Bước vào thời kỳ hội nhập phát triển kinh tế, để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các thành phần kinh tế và thu hút nguồn đầu tư nước ngoài thì cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hoá các khâu trong quá trình giải quyết công việc của cá nhân, tổ chức có một vai trò và ý nghĩa vô cùng quan trọng.Cải cách hành chính là những thay đổi được thiết kế có chủ định nhằm cải tiến một cách cơ bản các khâu trong hoạt động quản lý của bộ máy Nhà nước: lập kế hoạch, định thể chế, tổ chức, công tác cán bộ, tài chính chỉ huy phối hợp; kiểm tra; thông tin và đánh giá.Căn cứ vào Nghị quyết hội nghị lần thứ VIII của BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, cải cách hành chính ở nước ta được hiểu là: “ Trọng tâm của công cuộc tiếp tục xây dựng và kiện toàn Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, bao gồm những thay đổi có chủ định nhằm hoàn thiện: Thể chế của nền hành chính; cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của bộ máy hành chính các cấp; và đội ngũ cán bộ công chức hành chính để nâng cao hiệu lực, năng lực và hiệu quả hoạt động của nền hành chính công phục vụ nhân dân.Đẩy mạnh cải cách hành chính nhằm tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từng bước hiện đại; đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩm chất và năng lực; hệ thống các cơ quan nhà nước hoạt động có hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế; đáp ứng tốt yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Với mong muốn tìm hểu thêm về vấn đề này, em đã chọn đề tài “Cải cách hành chính gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế”.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ĐÀ NẴNG
KHOA KINH TẾ PHÁT TRIỂN - SAU ĐẠI HỌC
––––––––––––––––––––––
TIỂU LUẬNCải cách hành chính gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế
Giáo viên hướng dẫn: S BÙI QUANG VINH Sinh viên: HOÀNG MINH KHANG
Lớp: KTPT K22
ĐÀ NẴNG, 02 – 2016
Trang 2MỤC LỤC
Chương I Những vấn đề chung về thủ tục hành chính.
1.1 Cơ sở lý luận của cải cách hành chính
1.2 Mục tiêu của cải cách hành chính
1.3 Đường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước về cải
cách hành chính
1.4 Mối liên hệ của cải cách hành chính và công cuộc cải
cách khác
1.5 Định hướng phát triển nội dung lý luận về quản lý nhà
nước ở nước ta
Chương II Đánh giá thực trạng của cải cách hành
chính.
2.1 Thực trạng cải cách hành chính ở Việt Nam.
2.1.1 Những ưu điểm
2.1.2 Những hạn chế, yếu kém
2.2 Nguyên nhân hạn chế, yếu kém.
Chương III Cải cách hành chính gắn với đổi mới mô
hình phát triển kinh tế.
KẾT LUẬN
4445
5
6
9
999 10
1320
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời kỳ hội nhập phát triển kinh tế hiện nay công cuộc cải cách hànhchính là một trong những nhiệm vụ cấp thiết để thực hiện mục tiêu xây dựngmột nền hành chính dân chủ, trong sạch vững mạnh, chuyên nghiêp lấy nhândân làm gốc
Bước vào thời kỳ hội nhập phát triển kinh tế, để tạo điều kiện thuận lợi cho
sự phát triển của các thành phần kinh tế và thu hút nguồn đầu tư nước ngoài thìcải cách thủ tục hành chính, đơn giản hoá các khâu trong quá trình giải quyếtcông việc của cá nhân, tổ chức có một vai trò và ý nghĩa vô cùng quan trọng.Cảicách hành chính là những thay đổi được thiết kế có chủ định nhằm cải tiến mộtcách cơ bản các khâu trong hoạt động quản lý của bộ máy Nhà nước: lập kếhoạch, định thể chế, tổ chức, công tác cán bộ, tài chính chỉ huy phối hợp; kiểmtra; thông tin và đánh giá
