Lòng yêu nước và chủ nghĩa yêu nước được hình thành từ rất sớm và trở thành một tính chất của mọi người dân Việt và đây là một yếu tố quan trọng nhất để Nguyễn Tất Thành đi vào con đường cách mạng (Lòng yêu nước là cái vốn có của người dân Việt. Vấn đề đặt ra là Đảng phải khơi gợi).Cho đến nay, mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam kể cả thắng lợi công cuộc đổi mới đều có cội nguồn từ lòng yêu nước, với học thuyết được du nhập vào Việt Nam đều phải thông qua lòng yêu nước và chủ nghĩa yêu nước của người dân Việt.Truyền thống đoàn kết, đoàn kết là sự gắn bó hợp tác với nhau để tạo nên sức mạnh. Truyền thống đoàn kết được hình thành cùng với sự hình thành của dân tộc Việt và cũng là cội nguồn của sức mạnh dân tộc Việt. Có 4 hình thức đoàn kết cơ bản:+ Đoàn kết gia đình+ Đoàn kết trong cộng đồng và dòng họ+ Đoàn kết trong cộng đồng làng xã.+ Đoàn kết quốc gia dân tộc thể hiện ở chỗ: Có tính nội dung, có văn hóa chung và có ngày giỗ tổ chung (103. âm lịch)Truyền thống nhân văn nhân ái quý trọng con người, hướng con người vào làm điều thiện, đồng thời xử lý tinh tế các mối quan hệ, gia đình, vợ chồng, anh em, họ hàng và đề cao tình nghĩa, quy tắc ứng xử trong xã hội. Do đó người Việt sống tình cảm hơn, nhân nghĩa hơn, thông minh hơn.Trong lối sống của người Việt: giản dị, khiêm nhường, cởi mở và đặc biệt không cực đoan, cố chấp. Vì vậy có thể tiếp thu những cái hay, cái tốt, cái đẹp của dân tộc khác.Truyền thống văn hiến: Văn hiến là sự kết hợp nhuần nhuyễn của 3 yếu tố sau đây. Tri thức, đạo đức, cái đẹp.Dân tộc Việt có khả năng học, hiếu học, coi trọng sự học, luôn luôn tôn vinh những người học cao, đỗ đạt.
Trang 1MUC LUC
MUC LUC 1CÁC CÂU HỎI ÔN THI MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 3Chương I: CƠ SỞ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 3
1 Trình bày những nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM? Nguồn gốc nào là quan trọng? Vì sao? 3
2 Trình bày những quá trình hình thành tư tưởng HCM?Trong các quá trình nàođóng vai trò quyết định trong con đường CM Việt Nam? Vì sao? 5Chương II: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC 82.Tư tưởng HCM về vấn đề dân tộc: 82.1 Tại sao nói độc lập dân tộc là nội dung cốt lõi của vấn đề giải phóng dân tộc thuộc địa? 82.2 Tại sao nói chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước? 92.3 Ý nghĩa (giá trị) của chủ nghĩa dân tộc trong giai đoạn hiện nay như thế nào? 92.4 Trình bày mối quan hệ giữa thuộc địa và giai cấp? 92.5 Nói về vấn đề dân tộc, mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp Tại sao HCM lại đặt vấn đề dân tộc mà trong lúc đó ở quốc tế III lại đặt vấn đề giai cấp lên trên hang đầu? Từ đó lý giải sự sáng tạo của HCM trong vấn đề dân tộc và giai cấp? 102.6 Tại sao HCM chọn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác mà chọn CM vô sản? 102.7 Mục tiêu, tích chất, nhiệm vụ của giải phóng dân tộc? 11Chương III: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ CON ĐƯỜNG QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM 12
Trang 21 Hãy nêu lên mục tiêu, ý nghĩa của CNXH? Và trong mục tiêu đó thì mục tiêu
nào quan trọng? Tại sao? 12
2 Động lực của CNXH? Và trong mục động lực đó thì động lực nào quan trọng? Tại sao? 12
3 Chứng minh chỉ có nền CNXH thì mới đem lại ấm no, hạnh phúc, tự do, hạnh phúc cho con người? 12
4 Trình bày bản chất và đặc trưng của CNXH? Đặc trưng và bản chất nào là quan trọng nhất trong quá trình xây dựng CNXH nước ta hiện nay? 12
5 Chứng minh đi lên CNXH là tất yếu? 12
Chương IV: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM 12
1 Cơ sở thành lập và vai trò của Đảng? 12
