Quản lý dạy học môn địa lý theo hướng tích hợp ở các trường trung học phổ thông thành phố điện biên phủ, tỉnh điện biên

Giới h n ph m vi nghiên cứu 6 Vấ đề iê u Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lí của tổ trưởng chuyên môn về dạy học môn Địa lí theo hướng tích hợp đáp ứng yêu cầu đổi mới ch

MỞ U

1 Lý do chọn đề tài

Các nhà trường nói chung và trường THPT nói riêng, dạy học là hoạt động trung tâm, hoạt động chủ đạo, trong đó chất lượng dạy học là vấn đề then chốt, vừa là nội dung vừa là mục tiêu để xây dựng thương hiệu của nhà trường Việc nâng cao chất lượng dạy học là công việc phải làm thường xuyên, liên tục của các nhà trường, là điều kiện tồn tại và phát triển của một nhà trường hiệu quả Để nâng cao chất lượng dạy học, đặc biệt dạy học theo tiếp cận năng lực và định hướng tích hợp thì vai trò của người quản lí chuyên môn rất quan trọng Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đề ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh

tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Nghị quyết 88 của quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông cũng đã nêu

rõ vấn đề này

Nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông s p tới, đối với môn Địa lí là môn học vừa mang đặc trưng khoa học tự nhiên và mang đặc trưng khoa học xã hội, kiến thức môn học có tính chất ứng dụng vào thực ti n rất cao, thì dạy học theo tiếp cận năng lực và định hướng tích hợp là yêu cầu rất cần thiết

Trên thực tế việc quản l dạy học của TTCM c n nhiều bất cập, nhận thức về dạy học tích hợp c n hạn chế, v n c n một số TTCM non yếu về kiến thức và k năng quản lí đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc n ng cao chất lượng giáo dục ở các trường THPT Việc tổ chức quản l dạy học theo tiếp cận năng lực người học và dạy học theo hướng tích hợp theo yêu cầu đổi mới chương trình sách giáo khoa phổ thông c n chưa được nhận thức đầy đủ Giáo

viên THPT nói chung và giáo viên dạy địa l THPT nói riêng thực hiện đổi mới dạy học theo cảm tính, dựa vào kinh nghiệm, không ít tổ trưởng chuyên môn c n rất hoang mang khi được giao nhiệm vụ, nhận thức về quản lí dạy học tích hợp môn Địa lí theo yêu cầu đổi mới phổ thông c n l ng t ng, thiếu định hướng d n đến chất lượng giáo dục không ổn định, chưa đáp ứng được yêu cầu mà môn học đặt ra

Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn và tiến hành nghiên cứu đề

tài “Quản lý dạy họ ờng THPT,

à ố iện Biên Phủ, iệ Biê ” nhằm n ng cao chất lượng dạy học

môn Địa lí trong bối cảnh hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực ti n, đề xuất các biện pháp quản

l dạy học môn Địa lí theo hướng tích hợp của tổ trưởng chuyên môn hiện nay

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

4 Giả thuyết nghiên cứu

Thực trạng quản l dạy học môn Địa lí theo hướng tích hợp của tổ trưởng chuyên môn c n nhiều l ng t ng và hạn chế Nếu đề xuất và áp dụng các biện pháp quản lí dạy học môn Địa l ph hợp chức năng của tổ trưởng chuyên môn và bám sát yêu cầu đổi mới chương trình sách giáo khoa phổ

thông về dạy học tích hợp thì s n ng cao hiệu quả, chất lượng dạy học môn Địa lí của các trường THPT, thành phố Điện iên Phủ, Điện iên

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở l luận quản l dạy học địa l của tổ trưởng chuyên môn ở trường THPT

- Đánh giá thực trạng công tác quản l dạy học môn Địa lí theo hướng tích hợp của tổ trưởng chuyên môn ở các trường THPT, thành phố Điện iên Phủ, t nh Điện iên

- Đề xuất và khảo nghiệm tính cần thiết, khả thi của các biện pháp quản

l dạy học Địa l theo hướng tích hợp của tổ trưởng chuyên môn ở các trường THPT, thành phố Điện iên Phủ, t nh Điện iên

6 Giới h n ph m vi nghiên cứu

6 Vấ đề iê u

Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lí của tổ trưởng chuyên môn về dạy học môn Địa lí theo hướng tích hợp đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông

6 à iê u

Đề tài được nghiên cứu tại 5 trường THPT, thành phố Điện iên Phủ,

t nh Điện iên

- Trường THPT Thành phố Điện iên Phủ

- Trường THPT Phan Đình Giót

- Trường THPT Thanh Nưa

- Trường THPT Thanh Chăn

- Trường PTDT nội tr t nh

6 ả

Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, tổ phó chuyên môn và giáo viên Địa lí các trường THPT, thành phố Điện iên Phủ, t nh Điện iên

- Tìm hiểu các khái niệm, thuật ngữ liên quan đến đề tài

- Nghiên cứu các Nghị quyết của Đảng, các văn bản Nhà nước về giáo dục và đào tạo, văn bản đổi mới giáo dục

- Các tài liệu, đề tài nghiên cứu liên quan đến đề tài

7 iê u i

n p p u tr n p u

S dụng bảng c u hỏi để thu thập thông tin về thực trạng công tác quản

lí dạy học Địa lí trong các trường THPT Trưng cầu kiến về tính khả thi, tầm quan trọng của các biện pháp quản lí được đề xuất

7.3.2 n p p to n t n

S dụng toán thống kê để tổng hợp kết quả điều tra và x l số liệu

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, nội dung nghiên cứu của

luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở l luận của quản lí dạy học môn Địa lí theo hướng

tích hợp ở các trường trung học phổ thông

Chương 2: Thực trạng quản lí dạy học môn Địa lí theo hướng tích hợp

ở các trường trung học phổ thông, thành phố Điện iên Phủ, t nh Điện iên

Chương 3: iện pháp quản lí dạy học môn Địa lí theo hướng tích hợp

ở các trường trung học phổ thông, thành phố Điện iên Phủ, t nh Điện iên

ữ iê u ài

Giáo dục ngày càng phát triển và được quan t m về mọi mặt, vấn đề

n ng cao chất lượng giáo dục nói chung và n ng cao chất lượng dạy học nói riêng trong các nhà trường Hiện nay, các nhà lãnh đạo, quản lí và các nhà nghiên cứu đều thấy rõ vai tr , động lực của giáo dục trong phát triển kinh tế-

xã hội Thậm chí nền kinh tế tri thức đang trở thành một thành phần quan trọng trong sự phát triển của đất nước Đứng trước yêu cầu của xã hội và nhiệm vụ của GD&ĐT, nhiều công trình của các nhà nghiên cứu ở nước ngoài

đã được công bố như:

Tác giả P.V.Zimin, M.I.Kođakốp, N.I.Saxerđôlốp nhận định: “công tác quản lí hoạt động giảng dạy, giáo dục trong nhà trường là kh u then chốt trong hoạt động quản lí trường học” Hanold Koontz - Cyvic Odonnell-Heinz Odonnell, “Những vấn đề cốt yếu về quản lí”, nhà xuất bản khoa học k thuật 1992; Tác phẩm “Kinh nghiệm lãnh đạo của hiệu trưởng” Vasilij Aleksandrovich Sukhomlinskij (1918-1970) Với kinh nghiệm thực ti n 26 năm đã tổng kết những thành công cũng như thất bại của mình, (dịch và xuất bản năm 1981) đã đưa ra nhiều tình huống quản lí giáo dục và quản lí dạy học trong nhà trường, trong đó tác giả đã bàn nhiều về phương pháp thực hiện mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học, đặc biệt là vấn đề ph n công trong quản lí dạy học Trên thế giới ở những nước có nền kinh tế phát triển đã

có nhiều công trình nghiên cứu về công tác tổ chuyên môn và tổ trưởng chuyên môn Một số nước ở ch u Âu, c M đã đưa ra những quy định về vai trò, trách nhiệm, nhiệm vụ cụ thể của tổ trưởng chuyên môn nhằm phát huy tính chủ động tích cực của tổ trưởng chuyên môn Tuy nhiên những nghiên cứu chuyên s u về quản l dạy học cụ thể của TTCM chưa được xem xét nhiều

Hầu hết các nước trong khu vực Đông Nam Á đã thực hiện quan điểm tích hợp ở những mức độ nhất định

Trong những năm 70 và 80 của thế kỷ XX, UNESCO đã có những hội thảo với các báo cáo về việc thực hiện quan điểm tích hợp của những nước tới

dự Trong những chương trình mới nhất của một số nước như Pháp, Hoa kì, , quan điểm tích hợp được ghi rõ trong chương trình nghị sự và hành động

Theo thống kê của UNESCO, từ những năm 1960 đến năm 1974 đã có 208/392 chương trình môn Khoa học trong chương trình GDPT các nước thể hiện quan điểm tích hợp ở những mức độ khác nhau Một nghiên cứu mới đ y

của Viện Khoa học giáo dục Việt Nam về chương trình GDPT 20 nước cho thấy 100% các nước đều x y dựng chương trình theo hướng tích hợp