Căn cứ vào Nghị quyết hội nghị lần thứ VIII của BCH Trung ương ĐảngCộng sản Việt Nam, cải cách hành chính ở nước ta được hiểu là: “ Trọng tâmcủa công cuộc tiếp tục xây dựng và kiện toàn Nhà nước Cộng hoà xã hội chủnghĩa Việt Nam”, bao gồm những thay đổi có chủ định nhằm hoàn thiện: Thểchế của nền hành chính; cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của bộ máy hànhchính các cấp; và đội ngũ cán bộ công chức hành chính để nâng cao hiệu lực,năng lực và hiệu quả hoạt động của nền hành chính công phục vụ nhân dân.Đẩy mạnh cải cách hành chính nhằm tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhànước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; xây dựng một nền hành chính dân chủ, trongsạch, vững mạnh, từng bước hiện đại; đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩmchất và năng lực; hệ thống các cơ quan nhà nước hoạt động có hiệu lực, hiệuquả, phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hộinhập kinh tế quốc tế; đáp ứng tốt yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất
nước Với mong muốn tìm hểu thêm về vấn đề này, em đã chọn đề tài “Cải cách hành chính gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế”
Do thời gian có hạn và kiến thức của bản thân còn hạn chế, nên bài viếtkhông tránh khỏi những thiếu sót Vậy em kính mong sự góp ý chân thành củathầy
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4Phần I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH 1.1 Cơ sở lý luận của cải cách hành chính.
Hiện nay trên thế giới, về mặt lý thuyết, có nhiều quan niệm khác nhau vềcải cách hành chính Có quan niệm cho rằng cải cách hành chính là sự cải tổ vàđiều chỉnh cơ cấu tổ chức do đó dẫn đến sự thay đổi về chức năng, phương thứcquản lý và cơ cấu nhân viên Đây là quan niệm có tính phổ biến và chủ đạo nhất.Song, do quan điểm về ý thức hệ và tình hình thực tế của các nước khác nhaunên nội dung, mục tiêu cải cách hành chính cũng khác nhau Tuy vậy, cải cáchhành chính đều xuất phát từ thực tiễn và phát sinh chủ yếu do nguyên nhân sau:yêu cầu tất yếu của phát triển kinh tế - xã hội, yêu cầu tất yếu của việc cải tạo,điều chỉnh của cơ cấu hành chính, kết quả tất yếu của sự tác động của tiến bộkhoa học vào quản lý hành chính Những yêu cầu của cải cách hành chính liênquan mật thiết với nội dung cải cách hành chính, đồng thời liên quan chặt chẽvới tính chất của cải cách hành chính Về tính chất, cải cách hành chính là một
sự biến đổi hay cách mạng trong lĩnh vực thượng tầng kiến trúc và quan hệ sảnxuất, có tính chất chính trị và giai cấp rõ rệt Tuy nhiên, từ góc độ hành chính thìcải cách hành chính phải phục tùng nhu cầu khách quan của sự phát triển lựclượng sản xuất xã hội và thúc đẩy khoa học hoá sự quản lý công việc của toàn
bộ hệ thống hành chính nhà nước, nên nó có tính cộng đồng xã hội nhất định
Từ những phân tích trên đây, cải cách hành chính có thể được hiểu một
cách khái quát đó là: Cải cách hành chính là hoạt động của Chính phủ căn cứ
vào yêu cầu phát triển kinh tế, chính trị của xã hội mà hiện đại hoá, khoa học hoá, hiệu suất hoá thể chế hành chính, cơ cấu tổ chức, chế độ công tác, phương thức quản lý để nâng cao năng suất và hiệu lực hành chính của toàn bộ nền hành chính nhà nước.