2 Bản chất của Đảng? Chứng minh Đảng mang giai cấp của công nhân nhưng là Đảng của toàn thể dân tộc? 12
3 Tại sao xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng? 12
4 Chứng minh Đảng là vừa người lãnh đạo vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân? 12
5 Tại sao nói thành lập Đảng = CN Mác-Lênin + phong trào công nhân + phong trào yêu nước là sự sáng tạo của HCM? 12
Chương V: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC VÀ ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ 12
1 Chứng minh đoàn kết đoàn kết đại đoàn kết thành công thành công đại thành công là thành công của CM? 12
2 Ý nghĩa đoàn kết với vị trí của em hiện nay? 13
3 Ý nghĩa của tư tưởng HCM về đoàn kết quốc tế? 13
4 Nêu gương tư tưởng HCM về đoàn kết quốc tế hiện nay như thế nào? 13
Chương VI: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN CHỦ VÀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN 13
Trang 31 Tư tưởng của Bác về nhà nước của dân, do dân, vì dân trong giai đoạn hiện
nay ta phải làm gì để xây dựng nhà nước đó theo tư tưởng HCM? 13
2 Tư tưởng xây dựng nhà nước trong sạch vững mạnh và trong giai đoạn hiện nay ta làm gì để phát huy? 13
3 Trình bày về bản chất nhà nước thống nhất về bản chất giai cấp công nhân-tính nhân dân-nhân-tính dân tộc? Vai trò của nó? 13
Chương VII: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA, ĐẠO ĐỨC VÀ XÂY DỰNG CON NGƯỜI MỚI 13
1 Quan điểm HCM về xây dựng nền văn hóa mới? 13
2 Tính chất nền văn hóa mới? Hiểu xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay? 13
3 Tư tưởng HCM về đạo đức? 13
4 Trình bày những chuẩn mực đạo đức của HCM? Và lien hệ với chính bản thân của mình? 13
PHẦN 2 TỰ LUẬN 14
1 Tấm gương Bác Hồ về cần kiệm liêm chính chí công vô tư 14
2 "Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư" trong tư tưởng Hồ Chí Minh 19
3 Tình thương của Bác 21
4 Tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh – tư tưởng bất diệt 24
Trang 4CÁC CÂU HỎI ÔN THI MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Chương I: CƠ SỞ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH.
1 Trình bày những nguồn gốc hình thành tư tưởng HCM? Nguồn gốc nào là quan trọng? Vì sao?
a Truyền thống tốt đẹp của dân tộc:
- Lòng yêu nước và chủ nghĩa yêu nước được hình thành từ rất sớm và trở thànhmột tính chất của mọi người dân Việt và đây là một yếu tố quan trọng nhất đểNguyễn Tất Thành đi vào con đường cách mạng (Lòng yêu nước là cái vốn cócủa người dân Việt Vấn đề đặt ra là Đảng phải khơi gợi)
- Cho đến nay, mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam kể cả thắng lợi công cuộcđổi mới đều có cội nguồn từ lòng yêu nước, với học thuyết được du nhập vàoViệt Nam đều phải thông qua lòng yêu nước và chủ nghĩa yêu nước của ngườidân Việt
- Truyền thống đoàn kết, đoàn kết là sự gắn bó hợp tác với nhau để tạo nên sứcmạnh Truyền thống đoàn kết được hình thành cùng với sự hình thành của dântộc Việt và cũng là cội nguồn của sức mạnh dân tộc Việt Có 4 hình thức đoànkết cơ bản:
Trang 5- Truyền thống nhân văn nhân ái quý trọng con người, hướng con người vào làmđiều thiện, đồng thời xử lý tinh tế các mối quan hệ, gia đình, vợ chồng, anh em,
họ hàng và đề cao tình nghĩa, quy tắc ứng xử trong xã hội Do đó người Việtsống tình cảm hơn, nhân nghĩa hơn, thông minh hơn
- Trong lối sống của người Việt: giản dị, khiêm nhường, cởi mở và đặc biệtkhông cực đoan, cố chấp Vì vậy có thể tiếp thu những cái hay, cái tốt, cái đẹpcủa dân tộc khác
- Truyền thống văn hiến: Văn hiến là sự kết hợp nhuần nhuyễn của 3 yếu tố sauđây Tri thức, đạo đức, cái đẹp
- Dân tộc Việt có khả năng học, hiếu học, coi trọng sự học, luôn luôn tôn vinhnhững người học cao, đỗ đạt
