thời gian vừa qua việc thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh còn nhiều hạn chế, hiệu quả đóng góp của các khu công nghiệp đối với nền kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh. Hiệu quả thu hút vốn đầu tư vào khu công nghiệp thấp bắt nguồn từ nguyên nhân chủ yếu là khi quy hoạch, thành lập khu công nghiệp ở nhiều địa phương nói chung và tỉnh Tây Ninh nói riêng còn mang tính phong trào mà chưa quan tâm đúng mức đến việc khu công nghiệp đó có hút được vốn đầu tư hay không. Từ thực trạng thu hút vốn đầu tư và hiệu quả hoạt động của các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh, đánh giá một cách khách quan thì Tây Ninh mới chỉ bước đầu thành công với mô hình khu công nghiệp. Chính vì vậy, đề án “Thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh” được xây dựng nhằm đẩy mạnh hoạt động thu hút vốn đầu tư, phát huy hiệu quả đóng góp của các khu công nghiệp đối với nền kinh tế xã hội của tỉnh nhằm mục tiêu: “Phấn đấu đến năm 2015 thoát khỏi tỉnh nghèo và năm 2020 đưa kinh tế Tây Ninh đạt mức bình quân chung của cả nước; tạo tiền đề cơ bản để phát triển toàn diện và bền vững theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá”
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC III
THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH
ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP CHƯƠNG TRÌNH CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
Đà Nẵng, tháng 4 năm 2015
Trang 2HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC III
HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN:
THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH
ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP CHƯƠNG TRÌNH CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
Người hướng dẫn khoa học:
Đà Nẵng, tháng 4 năm 2015
Trang 3MỤC LỤC
Trang 4Phụ lục 35
Trang 5MỞ ĐẦU
1 Lý do lựa chọn đề án nghiên cứu
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế là một trong những mục tiêutrọng tâm của Đảng bộ và các cấp chính quyền tỉnh Tây Ninh Để thực hiệnthành công mục tiêu đó thì việc đầu tư xây dựng và phát triển các khu côngnghiệp trên địa bàn tỉnh giữ một vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng
Nằm ở phía Nam khu vực Đông Nam Bộ, Tây Ninh tương đối thuận lợi
để phát triển ngành công nghiệp nói chung và các khu công nghiệp nói riêng.Thời gian qua, các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã trở thànhđiểm sáng trong thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước; đã tạo điều kiện thuậnlợi để tiếp thu khoa học công nghệ, trình độ quản lý tiên tiến từ bên ngoài; tạothêm nhiều việc làm, tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương, góp phầnchuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá,đồng thời tham gia tích cực vào thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xâydựng nông thôn mới
Tuy nhiên, thời gian vừa qua việc thu hút vốn đầu tư vào các khu côngnghiệp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh còn nhiều hạn chế, hiệu quả đóng góp của cáckhu công nghiệp đối với nền kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnhcủa tỉnh Hiệu quả thu hút vốn đầu tư vào khu công nghiệp thấp bắt nguồn từnguyên nhân chủ yếu là khi quy hoạch, thành lập khu công nghiệp ở nhiều địaphương nói chung và tỉnh Tây Ninh nói riêng còn mang tính phong trào mà chưaquan tâm đúng mức đến việc khu công nghiệp đó có hút được vốn đầu tư haykhông Từ thực trạng thu hút vốn đầu tư và hiệu quả hoạt động của các khu côngnghiệp trên địa bàn tỉnh, đánh giá một cách khách quan thì Tây Ninh mới chỉ
bước đầu thành công với mô hình khu công nghiệp Chính vì vậy, đề án “Thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh” được
xây dựng nhằm đẩy mạnh hoạt động thu hút vốn đầu tư, phát huy hiệu quả đónggóp của các khu công nghiệp đối với nền kinh tế - xã hội của tỉnh nhằm mục tiêu:
“Phấn đấu đến năm 2015 thoát khỏi tỉnh nghèo và năm 2020 đưa kinh tế TâyNinh đạt mức bình quân chung của cả nước; tạo tiền đề cơ bản để phát triển toàndiện và bền vững theo hướng công nghiệp hoá - hiện đại hoá” [7, tr.52]
Trang 62 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích
- Phân tích những thuận lợi và khó khăn trong việc đầu tư, xây dựng vàphát triển các khu công nghiệp; tiềm năng lợi thế và những khó khăn trong việcthu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh
- Phân tích nguyên nhân của những hạn chế trong công tác thu hút đầu tư;
đề ra giải pháp nhằm tăng cường thu hút đầu tư vào vào các khu công nghiệptrên địa bàn tỉnh Tây Ninh
2.2 Nhiệm vụ
- Tạo môi trường đầu tư minh bạch, rõ ràng, hấp dẫn, tin cậy để vậnđộng, thu hút vốn đầu tư vào khu công nghiệp nhằm tăng cường hiệu quả đónggóp của các khu công nghiệp cho phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Tây Ninh theohướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá
- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản, rút ra những bài học kinhnghiệp trong công tác thu hút vốn đầu tư nhằm xây dựng, hoạch định chínhsách thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Tây Ninhgiai đoạn 2015 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Phần 2: Mục tiêu, yêu cầu và quan điểm xây dựng đề án
Phần 3: Nhiệm vụ, giải pháp thực hiện đề án
Phần 4: Tổ chức thực hiện đề án
Trang 7PHẦN 1
[[ SỰ CẦN THIẾT XÂY DỰNG ĐỀ ÁN 1.1 Cơ sở lý luận
1.1.1 Vốn đầu tư và thu hút vốn đầu tư
dự án đầu tư và một số chương trình mục tiêu quốc gia với mục đích chủ yếu
là bổ sung tài sản cố định và tài sản lưu động
Theo Luật Đầu tư năm 2005, vốn đầu tư là tiền và các tài sản hợppháp khác để thực hiện các hoạt động đầu tư theo hình thức đầu tư trựctiếp hoặc gián tiếp
1.1.1.2 Thu hút vốn đầu tư
a) Quan niệm thu hút vốn đầu tư
Thu hút vốn đầu tư là hoạt động nhằm khai thác, huy động các nguồnvốn đầu tư để đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư cho phát triển kinh tế Thu hút vốnđầu tư bao gồm tổng hợp các cơ chế, chính sách, thông qua các điều kiện vềhành lang pháp lý, kết cấu hạ tầng kỹ thuật - xã hội, các nguồn tài nguyên, môitrường… để thu hút các nhà đầu tư đầu tư vốn, khoa học công nghệ để sảnxuất, kinh doanh nhằm đạt được một mục tiêu nhất định
b) Nội dung thu hút vốn đầu tư
- Công tác quy hoạch: Quy hoạch là dự báo, hoạch định phát triển trongtương lai Quy hoạch chính là công cụ giúp cho các nhà lãnh đạo thực hiện đượccác định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong thời gian đến
- Ban hành danh mục dự án kêu gọi đầu tư: Là việc các cơ quan chứcnăng đưa ra danh sách tên các dự án muốn kêu gọi đầu tư theo từng ngànhhoặc nhóm ngành kinh tế và quy định cụ thể về một số chỉ tiêu như: Quyhoạch - kiến trúc, đất đai, vốn, hình thức và thời gian đầu tư, địa điểm xâydựng… được công bố rộng rãi cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và
Trang 8ngoài nước biết để lựa chọn đầu tư.
- Phát triển kết cấu hạ tầng: Là đầu tư, xây dựng mặt bằng, hệ thống giaothông, cấp điện, cấp nước, cây xanh, bưu chính viễn thông, tài chính ngânhàng… nhằm mục tiêu kêu gọi, thu hút đầu tư Kết cấu hạ tầng tốt, đồng bộ sẽlàm giảm chi phí đầu tư, tăng khả năng cạnh tranh, mang lại lợi nhuận cao
- Ban hành cơ chế, chính sách: Cơ chế, chính sách là hệ thống pháp luậtđược nhà nước ban hành nhằm khuyến khích đầu tư
- Tổ chức các hoạt động xúc tiến đầu tư: Xúc tiến đầu tư là sử dụngcác biện pháp: Tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu, tiếp cận, môi giới trunggian… bằng nhiều hình thức như: Ấn phẩm, hội nghị, hội thảo, truyền tin,truyền hình, tổ chức gặp gỡ, qua kênh thông tin điện tử… để các nhà đầu
tư có cơ hội nắm bắt được thông tin, hiểu rõ về thông tin để có sự lựa chọn
và đưa ra quyết định đầu tư
c) Các chỉ tiêu đánh giá kết quả thu hút vốn đầu tư
- Vốn đăng kí, vốn đầu tư thực hiện, tỉ lệ vốn đầu tư thực hiện so vớivốn đầu tư đăng kí
- Tỉ lệ dự án thực hiện so với đăng kí
- Vốn đầu tư bình quân của một dự án
- Vốn đầu tư trên một ha đất
Ngoài ra, cơ cấu vốn đầu tư theo loại hình doanh nghiệp, ngành kinh tế,đối tác đầu tư cũng cần được xem xét và đánh giá
d) Các nguồn vốn đầu tư
- Nguồn vốn đầu tư trong nước: Tiết kiệm của ngân sách; Tiết kiệmdoanh nghiệp; Tiết kiệm dân cư
- Nguồn vốn đầu tư nước ngoài: Viện trợ phát triển chính thức (ODA);Vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI); Doanh nghiệp 100% vốn nướcngoài; Doanh nghiệp liên doanh; Hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh; Cáchình thức khác: Hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao, hợp đồng xâydựng - chuyển giao - kinh doanh, hợp đồng xây dựng - chuyển giao, Viện trợ củacác tổ chức phi chính phủ (NGO)
Trang 91.1.2 Khu công nghiệp
1.1.2.2 Khái niệm khu công nghiệp