1.2 Mục tiêu của cải cách hành chính.
Cải cách hành chính ở Việt Nam là công việc hết sức mới mẻ, diễn ratrong điều kiện thiếu kiến thức và kinh nghiệm về quản lý hành chính Nhà nướctrong thời kỳ đổi mới, mở cửa, phát triển nền kinh tế thị trường có sự quản lýcủa Nhà nước đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế, nên có nhiều vấn đề phải vừalàm, vừa tìm tòi, tổng kết đúc rút kinh nghiệm Do vậy, việc hình thành quanniệm và những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo công cuộc cải cách hành chính cũngnhư việc đề ra những nội dung, phương hướng, chủ trương, giải pháp thực hiện
Trang 5trong từng giai đoạn là một quá trình tìm tòi sáng tạo không ngừng, là một quátrình nhận thức liên tục, thống nhất trong tiến trình đổi mới Cho nên, cải cáchhành chính ở Việt Nam vừa có tính chiến lược, vừa có tính chiến thuật giaiđoạn, được xác định trong khuôn khổ cụ thể cần đạt được trong từng giai đoạnnhất định.
Xây dựng một nền hành chính trong sạch vững mạnh, có đủ năng lực, sửdụng đúng quyền lực và từng bước hiện đại hoá để quản lý có hiệu lực và côngviệc của Nhà nước, thúc đẩy xã hội phát triển lành mạnh, đúng hướng, phục vụđắc lực đời sống nhân dân, xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật trong
xã hội
“ Một nền hành chính dân chủ, trong sạch vững mạnh, chuyên nghiệp, hiệnđại hoá, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả theo nguyên tắc của Nhà nước phápquyền Xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng” và đảm bảo xây dựng một
“đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của công
cuộc xây dựng, phát triển đất nước” (Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg ngày 17
tháng 9 năm 2001 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính giai đoạn 2001 -2010)
1.3 Đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước về Cải cách hành chính
Quan điểm của Ðảng về cải cách nền hành chính nhà nước đã được thể hiệnnhất quán trong các văn kiện Ðại hội đại biểu Ðảng toàn quốc lần thứ VI, VII,VIII, IX và trong các Nghị quyết của các Hội nghị Trung ương 2 và 8 (khóaVII), 3 và 7 (khóa VIII), 6 và 9 (khóa IX) Ðó là quá trình tìm tòi sáng tạo, đổimới nhận thức liên tục, thống nhất được khởi đầu từ Ðại hội VI năm 1986 đểhình thành các quan niệm và nguyên tắc cơ bản chỉ đạo công cuộc cải cách hànhchính (CCHC) cũng như việc đề ra những nội dung, phương hướng, chủ trương,giải pháp thực hiện trong từng giai đoạn
Hội nghị lần thứ 8 tháng 01 năm 1995 của Ban Chấp hành Trung ươngĐảng đã ra Nghị quyết: “Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trọng tâm là cải cách một bước nền hành chính”.Điều này được cụ thể hoá trong một loạt các văn bản quy phạm pháp luậtcủa nhà nước như Nghị Quyết số 38-CP ngày 04 tháng 05 năm 1994 của Chínhphủ; Quyết định số 136/2001/QĐ – TTg ngày 17 tháng 9 năm 2001 của Thủ
Trang 6tướng Chính phủ về việc phê duyệt chương trình CCHC nhà nước giai đoạn
2001-2010
Quyết định số 181/2003/QĐ – TTg ngày 04 tháng 9 năm 2003 của Thủtướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế thực hiện “một cửa” tại cơ quanhành chính nhà nước ở địa phương;
