Năm 1986, nước Việt Nam đánh dấu một mốc lịch sử quan trọng trong việc chuyển đổi nền kinh tế từ cơ chế tập trung, bao cấp sang một nền kinh tế mới, nền kinh tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, có sự quản lý vi mô của Nhà nước. Sau hơn 20 năm đổi mới , thực tiễn đã chỉ cho ta thấy rằng, đây là một nền kinh tế tối ưu của Việt Nam hiện nay. Sự chuyển đổi này đã mở ra nhiều thay đổi lớn trong nền kinh tế với sự xuất hiện các loại hình doanh nghiệp mới năng động hơn, hiệu quả hơn. Quản lý kinh tế đã thông thoáng hơn…Theo đó các doanh nghiệp hoạt dông sản xuất kinh doanh được hoàn toàn tự chủ trong khuôn khổ Luật pháp, tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động kinh doanh của mình. Hơn thế nữa, các loại hình doanh nghiệp không còn hoạt dộng trong khuôn khổ, phạm vi bó hẹp như trước đây mà đã và đang từng bước tham gia hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới. Điều này sẽ tạo ra nhiều cơ hội thuận lợi cho các doanh nghiệp nước ta phát triển. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn luôn còn những mặt trái của nó,đó là những nguy cơ và thách thức mà các doanh nghiệp phải đối mặt. Chính vì vậy, để quá trình hoạt động kinh doanh có hiệu quả, đem lại thành công cho doanh nghiệp, đòi hỏi mỗi nhà quản trị khi hoạch định chiến lược không chỉ chú trọng quan tâm đến môi trường nội bộ doanh nghiệp , môi trường ngành, mầ còn chú trọng đến môi trường kinh tế quốc dân, môi trường quốc tế, hay nói cách khác là môi trường vĩ mô của doanh nghiệp. Bài tiểu luận này cũng nhằm mục đích phân tích và đánh giá từng nhân tố môi trường để chỉ ra vai trò quan trọng của môi trường vĩ mô. Đồng thời đưa ra những phương pháp để có thể đánh giá chính xác cụ thể hơn mức độ tác động của chúng đối với doanh nghiệp.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Năm 1986, nước Việt Nam đánh dấu một mốc lịch sử quan trọng trong việc chuyển đổi nền kinh tế từ cơ chế tập trung, bao cấp sang một nền kinh tế mới, nền kinh tế theo cơ chếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, có sự quản lý vi mô của Nhà nước Sau hơn 20 năm đổi mới , thực tiễn đã chỉ cho ta thấy rằng, đây là một nền kinh tế tối ưu của Việt Nam hiện nay
Sự chuyển đổi này đã mở ra nhiều thay đổi lớn trong nền kinh tế với sự xuất hiện các loạihình doanh nghiệp mới năng động hơn, hiệu quả hơn Quản lý kinh tế đã thông thoáng hơn…Theo đó các doanh nghiệp hoạt dông sản xuất kinh doanh được hoàn toàn tự chủ trong khuôn khổ Luật pháp, tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động kinh doanh của mình Hơn thế nữa, các loại hình doanh nghiệp không còn hoạt dộng trong khuôn khổ, phạm vi bó hẹp như trước đây mà đã và đang từng bước tham gia hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới
Điều này sẽ tạo ra nhiều cơ hội thuận lợi cho các doanh nghiệp nước ta phát triển Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn luôn còn những mặt trái của nó,đó là những nguy cơ và thách thức mà các doanh nghiệp phải đối mặt Chính vì vậy, để quá trình hoạt động kinh doanh
có hiệu quả, đem lại thành công cho doanh nghiệp, đòi hỏi mỗi nhà quản trị khi hoạch định chiến lược không chỉ chú trọng quan tâm đến môi trường nội bộ doanh nghiệp , môi trường ngành, mầ còn chú trọng đến môi trường kinh tế quốc dân, môi trường quốc tế, hay nói cách khác là môi trường vĩ mô của doanh nghiệp
Bài tiểu luận này cũng nhằm mục đích phân tích và đánh giá từng nhân tố môi trường để chỉ ra vai trò quan trọng của môi trường vĩ mô Đồng thời đưa ra những phương pháp để
có thể đánh giá chính xác cụ thể hơn mức độ tác động của chúng đối với doanh nghiệp
Trang 2MỤC LỤC CHƯƠNG 1 : : KHÁI QUÁT MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ CỦA
DOANH NGHIỆP
1.1 Môi trường kinh tế:
1.2 Môi trường chính trị - luật pháp
1.3 Môi trường văn hóa – xã hội
1.4 Môi trường công nghệ
1.5 Môi trường tự nhiên
CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN BÁNH KINH ĐÔ