Khu công nghiệp được hiểu là nơi tập trung các hoạt động sản xuất vàphục vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định và do chính phủquy định hay cho phép thành lập
1.1.2.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động thu hút vốn đầu tư vào khu công nghiệp
- Môi trường kinh tế, chính trị - xã hội
- Cơ chế chính sách và thủ tục hành chính
- Kết cấu hạ tầng kỹ thuật - xã hội
- Nguồn nhân lực
- Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên
- Xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch xúc tiến đầu tư…
1.2 Cơ sở pháp lý
1.2.1 Quan điểm của Đảng, nhà nước về phát triển khu công nghiệp
Khu công nghiệp hình thành và phát triển gắn liền với công cuộc đổi mới,
mở cửa nền kinh tế được Đảng ta khởi xướng từ Đại hội Đại biểu toàn quốc lầnthứ VI của Đảng (12/1986) Đảng ta nhận định khu công nghiệp giữ vai trò, vị tríquan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Xây dựngkhu công nghiệp chính là thực hiện ý tưởng “đi tắt, đón đầu” trong quá trình pháttriển kinh tế - xã hội Điểm mạnh của khu công nghiệp là thu hút mạnh mẽ cácnguồn vốn đầu tư trong và ngoài nước Nhận thức được điều đó, Đảng ta đã đặt ravấn đề quy hoạch các vùng, trước hết là các địa bàn trọng điểm, các khu chế xuất,khu kinh tế đặc biệt và các khu công nghiệp tập trung; thực hiện cải tạo các khucông nghiệp hiện có về kết cấu hạ tầng và công nghệ sản xuất, xây dựng mới một
số khu công nghiệp trên cơ sở phân bố hợp lý trên các vùng và địa phương CácNghị quyết của Đảng tại các kỳ Đại hội từ năm 1986 đến nay đã hình thành hệthống các quan điểm nhất quán của Đảng về phát triển khu công nghiệp; khẳngđịnh vị trí, vai trò của khu công nghiệp là một trong những nền tảng quan trọng đểthực hiện mục tiêu: “Phấn đấu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành nướccông nghiệp theo hướng hiện đại” [6, tr.103]
Trang 10Như vậy, phát triển khu công nghiệp là định hướng, chính sách quantrọng của Đảng ta Trong đó, “Phát huy hiệu quả các khu, cụm công nghiệptheo hình thức cụm, nhóm sản phẩm tạo thành các tổ hợp công nghiệp quy
mô lớn và hiệu quả cao…” [6, tr.113] Thực tế đóng góp của hệ thống cáckhu công nghiệp trên cả nước vào phát triển kinh tế - xã hội đất nước tronghơn 25 năm qua đã khẳng định tính đúng đắn của chủ trương và mô hìnhphát triển khu công nghiệp
Về phía Nhà nước, hiện nay bằng việc ban hành Quy chế khu côngnghiệp ban hành kèm theo Nghị định 192/CP ngày 28/12/1994 của Chính phủ;Quy chế khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao ban hành kèm theoNghị định số 36/CP ngày 24/4/1997 của Chính phủ; Nghị định số 29/2008/NĐ-
CP ngày 14/3/2008 của Chính phủ Quy định chi tiết về khu công nghiệp, khuchế xuất và khu kinh tế; Nghị định số 164/2012/NĐ-CP ngày 12/11/2013 củaChính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày14/3/2008 của Chính phủ Quy định về khu công nghiệp, khu chế xuất và khukinh tế đã tạo bước đột phá, thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hệ thống khu côngnghiệp trong phạm vi cả nước
Có thể thấy, với chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước
về phát triển khu công nghiệp và sự nỗ lực trong công tác quản lý, điều hành,tình hình sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp
đã đạt được các kết quả tích cực, có đóng góp quan trọng cho nền kinh tế trêncác phương diện tăng trưởng kinh tế, tăng trưởng xuất khẩu, thu ngân sáchnhà nước, giải quyết việc làm và tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội.Các các khu công nghiệp trên cả nước đóng góp quan trọng vào quá trìnhcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; chuyển dịch cơ cấu kinh tế; đưanước ta từ nước nghèo, kém phát triển trở thành nước có thu nhập trung bìnhthấp của thế giới
Đối với Tây Ninh, Tỉnh uỷ, Ủy ban nhân dân tỉnh luôn coi phát triển cáckhu công nghiệp trên địa bàn tỉnh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của
cả hệ thống chính trị Khu công nghiệp là địa bàn được tỉnh ưu đãi, khuyếnkhích đầu tư Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Tây Ninh nhiệm kỳ 2010 -
2015 đã chỉ rõ: “Tiếp tục đầu tư cơ sở hạ tầng và kêu gọi đầu tư vào các khucông nghiệp: Tâm Thắng (Cư Jút), Nhân Cơ (Đắk R’lấp)…” [6, tr.107] Đó chính là điều kiện thuận lợi để phát triển các khu công nghiệp
Trang 11trên địa bàn tỉnh, góp phần hiện thực hoá mục tiêu đến năm 2020 đưa kinh tếTây Ninh đạt mức bình quân chung của cả nước theo hướng công nghiệp hoá,hiện đại hoá.