1.4 Mối liên hệ của cải cách hành chính và công cuộc cải cách khác.
Cải cách hành chính không có mục đích tự thân mà là nhằm mục đích phục
vụ, thúc đẩy sự phát triển ổn định và năng động của toàn xã hội, chủ yếu là triểnkhai thực hiện mục tiêu cơ bản là: Phát triển nền kinh tế quốc dân theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
Cải cách kinh tế là cải cách thể chế kinh tế thực chất của cải cách kinh tế làcải cách thể chế quản lý kinh tế của Chính phủ Đây cũng là một trong nhữngnội dung của cải cách hành chính
Cải cách hành chính là khâu mấu chốt, đảm bảo sự thành công của cảicách kinh tế luôn gắn liền với những thành tựu trong cải cách kinh tế, đổi mới hệthống chính trị, cải cách pháp luật và tư pháp
Cải cách hành chính trước hết là cải cách thể chế của nền hành chính, cómối liên hệ mật thiết phụ thuộc lẫn nhau với cải cách pháp luật và tư pháp.Những thay đổi trong cải cách hành chính cần phải được đảm bảo thực hiệnbằng hệ thống pháp luật và nền tư pháp, chỉ có cải cách pháp luật mới tạo cơ sởpháp lý cho cải cách hành chính thành công
Cải cách hành chính cũng chính là thể chế hoạt động của Nhà nước nóichung và trực tiếp là Chính phủ - một bộ phận cấu thành quan trọng của thể chếchính trị Cải cách hành chính là một trong những bước đi góp phần làm đổi mới
Trang 7thực tiễn sống động của đất nước ta Mặt khác, lý luận đó cũng phải dự đoántrước xu hướng phát triển của nền hành chính quốc gia và đặt cơ sở phươngpháp luận cho sự phát triển của nó.
Việc xây dựng hệ thống lý luận về quản lý nhà nước ở nước ta phải dựatrên những căn cứ sau :
- Nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và
hệ thống các quan điểm của Đảng ta Đây là cơ sở cho sự hình thành nên lý luậnquản lý nhà nước của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Điều đó
có nghĩa là chúng ta dựa trên cơ sở nền tảng tư tưởng đó để xây dựng hệ thống
lý luận đặc thù của khoa học hành chính phù hợp với điều kiện thực tiễn củaViệt Nam
- Các thành quả phát triển của khoa học hành chính trên thế giới Trongkhoảng một thế kỷ qua, khoa học hành chính trên thế giới đã có những bướcphát triển đáng kể và ngày càng trở thành nền tảng cho hoạt động của bộ máynhà nước Lịch sử đã chứng minh rằng, trong thời đại ngày nay, nhà nước giữvai trò quyết định trong sự phát triển của một quốc gia Điều đó càng khẳng địnhtầm quan trọng của hệ thống lý luận hành chính như cơ sở khoa học cho cáchoạt động của bộ máy nhà nước
- Thực tiễn của sự nghiệp phát triển Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam hơn 50 năm qua Từ khi ra đời đến nay, trải qua các giai đoạn lịch sửkhác nhau, Nhà nước ta đã từng bước được hình thành và phát triển, đã thựchiện được vai trò quản lý đất nước trên mọi lĩnh vực, đưa đất nước phát triển lênmột bước đáng kể, đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội khá caotrong thập kỷ qua Từ những bài học thành công và kinh nghiệm chưa thànhcông của hơn 50 năm qua, chúng ta có thể đúc kết được hệ thống lý luận về bộmáy nhà nước và hoạt động của bộ máy đó phù hợp với điều kiện cụ thể củanước ta
- Yêu cầu đổi mới hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước nhằm phục
vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xu thế hội nhập với nềnkinh tế thế giới Lý luận quản lý nhà nước không thể tách rời mục tiêu phát triểnđất nước, cũng không thể tách rời xu thế hội nhập của thế giới trong bối cảnhtoàn cầu hóa hiện nay Chính những mục tiêu này đặt ra các yêu cầu mà lý luậnquản lý nhà nước phải nghiên cứu giải quyết để tìm ra các giải pháp hữu hiệucho việc thực hiện các mục tiêu trên
Trang 8- Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước của Chính phủ giaiđoạn từ năm 2001 - 2010 Chương trình này đã đề ra các mục tiêu và nội dungtổng thể về cải cách hành chính trong giai đoạn tới Lý luận quản lý nhà nướcphải lý giải và định hướng cho những mục tiêu và nội dung này, tạo cơ sở lýluận cho việc thực hiện chương trình tổng thể về cải cách hành chính trong giaiđoạn tới.