Từ những năm 1960, đã có nhiều hội nghị quốc tế bàn về việc phát triển chương trình theo hướng tích hợp Năm 1981, một tổ chức quốc tế đã được thành lập để cung cấp các thông tin về các chương trình các môn tích hợp (môn khoa học) nhằm th c đẩy việc áp dụng quan điểm tích hợp trong việc thiết kế chương trình các môn khoa học trên thế giới

Những nghiên cứu gần đây cũng khẳng định việc dạy học tích hợp có tác dụng kích thích hứng th người học và gi p quá trình học tập g n liền với thực ti n hơn Với những ưu điểm nổi trội như vậy, việc tổ chức dạy học các chủ đề tích hợp trong các môn khoa học tự nhiên đã được áp dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới như: Chính phủ Anh đã tài trợ cho một dự án với mục đích tổng hợp và phổ biến kết quả nghiên cứu trong lĩnh vực chính của giáo dục, cụ thể là dự án “Đưa khoa học vào cuộc sống: các bằng chứng khoa học nghiên cứu về giảng dạy trong bối cảnh ( ringing science to life: the research evidence on teaching science in context); Hội đồng Y khoa của Ấn

Độ với mong muốn sự kết hợp của hội nhập trong chương trình y tế nhằm cung cấp cho sinh viên một hệ thống kiến thức tổng thể chứ không phải là những kiến thức một cách rời rạc, điều đó không cho phép học sinh phát triển các k năng để điều tra, ph n tích và chuẩn bị để tiếp cận, chẩn đoán bệnh

nh n một cách toàn thể; Và một số các nước trên thế giới như Mĩ, Đức, Úc, Pháp,

ữ iê u

Ở Việt Nam, thời Pháp thuộc, quan điểm tích hợp cũng đã được thể hiện trong một số môn ở trường tiểu học, môn “Khoa học thường thức” - có tên cũ là “Cách trí”

Từ những năm 1987, quan điểm tích hợp đã được thực hiện trong việc nghiên cứu x y dựng môn “Tìm hiểu Tự nhiên và xã hội” để đưa vào dạy học

ở trường Tiểu học

Chương trình năm 2000 đã được hoàn ch nh thêm một bước, quan điểm tích hợp đã được thể hiện trong chương trình Sgk và các hoạt động dạy học ở Tiểu học Tuy nhiên khái niệm tích hợp v n c n mới lạ với nhiều giáo viên Một số đã nhận thức ban đầu nhưng c n hạn chế về kĩ năng vận dụng do đó việc tổ chức dạy học tích hợp mới dừng lại chủ yếu ở cấp độ lồng ghép thông qua các ứng dụng của kiến thức môn học Việc đào tạo giáo viên cấp THCS

và THPT chưa quan t m tới mục tiêu hình thành năng lực dạy học các nội dung tích hợp mà mới ch tập trung vào dạy học các kiến thức đơn môn

Một số nghiên cứu gần đ y của các tác giả đã bước đầu nghiên cứu tổ chức dạy học các chủ đề có nội dung tích hợp như “ iến đổi khí hậu”, “Hiệu ứng nhà kính”, “S dụng năng lượng sạch”, “Năng lượng mặt trời”, Các nghiên cứu đã bước đầu khẳng định tính khả thi của việc vận dụng dạy học tích hợp các môn hoa học tự nhiên ở trường phổ thông

Để có thể nhận thức và áp dụng được PPDH tích hợp trong thực ti n Giáo dục ở Việt Nam hiện nay, người giáo dục cần n m được những khái niệm và đặc trưng cơ bản của PPDH tích hợp cũng như những thành tố cấu thành, tác động đến PPDH tích hợp

Trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục hiện nay của Việt Nam trước hết phải nói đến quan điểm phát triển giáo dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 -1969) ằng việc kế thừa những tinh hoa của các tư tưởng giáo dục tiên tiến

và việc vận dụng sáng tạo phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, Người đã để lại cho ch ng ta nền tảng l luận về: Vai tr của giáo dục, định hướng phát triển giáo dục, mục đích dạy học, các nguyên l dạy học, các

phương thức dạy học, vai tr của quản lí và cán bộ quản lí giáo dục, phương pháp lãnh đạo và quản lí Hệ thống các tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh

về giáo dục có giá trị cao trong quá trình phát triển l luận dạy học, l luận giáo dục của nền giáo dục cách mạng Việt Nam

Gần đ y, nhiều công trình nghiên cứu về khoa học quản lí của các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học, giảng viên đại học được viết dưới dạng giáo trình, sách tham khảo, phổ biến kinh nghiệm đã được công bố, tiêu biểu

như: tác giả Phan Văn Kha, “Đổ mớ ăn ản và toàn d ện o dụ V ệt

N m t eo ịn ớn uẩn ó , ện ạ ó , xã ộ ó , dân ủ ó ”

Tạp chí KHGD, 2012; Phan Văn Kha, Nguy n Lộc (Đồng chủ biên) “N n

ứu o ọ o dụ V ệt N m t ờ ỳ ổ mớ ”, NXB ĐHQG Hà Nộ ,

0 … Ngoài ra, hàng loạt các công trình của các tác giả: Nguy n Văn Lê,

Đặng á Lãm, Nguy n Ngọc Quang, Nguy n Thị M Lộc, Đặng Quốc ảo, Nguy n Quốc Chí, Trần Kiểm Các công trình nghiên cứu trên đã giải quyết những vấn đề l luận cơ bản về khoa học quản lí như: Khái niệm quản lí, bản chất của hoạt động quản lí, các thành phần cấu tr c, các giai đoạn của hoạt động quản lí đồng thời ch ra các phương pháp và nghệ thuật quản lí

Trong những năm gần đ y, đã có nhiều đề tài của cán bộ quản lí (C QL) trường THPT trong cả nước tập trung nghiên về các biện pháp quản

lí nhà trường nhằm n ng cao chất lượng dạy học như các tác giả: Đinh Thị

Tuyết Mai với đề tài “C ện p p quản lí oạt ộn dạ ọ ủ H ệu

tr ởn tr ờn TH T tỉn T N u n” ( 2002); Phạm Văn Kính với đề tài

“Một s ện p p quản lí u n môn ủ H ệu tr ởn n m nân o ất

l ợn dạ – ọ ở tr ờn TH T C u n Hạ Lon Tỉn Quản N n ” ( 004);

Nguy n Thị Ngọc Lan “Quản lí oạt ộn dạ ọ môn T n An ủ H ệu

tr ởn tr ờn TH T T àn p Bắ N n ” ( 2012);

Các thành quả nghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài nước là những tri thức làm tiền đề cho việc nghiên cứu l luận và thực ti n quản lí giáo dục và quản lí hoạt động dạy học trong các trường học nhằm n ng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Đã có nhiều tài liệu đề cập đến công tác bồi dưỡng năng lực quản lí cho TTCM, song chưa nhiều và ch mới đề cập ở tính khái chung hoặc đi vào một

số mặt nào đó liên quan đến vấn đề đang nghiên cứu của các tác giả Theo

cuốn “Sổ t ệu tr ởn tr ờn dân tộ nộ trú” của tác giả Đỗ Ngọc ích

chủ biên có nói về việc dựa vào đội ngũ TTCM để đẩy mạnh hoạt động của

tổ, nhóm chuyên môn; công tác kiểm tra việc dạy học trên lớp; x y dựng tập thể sư phạm và được coi là giải pháp rất quan trọng trong việc n ng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

Trong cuốn “N ờ H ệu tr ởn tr ờn trun ọ sở ” của tác giả

Nguy n Văn Lê cũng có đề cập tới vai tr của TTCM trong việc x y dựng và triển khai kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

Năm 2004 trên tạp chí thông tin quản lí giáo dục cũng có một số bài viết về vị trí, vai tr , năng lực và một số biện pháp n ng cao năng lực cho TTCM trong trường trung học của các tác giả Nguy n Thị Tuyết Hạnh, Ngô Viết Sơn, Trần Minh Hằng

Gần đ y vào năm 2007, trong giáo trình “Bồ d ỡn tổ u n môn

tr ờn trun ọ p ổ t ôn ” của tác giả Vũ Quốc Long chủ biên có đề cập

đến vai tr , chức năng, nhiệm vụ và các tác nghiệp của người TTCM trong điều hành quản lí tổ chuyên môn

Tuy nhiên, điều đáng nói là tất cả các tác giả bài viết đều thống nhất về vai tr quan trọng và việc cần thiết phải n ng cao năng lực cho TTCM, quản

lí và phát triển đội ngũ TTCM được coi là một giải pháp quan trọng trong việc đổi mới hoạt động quản lí của nhà trường, nhằm góp phần n ng cao chất lượng giáo dục toàn diện

Hiện nay, công tác bồi dưỡng đội ngũ TTCM đã được một số sở giáo dục đào tạo x y dựng các chuyên đề bồi dưỡng TTCM vào chương trình bồi dưỡng cán bộ quản lí giáo dục các cấp trong đó có giáo dục THPT Tuy nhiên

ch dựng lại ở mức độ chuyên đề bồi dưỡng đội ngũ TTCM nhưng mà đề cập đến các vần đề quy hoạch, tuyển dụng, bồi dưỡng chuyên môn, năng lực quản

lí, đánh giá, đặc biệt là năng lực quản lí sự đổi mới bộ môn

Nghiên cứu đề cập tới quản lí phát triển đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