1.2.2 Các văn bản pháp lý
- Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp năm 2005;
- Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp năm 2014 (có hiệu lực từ 01/7/2015);
- Nghị định số 108/2006/NĐ-CP ngày 22/9/2006 của Chính phủ quyđịnh chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư;
- Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày 14/3/2008 của Chính phủ Quy địnhchi tiết về khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế;
- Nghị định số 164/2012/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ sửađổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày 14/3/2008của Chính phủ Quy định về khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế;
- Quyết định số 1942/QĐ-TTg ngày 22/10/2013 của Thủ tướngChính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnhTây Ninh đến năm 2020;
- Quyết định số 985/QĐ-TTg ngày 28/10/2002 của Thủ tướng Chính phủ
Về việc thành lập và phê duyệt dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng kỹthuật khu công nghiệp Tâm Thắng, tỉnh Đắk Lắk (nay là tỉnh Tây Ninh);
- Nghị quyết số 39/2012/NQ-HĐND ngày 20/12/2012 của Hội đồngnhân dân tỉnh Tây Ninh thông qua Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, Kếhoạch sử dụng đất 05 năm kỳ đầu (2011 - 2015) tỉnh Tây Ninh;
- Quyết định số 21/2011/QĐ-UBND ngày 08/7/2011 của Ủy ban nhândân tỉnh Tây Ninh Về việc ban hành Quy định chính sách khuyến khích, hỗ trợđầu tư phát triển công nghiệp, thương mại, du lịch và dịch vụ trên địa bàn tỉnhTây Ninh;
- Quyết định số 07/2012/QĐ-UBND ngày 16/4/2012 của Ủy ban nhândân tỉnh Tây Ninh ban hành Quy chế phối hợp quản lý nhà nước đối với khucông nghiệp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh;
- Quyết định số 1174/QĐ-UBND ngày 11/8/2011 của Ủy ban nhân dântỉnh Tây Ninh Về việc thành lập khu công nghiệp Nhân Cơ, huyện Đắk R’lấp,tỉnh Tây Ninh;
Trang 12- Quyết định số 1221/QĐ-UBND ngày 12/9/2008 của Ủy ban nhân dântỉnh Tây Ninh V/v ban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơcấu tổ chức của Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Tây Ninh.
1.3 Cơ sở thực tiễn
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Tây Ninh có 2 khu công nghiệp đã đượcthành lập là khu công nghiệp Tâm Thắng (đang hoạt động) và khu công nghiệpNhân Cơ (đang xây dựng cơ bản)
1.3.1 Thực trạng quá trình đầu tư, xây dựng và phát triển khu công nghiệp Tâm Thắng
1.3.1.1 Giới thiệu chung về khu công nghiệp
- Vị trí: Xã Tâm Thắng, huyện Cư Jút, tỉnh Tây Ninh
- Diện tích: 179,4 ha; trong đó, đất công nghiệp có thể cho thuê: 128,4
ha, diện tích đất xây dựng đường giao thông nội bộ, cây xanh và các công trìnhđầu mối khác: 51 ha
- Tổng mức vốn đầu tư: 191,3 tỷ đồng (trượt giá đến 31/12/2014 là 307
tỷ đồng theo các quyết định phê duyệt của Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh)
- Chủ đầu tư: Công ty Phát triển hạ tầng khu công nghiệp Tâm Thắng(xã Tâm Thắng, huyện Cư Jút, tỉnh Tây Ninh)
1.3.1.2 Tình hình đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng khu công nghiệp
Lũy kế đến 31/12/2014, giá trị khối lượng thực tế xây dựng các côngtrình kết cấu hạ tầng khu công nghiệp đạt khoảng 224/307 tỷ đồng, tỷ lệ đạt72,9% tổng khối lượng được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt
Nhìn chung, về cơ bản đã xây dựng hoàn thiện kết cấu hạ tầng của mộtkhu công nghiệp đa ngành, đa lĩnh vực Đặc biệt, đang đưa vào vận hành chạythử Trung tâm xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp (vốn đầu tư 52 tỷđồng, công suất 4.600 m3/ngày đêm)
1.3.1.3 Tình hình thu hút đầu tư vào khu công nghiệp
- Giai đoạn 2004 - 2014: Có 98 dự án đăng ký đầu tư vào khu côngnghiệp Tâm Thắng; Trong đó: 53 dự án án đã được cấp phép đầu tư (Quyếtđịnh chấp thuận đầu tư: 6 dự án, Giấy chứng nhận đầu tư: 47 dự án); 21 dự án
bị thu hồi giấy phép đầu tư và 45 dự án nhà đầu tư không triển khai thực hiện