Dựa vào những căn cứ nói trên, việc phát triển lý luận về quản lý nhà nướctrong thời gian tới cần hướng vào các nội dung sau :
Thứ nhất, nghiên cứu làm rõ bản chất nhà nước của dân, do dân, vì dân vàchức năng của Nhà nước ta Trọng tâm của công tác nghiên cứu cần tập trunglàm rõ những nội dung của một nhà nước pháp quyền trong điều kiện xây dựngnền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta
Thứ hai, làm rõ các nguyên tắc tổ chức và quản lý hành chính nhà nước xãhội chủ nghĩa Việt Nam Những nguyên tắc đề ra không chỉ dừng lại ở nhậnthức chính trị đơn thuần, hoặc chung chung, thiếu cụ thể, mà phải căn cứ vàocác thành quả của khoa học hành chính, khoa học tổ chức và khoa học quản lý
đã được thực tiễn kiểm nghiệm
Thứ ba, nghiên cứu xây dựng mô hình chung về tổ chức bộ máy, xác địnhcác chức năng của Chính phủ, các ngành, các cấp theo một cơ chế phân cấp phùhợp Theo đó, Chính phủ và các cơ quan hành chính nhà nước các cấp tập trungvào chức năng hoạch định chiến lược, chính sách và cung ứng các dịch vụ thuộcchức năng quản lý hành chính của nhà nước
Thứ tư, xác định vai trò và nội dung quản lý hành chính mới trong cơ chếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Nhất là, cần nghiên cứu hệ thống thểchế mới, phù hợp với cơ chế thị trường, định hướng phát triển nền hành chínhnhà nước trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và phù hợp với
xu thế hội nhập quốc tế
Thứ năm, tiếp tục tổng kết cải cách hành chính để rút ra những bài họckinh nghiệm, hoàn thiện chiến lược tổng thể về cải cách hành chính, xác định rõmục tiêu, các bước đi cụ thể và các khâu then chốt cho từng giai đoạn cụ thể Đểkhắc phục sự lạc hậu, chậm trễ của công tác lý luận, chúng ta phải đẩy mạnhtổng kết thực tiễn Coi đây là một trong những giải pháp có ý nghĩa quyết định
để thúc đẩy sự phát triển của công tác lý luận Phải đối chiếu với thực tiễn hiệntại để khẳng định, bổ sung, phát triển lý luận
Trang 9Thứ sáu, nghiên cứu lý luận về cải cách hành chính theo thiết chế dân chủ.Phát huy dân chủ vừa là mục tiêu vừa là động lực của công cuộc đổi mới nóichung, của công cuộc cải cách hành chính nói riêng ở nước ta Trong lĩnh vựchành chính, phát huy dân chủ có nghĩa là tạo điều kiện để nhân dân tham gia vàocác công việc quản lý nhà nước Vì vậy, công tác lý luận cần tập trung nghiêncứu xây dựng cơ chế phát huy dân chủ của nhân dân trong quản lý nhà nước.Thứ bảy, tìm tòi và phát hiện ra động lực của cải cách hành chính Trongcải cách hành chính, đội ngũ cán bộ, công chức vừa là chủ thể vừa là đối tượngcủa cải cách hành chính Vì vậy, cần nghiên cứu các lý thuyết về quản lý nguồnnhân lực trong bộ máy hành chính, tạo ra cơ chế sử dụng công chức có hiệu quả
để thúc đẩy đội ngũ này tự cải cách Nghiên cứu, tìm ra cơ chế ngăn chặn và đẩylùi nạn tham nhũng, quan liêu, lãng phí trong bộ máy nhà nước và nâng cao đạođức, năng lực của công chức
Thứ tám, nghiên cứu về quản lý tài chính công như một công cụ quantrọng để Nhà nước can thiệp vào sự phát triển kinh tế - xã hội Xây dựng cơ chếphân cấp quản lý tài chính và ngân sách nhằm phục vụ có hiệu quả cho hoạtđộng của bộ máy nhà nước
