Chính vì những lý do đó việc tạo động lực cho đội ngũ giảng viên trường Đại học Kinh tế Nghệ An trở thành những vấn đề trọng yếu trong chiều sâu Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường hiện na
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
-/ -BỘ NỘI VỤ
-/ -HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN THỊ KIM DUNG
TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO GIẢNG VIÊN
Trang 2Luận văn được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học:
GS.TSKH NGUYỄN ĐĂNG THÀNH
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn,
Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp … tầng … Hội trường bảo vệ Luận văn Thạc sĩ
Học viện Hành chính Quốc gia Số: 77, Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội Thời gian: vào hồi …h ngày … tháng … năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại thư viện Học viện Hành chính Quốc gia
hoặc trên trang Web của Khoa Sau đại học,
Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Một trong những yếu tố hàng đầu tạo nên chất lượng đào tạo của một trường đại học là số lượng và chất lượng đội ngũ giảng viên Trong đội ngũ giảng viên thì trình độ và sự tâm huyết (kiến thức, kỹ năng, thái độ) là yếu tố cơ bản và trực tiếp quyết định đến chất lượng,
vị thế và thương hiệu của một cơ sở đào tạo, một trường Đại học
Nâng cao trình độ, sự gắn bó tâm huyêt của đội ngũ giảng viên chính là mục tiêu mà các nhà lãnh đạo và quản lý của nhà trường cần phải chú trọng thực hiện Phương thức cơ bản của để thực hiện mục tiêu đó chính là tạo được động lực làm việc tích cực, ngày càng cao của đội ngũ cán bộ, giảng viên nhà trường nói chung, đặc biệt là đội ngũ giảng viên
Trường Đại học Kinh tế Nghệ An được thành lập trên cở sở nâng hạng từ trường Cao đẳng Kinh Tế - Kỹ thuật Nghệ An Nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao về các lĩnh vực chuyên ngành Kinh tế- Tài chính- Quản trị kinh doanh và các chuyên ngành Nông –lâm – ngư gắn với điều kiện của Nghệ An và khu vực Bắc Trung Bộ Trong điều kiện mới được nâng hạng lên trường đại học, trong môi trường cạnh tranh với hệ thống các trường Đại học… việc khẳng định
vị thế, thương hiệu và chất lượng đào tạo của nhà trường là những yêu cầu rất bức xúc và gay gắt đặt ra đối với lãnh đạo, quản lý nhà trường
Chính vì những lý do đó việc tạo động lực cho đội ngũ giảng viên trường Đại học Kinh tế Nghệ An trở thành những vấn đề trọng yếu trong chiều sâu Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường hiện nay
Thực tế đời sống, môi trường làm việc của giảng viên, động lực làm việc của giảng viên cũng như những nhân tố tác động, tạo động lực cho giảng viên tại trường Đại học Kinh tế Nghệ An đang còn không ít những vấn đề bất cập như: Việc thực hiện các chế độ, chính
Trang 4sách của nhà nước còn chậm trễ; các chế độ đãi ngộ và các khoản thu nhập từ lương, thưởng, phúc lợi chưa đảm bảo được đời sống của đội ngũ giảng viên; môi trường và điều kiện làm việc còn nhiều bất cập và chưa đảm bảo được hiệu và chất lượng đào tạo…Bao trùm trong đó là vấn đề các nhà lãnh đạo, quản lý nhà trường thiếu một quan niệm, một cách tiếp cận nhất quán, tự giác, chưa có cơ sở khoa học về tạo động lực làm việc cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, công nhân viên của nhà trường – trong đó trọng yếu là đội ngũ giảng viên
Từ yêu cầu cần thiết đó, từ những nhận thức và phương pháp thu nhận được qua chương trinhg Cao học Quản lý công, đặc biệt trong nội dung Tổ chức và quảnlý nhân sự , tác giả quyết định chọn đề
tài“Tạo động lực làm việc cho giảng viên trường Đại học Kinh tế
Nghệ An”làm đề tài nghiên cứu Với đề tài này, chúng tôi mong muốn
sẽ góp tạo cớ sở khoa học cho lãnh đạo và quản lý nhà trường giải quyết vấn đề trọng tâm và thiết yếu trong việc khẳng định thương hiệu
và phát triển nhà trường Cũng qua đó có cơ hội làm sâu sắc hơn những nội dung, kiến thức lý thuyết về Quản lý công, tổ chức và quản
lý nhân sự
2 Tình hình nghiên cứu của đề tài