dự án theo cam kết khi đăng ký đầu tư
Trang 13Đến nay, khu công nghiệp Tâm Thắng có 32 dự án đầu tư còn hiệu lực(26 dự án đang hoạt động, 04 dự án đang xây dựng cơ bản và 02 dự án đã hoànchỉnh thủ tục đầu tư) Trong đó:
+ Tổng số vốn đăng ký đầu tư là 2.253,9 tỷ đồng, vốn thực hiện 1.184,8
tỷ đồng, tỷ lệ đạt 52,56%;
+ Đã cho các doanh nghiệp khu công nghiệp thuê 96,35/128,4 ha đấtcông nghiệp có thể cho thuê, tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp là 75%
1.3.1.4 Tình hình và kết quả sản xuất - kinh doanh
- Tính đến 31/12/2014, khu công nghiệp Tâm Thắng có 26/32 dự án đivào hoạt động chính thức, chiếm 81,25% số dự án đầu tư còn hiệu lực
- Tổng số lao động làm việc trong khu công nghiệp khoảng 1.700 người,với mức thu nhập bình quân trên 4 triệu đồng/người/tháng
- Giai đoạn 2007 - 2014, tổng doanh thu của các doanh nghiệp khu côngnghiệp đạt 12.885 tỷ đồng Trong đó:
1.3.2.1 Giới thiệu chung về khu công nghiệp
- Vị trí: Xã Nhân Cơ, huyện Đắk R’lấp, tỉnh Tây Ninh
- Diện tích: 106,85 ha (dự kiến mở rộng thành 125 ha)
- Tổng mức vốn đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng: 1.600 tỷ đồng
- Chủ đầu tư: Ban Quản lý phát triển khu đông thị mới và các công trìnhtrọng điểm tỉnh Tây Ninh
1.3.2.2 Tình hình đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng khu công nghiệp
Hiện nay chủ đầu tư đã hoàn thành công tác bồi thường giải phóngmặt bằng, hỗ trợ tái định cư và đang tiến hành xây dựng kết cấu hạ tầngkhu công nghiệp
Trang 141.3.2.3 Tình hình thu hút đầu tư vào khu công nghiệp
Đến nay, khu công nghiệp Nhân Cơ đã thu hút được 01 dự án đầu tưxây dựng Nhà máy điện phân nhôm Tây Ninh (đã được cấp Giấy chứngnhận đầu tư), chủ đầu tư là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Luyện kim TrầnHồng Quân Nội dung dự án như sau:
- Quy mô công suất: 450.000 tấn nhôm/năm
- Tổng vốn đầu tư: 575 triệu USD, tương đương 12.400 tỷ đồng
- Diện tích đất thuê lại: 125 ha (hiện nay mới chỉ giao được 106,85/125
ha đất khu công nghiệp cho nhà đầu tư)
- Tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp: 100%
Dự kiến, khi đạt công suất 450.000 tấn nhôm/năm, dự án sẽ nộp vàongân sách tỉnh khoảng gần 300 tỷ đồng/năm và tạo việc làm cho gần 1.000lao động
1.3.3 Thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong công tác thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Tây Ninh giai đoạn 2004 - 2014
1.3.3.1 Những thành tựu
Việc thu hút được nhiều dự án đầu tư vào các khu công nghiệp trên địabàn tỉnh Tây Ninh đã mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội to lớn, góp phần thúcđẩy phát triển nền kinh tế của tỉnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa,
cụ thể như sau:
Thứ nhất, khu công nghiệp là điểm nhấn để thu hút vốn đầu tư, kể cả các
dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, là nơi tập trung các doanh nghiệp sảnxuất công nghiệp và kinh doanh dịch vụ vào một khu vực địa lý để thuận tiệntrong công tác quản lý nhà nước, bảo vệ môi trường sinh thái, cấp điện, cấpnước và các loại hình dịch vụ cho phát triển khu công nghiệp
Thứ hai, tạo việc làm, thu nhập và nộp ngân sách nhà nước Các doanhnghiệp đang hoạt động trong khu công nghiệp Tâm Thắng đã tạo việc làm chotrên 1.700 lao động, trong đó phần lớn là lao động địa phương với mức thunhập bình quân trên 4 triệu đồng/người/tháng Đồng thời, các doanh nghiệpchế biến nông, lâm sản trong khu công nghiệp cũng góp phần giải quyết việclàm cho nhiều lao động gián tiếp thông qua việc phát triển các vùng nguyên
Trang 15liệu tập trung như hồ tiêu, cà phê, điều, mía, bông, lạc, sắn, ngô… Bình quânhàng năm các doanh nghiệp khu công nghiệp đã nộp ngân sách nhà nướckhoảng 20 tỷ đồng/năm (tỷ lệ nộp ngân sách nhà nước của các doanh nghiệpkhu công nghiệp nghiệp bình quân hàng năm thấp là do các doanh nghiệp đangđược hưởng chính sách ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị giatăng theo quy định của nhà nước)