ở các trường phổ thông có một số tác giả như: “B ện p p quản lí ồ d ỡn

nân o năn lự o tổ tr ởn ộ môn tr ờn TH T tỉn Y n B ” của

Nguy n Mạnh Hà - 2005; “Quản lí p t tr ển ộ n ũ tổ tr ởn u n môn

ủ H ệu tr ởn tr ờn TH T t àn p Lào C , tỉn Lào Cai ” của

Phạm Thị Thu Khuê - 2011; Các tác giả nói trên đã đề cập đến công tác bồi dưỡng đội ngũ TTCM ở trường THPT Các công trình nghiên cứu này, cơ bản

đã giải quyết những vấn đề l luận cũng như thực ti n về x y dựng và phát triển đội ngũ TTCM trường THPT ở một số địa phương cụ thể ở các t nh Yên

ái, Lào Cai, Điện iên

Quản l môn học cụ thể g n với đổi mới giáo dục đã có các đề tài nghiên cứu như:“Một số biện pháp quản lí hoạt động dạy học Tiếng Anh theo chương trình mới của Hiệu trưởng các trường THPT huyện Yên Lạc, t nh Vĩnh Ph c” của tác giả i Văn Tuấn;“ iện pháp quản lí hoạt đông dạy học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở các trường THCS huyện Kim Động t nh Hưng Yên” của tác giả Hồ Anh Dũng

Khoa học Địa lí ngày nay đã trở thành một hệ thống gồm nhiều ngành khoa học có đối tượng và nhiệm vụ khác nhau, trong đó có hai ngành chủ yếu

là: Địa lí tự nhiên và Địa lí kinh tế - xã hội (cũng có một số tài liệu địa lí tách Địa lí kinh tế - xã hội ra hai ngành: Địa lí nh n văn và Địa lí kinh tế- chính trị) Hai ngành này tuy có mục đích, đối tượng và phương pháp nghiên cứu không hoàn toàn giống nhau nhưng ch ng không thể tách rời nhau, vì c ng có đối tượng nghiên cứu chung về mặt không gian là “sự tổ chức lãnh thổ các cấp” (I’ organization de I’ escape terrestre à toutes les échelles; theo trường phái địa lí Pháp) hoặc chính bản than các cấp lãnh thổ có quy mô to, nhỏ khác nhau (theo trường phái địa lí các nước XHCN trước đ y)

Tương ứng với Khoa học Địa lí, môn Địa lí trong nhà trường phổ thông hiện nay được coi là một trong những môn văn hoá cơ bản trong chương trình học ở tất cả các nước trên thế giới và việc giảng dạy Địa lí trong nhà trường phổ thông cũng không nhằm mục đích đào tạo các chuyên gia mà ch gi p cho học sinh hiểu được thế giới xung quanh để làm những người công d n tốt trong xã hội

Ở nước ta, ngay từ thời Pháp thuộc, môn Địa lí cũng đã được dạy ở bậc tiểu và bậc Trung học Từ đó đến nay, Địa lí v n được coi là một môn học có chương trình, có sách giáo khoa riêng từ cấp Trung học trở lên

Trong những năm gần đ y, với khuynh hướng giảm bớt môn học ở các lớp dưới, môn Địa lí trong chương trình cấp Tiểu học của nước ta l c đầu được kết hợp vào môn Tập đọc dưới hình thức các bài Tập đọc về Lịch s và Địa lí Sau đó, khi thực hiện chương trình Cải cách giáo dục (năm 1981), phần kiến thức địa lí lại được tích hợp với các kiến thức về lịch s và khoa học thành môn Tự nhiên và Xã hội Ở các lớp 4 - 5, các kiến thức địa lí, lịch s và khoa học trong môn Tự nhiên và Xã hội lại được tách ra thành ba phần có sách giáo khoa riêng Ở cấp trung học, các môn Địa lí và Lịch s v n là những môn riêng, nhưng ch ng được ghép chung với nhau thành một ph n môn S - Địa

Hiện nay, trên thế giới đang phổ biến khuynh hướng tách môn Địa lí truyền thống thành hai bộ phận: bộ phận Địa lí khu vực (Địa lí các nước, trong đó có Địa lí Tổ quốc) được giữ lại trong môn Địa lí thuộc nhóm các khoa học xã hội, Địa lí tự nhiên đại cương được bổ sung thêm các kiến thức

về thiên văn, địa chất, địa vật lí, địa hoá học v.v trở thành môn Địa học hay Khoa học Trái Đất thuộc nhóm các Khoa học tự nhiên

Trong chương trình phổ thông ở nhiều nước phương T y, những kiến thức về Địa lí ở cả hai bậc Tiểu học và Sơ trung (tương đương Trung học cơ sở) đều được tích hợp với các kiến thức về Lịch s , Giáo dục công d n và Xã hội học trong một môn chung là Khoa học xã hội, các kiến thức về Địa học thì được tích hợp với các kiến thức về Lí, Hoá, Sinh trong môn Khoa học tự nhiên Ch đến Cao trung (tương đương trung học phổ thông), môn Địa lí và Địa học mới trở thành các môn học riêng trong chương trình ph n ban

Ở nước ta, môn Địa lí theo truyên thống đến nay v n gồm cả ba mảng: Địa lí đại cương, Địa lí thế giới và Địa lí Việt Nam, bao gồm tự nhiên và kinh

tế - xã hội

Do tính chất của môn Địa lí vừa có những kiến thức về tự nhiên, vừa có những kiến thức về xã hội, cho nên từ trước đến nay nó đã g y nhiều khó khăn, phức tạp trong việc s p xếp, ph n loại các môn học Có l c, có chỗ nó được xếp vào các nghành Khoa học tự nhiên nhưng cũng có l c, có chỗ, nó lại được xếp sang các ngành Khoa học xã hội Tính chất không rõ ràng đó đã g y nhiều phiến phức cho việc đào tạo giáo viên cũng như công tác quản lí, ch đạo ở các trường, các Sở Giáo dục và Đào tạo

Đã có nhiều đề tài quản lí về đổi mới nhưng ch dừng lại ở việc khái quát cơ sở l luận đổi mới, đổi mới phương pháp quản lí, quản lí sự đổi mới trong bối cảnh đổi mới giáo dục đã được triển khai Đặc biệt chưa có đề tài

nghiên về vai tr của TTCM, chức năng quản lí dạy học môn Địa l THPT theo hướng tích hợp

Trong khuôn khổ của luận văn này, tác giả muốn đi s u nghiên cứu cơ

sở l luận về quản l dạy học môn Địa lí, khảo sát thực ti n và trên cơ sở đó

đề xuất biện pháp quản lí dạy học môn Địa l theo hướng tích hợp ở các trường THPT, thành phố Điện iên Phủ, t nh Điên iên

1.2 D y học ị lí trong các trường trung học ph thông theo hướng tích hợp

1.2.1 Hoạ động dạy học

Hoạt động dạy là hoạt động chuyên biệt của người thầy được đào tạo (nghề dạy học) tổ chức và điều khiển việc học của tr nhằm gi p ch ng lĩnh hội nền văn hóa xã hội, tạo ra sự phát triển t m l , hình thành nh n cách

Để hiểu rõ bản chất của hoạt động dạy ch ng ta cần làm rõ các nội dung: mục đích hoạt động; phương pháp dạy

- Mục đích của hoạt động dạy là gi p người học lĩnh hội nền văn hóa

th n, nhất thiết ở mức độ khác nhau phải dựa vào sự gi p đỡ của người thầy

1.2.2 ặ đi ủ ạ độ dạy

1 Thầy giáo là chủ thể của hoạt động dạy

Chức năng của hoạt động dạy không làm nhiệm vụ sáng tạo ra tri thức

mới (vì các tri thức này đã được nh n loại sáng tạo ra), cũng không làm nhiệm

vụ tái tạo tri thức cũ, mà nhiệm vụ chủ yếu, đặc trưng là tổ chức quá trình tái tạo này ở học sinh

2 Người dạy phải s dụng tri thức như là những phương tiện, vật liệu

để tổ chức và điều khiển người học

3 Hoạt động dạy: Thầy giáo không nhằm phát triển chính mình mà nhằm phát triển nền văn hóa xã hội, tạo ra của cải mới Muốn làm được điều đó cái cốt lõi trong hoạt động dạy là làm sao tạo ra tính tích cực trong hoạt động học của học sinh vì vậy hoạt động dạy và hoạt động học hợp lại thành hoạt động dạy - học Trong đó người thầy thực hiện chức năng tổ chức và điều khiển hoạt động học, người học có chức năng hành động tích cực để lĩnh hội k năng mà xã hội tích lũy biến k năng xã hội thành k năng của cá nh n

4 Quá trình dạy học là quá trình thuận nghịch có mục đích, được thay đổi một cách kế tiếp nhau giữa thầy và tr Trong đó thầy tổ chức điều khiển

và tr lĩnh hội k năng xã hội

Theo từ điển Anh - Anh (Oxford Advanced Learnr`s Dictionnary), từ intergrated có nghĩa là sự kết hợp những phần, những bộ phận với nhau trong

một tổng thể Những phần, những bộ phận này có thể khác nhau nhưng thích hợp với nhau

Theo từ điển bách khoa cộng h a Liên ang Đức thì nghĩa chung của

từ intergration có hai khía cạnh:

Quá trình xác lập lại cái chung, cái toàn thể, cái thống nhất từ những cái riêng lẻ

Trạng thái mà trong đó có cái chung, cái toàn thể được tạo ra từ những cái riêng lẻ

Tích hợp có nghĩa là sự hợp nhất, sự kết hợp, sự h a hợp

Như vậy có thể hiểu tích hợp là sự hợp nhất, sự hài h a, sự kết hợp Đó

là sự hợp nhất hay thể chế hóa các bộ phận khác nhau đề đưa tới một đối tượng mới như là một thể thống nhất trên những nết bản chất nhất của các thành phần đối tượng, chứ không phải là phép cộng đơn giản những thuộc tính của các thành phần ấy Tích hợp có hai tính chất cơ bản, liên hệ mật thiết với nhau, quy định l n nhau, đó là tính liên kết và tính toàn vẹn

1.2.3.3 Dạy ọ (DHTH)

Hiện nay, DHTH đã trở thành một trào lưu sư phạm hiện đại Tháng 9 năm 1968, '' Hội nghị tích hợp về giảng dạy các khoa học'' đã được hội đồng liên quốc gia về giảng dạy khoa học tổ chức tại Varna ( un-ga-ri) với sự bảo trợ của UNESCO, Hội nghị nêu ra hai vấn đề là vì sao phải dạy học tích hợp

và tích hợp các khoa học là gì? Theo đó dạy học tích hợp được UNESCO định nghĩa như sau: " Một cách trình bày các khái niệm và nguyên lí khoa học cho phép di n đạt sự thống nhất cơ bản của tư tưởng khoa học, tránh nhấn quá mạnh hoặc quá sớm sự sai khác giữa các lĩnh vực khoa học khác nhau" Định nghĩa củaUNESCO cho thấy DHTH xuất phát từ quan niệm về quá trình học tập hình thành ở học sinh những năng lực ở trình độ cao, đáp ứng yêu cầu của

xã hội Quá trình DHTH bao gồm những hoạt động tích hợp gi p học sinh biết cách phối hợp các kiến thức, kĩ năng và thao tác một cách có hệ thống Như vậy, có thể hiểu tích hợp bao hàm cả nội dung và hoạt động

ên canh hướng tiếp cận của UNESCO, thì tồn tại một hướng tiếp cận thứ hai quan niệm: dạy học tích hợp là một hình thức dạy học kết hợp giữa dạy học l thuyết và dạy học thực hành, qua đó người học hình thành một năng lực nào đó

Nói cách khác, DHTH là dạy cho học sinh cách s dụng kiến thức và kĩ năng của mình để giải quyết và ứng dụng trong những tình huống cụ thể, với mục đích phát triển năng lực người học Ngoài ra, DHTH liên hệ giữa kiến thức và kĩ năng của các chuyên ngành hoặc các môn học khác nhau để đảm bảo cho học sinh phát huy hiệu quả những kiến thức và năng lực của mình trong giải quyết các tình huống tích hợp cụ thể

1.2.3.4 Dạy ọ đ rình

i dụ ổ

* Sự cần thiết của dạy học tích hợp: Dạy học tích hợp góp phần thực

hiện mục tiêu giáo dục toàn diện ở nhà trường phổ thông Dựa trên việc đóng góp của nhiều môn học, với sự b ng nổ của công nghệ thông tin các trí thức khoa học và kinh nghiệm xã hội của loài người không ngừng tăng lên và thay đổi liên tục vì vậy trong quá trình dạy học giáo viên phải nghiên cứu để tích hợp các nội dung một cách cụ thể cho từng môn học và ph hợp với đối tượng học sinh Dạy học tích hợp phát triển năng lực người học vì dạy học tích hợp

là dạy học xung quanh một chủ đề, trong đó đồi hỏi s dụng kiến thức, kĩ năng, phương pháp của nhiều môn học để nghiên cứu giải quyết các nhiệm vụ trong chủ đề đó Dạy học tích hợp góp phần giảm tải học tập cho học sinh, nó cũng làm giảm sự tr ng lặp các nội dung giữa các môn học, gi p học sinh thấu hiểu nghĩa của các kiến thức cần tiếp thu, tích hợp một cách hợp lí

* H ớn vào v ệ ìn t àn năn lự ần t t o n ờ ọ

Mục tiêu của giáo dục địa l không ch nhằm cung cấp cho học sinh các tri thức của khoa học Địa l một cách có hệ thống, mà c n phải hướng tới việc phát triển những năng lực cần thiết của người lao động, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới Đó là các năng lực hoạt động, tham gia, hoà nhập với cộng đồng và biết vận dụng kiến thức, kĩ năng của môn Địa l để giải quyết những vấn đề đặt ra trong cuộc sống ph hợp với khả năng của học sinh

* T p ận vớ n ữn t àn tựu ủ o ọ Đị lý, ồn t ờ ảm

ảo tín vừ sứ vớ ọ s n

Ngày nay, Địa l học đã chuyển từ việc mô tả các hiện tượng, sự vật địa l sang tìm hiểu nguyên nh n, bản chất của ch ng và quan t m hơn tới các giá trị nh n văn, cách ứng x của con người trước một thế giới đang thay đổi nhanh chóng cả về phương diện tự nhiên l n kinh tế - xã hội

Chương trình môn Địa l trong trường phổ thông một mặt phải tiếp cận được với những thành tựu mới nhất của khoa học Địa l và mặt khác, cần có

sự chọn lọc sao cho ph hợp với trình độ nhận thức và t m sinh l lứa tuổi của học sinh

* Tăn tín àn dụn , tín t ự t ễn

Chương trình môn Địa l cần tăng cường tính hành dụng, tính thực ti n qua việc tăng thời lượng và nội dung thực hành, g n nội dung môn học với thực ti n nhằm rèn luyện cho học sinh kĩ năng vận dụng tri thức địa l vào việc tìm hiểu và giải quyết ở mức độ nhất định một số vấn đề của thực ti n, góp phần đáp ứng những đ i hỏi của cuộc sống

* Qu n tâm tớ n ữn vấn v ị lý ị p n

Chương trình môn Địa l cũng cần quan t m tới các vấn đề về địa l địa phương nhằm gi p học sinh có những hiểu biết nhất định về nơi các em đang sinh sống, từ đó chuẩn bị cho học sinh t m thế sẵn sàng tham gia vào hoạt động kinh tế - xã hội của địa phương

* C ú trọn ổ mớ p n p p o dụ môn ọ

Việc đổi mới phương pháp giáo dục môn học nhằm góp phần phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động và sáng tạo của học sinh trong học tập Địa l ; bồi dưỡng phương pháp học tập môn Địa l để học sinh có thể tiếp tục tìm hiểu, mở rộng vốn văn hoá cần thiết cho bản th n; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức địa l vào thực ti n

*Năng lực dạy tích hợp của giáo viên Địa lí

Muốn tổ chức dạy học tích hợp đạt hiệu quả, một trong những nh n tố góp phần nên thành công là năng lực người giáo viên Người giáo viên cần có những năng lực chung như sau: phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của người giáo viên; năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường xung quanh; năng lực x y dựng kế hoạch dạy học và giáo dục; năng lực thực hiện kế hoạch dạy học; năng lực thực hiện kế hoạch giáo dục; năng lực kiểm tra, đánh giá kết quả học tập và rèn luyện đạo đức; năng lực hoạt động chính trị xã hội và năng lực phát triển nghề nghiệp Đó là những năng lực chung mà người giáo viên cần có, Tuy nhiên để đáp ứng yêu cầu dạy học tích hợp cần bổ sung thêm một

số năng lực sau: năng lực chuyên môn s u, có kiến thức liên ngành rộng và một sự hiểu biết về văn hóa s u rộng; có hiểu biết s u s c về dạy học tích hợp; có năng lực khai thác thiết bị dạy học và s dụng thông tin một cách hiệu quả; có năng lực đặt giải quyết vấn đề; có năng lực g n lí thuyết với thực ti n,

tự làm thiết bị dạy học, khơi gợi cho học sinh tính t m , sáng tạo khoa học

và có năng lực tìm hiểu học sinh, năng lực tư vấn nghề nghiệp, năng lực biên soạn tài liệu dạy học cho những đối tượng học sinh khác nhau

*Cách thức tích hợp đối với chương trình dạy học địa lí THPT

DHTH là một quan điểm sư phạm, ở đó người học cần huy động nguồn lực để giải quyết một tình huống có vấn đề Theo các nhà nghiên cứu, trong DHTH có các cách thức tích hợp như:

Tích hợp lồng ghép/liên hệ: là đưa các yếu tố nội dung g n với thực

ti n, g n với xã hội g n với các môn học khác vào d ng chảy chủ đạo của nội dung bài học của một môn học nào đó;

Tích hợp liên môn: Ở cách tích hợp này hoạt động học tập được di n

ra xung quanh các chủ đề mà ở đó người học vận dụng kiến thức của các môn học để giải quyết vấn đề đặt ra;

Tích hợp xuyên môn: chủ yếu quan t m những kĩ năng và năng lực mà học sinh có thể s dụng trong nhiều môn học, trong các tình huống, những kĩ năng và năng lực đó gọi là kĩ năng và năng lực ''xuyên môn'':