b Tinh hoa nhân loại:
- Tinh hoa văn hoá phương Đông: Người tiếp thu Đạo phật và Nho giáo
+ HCM ra đời trong 1 gia đình Nho giáo nên Người đã tiếp thu những quanđiểm tốt đẹp của Nho giáo Người đánh giá rất cao Khổng Tử Ngày 19/5/1966,Người đến thăm Khổng Tử, khắc chữ lên bia đá: “Khổng Tử là người thầy vĩ đạinhất của nhân loại”
+ Người dùng rất nhiều những khái niệm, phạm trù nho giáo như: “Vì lợiích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” (Thập niên thụ mộc,bách niên thụ nhân)
+ Người đánh giá rất cao tư tưởng bình đẳng của nhà Phật: “Ta là Phật đãthành còn chúng sinh là Phật sẽ thành”
- Trong tinh hoa văn hóa phương Tây
+ HCM đã nghiên cứu tiếp thu TT văn hoá dân chủ và CM của CM Pháp,
CM Mỹ, trong đó có Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp và Tuyênngôn độc lập năm 1776 của Mỹ
Trang 6+ Người đánh giá rất cao về chúa Jêsu Người tiếp thu những tư tưởng củanhững nhà khai sáng Pháp.
c Chủ nghĩa Mác-Lênin
Chủ nghĩa Mác-Lênin là nguồn gốc lý luận trực tiếp, quyết định bản chất tưtưởng Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh khẳng định: “Chủ nghĩa Lênin đối với chúng ta,những người cách mạng và nhân dân Việt Nam, không những là cái “cẩm nang”thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam mà còn là mặt trời soi sáng đường chúng
ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản”
Đối với chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã nắm vững cái cốt lõi, linhhồn sống của nó, là phương pháp biện chứng duy vật, học tập, lập trường quanđiểm, phương pháp biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin để giải quyết các vấn đềthực tiễn của cách mạng Việt Nam
Các tác phẩm, bài viêt của Hồ Chí Minh phản ánh bản chất tư tưởng cáchmạng của Người theo thế giới quan, phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin
Là yếu tố quan trọng nhất, quyết định việc hình thành tư tưởng Hồ ChíMinh
d Những phẩm chất cá nhân riêng của Hồ Chí Minh
- Hồ Chí Minh có một tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo cùng với một đầu óc phêphán tinh tường sáng suốt trong việc tìm hiểu tinh hoa tư tưởng văn hoá cáchmạng trong nước và trên thế giới
- Sự khổ công rèn luyện học tập để chiếm lĩnh những tri thức phong phú của thờiđại và với kinh nghiệm đấu tranh trong phong trào giải phóng dân tộc và phongtrào công nhân quốc tế để tiếp cận với chủ nghĩa Mác Lênin một cách khoahọc
- Có một tâm hồn của nhà yêu nước chân chính, một chiến sĩ cộng sản nhiệtthành và một trái tim yêu nước thương nòi, yêu thương những người cùng khổ,
Trang 7sãn sàng chịu đựng hi sinh cao nhất vì độc lập của tổ quốc, vì hạnh phúc củađồng bào.
Nguồn gốc quan trọng nhất là a Chủ nghĩa Mác-Lênin là nhân tố ảnh hưởng
quan trọng nhất và tác động quyết định đến quá trình hình thành và phát triển của
tư tưởng Hồ Chí Minh
Đó là cơ sở hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học của HồChí Minh, nhờ đó mà Nguyễn ái Quốc - Hồ Chí Minh đã có bước phát triển vềchất từ một người yêu nước trở thành một chiến sĩ cộng sản lỗi lạc, tìm ra conđường cứu nước đúng đắn Chính trên cơ sở của lý luận Mác-Lênin đã giúp Ngườitiếp thu và chuyển hoá những nhân tố tích cực, những giá trị và tinh hoa văn hoácủa dân tộc và của nhân loại để tạo nên tư tưởng của mình phù hợp với xu thế vậnđộng của lịch sử Vì vậy, trong quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh thì chủnghĩa Mác-Lênin có vai trò to lớn, là cơ sở, nguồn gốc chủ yếu nhất
2 Trình bày những quá trình hình thành tư tưởng HCM?Trong các quá trình nào đóng vai trò quyết định trong con đường CM Việt Nam? Vì sao?