Thứ ba, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng tăng
tỷ trọng ngành công nghiệp, dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp; chuyểndịch lao động nông nghiệp sang lao động công nghiệp và dịch vụ
Thứ tư, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xử lý ô nhiễm môi trường, bảo vệmôi trường sinh thái và phát triển bền vững Nước thải của các doanh nghiệp khucông nghiệp sẽ được thu gom, xử lý tại Trung tâm xử lý nước thải tập trung củakhu công nghiệp theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường
Thứ năm, đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, thúc đẩy phát triển các loại hìnhdịch vụ phục vụ cho nhu cầu của các doanh nghiệp và lao động làm việc trongkhu công nghiệp như dịch vụ nhà trọ, ăn uống, nhà trẻ, giải trí, bưu chính viễnthông, tài chính ngân hàng…
Thứ sáu, góp phần tăng cung ứng hàng hoá, dịch vụ đáp ứng nhu cầutrong nước và xuất khẩu
1.3.3.2 Những hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm
- Việc thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh TâyNinh đạt kết quả không cao
- Số dự án thực hiện trên số dự án đăng ký đầu tư đạt tỷ lệ thấp (32/98
dự án, tỷ lệ đạt 32,65%)
- Các dự án đầu tư vào khu công nghiệp có quy mô vốn đầu tư nhỏ, suấtđầu tư trên một đơn vị diện tích thấp, vốn đầu tư thực hiện so với số vốn đầu tưđăng ký chỉ đạt 52,56%
- Chưa thu hút được nhiều dự án chế biến nông, lâm sản là thế mạnh củatỉnh vào khu công nghiệp
- Không kêu gọi được các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng
và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp…
Trang 161.3.3.3 Nguyên nhân
- Chính sách thu hút đầu tư có giai đoạn định hướng chưa rõ ràng, chỉcoi trọng số lượng dự án và số vốn đăng ký đầu tư mà chưa chú trọng đứngmức đến chất lượng, hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án
- Ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế (bắt đầu từ năm 2008) nên cácdoanh nghiệp, nhà đầu tư không huy động được vốn đầu tư để thực hiện dự ánđăng ký đầu tư vào khu công nghiệp hoặc không dám đầu tư sản xuất - kinhdoanh do lãi suất ngân hàng cao (có thời điểm lãi suất cho vay trên 20%/năm)
- Hệ thống pháp luật, chính sách và thủ tục đầu tư chưa đồng bộ, thiếunhất quán và thay đổi nhanh, chồng chéo giữa hệ thống pháp luật đầu tư, luậtdoanh nghiệp và các luật chuyên ngành
- Chính sách ưu đãi đầu tư còn nhiều bất cập và không thống nhất giữapháp luật đầu tư với pháp luật về thuế, đất đai… nên sức hấp dẫn đối với cácdoanh nghiệp, nhà đầu tư còn hạn chế
- Kết cấu hạ tầng của một số khu công nghiệp chưa đảm bảo, tiến độ xâydựng chậm làm ảnh hưởng đến quá trình thực hiện dự án đầu tư của các doanhnghiệp, nhà đầu tư trong khu công nghiệp
- Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phục vụ cho phát triển khu côngnghiệp của tỉnh còn yếu kém, đặc biệt là giao thông đi lại rất khó khăn, cách xacảng biển nên chi phí vận chuyển nguyên liệu, hàng hóa cao, từ đó làm giảmtính cạnh tranh của sản phẩm, hàng hoá
- Nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu, công tác đào tạo nghề cho ngườilao động chưa gắn kết với nhu cầu của các doanh nghiệp khu công nghiệp
- Công tác vận động xúc tiến đầu tư còn ít quan tâm, chưa chủ động dothiếu nguồn kinh phí; đội ngũ cán bộ làm công tác xúc tiến đầu tư còn chưachuyên nghiệp, chưa có nghiệp vụ
- Các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan còn chưa sâu sát, quan tâmtìm hiểu tâm tư, nguyện vọng và vướng mắc của các doanh nghiệp nhằm cónhững hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời; việc hỗ trợ cho các doanh nghiệp, nhà đầu
tư trong khu công nghiệp hiệu quả chưa cao
- Công tác cải cách thủ tục hành chính chưa thật sự tốt, doanh nghiệpcòn ngại và lúng túng trong các khâu thành lập và hoạt động; đôi khi còn xảy
Trang 17ra hiện tượng sách nhiễu doanh nghiệp, nhà đầu tư nhưng chưa được giảiquyết triệt để.