Tích hợp trong nội bộ môn học: tìm kiếm sự kết nối giữa các nội dung, chủ đề, hình thành các chủ đề mới g n liền với thực ti n dựa trên các chủ đề, nội dung đã có của môn học Như vậy có thể nói DHTH để đạt được các mục tiêu cơ bản như:

Tránh tr ng lặp về nội dung thuộc các môn học khác nhau

Tạo mối quan hệ giữa các môn học với nhau và với kiến thức thực ti n Tạo cơ hội để hình thành và phát triển năng lực, đặc biệt là năng lực giải quyết vấn đề, nhất là các vấn đề thực ti n

*Năng lực hình thành ở học sinh

Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực sáng tạo, năng lực s dụng công nghệ thông tin và truyền thông

Năng lực chuyên biệt: Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, năng lực định hướng không gian, năng lực trình bày thông tin địa lí

*Điều kiện cở sở vật chất, thiết bị dạy học môn Địa l

Đ u ện sở vật ất

Ph ng địa l là ph ng học dành riêng cho môn Địa l , trong đó có các phương tiện, thiết bị dạy học, được s p xếp ph hợp với hoạt động dạy và học của bộ môn S dụng ph ng học Địa l có tác dụng tốt trong việc n ng cao chất lượng dạy học

Vườn Địa l là nơi di n ra việc học Địa l ở ngoài trời của học sinh Nhờ vào vườn Địa l , học sinh gần gũi với thiên nhiên, hiểu biết và g n bó với môi trường địa l trực tiếp

Các phần mềm trong dạy học địa l : Microsoft PowerPoint; Encarta; World Atlats; PC Fact; Mapinfo

T t ị dạ ọ

Thiết bị dạy học tối thiểu môn Địa lí cấp THPT được quy định tại Thông tư số 01/2010/TT- GDĐT ngày 18 tháng 01 năm 2010 về việc ban hành danh mục thiết bị tối thiểu cấp trung học phổ thông:

Tranh ảnh lớp 10: Các tiếp x c của các mảng kiến tạo; Một số kết quả của tác động nội lực; Một số địa hình được tạo thành do sóng biển

ản đồ:

ản đồ Địa lí lớp 10: Tự nhiên thế giới; Các đới và kiểu khí hậu trên Trái Đất; Các mảng kiến tạo, các vành đai động đất và n i l a trên Trái Đất; Các thảm thực vật và các nhóm đất chính trên Trái Đất; D n cư và đô thị lớn trên thế giới ; Nông nghiệp thế giới; Công nghiệp thế giới; Nhiệt độ, khí áp và gió trên Trái Đất

ản đồ Địa lí lớp 11: Thế giới; Hoa Kì – Kinh tế chung; Cộng hoà liên

bang Đức - Kinh tế chung; Cộng hoà Pháp - Kinh tế chung; Liên bang Nga - Kinh tế chung; Nhật ản - Kinh tế chung; Trung Quốc - Kinh tế chung; Ấn

Độ - Kinh tế chung; Đông Nam Á - Kinh tế chung; Ai Cập - Kinh tế chung; Châu Á - Địa lí tự nhiên; Cộng hoà liên bang Đức - Địa lí tự nhiên; Ch u Phi

- Địa lí tự nhiên; Mĩ la tinh- Địa lí tự nhiên; Ôxtr ylia - Kinh tế chung; Liên bang Nga - Địa lí tự nhiên; Nhật ản - Địa lí tự nhiên; Trung Quốc - Địa lí tự nhiên; Hoa Kì - Địa lí tự nhiên Đông Nam Á - Địa lí tự nhiên

ản đồ Địa lí lớp 12: Việt Nam - Địa chất - khoáng sản; Việt Nam - Địa lí tự nhiên; Việt Nam - Khí hậu; Việt Nam - Các loại đất chính; Việt Nam

- Thực vật và động vật; Việt Nam - D n cư và đô thị; Việt Nam - Kinh tế chung; Việt Nam - Nông nghiệp, l m nghiệp và thuỷ sản; Việt Nam - Công nghiệp và giao thông vận tải ; Việt Nam - Du lịch; Việt Nam - Kinh tế biển-đảo và các v ng kinh tế trọng điểm; Việt Nam - Thương mại; Trung du và miền n i c ộ, Đồng bằng sông Hồng - Kinh tế; Đông Nam ộ và Đồng bằng sông C u Long - Kinh tế; c Trung ộ - Kinh tế; Duyên hải Nam Trung ộ và T y Nguyên – Kinh tế

Các mô hình băng đĩa: Quả địa cầu; Trái Đất và hệ Mặt Trời

1.3 Quản lí d y học môn đị lí theo hướng tích hợp ở trường THPT củ t trưởng chuyên môn

Quả ạ độ dạy ọ

Hoạt động dạy học là hoạt động cơ bản, đặc th của nhà trường phổ thông do vậy, quản lí các hoạt động dạy học cũng là nội dung quản lí cơ bản, quan trọng hàng đầu của quản lí nhà trường

Quản lí hoạt động dạy học là tổ chức một cách có khoa học cho lao động dạy học, bao gồm các hoạt động của một tập thể (giáo viên, học sinh), cũng như công việc chuyên môn từng người iện pháp quản lí hoạt động dạy

học là cách thức thực hiện trên các nội dung giảng dạy và học tập cụ thể theo

kế hoạch dạy học và các chương trình môn học quy định đề ra Đó là cách s dụng những phương tiện, nguồn lực vật chất và tinh thần để tạo ra các tác động hướng đích, nhằm đạt mục tiêu dạy học chất lượng và đạt hiệu quả cao, bao gồm trong đó cả việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học

Quản lí (Tổ chức, ch đạo) hoạt động dạy học bao gồm các nội dung cơ bản: Xác định mục tiêu các hoạt động dạy học;

X y dựng kế hoạch dạy học;

Tổ chức, lựa chọn, tập hợp, bồi dưỡng lực lượng giáo viên;

Động viên, th c đẩy, tạo động lực, tạo điều kiện làm việc cho các thành viên (giáo viên, học sinh, C QL, NV);

Giám sát, điều hành, uốn n n, định hướng hoạt động giảng dạy và học tập; Đánh giá, tổng kết r t kinh nghiệm, r t ra bài học (Về thành công và hạn chế) để triển khai tiếp hoặc chấm dứt;

Trong điều kiện đổi mới giáo dục - dạy học hiện nay, nội dung quản lí dạy học và học tập bao gồm cả việc tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) Đ y chính là một nội dung vừa có tính l u dài, vừa có tính thường xuyên của mỗi nhà trường, đồng thời cũng là nội dung quan trọng của hiệu trưởng các trường phổ thông hiện nay ên cạnh đó, thì việc đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, tạo động cơ th c đẩy, n ng cao động lực lao động

có vị trí quan trọng của quá trình quản lí dạy học

 Quản lí oạt ộn ọ ủ ọ s n

Hoạt động học tập của học sinh là quán trình nhận thức nhằm chiếm lĩnh kho tàng tri thức của nh n loại (hoạt động nhận thức độc đáo) Mục tiêu của giáo dục là tập trung vào việc phát triển tính năng động, sáng tạo của học sinh nhằm tạo khả năng nhận biết và giải quyết vấn đề cho học sinh

Quản lí hoạt động học tập của học sinh bao gồm quản lí thời gian, chất lượng học tập, quản lí tinh thần thái độ, phương pháp học tập Quản lí hoạt động học môn Địa lí của học sinh là hình thành cho học sinh những kiến thức,

k năng, thái độ cơ bản về địa lí và những phẩm chất trí tuệ cần thiết để tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động Quản lí hoạt động học tập của học sinh không ch giới hạn trong phạm vi đào tạo giáo dục học sinh ở trên lớp trong nhà trường mà c n bao gồm tất cả các việc học sinh tham gia các hoạt động phong ph khác như: hoạt động ngoài giờ, học nhóm, tham gia c u lạc bộ, tự học, thực hành, tham quan dã ngoại, giao lưu, học ở thư viện

Quản lí hoạt động học tập của học sinh thực chất là quản lí toàn bộ mục tiêu, nội dung học tập, phương pháp học tập, điều kiện học tập, quy chế học tập, công tác quản lí học tập của học sinh

 Quản lí oạt ộn dạ ủ o v n

Quản lí hoạt động dạy học, là quản lí việc chấp hành các quy định (điều

lệ, quy chế, nội quy v.v ) về hoạt động giảng dạy của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh, đảm bảo cho hoạt động đó được tiến hành tự giác, có nề nếp ổn định, có chất lượng và hiệu quả cao

sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học và các quy định hiện hành khác do ộ Giáo dục và Đào tạo ban hành gồm:

Có hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và các hội đồng (Hội đồng trường đối với trường công lập, Hội đồng quản trị đối với trường tư thục, hội đồng thi đua và khen thưởng, hội đồng kỷ luật, các hội đồng tư vấn khác;

Có tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam, tổ chức Công đoàn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức xã hội;

Có các tổ chuyên môn và tổ văn ph ng (Tổ giáo vụ và quản l học sinh,

tổ quản trị, đời sống và các bộ phận khác đối với trường chuyên biệt)