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu để xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn cho những giải pháp nâng cao động lực làm việ cho giảng viên trường Đại học Kinh tế Nghệ An trong giai đoạn hiện nay
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Để đạt được mục tiêu trên, luận văn tập trung vào một số nhiệm vụ sau: Một là, hệ thống hoá, tạo ra cơ sở lý luận cần thiết cho việc tiếp cận nghiên cứu tạo động lực làm việc cho giảng viên trường Đại học Kinh tế Nghệ An
Trang 5Hai là, phân tích thực trạng của việc tạo động lực cho giảng viên tại trường Đại học Kinh tế Nghệ An Làm rõ những vấn đề đang đặt ra trong thực tế tạo động lực làm việc tại trường Đại học Kinh tế Nghệ An
Ba là, đề xuất các phương hướng và giải pháp hiệu quả trong tạo động lực làm việc cho đội ngũ giảng viên trường Đại học Kinh tế Nghệ An
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Những vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến nội dung, phương thức, kết quả trong tạo động lực làm việc cho đội ngũ giảng viên cơ hữu hiện có của trường Đại học Kinh tế Nghệ An trong giai đoạn 2014 đến nay và tầm nhìn đến 2030
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về không gian: Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp tạo động
lực làm việc cho cán bộ, giảng viên tại trường Đại học Kinh tế Nghệ An
- Phạm vi về thời gian: giai đoạn nghiên cứu từ 2010- 2015 và
áp dụng các giải pháp từ 2016 – 2020
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp luận :các phương pháp tư duy, phân tích khoa học: quan niệm duy vật lịch sử, phân tích tổng hợp, so sánh…
5.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể:
- Phương pháp điều tra xã hội học
- Phương pháp thu thập thông tin, phân tích, kế thừa tài liệu thứ cấp
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1.Về mặt lý luận
Luận văn đã góp phần bổ sung, phát triển khái niệm về động lực của cán bộ, giảng viên các trường đại học, cao đẳng Các quan niệm trước cho rằng động lực với các yếu tố bên trong (nhu cầu vật chất, nhu cầu tinh thần) hay bên ngoài (như tiền lương, tiền thưởng, địa
vị,…) thúc đẩy người lao động hoạt động
Trang 6Luận văn cũng đã chỉ ra rằng, yếu tố làm hạn chế động lực của cán bộ, giảng viên trong trường đại học hiện nay chính là môi trường làm việc thiếu công bằng, là cơ hội phát triển thấp, là vị trí chỗ đứng trong xã hội và thu nhập để tồn tại với nghề nghiệp
Là minh chứng sống động, cụ thể cho những nội dung lý thuyết
về quản lý công, quản lý nhân sự nói chung và tạo động lực làm việc cho người lao động nói riêng
6.2 Về mặt thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn đã chỉ ra rằng: cán bộ, giảng viên hiện nay thiếu động lực làm việc, hầu hết chưa hài lòng với chính sách tạo động lực của nhà nước cũng như của nhà trường
Đề tài góp phần đổi mới và hoàn thiện chính sách về giải pháp tạo động lực nhằm giúp cán bộ, giảng viên yên tâm, phát huy trí tuệ để đạt được hiệu quả và nâng cao chất lượng phục vụ và giảng dạy để đáp ứng nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn hiện nay
Góp phần xây dựng các chế độ chính sách thu hút nhân tài ngày một hoàn thiện, với mục tiêu thu hút được nhiều nhân lực chất lượng cao
7 Bố cục và kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn được chia thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về tạo động lực làm việc cho giảng viên Đại học
Chương 2: Thực trạng tạo động lực làm việc của giảng viên trường đại học Kinh tế Nghệ An
Chương 3: Một số giải pháp tạo động lực cho giảng viên trường Đại học Kinh tế Nghệ An
Trang 7Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC
CHO GIẢNG VIÊN ĐẠI HỌC
1.1 Động lực làm việc
1.1.1 Khái niệm
Qua phân tích các quan điểm của các tác giả về động lực, tác giả
luận văn đứng trên góc độ triết học có thể hiểu “động lực” thông qua một số quan điểm chung như sau:
Động lực là một thuộc tính vận động tích cực bên trong cho tất cả
sự vật, hiện tượng, con người và xã hội, là một hình thức thúc đẩy vận động, phát triển nội tại