Thứ chín, nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm của các nước về cải cáchhành chính để tìm ra những bài học có thể áp dụng vào điều kiện nước ta Trongnhững thập kỷ qua, nền hành chính các nước phát triển đã tiến được những bướckhá xa và có nhiều kinh nghiệm Đó chính là tài sản tri thức mà nhân loại tíchlũy được trong quá trình phát triển Lý luận hành chính cần nghiên cứu, thamkhảo những kinh nghiệm này và có trách nhiệm sàng lọc, đúc rút ra những bàihọc kinh nghiệm có thể áp dụng vào điều kiện nước ta
Trang 10CHƯƠNG II ĐÁNH GIÁTHỰC TRẠNG CỦA CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 2.1 Thực trạng cải cách hành chính ở Việt Nam
Thực hiện chủ trương, chính sách tại các Nghị quyết Đại hội VII, Nghịquyết Trung ương 8 (khóa VII), Nghị quyết Đại hội VIII, các Nghị quyết Trungương 3, Trung ương 6 (lần 2) và Trung ương 7 (khóa VIII), Nghị quyết Đại hộilần thứ IX, công cuộc cải cách hành chính trong gần 20 năm qua đã góp phầnquan trọng vào sự nghiệp đổi mới, mở cửa, phát triển nền kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa, nâng cao đời sống của đại bộ pbận tầng lớp nhân dân,làm cho nhân dân tin tưởng hơn vào chếđộ xã hội, dân và chính quyền gắn bó,thân thiết hơn
2.1.1 Những ưu điểm.
* Về thể chế hành chính.
Hiện nay, Nhà nước ta đã ban hành tương đối đầy đủ hệ thống các vănbản chính sách, pháp luật điều chỉnh các quan hệ hành chính, đảm bảo cho bộmáy hành chính hoạt động thông suốt Hệ thống thể chế hành chính trên các lĩnhvực từng bước được đổi mới, trước hết làđã hình thành thể chế kinh tế tương đốiphù hợp với yêu cầu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa Các thể chế hành chính Nhà nước, bao hàm việc xây dựng và hoàn thiệnpháp luật và cơ cấu bộ máy tổ chức đã và đang được cải tiến theo hướng đơngiản, rõ ràng, tinh gọn, ngày càng rộng mở đối với doanh nghiệp và nhân dân,chặt chẽ đối với cán bộ, công chức Các quan hệ kinh tế, dân sự, hành chínhđược luật hoá, cởi bỏ thói quen hành động cảm tính, suy luận chủ quan của cán
bộ, công chức khi xử lý công việc, chứng tỏ sự thay đổi về tư duy đó và đangdiễn ra rất tích cực Hệ thống luật pháp ngày càng chú trọng nguyên tắc côngbằng, bình đẳng giữa cơ quan quản lý Nhà nước và các tổ chức, cá nhân chịu sựđiều chỉnh Thói quen nhờ đỡ các mối quan hệ quen biết để giải quyết công việccho nhanh gọn của người dân và doanh nghiệp cũng dần hạn chế bởi các chếđịnh đã quy định chặt chẽ thời hạn giải quyết công việc và có xu hướng rút dầnthời gian xuống mức thấp nhất
* Về bộ máy, tổ chức.
Trang 11- Chức năng và hoạt động của các cơ quan trong hệ thống hành chính từChính phủ, các Bộ, ngành trung ương đến ủy ban nhân dân các cấp đã có nhiềuthay đổi tiến bộ, tập trung nhiều hơn vào quản lý nhà nước;
- Cơ cấu tổ chức bộ máy của Chính phủ và cơ quan hành chính các cấpđược sắp xếp, điều chỉnh, thay đổi theo hướng tinh gọn hơn Bộ máy hành chính
từ Trung ương đến cơ sở vận hành phát huy tác dụng, hiệu quả tốt hơn, cùng vớichủ trương hạn chế biên chế từ mấy năm nay, giảm số lượng đầu mối (nơi phátsinh các thủ tục hành chính) cấp bộ, ngành từ Trung ương đến cơ sở và trongtừng cơ quan, đơn vị Vấn đề tiền lương cũng được nhìn nhận một cách côngbằng hơn, chế độ tiền lương được cải thiện từng bước trong khả năng của ngânsách, chính là cơ sở vật chất quan trọng để thực hiện cải cách hành chính
- Một số cơ quan Nhà nước đó đi tiên phong trong áp dụng hệ thống quản
lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, tạo động lực đáng kể trong cải tiến hoạtđộng của bộ máy hành chính Nhà nước
* Về đội ngũ cán bộ, công chức.
