ (%) Tổng diện tích đất nông nghiệp 1.022.255 100,00

Đất nương rẫy trồng cây hàng năm khác 255.956 25,04

Đất trồng cây công nghiệp lâu năm 22.094 2,16

Loại hình sử dụng đất Diện Tích (ha) Tỷ lệ (%)

số vùng thấp do hồ thuỷ điện Sơn La tích nước, chuyển sang xây dựng các điểm tái định cư và sử dụng vào mục đích phát triển hạ tầng

Bảng 3.2 Biến động diện tích gieo trồng một số cây trồng chính (ha)

3.1.4 Đánh giá hiệu quả sử dụng đất

3.1.4.1.Các loại sử dụng (LUTs) và kiểu sử dụng (LUT) đất nông nghiệp chính tỉnh Sơn La

- LUTs chuyên lúa: lúa xuân - lúa mùa, lúa mùa, lúa nương

- LUTs luân canh lúa - màu: ngô xuân - lúa mùa, lạc xuân - lúa mùa, đậu

tương xuân - lúa mùa

- LUTs chuyên màu và cây công nghiệp ngắn ngày (CCNNN): Ngô xuân - ngô mùa, lạc xuân - lạc mùa, đậu tương xuân - đậu tương mùa, ngô xuân hè, khoai lang đặc sản xuân - khoai lang đặc sản mùa, sắn, mía

- LUTs cây công nghiệp dài ngày (CCNDN): chè , cà phê, cao su

- LUTs cây ăn quả: mận, đào, xoài, cam, nhãn

3.1.4.2 Đánh giá hiệu quả kinh tế các loại sử dụng đất chính

Bảng 3.3 Tổng hợp kết quả đánh giá hiệu quả kinh tế sử dụng đất sản xuất

nông nghiệp tỉnh Sơn La

Đậu tương xuân-Lúa mùa 53,8 21,6 31,7 1,47

*Cao su: đang trong thời kỳ kiến thiết cơ bản

GTSX: Giá trị sản xuất; CPTG: Chi phí trung gian; TNHH: Thu nhập hỗn hợp; HSĐV: Hiệu suất đồng vốn

Kết quả nghiên cứu cho thấy: Trong hệ thống các LUTs chính của toàn

tỉnh Sơn La thì LUTs cây ăn quả mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất, tiếp theo

đó là LUTs chuyên CCN dài ngày, chuyên màu và CCNNN, luân canh lúa - màu, chuyên lúa

3.1.5.3 Đánh giá hiệu quả xã hội của các loại sử dụng đất chính

Nhìn chung, do bình quân đất sản xuất nông nghiệp trên đầu người toàn tỉnh Sơn La đạt mức khá cao nên đại bộ phận nông dân trong các LUTs đất trồng trọt đều tận dụng hết lao động trong nhà, ngoài ra họ còn phải thuê lao động ở bên ngoài (đối với một số kiểu sử dụng đất như: cao su, cà phê, chè, mía, cây ăn quả,…)

3 1.5.4 Đánh giá hiệu quả môi trường của các loại sử dụng đất chính

- Mức độ che phủ: LUTs chuyên lúa, luân canh lúa - màu, chuyên màu là

50%, LUTs chuyên CCNNN là 75 - 80%, LUTs chuyên CCN dài ngày và Cây

ăn quả là 80%

- Mức độ thích hợp của hệ thống cây trồng đối với đất hiện tại: Sự thích

hợp ở đây đối với người dân được hiểu đơn giản là khả năng cho năng suất cao

và ổn định Kết quả tổng hợp phiếu điều tra cho thấy trên 90% số hộ cho rằng

hệ thống cây trồng hiện tại là phù hợp với đất đai thổ nhưỡng, không ảnh hưởng đến môi trường đất

- Mức độ sử dụng phân bón và hóa chất bảo vệ thực vật: So sánh mức bón

phân thực tế trên địa bàn tỉnh với tiêu chuẩn bón phân cân đối và hợp lý theo khuyến cáo của các nhà khoa học thì mức đầu tư phân bón cho loại các loại cây trồng trên địa bàn tỉnh không vượt quá tiêu chuẩn

Nhận xét chung: Kết quả nghiên cứu cho thấy, hiệu quả sử dụng đất nông

nghiệp của tỉnh Sơn La dao động lớn trên các kiểu sử dụng đất khác nhau và trên các loại đất khác nhau Các loại cây công nghiệp ngắn ngày và dài ngày đều cho hiệu quả kinh tế khá cao, tuy nhiên năng suất cây trồng vẫn còn ở mức trung bình

và chưa đồng đều trên các loại đất và giữa các địa phương trong tỉnh Năng suất cây trồng có xu hướng giảm dần trong những năm gần đây tại một số vùng canh tác trên đất dốc

3.2 THỰC TRẠNG TÀI NGUYÊN ĐẤT TỈNH SƠN LA

3.2.1 Phân loại và xây dựng bản đồ đất nông nghiệp tỉnh Sơn La

Đất nông nghiệp (bao gồm đất đang sản xuất và đất có tiềm năng sản xuất nông nghiệp) tỉnh Sơn La gồm 7 Nhóm đất chính, 11 đơn vị đất và 25 đơn vị đất phụ

Bảng 3.4 Kết quả phân loại đất tỉnh Sơn La TÊN ĐẤT VIỆT NAM Diện tích (ha) Tỷ lệ (%)

TÊN ĐẤT VIỆT NAM Diện tích (ha) Tỷ lệ (%)

Tổng diện tích điều tra: 320.000,00 100,00

3.2.2 Một số tính chất của đất nông nghiệp tỉnh Sơn

Bảng 3.5 Một số chỉ tiêu vật lý đất Nhóm/

Độ xốp (%)

Thành phần cơ giới (%) Cát thô Cát mịn Thịt S t

LP 1,23 2,56 52,15 2,71 31,24 19,14 46,91 FLha 1,16 2,58 55,63 4,17 18,99 16,14 60,70 FLst 1,16 2,50 53,62 5,47 33,00 24,46 37,07

FR 1,28 2,61 51,50 4,98 26,18 23,31 45,54

AL 0,69 1,26 50,73 8,33 20,04 16,40 55,22 AC.ha 1,24 2,54 51,70 8,36 25,81 22,54 43,30 AC.vt 1,23 2,60 52,74 15,38 18,68 18,93 47,01 AC.st 1,27 2,54 51,23 8,22 32,37 17,34 42,07

LV 1,25 2,47 50,48 4,89 20,47 20,88 53,75

RG 1,18 2,64 57,51 1,76 30,64 18,43 50,92

Bảng 3.6 Một số chỉ tiêu hóa học đất Nhóm/

3.3 Xác định các yếu tố hạn chế chính trong đất nông nghiệp tỉnh Sơn La

Bảng 3.8 Đánh giá độ chua của đất nông nghiệp tỉnh Sơn La

Bảng 3.9 Kết quả đánh giá hàm lƣợng chất hữu cơ trong đất

TT Đánh giá OM, % Diện tích, ha Tỷ lệ, %