a) Thời kỳ hình thành tư tưởng yêu nước, và chí hướng cứu nước( trước năm 1911)
Đây là thời kỳ Hồ Chí Minh lớn lên và sống trong nỗi đau của người dân mấtnước, được sự giáo dục của gia đình,quê hương, dân tộc về lòng yêu nướcthương dân; sớm tham gia phong trào đấu tranh chống Pháp; băn khoăn trướcnhững thất bại của những sĩ phu yêu nước chống Pháp; ham học hỏi, muốn họchỏi những văn hoá tiên tiến của các cuộc cách mạng dân chủ ở châu Âu
Trong thời kỳ này, ở Hồ Chí Minh đã hình thành tư tưỏng yêu nước, thươngdân, tha thiết bải vệ những giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc, ham họchỏi những tư tưởng tiến bộ của nhân loại
Trang 8Nhờ trang bị những phẩm chất và kiến thức trên HCM đã có sự lựa chọn đúng
về con đường tìm đường cứu nước sau này
b) Thời kỳ tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng dân tộc(1911-1920)
Năm 1911, Nguyễn Tât Thành rời Tổ quốc sang phương tây tìm đường cứunước Đó là việc làm mới mẻ khác với các bậc tiền bối,
Tiếp tục đến nhiều nước ở châu Âu, châu Mỹ, châu Phi, sống và hoạt động vớinhững người dân bị áp bức ở phương Đông và những người làm thuê ở phươngTây
Năm 1919, thay mặt những người Việt Nam yêu nuớc tại Pháp, Nguyễn ÁiQuốc gửi bản yêu sách của nhân dân An Nam tới hội nghị Vecxay, đòi chínhphủ Pháp thừa nhận các quyền tự do, dân chủ và bình đẳng của nhân dân ViệtNam
Tháng7/1920 Người đọc Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đềthuộc địa của Lenin đăng trên báo L’Humanité
Với việc biểu quyết tán thành Đệ tam Quốc (Quốc tế III), tham gia thành lậpĐảng cộng sản Pháp(12-1920), đã đánh dấu bước chuyển biến về chất trong tưtưởng Nguyễn Ái Quốc
Đây là thời kỳ Hồ Chí Minh đã có sự chuyển biến vượt bậc về tư tưởng; từ giácngộ chủ nghĩa dân tộc tiến lên giác ngộ chủ nghĩa Mac-Lênin, từ một chiến sĩchống thực dân phát triển thành một chiến sĩ cộng sản Việt Nam
c) Thời kỳ hình thành cơ bản tư tưởng về cách mạng Việt Nam(1921-1930)
Hồ Chí Minh đã có thời kỳ hoạt động thực tiễn và lý luận sôi nổi, phong phútrên địa bàn Pháp(1921-1923), Liên Xô(1923-1924), Trung quốc(1924-1927),Thái Lan(1928-1929)… Trong thời gian này, tư tưởng Hồ Chí Minh về cáchmạng Việt Nam đã hình thành cơ bản
Những tác phẩm của Người có tính lý luận:
Trang 9+Bản án chế độ thực dân Pháp (1925)
+Đường cách mệnh (1927)
+Cương lĩnh đầu tiên của Đảng (Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt,Chương trình tóm tắt) (1930)
Nội dung căn bản của các tác phẩm trên;
- Bảm chất của CNTD là “ăn cướp”, “giết người” Vì vậy CNTD là kẻ thùchung của các dân tộc thuộc địa, của giai cấp công nhân, và nhân dân lao độngtoàn thế giới
-Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải đi theo con đường cáchmạng vô sản là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới Giải phóng dân tộcgắn liền với nhân dân lao động, giải phóng giai cấp công nhân