Hiện nay, đội ngũ cán bộ công chức bộ máy hành chính nhà nước đã đượcnâng lên về mọi mặt, cả về trình độ chính trị lẫn chuyên môn Việc quản lý, sửdụng cán bộ, công chức được đổi mới một bước theo các quy định của Pháplệnh Cán bộ, công chức: từ khâu tuyển chọn, đánh giá, thi nâng ngạch, khenthưởng, kỷ luật đến đào tạo, bồi dưỡng Chếđộ, chính sách tiền lương bước đầuđược cải cách theo hướng tiền tệ hóa Nhận thức của phần lớn cán bộ, công chứcNhà nước đã có sự thay đổi cơ bản, từ cách tư duy hành chính theo kiểu ''hànhdân'' đó chuyển sang tư duy ''phục vụ'' Sự tiến bộ trong nhận thức đó trực tiếptác động đến lề lối, tác phong làm việc của cán bộ, công chức từ cấp lãnh đạođến nhân viên khi thi hành công vụ Việc tiếp công dân và giải quyết các khiếunại của dân được coi trọng hơn Các cuộc gặp gỡ và giải đáp vướng mắc, kiếnnghị của doanh nghiệp đã được tổ chức thường xuyên ở nhiều cơ quan, được cấplãnh đạo cao nhất tham dự, đã giải quyết trực tiếp các kiến nghị trong khuôn khổpháp luật quy định
2.1.2 Những hạn chế, yếu kém.
Cải cách nền hành chính nhà nước đã tiến hành được nhiều năm, tuynhiên, vẫn còn mang nặng dấu ấn, “tàn dư” của cơ chế quản lý tập trung, quanliêu bao cấp, chưa đáp ứng được những yêu cầu, đòi hỏi phải có cơ chế quản lýthích hợp thực tiễn, công cuộc đổi mới toàn diện, dân chủ hoá các mặt của đời
Trang 12sống xã hội, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong điềukiệm hội nhập sâu, rộng kinh tế nước ta với nền kinh tế toàn cầu; yêu cầu pháttriển một nền hành chính lấy mục đích phục vụ nhân dân, vì dân, cũng như hiệulực, hiệu quả quản lý hành chính chưa cao.
* Về thể chế hành chính.
Mặc dù hệ thống thể chế hành chính đãđược các cấp, các ngành tích cựcban hành, sửa đổi, bổ sung, thay thế nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn quản lýhành chính và yêu cầu hội nhập quốc tế Tuy nhiên, hệ thống thể chế hành chínhvẫn còn nhiều điểm chưa đồng bộ, còn chồng chéo và thiếu thống nhất; thủ tụchành chính trên nhiều lĩnh vực còn rườm rà, phức tạp; trật tự, kỷ cương chưanghiêm Nhiều thủ tục hành chính còn rườm rà, nhiêu khê, đòi hỏi quá nhiềugiấy tờ, phải qua nhiều cửa, nhiều dấu, nhiều tầng nấc trung gian, đồng thờithiếu thống nhất, tuỳ tiện thay đổi và thiếu công khai đã gây phiền hà cho nhândân, nhất là những người ít hiểu biết về thủ tục hành chính Hệ thống các thủ tụchành chính đã cản trở, gây phiền hà cho nhân dân trong việc thực hiện quyền vànghĩa vụ của mình, gây trở ngại cho việc giao lưu và hợp tác quốc tế, gây ra tệcửa quyền, tệ giấy tờ trong guồng máy hành chính và là ''miếng đất'' thuận lợicho nạn tham nhũng, lãng phí, làm giảm lòng tin của nhân dân vào chính quyền
ý thức chấp hành pháp luật hành chính của một bộ phận cán bộ, công chức cònyếu, quen giải quyết công việc theo ''lệ'' chứ chưa theo luật, pháp chế xã hội chủnghĩa chưa được đảm bảo
*Về tổ chức, bộ máy hành chính.