S đồ 1 Tổ à ờ u ọ ổ

1.3.2.1 V i , ủ ổ uyê

Tổ trưởng chuyên môn ở trường trung học theo quy định do hiệu

trưởng bổ nhiệm vào đầu năm học Nhiệm kì của TTCM theo từng năm học, hết một năm học có thể bổ nhiệm lại hoặc bổ nhiệm mới t y theo điều kiện và yêu cầu của đơn vị

Tổ trưởng chuyên môn về cơ sở l luận và cơ sở pháp l là một cán bộ quản lí được hưởng phụ cấp chức vụ theo ph n hạng loại trường và các văn bản pháp luật hiện hành

Sau khi có quyết định bổ nhiệm của Hiệu trưởng, TTCM là người chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng giảng dạy và lao động sư phạm của giáo viên trong phạm vi môn học hoặc các bộ môn được ph n công đảm nhiệm

Tổ trưởng chuyên môn đóng vai tr là trung t m trong hoạt động quản

lí chuyên môn của tổ, đ y chính là một m t xích trong hệ thống quản lí của nhà trường Hiệu trưởng ra quyết định bổ nhiệm TTCM và thông qua TTCM

để triển khai nhiệm vụ đến giáo viên, TTCM vừa trực tiếp tiếp thu các kiến

ch đạo của hiệu trưởng nhưng vừa triển khai các hoạt động đến giáo viên Đồng thời là người đại diện tổ chuyên môn phản ánh những kiến của tập thể giáo viên trong tổ lên hiệu trưởng

1.3.2.2 iệ ụ ủ ổ ng chuyên môn

Nhiệm vụ của TTCM được quy định trong Điệu lệ trường trung học cơ

sở, Trường trung học phổ thông và Trường trung học phổ thông có nhiều cấp

học gồm:

X y dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng d n

x y dựng và quản lí kế hoạch cá nh n của tổ viên theo kế hoạch dạy học, ph n phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của nhà trường;

Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học và các quy định hiện hành;

Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó, nhóm trưởng chuyên môn;

Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên

Tương ứng với chức năng nhiệm vụ của tổ chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn có những chức năng cụ thể:

N m vững các yêu cầu và điều kiện giảng dạy bộ môn

Điều hành các hoạt động của TCM theo kế hoạch cụ thể: X y dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, học kì và cả năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác theo kế hoạch giáo dục; X y dựng kế hoạch dạy học, chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; X y dựng kế hoạch cụ thể về s dụng đồ d ng dạy học, thiết bị dạy học ph hợp với ph n phối chương trình; Hướng d n x y dựng và quản lí việc thực hiện kế hoạch cá

nh n và việc soạn giảng của tổ viên; Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp

vụ cho giáo viên như: đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, ứng dụng CNTT trong dạy học,

Tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo quy định về hoạt động chuyên môn và các hoạt động giáo dục khác, thực hiện báo cáo cho hiệu trưởng theo quy định

X y dựng kế hoạch kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của giáo viên thông qua hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch, thực hiện theo chuẩn kiến thức k năng, kiểm tra đánh giá,

Dự giờ giáo viên theo quy định

Các hoạt động khác về đánh giá, xếp loại giáo viên, đề xuất khen thưởng, kỷ luật giáo viên

N m được kết quả học tập của học sinh thuộc bộ môn quản lí để có biện pháp n ng cao chất lượng giáo dục

Tham mưu với hiệu trưởng các vấn đề liên quan đến dạy học bộ môn quản lí

X y dựng, tập hợp, lưu trữ hồ sơ liên quan đến tổ chuyên môn

Tự bồi dưỡng n ng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ,

1.3.3 Quản lí d y học môn đị lí theo hướng tích hợp của t trưởng chuyên môn

Các nội dung quản dạy học môn địa l theo hướng tích hợp của tổ trưởng chuyên môn được x y dựng dựa trên nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn về quản l dạy học Đó là các nội dung như: Quản l phát triển chương trình; Tổ chức bồi dưỡng giáo viên; Hỗ trợ, giám sát thực hiện chương trình dạy học; Đảm bảo điều kiện vật chất, tinh thần thuận lợi cho hoạt động dạy học Các nội dung quản l của TTCM có mối quan hệ chặt ch và ràng buộc

để thanh tra, kiểm tra

Quản lí tổ chức sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học

và kiểm tra đánh giá người học theo hướng tích hợp:

X y dựng chuyên đề dạy học tích hợp: Căn cứ vào chương trình lựa chọn nội dung để x y dựng chuyên đề dạy học tích hợp ph hợp với việc s

dụng phương pháp dạy học tích cực trong điều kiện thực tế của nhà trường Trên cơ sở rà soát chuẩn kiến thức kĩ năng, thái độ theo chương trình hiện hành và các hoạt động học dự kiến s tổ chức cho học sinh theo phương pháp dạy học tích cực, xác định các năng lực, phẩm chất có thể hình thành cho học sinh trong mỗi chuyên đề tích hợp đã x y dựng

iên soạn hệ thống c u hỏi, bài tập: Căn cứ vào chuyên đề tích hợp

x y dựng c u hỏi theo 4 mức độ (nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao) từ đó s dụng để kiểm tra đánh giá năng lực và phẩm chất của học sinh trong dạy học

Thiết kế tiến trình dạy học: tiến trình dạy học chuyên đề tích hợp được

tổ chức thành các hoạt động của học sinh để có thể thực hiện trên lớp và ở nhà, mỗi tiết học trên lớp có thể ch thực hiện một số hoạt động trong tiến trình sư phạm của phương pháp và k thuật dạy học được s dụng

Tổ chức dạy học và dự giờ: trên cơ sở chuyên đề dạy học tích hợp đã được x y dựng tổ/nhóm chuyên môn ph n công giáo viên thực hiện bài học

để dự giờ, ph n tích và r t kinh nghiệm về giờ dạy Khi dự giờ giáo viên cần tập trung quan sát hoạt động học của học sinh thông qua việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ học tập với yêu cầu: Chuyển giao nhiệm vụ học tập; thực hiện nhiệm vụ học tập; báo cáo kết quả và thảo luận; đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

Ph n tích, r t kinh nghiệm chuyên đề dạy học tích hợp đã x y dựng: Chuyên đề dạy học tích hợp được thiết kế thành các hoạt động của học sinh dưới dạng các nhiệm vụ học tập kế tiếp nhau, có thể được thực hiện trên lớp hoặc ở nhà, học sinh tích cực chủ động sáng tạo trong việc thực hiện nhiệm

vụ dưới sự hướng d n của giáo viên, việc ph n tích bài học theo các tiêu chí sau:

Kế hoạch và tài liệu dạy học: Mức độ ph hợp của mỗi hoạt động học với mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học được s dụng; mức độ rõ ràng của mục tiêu, nội dung kĩ thuật tổ chức và sản phẩm đạt được của mỗi nhiệm vụ học tập; mức độ ph hợp của thiết bị dạy học và học liệu được s dụng để tổ chức các hoạt động của học sinh; mức độ hợp l của phương án kiểm tra, đánh giá trong quá trình tổ chức hoạt động của học sinh

Tổ chức hoạt động học cho học sinh: Khả năng theo dõi, quan sát, phát hiện kịp thời những khó khăn của học sinh; mức độ ph hợp, hiệu quả của các biện pháp hỗ trợ và khuyến khích học sinh hợp tác, gi p đỡ nhau khi thực hiện nhiệm vụ học tập; hiệu quả hoạt động của giáo viên trong việc tổng hợp,

ph n tích, đánh giá kết quả hoạt động và quá trình thảo luận của học sinh

Hoạt động của học sinh: Khả năng tiếp nhận và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của tất cả học sinh trong lớp; mức độ tích cực, chủ động, sáng tạo, hợp tác của học sinh trong việc thực hiện nhiệm vụ học tập; mức độ tham gia tích cực của học sinh trong trình bày, trao đổi, thảo luận về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập; mức độ đ ng đ n, chính xác, ph hợp của các kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh

Định hướng đổi mới, sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, phát triển chuyên môn cho giáo viên thông qua tập huấn, tự bồi dưỡng tại trường qua sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học và kết quả học tập của học sinh Sinh hoạt tổ chuyên môn là hoạt động trong đó giáo viên học tập l n nhau, học tập trong thực tế, là nơi trải nghiệm, th nghiệm những cái mới, là nơi kết nối l thuyết với thực hành, giữa định và thực tế

1.3.3.2 Tổ ch c bồi d ỡ c dạy học tích h p cho giáo viên trong tổ chuyên môn

Trước hết bản thân TTCM cần tự bồi dưỡng, nâng cao nhận thức về

dạy học tích hợp của tổ trưởng chuyên môn trong các trường THPT Yêu cầu

về công tác tự quản lí của TTCM, quản lí xây dựng kế hoạch dạy học của tổ, quản lí mục tiêu, nội dung chương trình dạy học bộ môn, tự quản việc lên lớp,

tổ chức đánh giá giờ lên lớp, quản lí xây dựng chủ đề dạy học, quản lí sinh

hoạt tổ chuyên môn theo định hướng nghiên cứu bài học

Mục đích của việc bồi dưỡng là nhằm nâng cao nhận thức về phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo hướng tích hợp hiện nay Nội dung bồi dưỡng bao gồm những quan điểm về dạy học theo hướng tích hợp: Quán triệt quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về dạy học theo

hướng tích hợp; phát triển năng lực người học đảm bảo hài hòa giữa “dạy

chữ”,“dạ n ờ ” và định hướng nghề nghiệp; cấu trúc nội dung chương

trình, sách giáo khoa phải đảm bảo chuẩn hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế

và đảm bảo tính ch nh thể, linh hoạt thống nhất, khả thi; đẩy mạnh đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục nhằm phát triển năng lực của học sinh; đổi mới đánh giá kết quả giáo dục theo yêu cầu phát triển năng lực của người học; quản lí việc xây dựng và thực hiện chương trình đảm bảo tính linh hoạt phù hợp với đối tượng và vùng miền