- Giá cho thuê lại đất trong các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh thấpnên không huy động được các nguồn vốn đầu tư ngoài nhà nước đầu tư, xâydựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp
1.3.3.4 Những bài học kinh nghiệm
- Tập trung vận động thu hút các dự án đầu tư có quy mô lớn thuộccác ngành công nghiệp chứa hàm lượng tri thức và công nghệ cao; sử dụngnhiều lao động, ít tiêu hao năng lượng và tài nguyên; tạo ra những sản phẩm
có giá trị gia tăng lớn, sử dụng nguồn lao động có trình độ, phát triển theohướng hội nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu, tập trung vào các ngành cógiá trị gia tăng cao
- Đổi mới cách thức xúc tiến đầu tư Chuyển cách kêu gọi đầu tư từ hìnhthức “nhà đầu tư có nhu cầu thì họ tự tìm đến” sang hình thức “lựa chọn vàmời gọi nhà đầu tư theo định hướng” Thường xuyên tiếp cận, tìm hiểu nhucầu của nhà đầu tư, nhất là những đối tác đầu tư lớn, và vận động đầu tư thôngqua những mối quan hệ cá nhân, tổ chức có uy tín
- Tạo quỹ đất sẵn sàng cho thu hút đầu tư Theo đó, cần tăng cường sựphối hợp với chính quyền địa phương và các công ty phát triển hạ tầng khucông nghiệp đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, thực hiện tốt công tác táiđịnh cư; chuẩn bị sẵn sàng quỹ đất sạch (đất đã có kết cấu hạ tầng hoànchỉnh) để giới thiệu cho các nhà đầu tư tiềm năng; rà soát, thu hồi Giấy chứngnhận đầu tư đối với những dự án không triển khai theo đúng tiến độ đã camkết khi đăng ký đầu tư để giao cho các dự án đầu tư khác
- Kết hợp chặt chẽ giữa quy hoạch phát triển khu công nghiệp với quyhoạch phát triển đô thị, phân bố dân cư, nhà ở và các công trình xã hội phục vụcông nhân trong khu công nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đồng bộ cáchoạt động dịch vụ (như nhà ở, khu vui chơi giải trí công cộng, dịch vụ kho bãi,bưu chính viễn thông, cấp điện, cấp nước, dịch vụ tài chính - ngân hàng, các côngtrình phúc lợi và đào tạo…) Hạ tầng kỹ thuật bên ngoài hàng rào phải được cảithiện và xây dựng để kết nối giữa các khu công nghiệp với nhau, kết nối với thànhphố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk và các tỉnh trong Vùng Kinh tế trọng điểmphía Nam (Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh)
Trang 18- Chăm lo đời sống cho người lao động để tạo nguồn nhân lực bềnvững, trong đó chủ doanh nghiệp, người sử dụng lao động phải thực hiệntốt chính sách, pháp luật về lao động, tiền lương, bảo hiểm xã hội, y tế,thất nghiệp…
- Tăng cường xây dựng mối quan hệ gắn kết giữa các trung tâm giớithiệu việc làm, các doanh nghiệp và các trường đào tạo nghề trong việc cungứng lao động có tay nghề và định hướng đào tạo nghề phù hợp với nhu cầuphát triển của các doanh nghiệp khu công nghiệp
- Việc xây dựng và phát triển các tổ chức chính trị - xã hội phải tiếnhành đồng bộ với công tác quản lý nhà nước tại các khu công nghiệp gắn vớivai trò nòng cốt của tổ chức công đoàn Tổ chức công đoàn phải phối hợp chặtchẽ với chủ doanh nghiệp, chính quyền địa phương trong việc chăm lo, nângcao đời sống vật chất, tinh thần, đồng thời thường xuyên tuyên truyền, giáodục ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và tác phong công nghiệpcho người lao động làm việc trong khu công nghiệp
Trang 19PHẦN 2 MỤC TIÊU, YÊU CẦU VÀ QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG ĐỀ ÁN
2.1 Mục tiêu
2.1.1 Mục tiêu chung
- Tạo môi trường đầu tư minh bạch, rõ ràng, hấp dẫn, tin cậy để vậnđộng thu hút, nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư, tăng cường hiệu quả đónggóp của các khu công nghiệp cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh
- Thu hút đầu tư vào khu công nghiệp nhằm tạo giá trị gia tăng cao về giá trịsản xuất công nghiệp, nâng cao giá trị xuất khẩu, đóng góp vào giá trị sản xuấtcông nghiệp trên địa bàn tỉnh, góp phần đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấukinh tế của tỉnh theo hướng công nghiệp hoá - hiện đại hoá, hoàn thiện kết cấu hạtầng xã hội gắn với bảo vệ môi trường sinh thái; thúc đẩy phát triển các loại hìnhdịch vụ phục vụ sản xuất công nghiệp; đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, tạo sự pháttriển đồng đều giữa các địa phương trong tỉnh; mở rộng ngành nghề, lĩnh vực thuhút đầu tư nhằm khai thác tối đa tiềm năng, thế mạnh của tỉnh về công nghiệp khaithác, chế biến bô-xít, công nghiệp phụ trợ phục vụ cho khai thác, chế biến bô-xít vàcông nghiệp sản xuất, chế biến nông, lâm sản, thức ăn chăn nuôi