Động lực là một trạng thái bên trong con người khó nhận biết nhưng có thể nhận biết được thông qua những biểu hiện của con người như: nhận thức, thái độ, hành vi, hoặc thông qua những nhu cầu cơ bản, chung nhất của con người đó là nhu cầu về vật chất và tinh thần Tóm lại: “Động lực là cái thúc đây hành động nhằm đạt được mục tiêu gắn liền với việc thỏa mãn nhu cầu của chủ thể, là toàn bộ những điều kiện bên trong và bên ngoài có khả năng khơi dậy tính tích cực của chủ thể và định hướng cho hành động của chủ thể”
1.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực
1.1.3.1 Các yếu tố bên trong
a Các yếu tố thuộc về bản thân mỗi giảng viên
Trang 8b Các yếu tố thuộc về công việc
c Các yếu tố thuộc về tổ chức
1.3.1.2 Các yếu tố bên ngoài
Các yếu tố bên ngoài liên quan đến các quy định của nhà nước
về các chế độ đối với người giảng viên, các chính sách và công cụ tạo động lực mà các trường đại học đang áp dụng hiện nay
1.2 Tạo động lực
1.2.1 Khái niệm tạo động lực
Đối với nười lao động thì lợi ích có được từ lao động phải thỏa mãn được nhu cầu của cá nhân về vật chất hoặc tinh thần Đối với tổ chức thì
“Tạo động lực là sự vận dụng hệ thống chính sách, biện pháp, phương tiện, cách thức quản lý tác động tới người lao động có mục đích nhằm kích thích khả năng lao động và sáng tạo trong công việc để triển khai có hiệu quả mọi tiềm năng của người lao động cho công việc”
1.2.2 Nội dung và ý nghĩa các học thuyết tạo động lực
1.2.2.1 Hệ thống nhu cầu của Maslow
1.2.2.2.Học thuyết tăng cường tích cực của B.F Skinner
1.2.2.3 Học thuyết kỳ vọng của Victor Vroom
1.2.2.4.Học thuyết công bằng của J Stacy Adams
1.2.2.5 Học thuyết hệ thống hai yếu tố của F Herzberg
1.3 Động lực và tạo động lực làm việc cho giảng viên Đại học
1.3.1 Một số vấn đề chung về giảng viên đại học
Giảng viên là chức danh nghề nghiệp của nhà giáo làm công tác giảng dạy ở các trường đại học, cao đẳng Ở Việt Nam, theo quy định của Luật giáo dục 2005, giảng viên đại học là những nhà giáo làm nhiệm vụ giảng dạy tại các trường đại học, cao đẳng và được phân chia thành các ngạch giảng viên, giảng viên chính, giảng viên cao cấp
1.3.2 Động lực làm việc của giảng viên đại học
1.3.2.1 Tầm quan trọng của động lực làm việc cho giảng viên đại
Trang 9Đối với công việc giảng dạy, giảng viên có động lực làm việc sẽ tạo ra những giờ giảng có chất lượng, hiệu quả và thu hút sinh viên, lôi cuốn người học và tạo ra thương hiệu cho nhà trường Thông qua
đó học còn đào tạo ra những đội ngũ sinh viên có chất lượng, có chuyên môn, có kỹ năng cao để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của xã hội
Đối với nhà trường, động lực làm việc của mỗi giảng viên góp phần vào việc hoàn thành mục tiêu của tổ chức, giúp cho nhà trường khẳng định được thương hiệu của mình trong nền giáo dục hiện nay Đội ngũ giảng viên có động lực sẽ giúp nhà trường cũng cố và duy trì nguồn nhân lực chất lượng cao, vì mọi nổ lực của giảng viên trong công tác giảng dạy sẽ giúp chính bản thân họ hoàn thiện về chuyên môn, nâng cao năng lực chuyên môn để đáp ứng nhu cầu của người học trong xã hội hiện đại
`1.3.2.2 Biểu hiện động lực làm việc của giảng viên đại học
Động lực làm việc của giảng viên là những yếu tố kích thích giảng viên hoạt động một cách tích cực có chất lượng, hiệu quả, khả năng thích nghi cao, có sáng tạo cao nhất đối với tiềm năng của họ
1.3.2.3 Tiêu chí đánh giá động lực làm việc của giảng viên
- Số lượng, chất lượng của các hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học của giảng viên
- Mức độ gắn bó của giảng viên với nhà trường
lực làm việc
Giảng viên là những tác nhân chính quyết định chất lượng sản phẩm của một trường đại học, họ có những đặc trưng cơ bản dựa trên đặc thù nghề nghiệp của mình như: đối tượng lao động của giảng viên
là con người; công cụ lao động của giảng viên là tri thức,phương pháp
và nhân cách của họ; sản phẩm lao động của giảng viên là tri thức và nhân cách của người học