Cách thức bồi dưỡng: Xây dựng chương trình theo định hướng phát triển năng lực; đổi mới toàn bộ các thành tố trong quá trình dạy học; chương trình được xây dựng hệ thống, nhất quán; chương trình vừa đảm bảo nền tảng vừa phân hóa sâu; giảm gánh nặng học hành cho học sinh; cập nhật và hội nhập với xu thế quốc tế về phát triển chương trình giáo dục phổ thông Phát triển chương trình và thực hiện chương trình môn Địa lí theo hướng tích hợp theo tinh thần đổi mới chương trình giáo dục phổ thông trên cơ sở chương trình hiện hành Điều ch nh nội dung dạy học trong chương trình hiện hành và xây dựng kế hoạch giáo dục mới cho môn học, hoạt động giáo dục của nhà trường Rà soát nội dung chương trình, sách giáo khoa hiện hành, s p xếp lại

nội dung của môn học trong chương trình hiện hành theo hướng tích hợp để phát triển năng lực học sinh Xây dựng và phát triển một số chủ đề tích hợp liên môn (Địa lí -Vật lí - Hóa học -Sinh học - Lịch s ) X y dựng và phát triển một số chủ đề tích hợp tự chọn (chuyên s u) theo hướng dạy học phân hóa (đối tượng học sinh, vùng miền) Đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh Vận dụng các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, hoạt động giáo dục tích cực

Hình thức kiểm tra đánh giá sau bồi dưỡng Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh Đổi mới dạy học theo hướng tích hợp, nhằm nâng cao hiệu quả phát triển chương trình giáo dục nhà trường

1.3.3.3 H , i iệ ì

Về ch đạo thực hiện chương trình TTCM tổ chức kiểm tra việc thực hiện soạn giảng thông qua kiểm tra hồ sơ chuyên môn, quản lí giờ lên lớp của giáo viên Hoạt động dạy học ở trường THPT được thực hiện chủ yếu bằng hình thức dạy học trên lớp với những giờ lên lớp và hệ thống bài học, giờ lên lớp đóng vài tr quyết định đến chất lượng dạy học Giáo viên là người quyết định kết quả giờ lên lớp Khi lên lớp giáo viên phải thực hiện một cách nghiêm t c kế hoạch bài soạn, vừa phải linh hoạt, sáng tạo trong thực hiện các bước lên lớp, s dụng linh hoạt các phương pháp ph hợp với đối tượng, nội dung, phương tiện dạy học, Sau khi lên lớp, giáo viên căn cứ vào giáo án,

tự đánh giá và r t kinh nghiệm về kết quả của tiết học Để quản lí tốt giờ lên lớp của giáo viên, TTCM cần có những biện pháp tạo điều kiện cho giáo viên lên lớp hiệu quả, mặt khác TTCM c ng với giáo viên trong tổ tìm mọi biện pháp tác động đến giờ lên lớp của giáo viên Quản lí các loại hồ sơ giáo viên

Hồ sơ là phương tiện phản ánh quá trình quản lí có tính khách quan và cụ thể,

giúp TTCM quản lí n m ch c hơn các hoạt động chuyên môn của giáo viên, việc thực hiện quy chế, nề nếp chuyên môn của giáo viên theo các yêu cầu đề

ra Trong phạm vi quản lí hoạt động dạy của giáo viên hồ sơ được quy định trong Điều lệ trường trung học cơ sở, trường THPT có nhiều cấp học gồm: Giáo án (bài soạn); Sổ ghi kế hoạch giảng dạy và ghi chép sinh hoạt chuyên môn; Sổ dự giờ, thăm lớp; Sổ điểm cá nh n

Về hỗ trợ và giám sát thực hiện chương trình cơ bản thông qua sinh hoạt chuyên môn ở tổ chuyên môn Trong Điều lệ trường trung học quy định

“tron tr ờn TH T o v n là lự l ợn ủ ạo tron mọ oạt ộn ” vì

vậy hỗ trợ phát triển năng lực dạy học của giáo viên là một trong những nhiệm vụ chính trong quản lí chuyên môn trong nhà trường bao gồm tổng hợp nhiều biện pháp đ i hỏi TTCM phải thực hiện Đó là gi p đỡ giáo viên soạn giáo án, dự giờ đánh giá, tạo điều kiện cho giáo viên được đào tạo n ng cao trình độ kể cả việc tạo điều kiện để giáo viên được học tập các lớp thạc sĩ chuyên ngành, các lớp bồi dưỡng chuyên đề của ngành Để phát triển năng lực giảng dạy tại chỗ cho giáo viên, TTCM trực tiếp hoặc ph n công giáo viên

có nhiều kinh nghiệm, trình độ tay nghề cao trực tiếp gi p đỡ họ và tạo cho

họ thời gian và tư liệu để họ tự học, tự bồi dưỡng TTCM phải thường xuyên

tổ chức kiểm tra chất lượng dạy học - chất lượng giáo dục của giáo viên, kịp thời phát hiện những giáo viên có khả năng để bồi dưỡng thành giáo viên nòng cốt trong tổ chuyên môn

1.3.3.4 ảm bả i ờng v t chất, tinh thần cho hoạ động dạy học

Môi trường dạy học là một trong những yếu tố tạo thành cấu tr c của hoạt động dạy học Theo quan điểm sư phạm học tương tác thì môi trường dạy học là những điều kiện cụ thể, đa dạng do người dạy tạo ra và tổ chức cho người học hoạt động, thích nghi, trên nền tảng những lựa chọn đ ng đ n, ph

hợp với yêu cầu đặt ra cho người học nhằm đạt tới mục tiêu của hoạt động dạy học Môi trường dạy học bao gồm: môi trường bên ngoài (giáo viên, bạn

bè, nhà trường, gia đình và xã hội) và môi trường bên trong (tiềm năng trí tuệ, cảm x c, giá trị, vốn sống, phong cách học và tính cách)

Luật giáo dục s a đổi 2013 Điều 28 mục 2, quy định: “ n p p

o dụ p ổ t ôn p ả p t u tín tí ự , tự , ủ ộn , s n tạo

ủ ọ s n ; p ù ợp vớ ặ ểm ủ từn lớp ọ , môn ọ ; ồ d ỡn

p n p p tự ọ , ả năn làm v ệ t eo n óm; rèn lu ện ỹ năn vận dụn n t ứ vào t ự t ễn; t ộn n tìn ảm, em lạ n m vu , ứn

t ú ọ tập o ọ s n ”

Ngoài việc tác động mạnh m vào các yếu tố bên ngoài như n ng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học thì sự tác động khéo léo vào yếu tố môi trường bên trong có nghĩa rất to lớn Học sinh muốn học tốt môn Địa lí thì bản th n học sinh cũng phải có tinh thần, thái độ, động cơ học tập đ ng đ n, phương pháp học tập hiệu quả

ên cạnh môi trường văn hóa, tinh thần trong dạy học địa lí môi trường vật chất đóng vai tr rất quan trọng góp phần vào việc n ng cao chất lượng dạy học, bởi vì đ y là môn học yêu cầu cao về vật chất thiết bị dạy học, phương tiện dạy học bộ môn

Yêu cầu vật chất phục vụ dạy học với môn Địa l đó là: ph ng bộ môn, thiết bị dạy học máy chiếu, máy quan sát, đồ d ng dạy học như Atlat, bản đồ treo tường, dụng cụ đo v

Trong dạy học theo định hướng đổi mới yêu cầu cao về điều kiện vật chất phục vụ dạy học, ngoài những yêu cầu về cơ sở vật chất kĩ thuật truyền thống trước đ y, dạy học địa lí mới cần có thiết bị, phương tiện hiện đại (máy chiếu, máy quan tr c, ) các phần mềm hỗ trợ dạy học, thiết bị g n với việc

khảo nghiệm thực tế, tổ chức đánh giá năng lực học sinh

1.4 Các nh n tố ảnh hưởng đến quản lí d y học theo hướng tích hợp củ t trưởng chuyên môn ở trường THPT

Địa l là môn học g n với thực ti n, môn học không thể thiếu trong chương trình giáo dục phổ thông trong quá trình phát triển luôn chịu tác động của nhiều yếu tố khác nhau Việc xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quá trình quản lí dạy học nói chung và dạy học môn Địa l theo hướng tích hợp nói riêng có nghĩa hết sức quan trọng trong quá trình tổ chức dạy học và quản lí dạy học bộ môn