2.1 Môi trường kinh tế của công ty cổ phần bánh Kinh Đô:
2.2 Môi trường chính trị, chính sách và pháp luật của công ty cổ phần bánh Kinh Đô:
2.3 Môi trường văn hoá - xã hội của công ty cổ phần bánh Kinh Đô:
2.4 Môi trường dân số của công ty cổ phần bánh Kinh Đô:
2.5 Môi trường công nghệ của công ty cổ phần bánh Kinh Đô
Trang 3CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ CỦA DOANH NGHIỆP
Hình 1: Môi trường vĩ mô của doanh nghiệp Môi trường vĩ mô của doanh nghiệp gồm có các yếu tố sau:
Môi trường kinh tế
Môi trường chính trị - pháp luật
Môi trường văn hóa – xã hội
Môi trường kinh tế
Môi trường
chính trị
-pháp luật
MÔI TRƯỜNG
VĨ MÔ
Môi trườngvăn hóa –
Trang 4 Môi trường công nghệ
Môi trường tự nhiên
Sau đây là phần phân tích các yếu tố trên:
1.1 Môi trường kinh tế:
Khía cạnh kinh tế đại diện cho tình trạng kinh tế của một quốc gia hoặc vùng nơi
mà tổ chức hoạt động.Tiền lương của người lao động , lạm phát kinh tế, chi phí nguyên vật liệu sử dụng trong quá trình sản xuất và giá cả của hàng hóa, dịch vụ bán ra, sự cạnh tranh tự do trên thị trường, sự kích thích về lợi nhuận, tiến bộ kĩ thuật công nghệ và lực lượng lao động…là các yếu tố thiết yếu tạo nên nền kinh tếcủa nhiều quốc gia Ngày nay, do các tổ chức hoạt động trong môi trường toàn cầu, yếu tố kinh tế càng phức tạp hơn và ít chắc chắn hơn Ví dụ tình trạng suy thoái kinh tế và sự sụt giảm long tin của khách hàng sau vụ khủng bố ngày 11-9 đãtác dộng đến nền kinh tế và các tổ chức trến khắp thế giới Tương tự, những khó khăn kinh tế Châu Á và Châu Âu ảnh hưởng lớn đến các công ty và thị trường chứng khoán Mỹ Một trong những xu hướng quan trọng trong môi trường kinh tế hiện nay là sự sát nhập và thôn tính thường xuyên
Biểu 1.1 Các khuynh hướng trong nền kinh tế mới và cũ
Nền kinh tế cũ Xu hướng hiện nay
- Tập trung mở rộng quy mô doanh
nghiệp
- Thị phần được xác định trước
- Tập trung vào vấn đề doanh nghiệp
- Tìm kiếm những thị trường mới
- Khách hàng không mua sản phẩm,
Trang 5- Khách hàng suốt đời
- Tài sản doanh nghiệp: cơ sở vật chất
và nguồn vốn
- Cố gắng gia tăng tài sản hữu hình
họ mua lợi ích do sản phẩm mang lại
- Tài sản doanh nghiệp: nguồn lực con người
- Liên tục nâng cao kiến thức cho nhân viên
Những thị trường mới Những giới hạn về biên giới giữa các quốc gia đang dần bị xóa mờ Các công ty hiện nay có thể gia tăng việc tiếp xúc trực tiếp với khách hàng mà không cần phải bận tâm họ đang ở đâu trên Trái Đất Chỉ cần một thao tác click chuột, một công ty có thể tiếp cận với khách hàng tiềm năng của mình Internet được đánh giá là một cuộc cách mạng thực sự do khả năng ứng dụng cao
và cắt giảm các chi phí giao dịch giữa các cá nhân một cách đáng kinh ngạc Khách hàng ngày nay dễ dang tiềm kiếm, đánh giá , thương lượng, thỏa thuận giá
cả và nhận hàng bất kỳ thời điểm nào và bất kỳ nhà cung ứng nào… Nền kinh tế mới cũng xuất hiện nhiều công ty chuyên cung cấp thông tin và tư vấn cho các công ty khác trong quá trình ra quyết định
Cung cấp sự tiện lợi cho khách hàng là chìa khóa mang lại sự thành công cho doanh nghiệp Ebay.com là một ví dụ, trang Web này được mệnh danh là “cộng đồng thương mại mạng tính cá nhân” , nơi diễn ra việc mua bán hơn 35 tiểu món hàng, trong đó có gàn 1 triệu món được bán tại bất kỳ thời điểm nào trong vòng 1 tháng Điều làm cho Ebay.com trở nên kahsc biệt với các chợ mua bán thông thường không chỉ ở phạm vi bao quát của nó về số lượng và chủng loại hàng hóa
mà ở chỗ nó được thiết kế để mang lại sự tiện lợi cho khách hàng Hệ thống
Website cho phép người mua và người bán tiếp cận với nhau thông qua một danh mục hàng hóa đa dạng và tham gia bán đấu giá trực tiếp Khách hàng được hướng dẫn thực hiện 4 bước đơn giản: đăng nhập, chọn món hàng, đặt giá vầ nhận món hàng Để thực hiện điều này, Ebay.com đã hoạt động theo một nguyên tắc: để cho
Trang 6khách hàng tự đánh giá chất lượng sản phẩm cũng như nhà cung ứng Điề này đã cắt giảm đáng kể thời gian cần thiết cho 2 bên trong việc giao dịch mua bán.