-Cách mạng giải phưong dân tộc ở thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc
có mối quan hệ khăng khít với nhau, nhưng không phụ thuộc vào nhau
-Cách mạng thuộc địa trước hết là một cuộc “dân tộc cách mệnh” đánh đuổibọn ngoại xâm dành độc lập tự do
-Nông dân là lực lượng dông đảo nhât bị đế quốc, phong kiến bóc lột nặng nề
Vì vậy, cần phải thu phục lôi cuốn nhân daan đi theo thì cách mạng mới dànhthắng lợi, xây dựng khối công nông liên minh làm lực lượng cho cách mạng.-Cách mạng muốn thành công trước hết phải có Đảng lãnh đạo
- Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, vì vậy cần phải tập hợp,giác ngộ, tổ chức từng bước từ thấp lên cao
d) Thời kỳ vượt qua thử thách, kiên trì giữ vững lập trường cách mạng (1930-1945)
Trên cơ sở tư tưỏng về con đường cách mạng Viêt Nam đã hình thành về cơbản, trong mấy năm đầu của những năm 30, Hồ Chí Minh đã kiên trì giữ vữngquan điểm cách mạng của mình, vượt qua khuynh hướng “ tả” đang chi phốiQuốc tế Cộng sản Thực tiễn đã chứng minh quan điểm của Người là đúng
Trang 10Thời kì 1936-1939 Đảng ta chuyển hướng đấu tranh, thiết lập mặt trận nhândân phản đế Đông Dương (T3-1938) đổi thành mặt trận dân chủ Đông Dương
và từ năm 1939 đặt vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu
Ngày 28-1-1941 sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài Nguyễn Ái Quốc trở về
Tổ quốc, tại hội nghị lần thứ8 (10-19/5/1941) họp tại Pắc Bó ( Cao Bằng) dưới
sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc, Ban Chấp hành Trung ương Đáng Công sảnĐông Dương đã hoàn chỉnh việc chuyển hướng chiến lược của cách mạng ViệtNam
Cách mạng thang Tám thắng lợi, Ngỳa 2-9-1945 Người đọc tuyên ngôn độclập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Đây là mốc lịch sử không chỉ đánh dấu kỷ nguyên tự do, độc lập mà là bướcphát triển mở rộng tư tưởng dân quyền và nhân quyền của cách mạng tư sảnthành quyền tự do, độc lập của các dân tộc trên thế giới
Là sự thắng lợi của chủ nghĩa Mác –Lênin được vận dụng, phát triển sát đúngvới hoàn cảch ở Việt Nam
e) Thời kỳ tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển, hoàn 1969)
thiện(1945-Ngày 23-9-1945 Pháp núp sau quân đội Anh quay lại xâm lược nước ta gâygấn
ở Nam Bộ Ở mien Băc, hơn 20 vạn quân Tưởng kéo vào hòng thực hiện âmmưu tiêu diệt Đảng ta HCM đã chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượtqua thác ghềnh hiểm trở tới bờ bến thắng lợi
Ngày 19-12-1946 HCM phát động cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dânPháp, Người đề ra đường lối vừa kháng chiến vừa kiến quốc, thực hiện khángchiến thực dân trường kì tự lực cách sinh
Năm 1951 Trung ương Đảng và Chủ Tịch HCM triệu tập đại hội đại biểu toànquốc lần thứ II của Đảng, đưa Đảng ra hoạt động công khai với tên Đảng Laodộng Việt Nam
Trang 11Năm 1954 dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng và Chủ tịch HCM cuộckháng chiên chống thực dân Pháp đã kết thúc thắng lợi.