- Thu hút đầu tư, phát triển khu công nghiệp nhằm tăng nguồn thu chongân sách địa phương, giải quyết việc làm, đào tạo nguồn nhân lực, nâng caođời sống vật chất và tinh thần cho người lao động, tham gia tích cực vào thựchiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới
2.1.2 Mục tiêu cụ thể
2.1.2.1 Giai đoạn 2015 - 2020: Thu hút đầu tư lấp đầy khu công nghiệp
Tâm Thắng, Nhân Cơ
Cụ thể:
- Khu công nghiệp Tâm Thắng: Thu hút 10 dự án với tổng vốn đầu tưkhoảng 300 tỷ đồng, diện tích đất thuê lại khoảng 30 ha, giải quyết việc làmcho khoảng 2.000 lao động địa phương
- Khu công nghiệp Nhân Cơ: Thu hút 5 - 7 dự án đầu tư với tổng mứcđầu tư khoảng 700 tỷ đồng, diện tích đất thuê lại khoảng 15 ha, giải quyết việclàm cho 2.000 - 2.500 lao động địa phương
Trang 202.1.2.2 Giai đoạn 2020 - 2030
- Khu công nghiệp Tâm Thắng (dự kiến mở rộng thêm khoảng 50 ha): Thuhút được 15 dự án với tổng vốn đầu tư khoảng 450 tỷ đồng, diện tích đất thuê lạikhoảng 50 ha, giải quyết việc làm cho khoảng 3.000 lao động địa phương
- Khu công nghiệp Quảng Đức (dự kiến thành lập vào năm 2020): Thuhút được 30 - 35 dự án với tổng vốn đầu tư khoảng 3.000 tỷ đồng, diện tích đấtthuê lại khoảng 200 ha, giải quyết việc làm cho khoảng từ 8 - 10.000 lao độngđịa phương
2.2 Yêu cầu
- Đề án phải bám sát quy định của pháp luật hiện hành, phù hợp vớiQuy hoạch phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Tây Ninh đã được Thủ tướng Chínhphủ phê duyệt tại Quyết định số 1942/QĐ-TTg ngày 22/10/2013 của Thủtướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnhTây Ninh đến năm 2020; phù hợp Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, Kếhoạch sử dụng đất 05 năm kỳ đầu (2011 - 2015) tỉnh Tây Ninh ban hành kèmtheo Nghị quyết số 39/2012/NQ-HĐND ngày 20/12/2012 của Hội đồng nhândân tỉnh Tây Ninh
- Đề án phải khai thác được tiềm năng, thế mạnh của tỉnh về công nghiệpkhai thác, chế biến bô-xít, công nghiệp phụ trợ phục vụ cho khai thác, chế biếnbô-xít; công nghiệp chế biến nông, lâm sản; sản xuất phân bón, thức ăn chănnuôi, hàng tiêu dùng, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp
- Các tổ chức, cá nhân có liên quan trên cơ sở nhiệm vụ, quyền hạn củamình có trách nhiệm tổ chức thực hiện tốt nội dung được phân công trong Đề án
2.3 Quan điểm
- Thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp theo hướng phát triển côngnghiệp khai thác bô-xít, sản xuất alumin - nhôm; phát triển mạnh công nghiệpphụ trợ phục vụ cho khai thác bô-xít và sản xuất alumin - nhôm như: Cơ khíchế tạo, cơ khí sửa chữa, bao bì, hóa chất, điện, nước, vận tải, phân bón, vậtliệu xây dựng
- Đẩy mạnh thu hút đầu tư vào khu công nghiệp theo hướng phát triểncông nghiệp chế biến hướng vào các sản phẩm có lợi thế về nguồn nguyênliệu tại chỗ (hồ tiêu, cà phê, cao su, điều, hồ tiêu, gỗ, lâm sản ); ưu tiên thu
Trang 21hút phát triển các nhà máy chế biến có công nghệ hiện đại, cho sản phẩm tinhchế phù hợp với quy hoạch ổn định vùng nguyên liệu, đảm bảo sức cạnhtranh trên thị trường trong nước và xuất khẩu; chú trọng phát triển côngnghiệp phục vụ nông nghiệp, nông thôn đi đôi với áp dụng công nghệ tiếtkiệm năng lượng, nguyên liệu.
- Thu hút đầu tư vào khu công nghiệp phải có tầm nhìn dài hạn, phù hợpvới định hướng phát triển và phân bố lực lượng sản xuất hợp lý của địaphương và đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế hài hoà với các yếu tố xã hội, pháttriển đô thị, môi trường hướng tới phát triển bền vững Xây dựng đồng bộ kết cấu
hạ tầng khu công nghiệp gắn chặt với bảo vệ môi trường; chăm lo đời sống vậtchất, tinh thần cho người lao động và bảo đảm công tác quốc phòng, an ninh
- Thu hút đầu tư vào khu công nghiệp phải đa dạng hóa các hình thứcđầu tư, tăng cường sự tham gia của các thành phần kinh tế và hợp tác quốc tế;đồng thời, phải đi liền với đổi mới, hoàn thiện các biện pháp quản lý nhà nướcđối với quá trình đầu tư, xây dựng và phát triển khu công nghiệp