Sức mạnh của nguồn lực con người Trong nền kinh tế cũ, máy móc thiết bị và nguồn vốn là những tài sản quan trọng nhất của một tổ chức Nhưng trong thời đại mới, mỗi tổ chức cần phải nhận thức rõ rằng, không chỉ dữ iệu hay thông tin mà chính tri thức mới là chìa khóa đem lại sự thành công, tri thức là một tài sản quý giá của tổ chức Quản trị tri thức bao gồm việc sáng tạo, giữ gìn, phát triển va chia
sẻ sự hiểu biết giữa các thành viên Chính vì vậy, trong nền kinh tế mới,nguồn lục con nguoid có sức mạnh hơn bao giờ hết vì họ là những người sang tạo và chia sẻ tri thức
1.2 Môi trường chính trị - luật pháp
Đặc trưng nổi bật về sự tác động của môi trường chính trị - luật pháp đối với hoạt động kinh doanh thể hiện ở những mục đích vầ thể hiện chính trị nhằm tới Thể chế chính trị giữ vai trò định hướng, chi phối toàn bộ hoạt động trong xã hội, trong
đó có hoạt dộng kinh doanh Hệ thống luật pháp được xây dựng dựa trên nền tảng của các định hướng chính trị, nhằm quy định những điều mà các thành viên trong
xã hội không được làm, và là cơ sở để chế tài những hành động vi phạm của các mối quan hệ xã hội mà luật pháp bảo vệ
Sự ổn định về chính trị, vai trò của Chính phủ đối với nền kinh tế, những định hướng chung của nền kinh tế, hệ thống pháp luật hiện hành…là những nội dung chính cần xem xét kh nghiên cứu yếu tố chính trị - luật pháp trong môi trường vĩ mô
Trong những ảnh hưởng từ chính sách của nhà nước, thì các chính sach về thuế có ảnh hưởng trực tiếp nhiều nhất đến việc cân đối thu chi, lời lỗ và chính sách kinh doanh ở mọi doanh nghiệp Mọi hoạt động về quản trị nói chung và quản trị tài chính nói riêng ở mỗi doanh nghiệp đầu bị chi phối không trực tiếp thì gián tiếp từ các chính sách về thuế của nhà nước Thí dụ như nếu các khoản thuế về lợi nhuận kinh doanh quá cao, thì sự khuyến khích đi vào kinh doanh hoặc tiếp tục kinh doanh sẽ có xu thế giảm xuống, và những nhà đầu tư sẽ tìm kiếm những chỗ khác
Trang 7để học đầu tư Nếu các khoản thuế được đánh vào việc bán hàng, thì giá cả sẽ tănglên và dân chúng sẽ có xu hướng mua ít đi, điều này cũng có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Như vậy,công việc quản trị kinh doanh ở các doanh nghiệp cần phải chấp hành đầy đủ các chủ trương chính sách của Nhà nước và nghiêm chỉnh tuân thủ những quy định hiện hành của pháp luật
là một đòi hỏi mang tính tất yếu khách quan
Các nhà quản trị cũng nhận thức được các nhóm áp lục trng khuôn khổ chính trị luật pháp ảnh hưởng đến các công ty về lối hành xử theo trách nhiệm xã hội Các công ty thuốc lá ngày nay đang cảm nhận sức ảnh hưởng rộng của các nhóm bài trừ thuốc lá Hai trong số các vấn dề nóng bỏng dối với các nhóm áp lục cũng lien quan đến yếu tố môi trường là công nghệ sinh học và thương mại quốc tế
1.3 Môi trường văn hóa – xã hội
1.3.1 Dân số