Sau hiệp định Gionevơ năm 1954, miền bắc hoàn toàn giải phóng nhưng nướcnhà vẫn bị chia cắt bởi âm mưu gây chiến và xâm lược của đế quốc Mỹ và bè
lũ tay sai
Lúc này HCM cùng với Trung ương Đảng sớm xác định kẻ thù chính của nhândân Việt Nam, Đề ra cho mỗi miền Nam , miền Bắc một nhiệm vụ chiến lượckhác nhau Xếp miền Bác vào phong trào CM XHCN Miền Nam vao phongtrào cách mạng ĐTC nhân dân
· Xuất phát từ thực tiễn, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng nước ta tưtương HCM đã tiếp tục được bổ sung và phát triển, hợp thành một hệ thốngnhững quan điểm lý luận về cách mạng Việt Nam Đó là: ư tương về chủ nghĩa
xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội; tư tưởng về Nhà nươc củadân, do dân, vì dân; tư tưởng và chiến lược vế con người; tư tưởng về ĐảngCộng sản và xây dựng Đảng với tư cách là Đảng cầm quyền
· Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh trải qua hơn nửa thế kỷ hình thành và pháttriển, là sản phẩm tất yếu của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới, là ngọc
cờ thắng lợi của nhân dân Viêt Nam trong cuộc đâu tranh vì độc lập, tự do, vìgiải phóng dân tộc và chủ nghĩa xã hội Trong các thời kỳ trên thì thời kỳ thứ 3
có ý nghĩa vạch đường đi cho cách mạng Việt Nam Nhờ có những hoạt độngcủa Bác vào thời kỳ này tạo những cơ sở vững chắc cho sau này như: thành lậphội Việt Nam cách mạng thanh niên, tuyên truyền chủ nghĩa Mác-Lênin vàotrong nước, góp phần gây dựng phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân
áp bức bóc lột Bác là người sáng lập ra Đảng Cộng Sản Việt Nam chính đảngđầu tiên đại diện cho cho giai cấp công nhân, nông dân bị áp bức bóc lột Đưacách mạng Việt Nam vào thời kỳ mới, thời kỳ đấu tranh tự giác có đường lối rõràng, có chính đảng của riêng mình
Trang 12Trong những giai đoạn trên thì giai đoạn 1921-1930 là quan trọng nhất, vi:
Đây là thời kì Người có nhiều hoat động thực tiễn sôi nổi ở Pháp(1921-1923),Liên Xô(23-24), Trung Quốc(24-27), HCM đã kết hợp nghiên cứu xd lý luậnvới tuyên truyền tư tưởng GPDT, vận động tổ chức quần chúng đấu tranh, cbịcho việc thành lập Đảng
Trong thời gian này Người đã viết một số tác phẩm vạch trần tội ác của thựcdân, và đưa quan điểm giúp cm VN chiến thắng
Sự ra đời của ĐCSVN ngày 3/2/1930 là ngọn cờ tiên phong dẫn đường để cm
VN tiến lên giành thắng lợi
Chương II: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC.
2.Tư tưởng HCM về vấn đề dân tộc:
2.1 Tại sao nói độc lập dân tộc là nội dung cốt lõi của vấn đề giải phóng dân tộc thuộc địa?
Vấn đề dân tộc thuộc địa:
a Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa:
- Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, giải phóng dân tộc: Thực chất vấn đềdân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh là Vấn đề dân tộc thuộc địa Đó là vấn đềđấu tranh của các dân tộc thuộc địa nhằm thủ tiêu sự thống trị của nước ngoài,giành độc lập dân tộc, tự do cho dân tộc mình
- Lựa chọn con đường phát triển của dân tộc: Từ thực tiễn phong trào cứu nước
và lịch sử nhân loại, Hồ Chí Minh khẳng định phương hướng phát triển củadân tộc trong bối cảnh thời đại mới là chủ nghĩa xã hội Độc lập dân tộc gắnliền với chủ nghĩa xã hội
Trang 13b Độc lập dân tộc - nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa:
- Cách tiếp cận từ quyền con người
+ Hồ Chí Minh đã khẳng đinh các quyền cơ bản của con người như quyền bìnhđẳng, quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc thể hiệntrong Tuyên ngôn độc lập của Mỹ (1776) và Tuyên ngôn nhân quyền và dânquyền của Pháp (1791)
+ Từ quyền con người, Hồ Chí Minh đã khái quát thành quyền dân tộc: “Tất cảcác dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyềnsống, quyền sung sướng và quyền tự do”
- Nội dung của độc lập dân tộc
+ Độc lập, tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa Hồ Chí Minhnói: “Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điềutôi muốn; đấy là tất cả những điều tôi hiểu”
+ Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dântộc
c Chủ nghĩa dân tộc - một động lực lớn của đất nước”
- Chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc là một động lực to lớn của đất nước
- HCM đánh giá cao sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc,coi đó là một động lựclớn mà những người cộng sản phải biết nắm lấy và phát huy
d Mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp
- Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có quan hệ chặt chẽ với nhau
- Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết, độc lập dân tộc gắn liền vớichủ nghĩa xã hội
- Giải phóng dân tộc tạo tiền đề để giải phóng giai cấp
- Đấu tranh cho độc lập của dân tộc mình, đồng thời tôn trọng độc lập của cácdân tộc khác
2.2 Tại sao nói chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước?
Trang 142.3 Ý nghĩa (giá trị) của chủ nghĩa dân tộc trong giai đoạn hiện nay như thế nào?