Trang 101.3.3 Một số biện pháp tạo động lực làm việc cho giảng viên đại học
Biện pháp tạo động lực chính là phương tiện để nhà quản lý tạo động lực cho giảng viên Muốn tạo động lực, nhà quản lý sử dụng nhiều giải pháp khác nhau để tác động vào đối tượng quản trị như chính sách về thu nhập, về công việc, môi trường làm việc hay cơ hội thăng tiến Thông qua các giải pháp đó nhà quản lý có thể đạt được mục đích của mình là tạo động lực cho giảng viên
1.3.3.1 Tạo động lực thông qua chính sách kinh tế
Trang 11Chương 2 THỰC TRẠNG TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO GIẢNG VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGHỆ AN
2.1 Khái quát chung về trường Đại học Kinh tế Nghệ An
Theo quyết định số 4131/QĐ/UB.VX của UBND tỉnh Nghệ An ngày31/10/1998 đã sát nhập trường Trung cấp Kinh tế Nghệ An và trường Trung cấp Nông Lâm thành trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Nghệ An Ngày 31/01/2005, Bộ giáo dục và Đào tạo đã có Quyết định số 483/QĐ- BGD&ĐT, về việc nâng cấp trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Nghệ An thành trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Nghệ An
Ngày 27/1/2014 Thủ tướng Chính phủ đã có quyết định thành lập Trường Đại học Kinh tế Nghệ An trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Kinh
tế - Kỹ thuật Nghệ An
2.1.1 Khái quát chung
2.1.1.1 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của trường
2.1.1.2 Cơ cấu tổ chức của trường
2.1.2 Vài nét về đội ngũ giảng viên trường đại học Kinh tế Nghệ
An
Tính đến thời điểm khảo sát tháng 11 năm 2015 trường có 203 cán bộ giảng viên, trong đó giảng viên cơ hữu và giảng viên kiêm nhiệm 150 người; cán bộ hành chính và phục vụ 53 người Trình độ giảng viên: có 05 tiến sỹ, 94 thạc sỹ, 51 đại học Hiện tại có 17 người đang làm nghiên cứu sinh trong và ngoài nước, 35 người đang học cao học Có 15 giảng viên đạt danh hiệu “Giáo viên dạy giỏi quốc gia”, 45 giảng viên đạt danh hiệu “giáo viên giỏi cấp tỉnh”,
50 giảng viên giỏi cấp trường, 08 giảng viên chính
2.1.3 Hình thức và quy mô đào tạo tại trường Đại học Kinh tế
Nghệ An
2.1.3.1.Các hình thức đào tạo
2.1.3.2 Quy mô đào tạo
2.2 Những thuận lợi và khó khăn trong việc tạo động lực làm việc cho giảng viên trường đại học Kinh tế Nghệ An
Trang 122.2.1 Thuận lợi
2.2.2 Khó khăn
2.3 Thực trạng tạo động lực và các chính sách tạo động lực làm việc của trường đại học Kinh tế Nghệ An
2.3.1 Thực trạng tạo động lực làm việc bằng công cụ tiền lương
2.3.1.1 Chế độ làm việc và định mức khối lượng giảng dạy của giảng viên
a Chế độ làm việc
b Giờ chuẩn quy định
c Hoạt động nghiên cứu khoa học
2.3.1.2.Thực trạng tạo động lực làm việc bằng công cụ tiền lương tại trường
Bảng 2.5: Tổng quỹ lương cán bộ, giảng viên trường Đại học Kinh
Bảng 2.7: Tổng quỹ khen thưởng cán bộ, giảng viên trường Đại
học Kinh tế Nghệ An giai đoạn 2010 – 2014
ĐVT: đồng
Quỹ khen
thưởng 49180000 56660000 210630000 300000000 200000000
Trang 132.3.1.4 Thực trạng tạo động lực thúc đẩy làm việc bằng phúc lợi
Quỹ phúc lợi qua các năm biến động không nhiều, từ năm học 2010 –
2011 đến năm học 2012 -2013 quỹ phúc lợi Nhà trường tăng, nhưng đến năm 2013 -2014 lại giảm xuống Năm học 2014 - 2015 quỹ đạt mức cao nhất trong giai đoạn 3.860.317.219 đồng Điều này cho thấy rằng, các nhà lãnh đạo trường Đại học kinh tế Nghệ An đã ngày càng quan tâm đến các điều kiện thu nhập khác ngoài lương để đội ngũ giảng viên ngày càng có động lực để làm việc, yên tâm phục vụ cho sự nghiệp chung của nhà trường
Bảng 2.8: Tổng quỹ phúc lợi cán bộ, giảng viên trường Đại học Kinh tế Nghệ An giai đoạn 2010 – 2014
Khảo sát về công tác nâng bậc lương đúng thời hạn, 82% cán bộ, giảng viên đồng ý và hoàn toàn đồng ý là Nhà trường đã thực hiện tốt công tác này Tuy vẫn có những lúc chậm trễ so với kế hoạch một vài tháng nhưng nhìn chung cán bộ, giảng viên được nâng bậc lương theo quy định của pháp luật
Khảo sát đánh giá, có 72,8% cán bộ, giảng viên đồng ý và chỉ có 3,8% không đồng ý rằng Nhà trường đã đảm bảo các điều kiện làm việc