- Bộ máy hành chính nhà nước còn cồng kềnh, nhiều tầng nấc, nhiều cửa,nhiều dấu, chức năng của một số cơ quan còn chồng chéo, chưa rõ ràng, nhiềukhi cản trở lẫn nhau, hạn chế hiệu lực và hiệu quả quản lý hành chính Có lĩnhvực thìôm đồm, bao biện, có lĩnh vực và có nơi thì buông lỏng quản lý, dẫn đếnmột số cá nhân lợi dụng để trục lợi, làm thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước vànhân dân Chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của bộ máy hành chính trongnền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa chưa được xác định thật rõ,
sự phân công, phân cấp giữa các ngành và các cấp chưa thật rành mạch, triệt để,
cụ thể và phù hợp Tình trạng chức năng, nhiệm vụ của một số cơ quan cùngcấp, cấp trên và cấp dưới còn chồng chéo, nhiều khi hạn chế lẫn nhau, dẫn đếnhiệu lực, hiệu quả quản lý thấp
Trang 13- Bộ máy hành chính ở các địa phương và cơ sở chưa thực sự gắn bó vớidân, không nắm chắc được những vấn đề nổi cộm trên địa bàn, lúng túng,bịđộng khi xử lý các tình huống phức tạp.
- Phương thức quản lý hành chính vừa tập trung quan liêu lại vừa phântán, chưa thông suốt; chưa có những cơ chế, chính sách tài chính thích hợp vớihoạt động của các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, tổ chức làm dịch vụcông;
* Về đội ngũ cán bộ, công chức.
Đội ngũ cán bộ, công chức còn nhiều điểm yếu về phẩm chất, tinh thầntrách nhiệm, năng lực chuyên môn, kỹ năng hành chính; phong cách làm việcchậm đổi mới; tệ quan liêu, tham nhũng, sách nhiễu nhân dân tiếp tục diễn ranghiêm trọng trong một bộ phận cán bộ, công chức Nhìn chung chưa đáp ứngđược yêu cầu của công cuộc đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vàhội nhập quốc tế; ý thức nghề nghiệp chưa cao, tôn trọng kỷ luật lao động cònyếu; đạo đức lối sống của một bộ phận cán bộ công chức bị suy thoái; thái độphục vụ nhân dân còn thấp, một bộ phận cán bộ công chức tồn tại thái độ thờ ơ,''lãnh cảm'' với dân, đặt mình ở vị thế ban phát quyền lợi cho dân Những vấn đề
đó đó làm chính quyền ngày càng xa dân, giảm lòng tin của dân đối với chínhquyền Về số lượng thì có nơi, có lĩnh vực thừa và ngược lại, có nơi, có lĩnhvực thì thiếu; thiếu đội ngũ cỏn bộ công chức có chất lượng cao, tận tụy vớinghề, vừa hồng vừa chuyên;tình trạng cán bộ nhiều nhưng chất lượng hoạt độngchẳng bao nhiêu, chưa có trình độ ngang tầm nhiệm vụ, bố trí chưa đúng ngườiđúng việc, bằng cấp và năng lực chưa tương ứng với chức danh v.v
2.2 Nguyên nhân hạn chế, yếu kém.
Thực trạng hạn chế, yếu kém cải cách hành chính ở nước ta trong thờigian qua do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan gây ra
- Một là, nhận thức của cán bộ, công chức về vai trò và chức năng quản lý
của Nhà nước, về xây dựng bộ máy nhà nước nói chung và bộ máy hành chínhnhà nước trong tình hình mới, điều kiện mới chưa thật rõ ràng và chưa thốngnhất, còn nhiều vấn đề về lý luận và thực tiễn chưa được làm sáng tỏ, còn nhiềuchủ trương, chính sách, quy định của pháp luật ra đời trong cơ chế tập trung,quan liêu bao cấp chưa được kịp thời sửa đổi, thay thế