2.4 Trình bày mối quan hệ giữa thuộc địa và giai cấp?
a Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau
Hồ Chí Minh xác định con đường cách mạng Việt Nam phải trải qua haigiai đoạn: làm “tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xãhội cộng sản” Do đó, “giành được độc lập rồi phải tiến lên chủ nghĩa xã hội
Sử dụng bạo lực CM quần chúng để chống lại bạo lực phản CM của kẻ thù
Thiết lập chính quyền nhà nước của dân, do dân và vì dân
Gắn mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội
b Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết; độc lập dân tộc gắn liềnvới chủ nghĩa xã hội
Kết hợp nhuần nhuyễn dân tộc với giai cấp, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xãhội, chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế
“Chỉ có CNXH, CNCS mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và nhữngngười lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”
Nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc, tự do, thì độc lậpcũng chẳng có ý nghĩa gì
Trang 15Xóa bỏ tận gốc áp bức, bóc lột, xây dựng nhà nước XHCN mới có thể thựchiện GP dân tộc, GP giai cấp, GP con người
“Yêu tổ quốc, yêu nhân dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, vì có tiếnlên chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mỗi ngày một ấm no thêm, tổ quốc mỗingày một giàu mạnh thêm”
c Giải phóng dân tộc tạo tiền đề để giải phóng giai cấp
“Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, khôngđòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốcgia, dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu mà quyền lợi của bộ phận, giai cấpđến vạn năm cũng không đòi lại được” Bởi vì “Giai cấp vô sản mỗi nướctrước hết phải giành lấy chính quyền, phải tự vươn lên thành giai cấp dân tộc,phải tự mình trở thành dân tộc ”
d Giữ vững độc lập của dân tộc mình đồng thời tôn trọng độc lập của các dântộc khác
Độc lập cho dân tộc mình và cho tất cả các dân tộc khác “Phải đấu tranh cho
tự do, độc lập của các dân tộc khác như là đấu tranh cho dân tộc ta vậy”
2.5 Nói về vấn đề dân tộc, mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp Tại sao HCM lại đặt vấn đề dân tộc mà trong lúc đó ở quốc tế III lại đặt vấn đề giai cấp lên trên hang đầu? Từ đó lý giải sự sáng tạo của HCM trong vấn đề dân tộc và giai cấp?
2.6 Tại sao HCM chọn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác mà chọn CM vô sản?
Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cáchmạng vô sản
- Rút bài học từ sự thất bại của các con đường cứu nước trước đó
Trang 16Hồ Chí Minh đánh giá về con đường cứu nước của:
+Phan Bội Châu: “Đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau”.
+Phan Chu Trinh: “Chẳng khác gì xin giặc rủ lòng thương”.
+Hoàng Hoa Thám: “ Vẫn nặng về cốt cách phong kiến”.
- Cách mạng tư sản là không triệt để “Cách mệnh Pháp cũng như cánh mệnh
Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hoà và dân chủ, kỳ thực trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa”
- Con đường giải phóng dân tộc Cách mạng tháng Mười Nga không chỉ là một
cuộc cách mạng vô sản, mà còn là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc “mở
ra trước mắt họ thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc” Người “hoàn toàn tin theo Lênin và Quốc tế thứ ba” vì Lênin và Quốc tế thứ ba
đã “bênh vực cho các dân tộc bị áp bức” Người khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản… chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị
áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”
Trang 172.7 Mục tiêu, tích chất, nhiệm vụ của giải phóng dân tộc?
- Tính chất và nhiệm vụ của Cách mạng ở thuộc địa Cách mạng xã hội ở
thuộc địa trước hết phải “lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc”, “chứ chưa phải xóa bỏ sự tư hữu, sự bóc lột nói chung”.