Để sản xuất kinh doanh, các nhà quản trị cần phải sử dụng đến nguồn nhân lực, để bán được hàng họ càn đến khách hàng Để hoạch định chiến lược phát triển của mỗi công ty, người ta phải xuất phát từ hai yếu tố nahr hưởng này Nói cách khác, dân số và mức gia tăng dân số ở mỗi thị trường, ở mỗi quốc gia luôn luôn là lực lượng có ảnh hưởn rất lớn, đến tất cả mọi hoạt động về quản trị sản xuất à quản trị kinh doanh ở mỗi doanh nghiệp Thông thường các nhà quản trị phải phân tích cơ cấu dân số trên cơ sở giới tính, tuổi tác để phân khúc và xác định thị trường mục tiêu, phải xác định được nhu cầu thực tế về sản phẩm hàng hóa của mình vầ dựa vào đó để quyết định kế hoạch sản xuất và tiêu thụ của doanh nghiệp
Sự dịch chuyển dân số từ vùng này sang vùng khác; từ địa phương này sang đìa phương khác cũng chính là những yếu tố tác động đến các hoạt động hoạch định
về các chiến lược và chính sách quản lý nguồn nhân lực, chiến lược thị trường và các chiến lược sản xuất kinh doanh hổ trợ khác trong vùng không gian kinh doanh hiện có Chẳng hạn sự di chuyển dân cư từ nông thôn ra thành thị nhanhđã làm bùng nỏ các nhu cầu nhà ở, mở rộng đường x, các hàng hóa tiêu dung v.v…Chính
Trang 8những điều này đến lượt nó lại buột các nhà hoạch định chiến lược và chính sach kinh doanh phải có những chủ trương và chính sách kinh doanh cho phù hợp.
1.3.2 Văn hóa
Văn hóa là một phạm trù phức tạp với nhiều định nghĩa khác nhau Ở đây, chúng
ta xem văn hóa như một hiện tượng tồn tại khách quan trong xã hội loài người, mỗi nhà quản trị, mỗi tổ chức đều thuộc về một nền văn hóa cụ thể Dưới ảnh hưởng của mỗi nền văn hóa, nhân cách, đạo đức, niềm tin, thái độ, hệ thống các giá trị,…ở mỗi người được hình thành và phát triển Như vậy, văn hóa quản trị nóichung và phong cách cùng phương pháp quản trị ở mỗi doanh nghiệp nói riêng sẽ
bị ảnh hưởng trực tiếp bởi những nền văn hóa mà những nhà quản trị của học thuộc về các nền văn hóa đó Qua nghiên cứu, người ta cũng thấy rằng, văn hóa là một trong những yếu tố chủ yếu tác động, chi phối hành vi ứng xử của người tiêu dùng, chi phooishanhf vi mua khách hàng Thêm vào đó, tình cảm gia đình, sự hiểu biết xã hội, trình độ học vấn… vẫn là điều xuất phát khi mua sắm hàng hóa – dịch vụ, nghĩa là chi phí cho việc soạn thảo chiến lược và sách lược kinh doanh ở mỗi doanh nghiệp cụ thể
Trong mỗi nền văn hóa lại có các nhánh văn hóa Ví dụ trong nền văn hóa của người Việt Nam chúng ta thấy có nhánh văn hóa của người dân tộc thiểu số, nhánhvăn hóa của người miền Nam, nhanh văn hóa của người niềm Trung và nhánh văn hóa của người miền Bắc v.v Sự hiện diện của các nhánh văn hóa cũng có những ảnh hưởng khá sâu sắc tới các hoạt động về quản trị và môi trường quản trị
Trang 9tiêu dùng ăn ở đi lại vui chơi giải trí…cũng khác nhau Để đáp ứng các nhu cầu khác nhau về nghề nghiệptrong xã hội, các nhà quản trị ở mỗi doanh nghiệp phải tính đến toàn bộ những ảnh hưởng của các yếu tood vừa nêu đén việc hoạch định
và thúc hiện các chiến lược và sách lược kinh doanh của mình
1.3.5 Phong cách và lối sống
Xã hội là bức tranh muôn màu do các cá thể với các phong cách và lối sống khác nhau tạo nên Dẫu không có hai người cùng giống nhau tuyệt đối về một phong cách hay lối sống, nhưng nhìn chung, ở bất cứ đâu, bất kỳ thời điểm nào cũng tồn tại những phòng cách và lối sống tiêu biểu cho nơi đó hay thời điểm đó Mỗi phong cách và lối sống lại có những đặc trưng riêng của minhfveef cách mỗi cá thể suy nghĩ, hành động và thể hiện ra thế giới bên ngoài Chính điều nầy đến lượt