1.4.1 Những nhân tố khách quan

Các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về giáo dục: đó là những định hướng quan trọng, những nhiệm vụ, những yêu cầu đặt ra và là căn cứ pháp l để từ đó C QL nói chung và TTCM nói riêng áp dụng một cách chủ động sáng tạo vào tình hình thực tế của đơn vị mình Dạy học theo hướng tích hợp trong trường THPT ảnh hưởng lớn đến biện pháp quản lí HĐDH trong nhà trường THPT Dạy học theo hướng tích hợp trong trường THPT đặt ra những thay đổi trong nhận thức và hành động của giáo viên, buộc giáo viên phải thay đổi nhiều hoạt động chuyên môn, Điều này đ i hỏi C QL cần lường trước những tình huống, nghiên cứu k về dạy học theo hướng tích hợp, thận trọng và có cách x l kịp thời trước những khó khăn giáo viên gặp phải khi dạy học theo hướng tích hợp

- Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương tiện dạy học

Cơ sở vật chất – k thuật của nhà trường phục vụ công tác giảng dạy bộ môn Địa l là ph ng bộ môn, vườn Địa l , bàn ghế, thư viện, các trang thiết

bị khác Cơ sở vật chất có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng của một giờ dạy vì vậy, việc đảm bảo cơ sở vật chất - k thuật, phương tiện dạy học đầy

đủ góp phần n ng cao chất lượng giảng dạy bộ môn

- Vấn đề ch đạo, kiểm tra đánh giá của cấp trên

Đối với bậc THPT chịu sự ch đạo, kiểm tra đánh giá trực tiếp của Sở Giáo dục và Đào tạo, U ND t nh Trong công tác quản lí HĐDH, sự ch đao của cấp trên chính là những định hướng, là kim ch nam gi p nhà trường xác định mục tiêu và phương hướng hoạt động dạy học Đồng thời kiểm tra đánh giá của cấp trên gi p nhà trường kịp thời điều ch nh, bổ sung kh c phục những tồn tại và đề ra những giải pháp nhằm đưa hoạt động giáo dục của nhà trường đạt được mục tiêu đề ra

- Sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước ta trong thời kỳ CNH, HĐH; xu hướng toàn cầu hóa, khu vực hóa và sự hội nhập kinh tế quốc tế

đã đặt ra yêu cầu mới về việc đào tạo bồi dưỡng nguồn nh n lực với những yêu cầu về phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế

- Ngoài ra việc phối hợp gia đình, nhà trường và xã hội, các điều kiện kinh tế, xã hội của địa phương cũng ảnh hưởng đến chất lượng dạy học của nhà trường Do đó đội ngũ TTCM cần quan t m đến các vấn đề chủ trương đường lối của Đảng, các chính sách của địa phương; phải khai thác thế mạnh

và hạn chế những khó khăn của địa phương để tranh thủ sự hỗ trợ của chính quyền, sự tham gia giáo dục của các tổ chức đoàn thể và nh n d n; phối hợp tích cực và có hiệu quả công tác giáo dục, giáo dục địa phương

1.4.2 Những nhân tố chủ quan

- Phẩm chất, năng lực tổ chức của đội ngũ TTCM ở các trường THPT

Để lãnh đạo có hiệu qủa, người TTCM phải có các phẩm chất và năng lực cần thiết đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, đó là:

+ Phải có phẩm chất chính trị vững vàng: có quan điểm lập trường ph hợp với yêu cầu đất nước, phải n m vững đường lối chủ trương của Đảng,

chính sách Pháp luật của Nhà nước, định hướng đổi mới của ngành ch đạo

đ ng hướng, đ ng mục tiêu của cấp học; có chí vươn lên, có phẩm chất đạo đức tốt, có lương t m trách nhiệm với nghề nghiệp, tận tụy, trung thực, khách quan, tôn trọng đồng nghiệp, gương m u trước cấp dưới

+ Có năng lực tổ chức: TTCM phải có khả năng x l thông tin, có khả năng điều phối để hoàn thành mục đích chung; phát huy được sức mạnh của tập thể; nhạy cảm trong quản lí; biết thuyết phục hơn ra lệnh; biết tập hợp, lôi cuốn mọi người vào hoạt động chung; có quyết t m cao và phát huy được chí tập thể; biết tư duy sáng tạo và hoạt động hiệu quả

- Trình độ chuyên môn của đội ngũ TTCM: để làm tốt công tác quản lí dạy học người TTCM phải có năng lực chuyên môn vững vàng: có những hiểu biết s u về chuyên môn và toàn diện về giáo dục; phải n m vững phương pháp giảng dạy, phải có k năng ph n tích, đánh giá chuyên môn của giáo viên, có năng lực chuyên môn về phần việc của đơn vị mình, có kiến thức về kinh tế thị trường, vốn sống thực ti n, không ngừng học hỏi để n ng cao trình

độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực quản lí

- TTCM phải tham gia đầy đủ các chuyên đề giảng dạy dành cho môn học mình được phụ trách, các lớp tập huấn chuyên môn dành cho C QL, n m

b t và ch đạo sát, đ ng yêu cầu giảng dạy trong từng giai đoạn đổi mới nhất

là dạy học theo hướng tích hợp trong giai đoạn hiện nay

- Điều kiện về số lượng, trình độ chuyên môn của giáo viên, chất lượng của học sinh

+ Số lượng giáo viên bộ môn đáp ứng yêu cầu quy mô trường lớp của đơn vị quản lí - trung bình một tuần 1,5 tiết/lớp/tuần

+ Trình độ chuyên môn của giáo viên, chất lượng của học sinh là một trong những yếu tố quan trọng chi phối kết quản lí dạy học, đối với đội ngũ

giáo viên kh u quan trọng nhất là được bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu đổi mới là rất cần thiết

Kết luận chương 1

Quản lí dạy học môn Địa lí theo hướng tích hợp ở trường THPT là góp phần vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện của giáo dục nhà trường phổ thông; phát triển năng lực người học và n ng cao chất lượng giảng dạy môn học Môn Địa lí có khả năng cao trong ứng dụng dạy học tích hợp bởi Địa lí là khoa học tổng hợp bao gồm hai ngành là Địa lí tự nhiên và Địa lí kinh tế - xã hội, do vậy ngay trong nội hàm môn học đã thể hiện mối quan hệ liên môn, như vậy có thể nhận thấy mối quan hệ liên môn của Địa lí tự nhiên với khoa học tự nhiên và Địa lí kinh tế - xã hội với khoa học xã hội Vì vậy dạy học môn địa l theo hướng tích hợp đảm bảo cho học sinh phát huy hiệu quả những kiến thức và năng lực của mình trong giải quyết các tình huống tích hợp cụ thể Tổ trưởng chuyên môn có vai tr quan trọng trong quản lí dạy học môn địa lí theo hướng tích hợp Nội dung quản l dạy học môn địa l của

tổ trưởng chuyên môn bao gồm việc tổ chức phát triển chương trinh dạy học địa l theo hướng tích hợp, tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trong tổ chuyên môn, hỗ trợ, giám sát, đánh giá giáo viên trong quá trình thực hiện chương trình và tạo điều kiện cả về vật chất và tinh thần thực hiện chương trình dạy học tích hợp môn Địa l

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DẠY HỌC ỊA LÍ THEO HƯỚNG TÍCH HỢP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG, THÀNH PHỐ IỆN BIÊN PHỦ, IỆN BIÊN 2.1 Khái quát tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục THPT, thành phố iện Biên Phủ, iện Biên

Điện iên là một t nh biên giới miền n i thuộc v ng T y c của Tổ quốc, có tọa độ địa l 20o54’ - 22o33’ vĩ độ c và 102o10’ - 103o36’ kinh độ Đông Nằm cách Thủ đô Hà Nội 504 km về phía T y, phía Đông và Đông

c giáp t nh Sơn La, phía c giáp t nh Lai Ch u, phía T y c giáp t nh

V n Nam (Trung Quốc), phía T y và T y Nam giáp CHDCND Lào Điện iên là nơi hội tụ sinh sống của 19 d n tộc anh em (Thái; Mông; Kinh; Dao; Khơ Mú; Hà Nhì; Lào; Hoa (Hán); Kháng; Mường; Cống; Xi Mun; Si La;

N ng; Ph Lá; Thổ; Tày; Sán Chay và d n tộc khác) Mỗi d n tộc có những nét riêng về ngôn ngữ, phong tục tập quán, văn hóa tạo thành bức tranh đa

s c màu cho nền văn hóa Điện iên Theo kết quả điều tra sơ bộ của cuộc Tổng điều tra d n số và nhà ở năm 2015, d n trung bình t nh Điện iên 547.785 người, trong đó: nam 273.931; nữ có 273.854 người; d n số sống tại thành thị đạt 82.691 người; D n số sống tại nông thôn đạt 465.094 người Kết cấu d n số ở Điện iên có mấy nét đáng ch Trước hết là "d n số trẻ" tỷ lệ trẻ em dưới 15 tuổi chiếm 33.65%, người già trên 60 tuổi (với nam) và trên 55 tuổi (với nữ) là 10,59%; Mật độ d n số của Điện iên hiện là 57,4 người/km2

T nh Điện iên gồm 1 thành phố, 1 thị xã và 8 huyện

2.1.1 S i dụ THPT, à ố iệ Biê P ủ, iệ Biê

Giáo dục đào tạo THPT thành phố Điện iên Phủ, Điện iên trong những năm gần đ y có nhiều thay đổi, phát triển nhanh cả về số lượng và chất