- Mục tiêu của cách mạng giải phóng dân tộc Cuộc cách mạng Đông Dương
trong giai đoạn hiện tại là một “cuộc cách mạng dân tộc giải phóng” “cuộc cách mạngĐông Dương hiện tại không phải là một cuộc cách mạng tư sản dân quyền, cuộc cách mạng phải giải quyết hai vấn đề: phản đế và điền địa nữa,
mà là cuộc cách mạng chỉ phải giải quyết một vấn đề cần kíp “dân tộc giải phóng” Hội nghị 8 Ban chấp hành Trung ương.
1 Vai trò của Đảng trong cuộc CM giải phóng dân tộc?
- Vì sao Đảng là nhân tố hàng đầu đưa CM Việt Nam đi đến thắng lợi?
- Tại sao lực lượng của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc là toàn thể dân tộc?
- Tại sao CM giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do ĐCS lãnh đạo?
- Tại sao trong cuộc CM giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước Cm vô sản ở chính quốc?
Đây là một luận điểm sáng tạo của HCM về mối quan hệ giữa giải phóng dân tộc vơi cách mạng vô sản:
- Theo Lê-nin: cách mạng ở thuộc địa phụ thuộc vào cách mạng vô sản chính quốc
- Theo mac-angel: cách mạng vô sản ở chính quốc là cần thiết và được thực hiện trước.
- Còn theo hồ chí minh:
Trang 18Chương III: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ CON ĐƯỜNG QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM.
1 Hãy nêu lên mục tiêu, ý nghĩa của CNXH? Và trong mục tiêu đó thì mục tiêu nào quan trọng? Tại sao?
2 Động lực của CNXH? Và trong mục động lực đó thì động lực nào quan trọng? Tại sao?
3 Chứng minh chỉ có nền CNXH thì mới đem lại ấm no, hạnh phúc, tự do, hạnh phúc cho con người?
4 Trình bày bản chất và đặc trưng của CNXH? Đặc trưng và bản chất nào là quan trọng nhất trong quá trình xây dựng CNXH nước ta hiện nay?
5 Chứng minh đi lên CNXH là tất yếu?
Chương IV: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM.
1 Cơ sở thành lập và vai trò của Đảng?
2 Bản chất của Đảng? Chứng minh Đảng mang giai cấp của công nhân nhưng
là Đảng của toàn thể dân tộc?
3 Tại sao xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng?
4 Chứng minh Đảng là vừa người lãnh đạo vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân?
Trang 195 Tại sao nói thành lập Đảng = CN Mác-Lênin + phong trào công nhân + phong trào yêu nước là sự sáng tạo của HCM?
Chương V: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠI ĐOÀN KẾT DÂN TỘC
VÀ ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ.
1 Chứng minh đoàn kết đoàn kết đại đoàn kết thành công thành công đại thành công là thành công của CM?
2 Ý nghĩa đoàn kết với vị trí của em hiện nay?
3 Ý nghĩa của tư tưởng HCM về đoàn kết quốc tế?
4 Nêu gương tư tưởng HCM về đoàn kết quốc tế hiện nay như thế nào?
Chương VI: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN CHỦ VÀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN.
1 Tư tưởng của Bác về nhà nước của dân, do dân, vì dân trong giai đoạn hiện nay ta phải làm gì để xây dựng nhà nước đó theo tư tưởng HCM?
2 Tư tưởng xây dựng nhà nước trong sạch vững mạnh và trong giai đoạn hiện nay ta làm gì để phát huy?
3 Trình bày về bản chất nhà nước thống nhất về bản chất giai cấp công tính nhân dân-tính dân tộc? Vai trò của nó?
nhân-Chương VII: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VĂN HÓA, ĐẠO ĐỨC VÀ XÂY DỰNG CON NGƯỜI MỚI.
Trang 201 Quan điểm HCM về xây dựng nền văn hóa mới?
2 Tính chất nền văn hóa mới? Hiểu xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc hiện nay?
3 Tư tưởng HCM về đạo đức?
4 Trình bày những chuẩn mực đạo đức của HCM? Và lien hệ với chính bản thân của mình?