nó chi phối rất mạnh đến việc hình thành những nhu cầu về chủng loại, chất lượng,
số lượng, hình dáng, mẫu mã…của hàng hóa, dịch vụ đặc trưng theo phong cách
và lối sống đó Vì vậy, muốn kinh doanh có hiệu quả, các nhầ quan trị không thể không điều chỉnh các hoạt động của mình cho phù hợp với phong cách và lối sống của xã hội đương thời và xã hội tương lai sắp đến
Ví dụ lối song của phụ nữ phương Tây khác phụ nữ Việt Nam đã dẫn đến sự tiêu dùng hàng hóa dịch vụ khác nhau và điều này lại buộc cac nhà quản lý phải hoạch định và thực hiện các chiến lược về hàng hóa và dịch vụ khác nhau cho hai loại đối tượng đó
1.3.6 Hôn nhân và gia đình
Trang 10Hôn nhân và gia đình trong cuộc sống của mỗi con người có một vị trí và vai trò hết sức quan trọng Hôn nhân và gia đình là quy luật tất yếu và muôn thưở của xã hội loài người Mỗi gia đình là một tế bào của xã hội và chính điều này nói lên sự gắn bó chặt chẽ giữa các hoạt động quản trị và các nhà quản trị với hôn nhân và gia đình của mình Không thể có một nhà quản trị nà yên tâm lầm việc, nếu gia đình nhà mình có vấn đề bất ổn Không có người nhân viên nào tâm tâm toàn ý để làm việc có hiệu quả nếu cuộc sống gia đình của họ không được đảm bảo v.v… Tất cả những điều này nói lên rằng, hôn nhân và gia đình có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất chất lượng và hiệu quả của mọi người, từ giám đốc cho đến công nhân lao động bình thường trong mỗi doanh nghiệp.
Hôn nhân và gia đình không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các nhà quản trị ở mỗi doanh nghiệp mà nó còn có những ảnh hưởng rất sâu sắc tới việc hình thành nhiều loại nhu cầu trong xã hội như: nhà ở, ti vi, máy giặt, giường tủ,bàn ghế,v.v…và các mặt hàng khác có lien quan đến các hộ gia đình Các nhà quản trị khi vạch ra và tổ chức thực hiện các chiến lược kinh doanh thì không được bỏ qua các tác động của những yếu tố này trong các hoạt động của mình
Ví dụ tỷ lệ hôn nhân gia tăng sẽ có ảnh hưởng đến nhu cầu về nhà ở Quy mô của các hộ gia đình coảnh hưởng đến nhu cầu về kích cỡ của các loại ti vi, dung tích của các loại tủ lạnh v.v…
1.3.7 Tôn giáo
Tôn giáo ra đời từ rất sớm trong lịch sử phát triển của loài người Ngày nay có rất nhiều loại tôn giáo trên thế giới, tuy nhiên chỉ tính số lượng các tín đồ của tôn giáothì có 3 loại chủ yếu là: đạo Thiên chúa, đạo Phật và đạo Hồi Mỗi tôn giáo đều có những quan niệm, niềm tin và thái dộ riêng về cuộc sống, về cách cư xử giữa các tín đồ với nhau và với mọi người Tôn giáo có ảnh hưởng rất lớn đến đạo đức, tư cách văn hóa và lối sống của không chỉ bản thân của các nhà quản trị mà cả tới những cán bộ nhân viên dưới quyền quản lý của họ Các hoạt dộng lãnh đạo và điều hành các nhà quản trị không thể không tính tới ảnh hưởng của những người tiêu dùng cũng không nằm ngoài những ảnh hưởng rất sâu sắc của tôn giáo Ngày